Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Δύο φωτογραφίες από το 1986 της διασταύρωσης Β. Όλγας και Παρασκευοπούλου. Το 1986 το παλιό κτίριο στην νοτιοδυτική γωνία της διασταύρωσης ακόμα υπήρχε.

Φωτογραφίες του από παλιότερες αναρτήσεις στην 3η φωτογραφία.

Η Παρασκευοπούλου ήταν μονόδρομος με αντίθετη κατεύθυνση από ότι σήμερα και μάλιστα, όσο περίεργο και αν φαίνεται, κυκλοφορούσε και λεωφορείο του ΟΑΣΘ. Σύμφωνα με τον οδηγό του ΟΑΣΘ του 1986 (4η φωτογραφία), στην Παρασκευοπούλου κινούνταν το 3!

Πηγή εργασία του ΤΕΕ/ΤΚΜ.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0C4s6tJL1yc8PgkWgmdhQXuS4EmiZfwZ5ddp18JJZ5627RnNx4e2DtrS6CDsHxRePl

Ο φωτογράφος περίπου στο Ράδιο Σίτυ.

Άποψη από Ανατολικά προς δυτικά. Φαίνεται η ανατολική πλευρά του κτιρίου.

Το κτίριο των προηγουμένων φωτογραφιών είναι #28.

Από την ανάρτηση του Σπύρου Αλευρόπουλου: Ανατολικά του διαολορέματος (Βασ. Γεωργίου). παρουσίαση των κτιρίων της Γεωργίου και της Όλγας ως την Παρασκευοπούλου

https://archive.saloni.ca/55

Οδηγός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης, 1986 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.536602249737977&type=3

Αυτή η αεροφωτογραφία από το Αρχείο Μουτσόπουλου, τραβηγμένη στα μέσα της δεκαετίας του 1960, δείχνει κατά κάποιο τρόπο τα ανατολικά όρια της πυρίκαυστου.

Εκεί που κάποτε έβλεπες από τη μια «τα καμένα» στη φωτιά του 1917 (και αργότερα την ‘μεσοπολεμική’ Θεσσαλονίκη), και από την άλλη την παλιά πόλη, εδώ βλέπεις τον τρόπο που η συνέχεια της εφαρμογής του νέου ρυμοτομικού και η αντιπαροχή καταπίνει την παλιά πόλη.

Στο βόρειο πεζοδρόμιο της Αγίου Δημητρίου, ανάμεσα στις νέες πολυκατοικίες, υπάρχουν ακόμα μερικά παλιά σπίτια που θα αντικατασταθούν τα αμέσως επόμενα χρόνια. Απέναντι, η σειρά των νέων πολυκατοικιών οριοθετεί αυτό που ξέρουμε τώρα ως νότιο πεζοδρόμιο της οδού. Όλα τα παλιά σπίτια που συνυπάρχουν ακόμα μπροστά τους θα τα εξαφανίσει η διαπλάτυνση.

Η Αγίου Δημητρίου φάρδυνε προς τα νότια για να μην επηρεαστεί ο Άγιος Δημήτριος και το Διοικητήριο. Το Διοικητήριο καθόρισε και τα όρια της Κασσάνδρου που, αντίθετα, φάρδυνε προς τα πάνω, τρώγοντας την πρώτη σειρά των σπιτιών του βόρειου πεζοδρομίου.

Την εποχή της αεροφωτογραφίας, στα εσωτερικά των οικοδομικών τετραγώνων υπήρχαν ακόμα δείγματα της οθωμανικής Θεσσαλονίκης, ενώ η ανοικοδόμηση δεν είχε φτάσει στην Ολυμπιάδος -που τότε λεγόταν Αθηνάς.

Σ’ ένα αντίστοιχο πλάνο σήμερα, μέχρι και το σχολείο «του Μάνιου» -που στα 60ς ξεχωρίζει τεράστιο στη συμβολή Θεοτοκοπούλου με νυν Ολυμπιάδος- κρύβεται από τις πολυκατοικίες.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02KNGhz4BBgAg6wmu5f3fv4m6mGmbzdCpt1r1LKFc6qGZy4XZufaeoKBrRjb7NDkuAl

Με τις λήψεις φοιτητών/τριών Αρχιτεκτονικής των αρχών της δεκαετίας του ’60 που βρίσκουμε στο Αρχείο Μουτσόπουλου, ανηφορίζουμε τα τελευταία μέτρα της Ιουλιανού και στρίβουμε αριστερά (δυτικά) για να περπατήσουμε την τότε Αθηνάς μέχρι το ύψος της οδού Βλαχάβα.

