Saloni.ca Archive

Στα 1910. Βασιλίσσης Όλγας από το σημερινό 53 λίγο πριν την είσοδο της συναγωγής Μπεθ Σαούλ (55), που μάλλον είναι ο προορισμός των περισσότερων περιπατητών. Μπροστά μας στην πάνω μεριά η οδός Κολοκοτρώνη (στο ξέφωτο). Απέναντι η είσοδος στην Βίλα Οσμάν Αλή Μπέη. Κτίστηκε το 1896 στο όνομα της γυναίκας του. Γνωστή σαν πρώην Ορφανοτροφείο Μέλισσα. Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών σήμερα. Βασ. Όλγας 36.

Κάτω μεριά μεσολαβεί πλούσια βλάστηση και η είσοδος στη Σχολή Τυφλών, τότε Σχολή Κωνσταντινίδη. Μετά τον τότε λάκκο (οδός Νάαρ) μια από τις ιδιοκτησίες της Χάννα Μοντιάνο, (φώτο στα σχόλια), αμέσως μετά η είσοδος στην έπαυλη Χατζή Αγκιάχ – Τορνιβούκα (κτισμένη πάνω στην σημερινή οδό Καραϊσκάκη).

Ευχάριστη έκπληξη όταν ακόμα εμφανίζονται φωτογραφίες των αρχών του προηγούμενου αιώνα που δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί η τοποθεσία τους.

Φωτογράφος ο Ali Eniss, συλλογή Pierre de Gigord. Ο Eniss ήταν ερασιτέχνης φωτογράφος και δραγουμάνος (διερμηνέας) στο τοπικό γερμανικό προξενείο την περίοδο 1900-1912. Έμενε «εξοχές» στην περιοχή της σχολής τυφλών ! Η απόφαση του συλλέκτη Pierre de Gigord να χαρίσει στο Γαλλικό Εβραϊκό Μουσείο αδημοσίευτα αρνητικά από γυάλινες πλάκες του μας άνοιξε τα μάτια σε έναν χαμένο κόσμο και αποτελεί αναπάντεχο δώρο τεκμηρίωσης της ζωής της πόλης στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Δαυίδ Μπράβος

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0mWUFjjEYpwjYEJYi5Fh6rGUs3cHi1VGuLg1hBeMcnMZWfvyB3G77thrdMqcmfxybl

Μια από τις ιδιοκτησίες της Χάννα Μοντιάνο πάνω στον λάκκο με την γέφυρα. Βασ. Όλγας γωνία με την σημερινή οδό Α. Νάαρ. Ο λάκκος υπήρχε μέχρι τα 70ς.

Κατοχική στη γωνία Αγ. Δημητρίου με Απ, Παύλου, δεξιά το προξενείο, στέκι λούστρων όπως είχαμε δει κι εδώ: https://archive.saloni.ca/1219. Διευρυμένη λήψη με το σπίτι αριστερά επί της Αγ. Δημητρίου. Άλλη, ακόμη παλιότερη φωτογραφία στο σημείο, εδώ: https://archive.saloni.ca/1980

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0GQxQe751fBjJCHW8Bwv3FUJUtgn497CB2LNoNcrGhFLcJGpskenkW5Jx3bNuh8zFl

Η εικόνα αποτυπώνει το μέγεθος της καταστροφής στην οδό Εγνατία, στο ύψος της διασταύρωσης με την παλαιά οδό Ναυμαχίας Λήμνου, την επομένη της καταστροφικής πυρκαγιάς του Αυγούστου του 1917.

Η φωτογραφία έχει αντιστραφεί από την αρχική της μορφή, καθώς στην πηγή (chiroubles-plaforet.fr) το φωτογραφικό υλικό παρουσιάζεται αντεστραμμένο.

Με τα τωρινά δεδομένα, ο φωτογράφος στέκεται στο μέσο της οδού Εγνατίας με στραμμένο τον φακό στην Ελένης Σβορώνου.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02a9w3xRHPKqhfvWiPuxjaZhASEtR33NuJMALCzEQ4uzu9UA8hxqn5gd73VfMrbXUFl

Στην οδό Εγνατία με στραμμένο τον φακό στην παλαιά οδό Ναυμαχίας Λήμνου, τη σημερινή Ελένης Σβορώνου.

Η συσχέτιση με ένα πανοραμικό πλάνο από το ξενοδοχείο «Μεσερέτ», στη δυτική γωνία των οδών Αντιγονιδών και Εγνατίας, το οποίο είδαμε εδώ: [https://archive.saloni.ca/806]. Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη γνωστή απεικόνιση της οδού Ναυμαχίας Λήμνου πάνω από την Εγνατία παρουσιάστηκε εδώ: [https://archive.saloni.ca/3047].

