Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η λαγάνα και κατά συνέπεια οι φούρνοι είχαν την τιμητική τους. Ας τους τιμήσουμε κι εμείς, λοιπόν, με μια -αντιπροσωπευτική αλλά όχι εξαντλητική- συλλογή από γνωστές ως επί το πλείστον φωτογραφίες φούρνων.

Φυσικά, οι ουρές που βλέπουμε είναι από κόσμο που περιμένει να προμηθευτεί απλό ψωμί, αλλά στο κάτω-κάτω σήμερα η λαγάνα είναι κι αυτή σχεδόν ‘κανονικό’ ψωμί, μιας και σπάνια βρίσκει πια κανεις φούρνο που να την παρασκευάζει παραδοσιακά: δηλαδή άζυμη.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02j62LEcL3xB2SJDmdvha98yUZ3ygBkczHVckDs4VuzbCr4fuxwE94LHtRZZDR26ikl

Ο φούρνος του Αβραάμ Κλένκα από τις αυτοχρωμικές φωτογραφίες του Μουσείου Albert Kahn. Ίσως εδώ τα ψωμιά που βλέπουμε να είναι ό,τι πιο κοντινό στην γνήσια άζυμη λαγάνα της παράδοσης.

Ουρά έξω απ' το φούρνο το 1916 [Caudrilliers-από το Liza's Photographic Archive of Greece]

Εγνατία με Μεγ. Αλεξάνδρου.

Στη γνωστή φωτογραφία με τη βρύση του γρύπα, Αγ. Σοφίας με Ολύμπου. Εδώ όμως εστιάζουμε στον φούρνο -σημειωτέον, στην ίδια γωνία υπήρχε φούρνος για πολλές δεκαετίες.

Ο φούρνος του Μεϊμάρογλου με διαφορά πολλών δεκαετιών – η φωτό δεξιά του Σωκράτη Ιορδανίδη.

Ουρά για ψωμί στην Αγ. Σοφίας στο ύψος της Βλαχάβα.

Στο ισόγειο του διατηρητέου της γωνίας Αγ. Σοφίας με Θεοφίλου.

Teresa Vitali: Ο φούρνος του κυρίου Βασίλη

Νίκος Μουρατίδης: Στην άκρη δεξιά της φωτογραφίας διακρίνεται στην οδό Θεοφίλου η είσοδος του περιώνυμου τσαγκαράδικου Πτωχίδη.

Στη συμβολή των οδών με τα πολλά ονόματα -τώρα Ολυμπιάδος με Αμφιλοχίας, κάποτε Αθηνάς με πρώην Πρ. Ηλία. [φωτό: Σωκράτη Ιορδανίδη]

Στην Αλκινόου, το 1982, σε φωτογραφία του Πλάτωνα Κλεανθίδη.

Αεροφωτογραφία στο λιμάνι το 1917.

Όρια: κάτω εκεί όπου σήμερα είναι οι προβλήτες, επάνω ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός μέχρι την Γιαννιτσών και την Μοναστηρίου, δεξιά μέχρι τα Δικαστήρια και αριστερά μέχρι την σημερινή Φρίξου.

Αυτό όμως που ξεχωρίζει με σαφή όρια είναι το Μπεχτσινάρι, το φίνο ακρογιάλι κατά τον Τσιτσάνη, o “Κήπος των Πριγκίπων” στην γλωσσικά “εξευγενισμένη” του εκδοχή.

Το Μπεχτσινάρι λοιπόν στο κάτω μέρος της φωτογραφίας, στο κέντρο, δίπλα στην θάλασσα, με τις δύο προβολές δεξιά κι αριστερά που καταλήγουν σε αποδυτήρια λουομένων.

Οι τακτοποιημένες σειρές από μικρές κατασκευές στην αμμουδιά, που σήμερα κάποιος θα λεγε ότι παραπέμπουν σε ψάθινες ομπρέλες και τραπεζάκια είναι σκηνές των συμμάχων, που καταλάμβαναν ολόκληρο το μέρος.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid03VZ868fMdGyK2Pxj7rssc1d2qvVCvm6pcRMxNnSRvpaX2Pp52erGNW5o8UjfDARCl

Από πιο κοντά καταλαβαίνουμε περί τίνος πρόκειται.

Τα αποδυτήρια, η “Καίτη” και οι επιβάτες της σε ανέμελες στιγμές.

