Για τον Ναζίμ Χικμέτ

Αυτό το μωρό γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και εδώ τραβήχτηκε η πρώτη του φωτογραφία. Μεγαλώνοντας, έγινε ο κατά πολλούς σπουδαιότερος ποιητής της Τουρκίας: ο Ναζίμ Χικμέτ. Από την Μάρα Νικοπούλου

Στην JdS, η αναγγελία γέννησης γίνεται στις 16 Ιανουαρίου1902. «Με πολύ μεγάλη χαρά, μαθαίνουμε ότι η κυρία Χικμέτ μπέη έφερε χτες στον κόσμο ένα αγοράκι», συμφωνώντας με την ημερομηνία γέννησης που αναφέρεται στα βιογραφικά του Ναζίμ Χικμέτ: 15/1/1902. Σε πολλές σελίδες όμως επαναλαμβάνεται ότι πραγματική ημερομηνία γέννησής του ήταν η 20ή Νοεμβρίου 1901 και ότι «δηλώθηκε αργότερα για να μην του φορτωθεί ένας χρόνος, για 40 μόνον μέρες διαφορά». Δεν υπάρχει κάτι που να το στοιχειοθετεί, πάντως, και ίσως πρόκειται για αστικό μύθο. Η φωτό προέρχεται από κουίζ «πόσα γνωρίζετε για τον Ναζίμ Χικμέτ», που δημοσιεύτηκε πέρσι ανήμερα των επίσημων γενεθλίων στο https://www.24okur.com

Στις 13 Αυγούστου 1902, ο Ναζίμ Χικμέτ -8 ή 9 μηνών πια- χαμογελάει στον φακό του Γκαμλιέλ.

Η φωτό προέρχεται από το άλμπουμ της αδελφής του, της Σαμιγιέ.

Με βάση μια αναφορά του Ναζίμ Χικμέτ ότι από το σπίτι του έβλεπε έναν πολύχρωμο μιναρέ, θεωρείται ότι το πατρικό του ήταν στη γειτονιά του Αλατζά Ιμαρέτ, που εκείνα τα χρόνια ήταν όπως το βλέπουμε εδώ. Δεν υπάρχει κάποιο πιο σαφές στοιχείο και, φυσικά, ο περίφημος μιναρές του Αλατζά ήταν ορατός από πολλά σημεία. Όπως και να έχει, δεν θα ήταν παράλογο να μένει εκεί κοντά. ‘Ηταν μια μουσουλμανική περιοχή, με πολλά αρχοντικά και κοντά στο σημείο που εργαζόταν ο πατέρας του -το Κονάκι. Το 2015, στα διάφορα δελτία τύπου για τους Δείκτες Μνήμης που θα τοποθετούνταν στην πόλη, αναφέρεται και η σήμανση του «χώρου όπου γεννήθηκε ο Ναζίμ Χικμέτ (περιοχή Αλατζά Ιμαρέτ)». Δεν ξέρω αν μπήκε παραπέμποντας σε κάτι συγκεκριμένο – δεν νομίζω όμως να υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία για κάτι τέτοιο. Οι πληροφορίες για τα χρόνια του στην Θεσσαλονίκη είναι ελάχιστες. Δεν είναι καν ξεκάθαρο πόσα χρόνια έζησε εδώ και κάποιες αναφορές ότι έζησε στην πόλη μας μέχρι τα έντεκά του δεν πρέπει να ισχύουν. Μάλλον οφείλονται στο γεγονός ότι το 1912, για ένα μικρό διάστημα πριν την ένωση της Θεσσαλονίκης με την Ελλάδα, βαλής της πόλης ήταν ο παππούς του (εκ πατρός), ο Ναζίμ πασάς. Ωστόσο, ο πατέρας του, ο Χικμέτ μπέης, είχε πάψει να είναι «Διευθυντής Πολιτικών Υποθέσεων» του βιλαετίου της Θεσ/νίκης ήδη από το 1905, και ο μικρός Ναζίμ ποζάρει με το ποδήλατο/αλογάκι του, 4,5 ετών, στο Χαλέπι.

H φωτό, από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ναζίμ Χικμέτ, προέρχεται επίσης από άλμπουμ της αδελφής του. Παρόλο που τον καιρό που ήταν εκτός φυλακής, ταξίδεψε πολύ, ο Ναζίμ Χικμέτ δεν ξαναήρθε ποτέ στη Θεσσαλονίκη. Για να είμαστε ειλικρινείς, δεν ήταν η Θεσσαλονίκη αυτή που τον διαμόρφωσε. Σίγουρα όμως, έπαιξε μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωσή του η οικογένειά του, γεμάτη ανθρώπους που με τον έναν ή άλλον τρόπο ήταν παρόντες στην ιστορία της πόλης, και κυρίως η μητέρα του – μια σπουδαία προσωπικότητα. Θα τους δούμε ξεχωριστά.