Στις φωτογραφίες προστέθηκαν κάποια στοιχεία τεκμηρίωσης για την ταυτοποίηση. Οι κίτρινες γραμμές κατά μήκος του τοίχου υποδεικνύουν τις κοινές λεπτομέρειες του ερειπίου. Τα κίτρινα βέλη αποτυπώνουν την οπτική γωνία και την πορεία της λήψης από το ψηλότερο σημείο του ξενοδοχείου, ενώ τα μπλε βέλη δείχνουν την αντίστοιχη οπτική από το επίπεδο της οδού Εγνατίας. Τέλος, η κόκκινη γραμμή ταυτίζει το κτίριο πριν από την πυρκαγιά.

Στην οδό Εγνατία με στραμμένο τον φακό στην παλαιά οδό Ναυμαχίας Λήμνου, τη σημερινή Ελένης Σβορώνου.

Από τον οίκο “Faitatzis” μια φωτογραφία του 1954 από το Φωτο Κεσσίνη. Πίσω από το κυρίως κτίριο, εκεί που στεγάζονται σήμερα το Εργαστηριακό Κέντρο Ευκλείδη, το 14ο Εσπερινό ΕΠΑ.Λ. και το 15ο Ημερήσιο ΕΠΑ.Λ. Ο Ευκλείδης κτίστηκε επάνω στον εβραϊκό συνοικισμό Καλύβες που προϋπήρχε στον χώρο.

Η έκταση αυτή αγοράστηκε με πόρους του Υπ. Εθν. Οικονομίας και της Αμερικανικής αποστολής στα πλαίσια του σχεδίου Μάρσαλ το 1950 και οι εργασίες άρχισαν 2 χρόνια αργότερα. Το 1981 περιήλθε στο δημόσιο.

Για τον οικισμό καθώς και για το Ανατομείο της Ιατρικής Σχολής, που χρησιμοποίησε το σχολείο του εβρ. οικισμού, εδώ: [https://archive.saloni.ca/2593]

Αεροφωτογραφίες της περιοχής του 1960 εδώ: [https://archive.saloni.ca/3052]

Για την ιστορία του συγκροτήματος εδώ: https://storymaps.arcgis.com/stories/4227351f2b4c4c19a6ac1df081caedb2, όπου δυστυχώς δεν γίνεται καμία αναφορά στο ποιοι και πώς ζούσαν προγενέστερα στον ίδιο χώρο.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid024pf6dG2FBZWnYP58bXiJiXuhbPLoFyiggRLvQ28caLNUTqWWr8xKWAAQa6bXkyXsl

Δύο διαδοχικές λήψεις για να δοθεί η αίσθηση της φωτογραφικής συνέχειας. Ακριβώς μπροστά μας η σημερινή Θεαγένους Χαρίση, δεξιά ανεβαίνει η Κατσιμίδου. Τα δέντρα σκιάζουν την αυλή του Παπάφειου.

Ολοκληρωμένο το συγκρότημα ανάμεσα στους δρόμους Περδίκα, Κατσιμίδου, Παπαναστασίου και Αρχιμήδους Επάνω δεξιά η ΥΦΑΝΕΤ

Από εδώ: https://storymaps.arcgis.com/stories/4227351f2b4c4c19a6ac1df081caedb2

Οκτώβριος του 1944. Στο κέντρο της α/φ το οικοπεδο του Ευκλείδη. Από το αρχείο του Βαγγέλη Καβάλα

Ο Κυριάκος Γιαλένιος αλίευσε την φωτογραφία από το βιβλίο του Μουτσόπουλου “Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης”, εκδόσεις της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 1997. Την προώθησε στην ΘΧΠ ζητώντας να αναγνωριστεί.

Ο Στάθης Ασλανίδης προσδιόρισε το σημείο λήψης: Κόδρου 6

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02BDRfFKM6zoBhcqpzZVMa3pxTNadermATBd7Honhn8F7aBs2CGkwAhD4bqB1QAWUcl

Δύο ξεχωριστές λήψεις ταυτοποιούνται πλέον στην οδό Αγίου Δημητρίου.

Μία σπάνια καρτ ποστάλ από την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία απεικόνιζε έναν παράλληλο δρόμο της Θεσσαλονίκης, είχε συνδεθεί παλαιότερα με μια φωτογραφία από δημοπρασία που παρέπεμπε στην Αγίου Δημητρίου. Ωστόσο, το ακριβές σημείο της λήψης παρέμενε άλυτος γρίφος για χρόνια. Η πρόσφατη δημοσίευση της φωτογραφίας από τη διασταύρωση των οδών Αγίου Δημητρίου και Ευσταθίου Θεσσαλονίκης έδωσε τελικά τη λύση [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0qG1Efd7gnmZafNTZj7h2sorpkBio1vQCuWcXFyYbHmMS32GSt4X22o5d9RPLskvil].