Από πιο κοντά σε ζουμ της πρώτης φωτογραφίας. Η είσοδος από την 26ης Οκτωβρίου επάνω δεξιά που οδηγεί διαγωνίως μέσα στο πάρκο.

Από την 26ης Οκτωβρίου με κατεύθυνση δυτικά, η είσοδος στο πάρκο στο βάθος αριστερά.

Από το βιβλίο “Στο Μπεχτσινάρι, σε φίνο ακρογιάλι” αφιέρωμα του Παρασκευά Σαββαϊδη στο πάρκο λουομένων. Λίγο πιο πάνω από την σημερινή 4η προβλήτα.

Paraskevas Savvaidis:

Μια διευκρίνιση σε ό,τι αφορά τη θέση του Κήπου.

Από την Βενιζέλου μέχρι την Χαλκέων. Κατοχικές φωτογραφίες στην Εγνατία

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ioyEzoeF5AtcMgKaL7WyECGS5jqoKQSd4kwE8tqximnEMpycRxXE6i18NT9odXRql

και από την Χαλκέων μέχρι την Βενιζέλου

Ανατολικά, από την Αναλήψεως μέχρι την Λάμπρου Πορφύρα, αεροφωτογραφία του Α' ΠΠ.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid09xh2b4Y6jmeHpSQVsBBThsPwDg6Dcj5x5t2WR2vt2v5csBf9cpJG2SiGfEGA4m1ol

Με σημειωμένα βασικά τοπόσημα σημερινά και της εποχής εκείνης.

Τα παλιά χρονογραφήματα ταιριάζουν σε παλιές εικόνες.

ΘΕΑΜΑ

Ο κόλπος είχε γίνει κατά το βράδυ παραμυθένιος. Σαν σε όνειρο γλυστρούσαν τα καράβια στο βάθος —οράματα μιας Αχερουσίας όπου ταξιδεύουνε ψυχές ανθρώπων. Ένα ατμόπλοιο, το είχαν πνίξει και το είχαν εξαφανίσει, μαζί με τον καπνό του τα σύννεφα, που έκλειναν τον ορίζοντα. Και μας φάνηκε τότε πως ένα τέτοιο ταξείδι θα μας πήγαινε σ' άλλους κόσμους, έξω από τα γνωστά και τα απτά πράγματα. Καλά είμεθα, λοιπόν, εδώ στο παράθυρο και τα λέμε. Δος μου το χέρι και άρχισε κανένα παραμύθι. Δεν θα προσέχω τις έννοιες. Θ' ακούω τον ήχο μόνον και θα βλέπω πώς καταπίνονται τα καράβια από τα σύννεφα πέρα...

Η φωτογραφία είναι απ τον φακό του Λυκίδη. Το κείμενο το έγραψε, σχεδόν σίγουρα, ο Πέτρος Ωρολογάς που χρονογραφούσε τακτικά στο ΦΩΣ. Μάιος του 1933. Η συνέχεια της ζωής του και οι επιλογές του αδίκησαν την αξία του. Θα τον χρησιμοποιήσουμε αρκετές φορές στο μέλλον.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0oYrQx9x5cjCRNFsFdUoM3rMPS9aHVa5QWDd5vDyhMtnAWVxuTmkdTQMG5hDE7nNvl

Είναι το σκοπευτήριο της Καισαριανής στην Αθήνα. Είναι πρωτομαγιά του 1944. 200 Έλληνες που κρατούνταν στο Χαϊδάρι οδηγούνται, στήνονται στον τοίχο και εκτελούνται για αντίποινα. Μοναδικά φωτογραφικά τεκμήρια παρουσιάστηκαν χθες στο ebay και θα αναπαραχθούνε από πολλά μέσα. Χρέος μας να συμβάλουμε. Για να μην ξεχνάμε.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0N5Epjb7B6e6Ngcf4f9VxiPysLgCkj1PcuXFrRmKdhQN76zrwVxR2GTHVuwdpWGvWl

Τοποθεσίες προσφυγικών οικισμών στη Θεσσαλονίκη το 1928, [από τη Διδακτορική Διατριβή “Αστικοί Μετασχηματισμοί & εξέλιξη πόλεων-λιμανιών της Ανατολικής Μεσογείου (19ος – 20ος Αιώνας)” της Ελένης Π. Σαμουρκασίδου (Πολυτεχνική Σχολή, Παν. Θεσσαλίας, 2020), σελ. 269].

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02zZQHsThxgbNxwAy8pRzw1d7phMznZqWcaRwPoeeSAo5x1JLabyGJqzZahBaBThrPl