Λίγα χρόνια αργότερα, με τη διαπλάτυνση του δρόμου – Ολυμπιάδος πια- η οικοδομική γραμμή μετακινήθηκε και τα περισσότερα από τα σπίτια που βλέπουμε εδώ θα βρίσκονταν τώρα κάτω απ’ τα πεζοδρόμια ή/και τον ίδιο τον δρόμο.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0n4ys1JyLKHgSUS4cob9VqeaWqXEN1pbSyfk1dBZfAybqvneEExNV15yzpHPi4soml

Το τέλος της Ιουλιανού, με το ταξί έτοιμο να στρίψει στην Αθηνάς. Οι θέσεις των κτιρίων και οι δρόμοι που βλέπουμε σημειώνονται δίπλα με τα ‘τωρινά’ τους ονόματα. Ο κύριος με την νταμιτζάνα πίσω από το ταξί μάλλον έχει στόχο το γωνιακό λευκό κτίριο με τα πολλά -και λοξά- σαχνισιά. Ας θυμηθούμε το γιατί…

Ο λόγος: η βρύση που βρισκόταν στο κτίριο της γωνίας των τότε Αθηνάς με Αργυροπούλου (τώρα Ολυμπιάδος 111 με Καλλιδρόμου). Την είχαμε εντοπίσει πρώτα από μία… ζωγραφιά, την είχαμε ξαναδεί εδώ https://archive.saloni.ca/919 -και θα ασχοληθούμε μαζί της και άλλοτε.

Μια προσπάθεια σύνθεσης με λήψεις τριών διαφορετικών ατόμων. Στη μεσαία φωτό έχει και ημερομηνία: 13/4/1963.

Στην αριστερή, εκεί που βλέπουμε την πρώτη κολώνα της ΔΕΗ είναι το τέλος της οδού Αισχύλου. Το κτίριο πίσω της είναι αυτό που σημειώσαμε ως 2 στην προηγούμενη φωτό.

Στην Αθηνάς – ανατολικά της Ιουλιανού και δυτικά ως το ύψος της Βλαχάβα- βλέπουμε στη σειρά κτίρια με πολλά ‘λοξά’ σαχνισιά που δημιουργούσαν ένα εντυπωσιακό σύνολο τραβώντας το βλέμμα των φωτογράφων από το νότιο πεζοδρόμιο που έμεινε παραπονεμένο.

Κοντινό στα σαχνισιά και τα φουρούσια, με κάτοικο να ποζάρει στα παράθυρα

Έχοντας προχωρήσει προς τα δυτικά, ο φακός κάνει στροφή 180 μοιρών και αποτυπώνει τα ίδια κτίρια– πιο κοντά και πιο μακριά απ’ την Ιουλιανού

Σύμφωνα με τις οικοδομικές άδειες, πιο αργά αντικαταστάθηκε το πρώην Αθηνάς 83 – το 1972. Το διπλανό του (νυν Ολυμπιάδος 109) έχει οικοδομική άδεια του 1968

Ταυτοποιήθηκε μια σπάνια φωτογραφία από την παλιά Λαχαναγορά της πόλης

Μια στερεοσκοπική φωτογραφία, η οποία είχε εμφανιστεί παλαιότερα σε δημοπρασία μαζί με άλλες γνωστές λήψεις της πόλης, παρέμενε για καιρό αταυτοποίητη. Πρόσφατα και έπειτα από συσχετίσεις με άλλα φωτογραφικά τεκμήρια, προσδιορίστηκε η ακριβής της τοποθεσία. Βρίσκεται στην οδό Καρίπη, ακριβώς στην είσοδο της παλιάς λαχαναγοράς. Με βάση τη σημερινή ρυμοτομία, το σημείο της λήψης αντιστοιχεί στην οδό Αριστοτέλους 28, λίγο πριν τη διασταύρωση με την Εγνατία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εικόνες από το εσωτερικό της αγοράς, η οποία βρισκόταν στο παλαιό οικοδομικό τετράγωνο 7, έχουν ήδη αναλυθεί και δημοσιευτεί σε σχετική εργασία της Μάρας Νικοπούλου. [https://archive.saloni.ca/3036] [https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02y6NxJ4bRTpT6V9u3veS9nXL5CVnjxvQV7rpxyFwryWBRfjYmLA5C1PpU375S9ZuKl]

Στάθης Ασλανίδης Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid06L6rv1Hq5Feq3WjrnTgvCS3Fti6g2VrHVLGf8k1CS1hUzYq6P33D4McV6DTAsFtml

Η παλιά Λαχαναγορά στην οδό Καρίπη.

Η αναζητούμενη φωτογραφία συσχετίζεται άμεσα με μια πλέον γνωστή λήψη —το πέρασμα στην οδό Καρίπη— την οποία είχαμε παρουσιάσει παλαιότερα εδώ: [https://archive.saloni.ca/1902]

Φωτογραφία του οπερατέρ Frédéric Gadmer από το εσωτερικό της παλιάς Λαχαναγοράς, η οποία βρισκόταν στο κέντρο της πόλης, στη σημερινή πλατεία Αριστοτέλους και συγκεκριμένα στο ανατολικό της τμήμα, κάτω από την Εγνατία.

Η λήψη αποτυπώνει τη νότια είσοδο από την αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με την αρχική αναζητούμενη φωτογραφία, αποκαλύπτοντας τμήματα των οικοδομικών τετραγώνων 7 και 8. Από τις κτηματολογικές πηγές γνωρίζουμε ότι το χάνι που διακρίνεται δεξιά, το οποίο φιλοξενούσε καταστήματα στο ισόγειο και δωμάτια στον όροφο, ανήκε στον Ιερό Ναό της Αγίας Θεοδώρας και ήταν γνωστό ως «Χάνι της Αγίας Θεοδώρας». Το ερώτημα σχετικά με την ύπαρξη βόρειας εισόδου από την οδό Εγνατία παραμένει ανοιχτό.

Πηγή: [https://pop.culture.gouv.fr/] Κωδικός Τεκμηρίου: APOR021347

Αξίζει να προσθέσουμε μία ακόμη αναζητούμενη φωτογραφία από δημοπρασία. Η λήψη αυτή συσχετίζεται εύκολα με την αρχική, καθώς δείχνει το κατάστημα που βρισκόταν στα δεξιά της νότιας εισόδου από την οδό Καρίπη

Στον κύκλο, η θέση του φωτογράφου με κατεύθυνση το βέλος.

Το συναντάμε πρώτη φορά το 1889 στο πανόραμα των Schultz & Barnsley, με τη γειτονιά του, το Κουλέ Καφέ, σε μεγάλο βαθμό άχτιστο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, παρέμενε ακόμα τόσο εντυπωσιακό που ‘γέμιζε’ τον φακό των φωτογράφων κι έτσι στις αρκετές αποτυπώσεις του που έχει το Αρχείο Μουτσόπουλου δεν το βλέπουμε σε συνδυασμό με τα διπλανά του.

Τότε η διεύθυνσή του ήταν Αθηνάς 75. Τώρα αντιστοιχεί με την Ολυμπιάδος 101 -μία πολυκατοικία ανατολικά από την Θεοτοκοπούλου, με οικοδομική άδεια του 1970.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Gnysh1TGbMk1eoU35kiGkrLwc46pEPN7eTHpmfmomqfCpCNjoPT5gCyZvwQGrC5il

Τραβηγμένο λοξά για να χωρέσει ολόκληρο…

Από πιο κοντά και με κάποια παντζούρια ανοιχτά. Κατοικημένο και περιποιημένο, με τα κουρτινάκια και τον κλαδεμένο κήπο του.

Λίγη μπουγάδα, και γκεστ εμφάνιση οι άκρες κάποιων γειτονικών κτισμάτων.

Σημειωμένο με κίτρινο στο πανόραμα των Schultz & Barnsley του 1889.

Πάλι με κίτρινο, στην εξαιρετική αεροφωτογραφία από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 που έβαλε ο Βαγγέλης Καβάλα.

Με την ευκαιρία, σημειώνουμε επίσης: με κόκκινο τα τρία κτίρια που είδαμε σε άλλη ανάρτηση, και με πράσινο διάφορα άλλα της περιοχής που διατηρούνται ακόμα και έχουμε δει κατά καιρούς.

Tα τρία αυτά κτίρια του δυτικού πεζοδρομίου της Θεοτοκοπούλου από την Ολυμπιάδος ως την Χρυσοστόμου έζησαν για δεκαετίες αφότου βγήκαν αυτές οι λήψεις.

Ωστόσο, ως τώρα δεν τα είχαμε δει σε φωτογραφίες -μόνον μια κλεφτή ματιά απ’ το τρίτο. Συμπλήρωση στην παλιά παρουσίαση της Θεοτοκοπούλου, που είχαμε δει εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1070096476813318 https://archive.saloni.ca/1670

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02tGPcM4uU9WQpGQoTFiF2HTChpB1Pt38EyZNJvanjTfrqnPgxWbzxa4XBkVtQd9Gcl

H φωτογραφία από το Αρχείο Μουτσόπουλου είχε λεζάντα Θεοτοκοπούλου15 -η αρίθμηση τώρα έχει αλλάξει. Χρονολογία δεν είχε, αλλά είμαστε στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Στη θέση του γωνιακού κτιρίου, που γκρεμίστηκε μόλις το 2006, τώρα είναι κενός χώρος με τραπεζοκαθίσματα του καταστήματος της Ολυμπιάδος 97. Το δέντρο μπροστά του υπάρχει ακόμα. Τα δυο επόμενα είχαν εξαφανιστεί νωρίτερα τη δεκαετία του ’80 το μεσαίο, και το 1994-5 το τρίτο.

Και από την αντίθετη κατεύθυνση, πιάνοντας και το σπίτι στη νοτιοδυτική γωνία της Θεοτοκοπούλου με την τότε Αθηνάς. Εδώ δεν έχει λεζάντα, αλλά καταλαβαίνουμε ότι είμαστε το πολύ μέχρι το 1965, καθώς δεν βλέπουμε καμία από τις τρεις πολυκατοικίες στο ανατολικό πεζοδρόμιο (στις γωνίες με Αριστίππου, Αργυροπούλου και Ολυμπιάδος). Εξάλλου το δέντρο της γωνίας φαίνεται ακόμα σχετικά μικρό.

Χάρη στην ‘χρονοκαθυστέρηση’ που είχαν οι χάρτες του bing πριν μερικά χρόνια, βλέπουμε εδώ το γωνιακό κτίριο της αρχικής με τα γύψινα διακοσμητικά και τα μπαλκονάκια, λίγο πριν εξαφανιστεί. Τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, η αίγλη του είχε ξεθωριάσει, τα γύψινα είχαν ξεφτίσει και το κτίριο κρυβόταν πίσω από το τεράστιο πλέον δέντρο. Στέγαζε όμως το διάσημο ψιλικατζίδικο του Κεραμιδάκη, και ήταν πιο εύκολο να εξηγήσεις ποια ήταν η οδός Θεοτοκοπούλου με βάση αυτό, παρά με το ίδιο το όνομα του δρόμου.

Δύο φωτογραφίες από το αρχείο Μουτσόπουλου μας μεταφέρουν πίσω στη δεκαετία του '60, δίπλα στον ανατολικό περίβολο του παλαιού τότε, Ιερού Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Στο σημείο όπου τελειώνει ο περίβολος, συναντάμε σήμερα τον πεζόδρομο της Ουρανίας Μπουζιάνη, ο οποίος συνδέει την οδό Φιλικής Εταιρείας με την Πλατεία Ιπποδρομίου.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0zKB3x2NdfWbXxX5Etd6sYMzweTe8hJfCqXYENCZoAGT9wr14xDg5KG8zGEsbne4rl

Συνεχίζουμε να περπατάμε στην Αγίου Δημητρίου. Δυο κτίρια που θαυμάσαμε στα νιάτα τους, στο βόρειο πεζοδρόμιο. Εδώ, σε φωτογραφίες από το Αρχείο Μουτσόπουλου, τα βλέπουμε την δεκαετία του ’60, λίγο πριν εξαφανιστούν. Ανατολικά της Ιουλιανού, με αλλαγές, και φυσικά με διαφορετική αρίθμηση από την σημερινή.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02FFkpWCCJGyNQigt4EJJ8owBaet7rxTvqeL9zRngpZtbMyJH729q4fykKJ7JZ2VFGl

Εδώ το κάδρο πιάνει κομμάτι και των δύο στη σειρά, σε μια λήψη από απέναντι. Με λεζάντα ‘Α. Δημητρίου’, χωρίς αριθμό ή χρονολογία

Τα συναντάμε και μεμονωμένα με τις λεζάντες που αντιγράφονται εδώ. Το κατάστημα του κτιρίου αριστερά διαφημίζει το Πετρογκάζ. Στο κτίριο στη μέση (και δεξιά) η μία ταμπέλα γράφει «Υδραυλικαί εγκαταστάσεις». Σε καμία φωτογραφία δεν φαίνεται ολόκληρο το κτίριο αριστερά. Αν φαινόταν, θα βλέπαμε ότι στο δυτικό κομμάτι του στέγαζε φαρμακείο…

Γωνία Αγίου Δημητρίου με Ιουλιανού: Στην υπέροχη φωτογραφία με το καπελάδικο και το Φαρμακείο Λυμπεράκη της δεκαετίας του 1920, βλέπουμε ότι το γωνιακό κτίριο χωριζόταν σε δύο πανομοιότυπα ως προς την μορφή μέρη. Για τις φωτογραφίες του ’60, μάς αφορά το ανατολικό κομμάτι και το διπλανό κτίριο, που όμως δεν έχει αλλαγές. Τα βάζουμε σε κόκκινο τετράγωνο.

Η βασική διαφορά με τη φωτογραφία των ’20ς είναι στο δίδυμο κτίριο του φαρμακείου: το σαχνισί του Α’ ορόφου έχει εξαφανιστεί. Ωστόσο, συγκρίνοντας με το δυτικό κομμάτι που φαίνεται καλύτερα στην παλιά φωτό, όλες οι υπόλοιπες λεπτομέρειες (το σχέδιο στα φουρούσια του β’ ορόφου, τα στενόμακρα παράθυρα στις πλαϊνές όψεις και η κάσα τους, το χώρισμα στη μέση) αποδεικνύουν ότι πρόκειται για το ίδιο κτίριο -χωρισμένο σε δύο ιδιοκτησίες.

Τα δύο κτίρια (με τις τρεις ιδιοκτησίες) στο κίτρινο πλαίσιο της αεροφωτογραφίας του 1938. Το κόκκινο πλαίσιο δείχνει τι βλέπουμε στις φωτογραφίες του Αρχείου Μουτσόπουλου. Στην πράξη τακτοποίησης του 1964, βλέπουμε ότι η Ιουλιανού φαρδαίνει τρώγοντας 5,75 μ. πρόσοψης της ιδιοκτησίας 1 (Λυμπεράκη). Η ιδιοκτησία 2, καθώς και η 3 (=ολόκληρο το κτίριο της Αγ. Δημητρίου 185), δεν επηρεάζονται.

Σήμερα, οι 1-2 αποτελούν την πολυκατοικία της Αγ. Δημητρίου 127, και το παλιό 185 είναι η Αγ. Δημητρίου 129. Οι οικοδομικές τους άδειες βγήκαν το 1966 και 1968, αντίστοιχα.

Η συσχέτιση δυο φωτογραφιών από το Αρχείο Μουτσόπουλου και η αναγνώριση του σημείου λήψης, μάς επιτρέπει να συνεχίσουμε την βόλτα μας στην Αγ. Δημητρίου του 1963 -αυτή τη φορά κοιτάζοντας προς το νότιο πεζοδρόμιο.

Με σημερινά νούμερα, οι φωτογράφοι θα στέκονταν περίπου στη μέση του δρόμου και θα τραβούσαν, αντίστοιχα, προς το παρκάκι μπροστά από την Αγ. Δημητρίου 150 και προς την γωνία με Υπ. Φ. Δραγούμη 23 και Αγ. Δημητρίου 148.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook:

https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid04pQWXGEobTtgeqM6jSedCEy8idpsCkyoVG3MSfVsGJ8rEiQMR3TwuroANcQvQJLzl

Οι δυο φοιτητές/τριες που έβγαλαν τις λήψεις ανέφεραν μόνον ότι πρόκειται για την Αγ. Δημητρίου. Ωστόσο, το σημείο λήψης εντοπίζεται με τη βοήθεια της νέας πολυκατοικίας στην νυν Αγ. Δημητρίου 148 (σημειωμένη με μπλε) που υψώνεται πίσω από το κτίριο με την κίτρινη βούλα στην δεξιά φωτογραφία -και το γεγονός ότι αυτό περιλαμβάνεται και στο πλάνο της αριστερής φωτό.

Μία φωτογραφία τραβηγμένη το 1964, από την πολυκατοικία την νυν Αγ. Δημητρίου 139, στη γωνία της Λ. Εξάρχη [ανάρτηση Νατάσας Μεμετζίδου στις ΠΦΘ], επιβεβαιώνει το σημείο. Και στις δύο, στο βάθος -σημειωμένο με πράσινο- βλέπουμε το κτίριο με την εγκιβωτισμένη στέγη και το μπαλκονάκι στη γωνία με την τότε Σωκράτους. Το είδαμε πρόσφατα εδώ: https://archive.saloni.ca/3573

Αν οι φωτογράφοι είχαν στραφεί από την άλλη, θα αποτύπωναν και το διάσημο καφενείο «Σκοπός» που βρισκόταν στη γωνία με Αρριανού. Για την παλιά εικόνα της περιοχής που δεν είχε αλλάξει ιδιαίτερα μέχρι το τέλος της δεκαετιας του ’50, επιστρατεύεται η αεροφωτογραφία του 1938. Και για λίγη από την ‘ιστορία’, παρατίθενται στοιχεία από το ‘Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης΄. Σύμφωνα με τον Κώστα Τομανά, στο πρώτο σπίτι που βλέπουμε στην αρχική φωτό, στην γωνία Κ. Παλαιολόγου με Αγ. Δημητρίου, κατοικούσε ο καθηγητής Θρησκευτικών του Β’ Γυμνασίου, Λάζαρος Ψαλτόπουλος «με την διμοιρία των παιδιών του». Και πιο ανατολικά, «δίπλα στον ‘Σκοπό’ υπήρχε μια μεγάλη αλάνα, στην οποία κατά τα χρόνια 1936 με 1940 λειτουργούσε πίστα για πατινάζ και, τα καλοκαίρια, ο θερινός κινηματογράφος Ιντεάλ»

Μια φωτογραφία του Λιόντα από το 1912 απεικονίζει έναν λόχο του ελληνικού στρατού λίγο μετά την είσοδό του στη Θεσσαλονίκη. Παρέμενε αδιευκρίνιστο αν η λήψη είχε πράγματι γίνει στη Θεσσαλονίκη, καθώς το εικονιζόμενο σπίτι δεν είχε ταυτοποιηθεί.

Ωστόσο, η Μάρα Νικοπούλου εντόπισε το κτίριο στο Αρχείο Μουτσόπουλου, καθώς και στις πανοραμικές φωτογραφίες των Schultz & Barnsley του 1890. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αρχείου, το σπίτι βρισκόταν στην οδό Μόδη 3, είχε ανεγερθεί περίπου το 1850, ανήκε το 1960 στον Δαμιανό Πέτρου και βρισκόταν στο βάθος μιας αυλής.

Παρεμπιπτόντως, ο Τομανάς αναφέρει ότι ο φωτογράφος Λιόντας κατοικούσε στην οδό Μόδη, χωρίς όμως να διευκρινίζει σε ποιο ακριβώς κτίριο.

Οι φωτογραφίες του Αρχείου Μουτσόπουλου χρονολογούνται από το 1960. Στο διάστημα που μεσολάβησε από το 1912 φαίνεται στις φωτογραφίες ότι κατασκευάστηκε εξωτερική σκάλα, η οποία εξασφάλιζε ανεξάρτητη πρόσβαση σε διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου. Η γούρνα, δίπλα στο πηγάδι, που διακρίνεται και στις δύο χρονολογικά απομακρυσμένες λήψεις, βρισκόταν σε διάδρομο που οδηγούσε σε στάβλο και σε υπόγειο χώρο.

Το κτίριο διακρίνεται επίσης στην αεροφωτογραφία του 1917, στο κέντρο του οικοδομικού τετραγώνου που ορίζεται από τις οδούς Μόδη, Σωκράτους, Φιλίππου και Παλαιολόγου.

Η οδός Μόδη συγκαταλέγεται στους δρόμους που δεν επηρεάστηκαν από τις αναθεωρήσεις της ρυμοτομίας μετά τη μεγάλη πυρκαγιά, καθώς το σχέδιο Εμπράρ δεν εφαρμόστηκε σε αυτή τη γειτονιά. Δεν κατάφερε όμως να διαφύγει από το κύμα της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης. Σήμερα, ελάχιστα θυμίζουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο φωτογράφισε ο Λιόντας τον ελληνικό στρατό το 1912, καθώς ο δρόμος έχει μετατραπεί σε ένα στενό φαράγγι πολυκατοικιών.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02NqDaujFQ32iebXfvpDHe15Rw9en89UrsihWbFLZPu82dFgPsGcbaApH9pyDdxyHXl

Από την συλλογή του Πολεμικού Μουσείου της Ελλάδας https://emuseum.warmuseum.gr, συγκεκριμένα https://emuseum.warmuseum.gr/wp-content/uploads/2024/05/1265_EXTRA_LARGE_11236.1_1.jpg?fbclid=IwY2xjawSotx1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFTaVkyQlF3N2lFR3FNZkYxc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHkKNgl2KFRNoNRzghA4kCZY5CsmngMHztKcBktUkb-qY9RXZ_UeItZpK_9LM_aem_LtGJXbKQ6tqUs9mo7y3AHg

Το κτίριο το 1960 από το αρχείο Ν. Μουτσόπουλου

Τρεις φωτογραφίες της πρόσοψης, από το αρχείο Ν. Μουτσόπουλου, στις οποίες φαίνεται και το δωμάτιο της οροφής.

Το κτίριο το 1890 διακρίνεται σε μια από τις φωτογραφίες των Schulz & Barnsley

Το πανόραμα με τις τρεις φωτογραφίες που το αποτελούν μπορείτε να το δείτε στο https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0368wzBYEmrLJjd8xYCnLSzQbNAbL75DjNW1irR96Rd9WcxXMHDqgCgLf13AzLUYHgl

Η αρχική πηγή από την Συλλογή της Βρετανικής Σχολής Αθηνών Schultz & Barnsley του 1890 https://digital.bsa.ac.uk/results.php?collection=Byzantine+Research+Fund&start=1851&irn=2548&fbclid=IwY2xjawSot2JleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFTaVkyQlF3N2lFR3FNZkYxc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHpHt3EN3NU9ahMXmXYQ5itwWBrInTBAgUseV4GZS1PT3477pelhQhUZg4yhs_aem_TwP-xkpzzJioDUSy7zJroA

To απόσπασμα της αεροφωτογραφίας προέρχεται από ανάρτηση του Στάθη Ασλανίδη για κτίριο επί της Σωκράτους εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02gB9A3d7yG1eqTnpXQLJ7PGWs8jzpf1ZZ5Y9CkDXBshMEgZReNYBy3witnnDQRzhgl

Ό,τι έμεινε από το παλιό οικοδομικό τετράγωνο μετά την διάνοιξη της Ιασωνίδου. Η ύπαρξη της ιδιοκτησίας του Δ. Πέτρου πρέπει να επέτρεψε την κατασκευή αυτής της πολυκατοικίας στο κέντρο του οικοδομικού τετραγώνου, που προφανώς έχει (περιορισμένη) πρόσοψη στην Μόδη.