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0kaJVsCtLMdLW2HjxRTYkQB6vyRB7UAGU9JBx4TXoPxyGDgXLK6nZne91fCZy1ENZl

Στην οδό Αγίου Δημητρίου στο ύψος της παλαιάς πλέον καταργημένης Ευσταθίου Θεσσαλονίκης.

Στην οδό Αγίου Δημητρίου στο ύψος της παλαιάς πλέον καταργημένης Ευσταθίου Θεσσαλονίκης.

Στη σύνθεση των δύο πρώτων φωτογραφιών (αριστερά), το σημείο ταυτοποιείται από το κοινό διακοσμητικό γείσο πάνω από τον τοίχο και την πινακίδα του Δήμου στην ίδια ακριβώς θέση. Αν και μετά την πυρκαγιά ο σοβάς έχει καταρρεύσει αποκαλύπτοντας την τοιχοποιία, οι επιμέρους λεπτομέρειες στη γωνία του κτίσματος επιβεβαιώνουν αδιαμφισβήτητα ότι η λήψη έγινε στην οδό Αγίου Δημητρίου, στο ύψος της παλαιάς Ευσταθίου Θεσσαλονίκης.

Σε ένα φωτογραφικό στιγμιότυπο από τη μεγάλη πυρκαγιά τον Αύγουστο του 1917, μερικοί άντρες στέκονται αμήχανοι μπροστά στο ασύλληπτο μέγεθος της καταστροφής που έπληξε την πόλη.

Η λήψη εντοπίζεται στην οδό Αγίου Δημητρίου, στο σημείο συμβολής της με την παλαιά οδό Ευσταθίου Θεσσαλονίκης. Η επιβεβαίωση προέρχεται από τον μιναρέ του τεμένους Πισμανιέ (Pismaniye), ο οποίος διακρίνεται στο φόντο και αναγνωρίζεται εύκολα από τον χαρακτηριστικό δακτύλιο κάτω από τον εξώστη. Αυτός ο δακτύλιος απέχει μεγαλύτερη απόσταση σε σύγκριση με εκείνους άλλων μιναρέδων.

Παρά τη δυσκολία στην ανάγνωση, οι δύο λέξεις που παρατηρούμε στην πινακίδα του Δήμου που βρίσκεται ψηλά και δεξιά στον τοίχο, παραπέμπουν στην οδό «ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ».

Το ακριβές σημείο και το ύψος της λήψης διασταυρώνονται με ασφάλεια χάρη στην ταύτιση των ερειπίων του τοίχου που είδαμε πρόσφατα στην πανοραμική φωτογραφία από τον μιναρέ του Αγίου Δημητρίου [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0S7A4GPFmibFzy3D4EZBxibrzbTx6NGVE794ZYTQwnVG5dzTQ7va4rrtXPFxVL9PRl].

Η φωτογραφία προέρχεται από το ψηφιοποιημένο φωτογραφικό αρχείο του Δήμου Θεσσαλονίκης [https://culture.thessaloniki.gr/] στην ενότητα «Πυρκαγιά» με κωδικό τεκμηρίου Β06 και τίτλο «Τούρκοι που ψάχνουν στα ερείπια της πόλης»

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0qG8HfeRP4oRLzZrFA4Bx9S1ZTsviU68yTsif5eNtMGmLQADYywm3hp6ne4DHYCM7l

Στην οδό Αγίου Δημητρίου στο ύψος της παλαιάς οδού Ευσταθίου Θεσσαλονίκης με φόντο τον μιναρέ του τεμένους Πισμανιέ.

Με βάση τον παλιό ρυμοτομικό χάρτη, η καταργημένη πλέον οδός Ευσταθίου Θεσσαλονίκης ξεκινούσε από την οδό Αριστοτέλους (σημερινή Ολύμπου), διέσχιζε κάθετα την Αγίου Δημητρίου και κατέληγε στην οδό Κασσάνδρου.

Η ταυτοποίηση του σημείου λήψης επιβεβαιώνεται απόλυτα από τη σύγκριση των ερειπίων με τον μιναρέ του τεμένους Πισμανιέ (Pismaniye) στο φόντο.

Με τα σημερινά δεδομένα, ο φωτογράφος θα στεκόταν στο μέσο του οδοστρώματος, βλέποντας τις οικοδομές της οδού Αγίου Δημητρίου στους αριθμούς 69 και 71

Μια σπάνια φωτογραφία από τη διασταύρωση των οδών Αγίας Σοφίας και Κασσάνδρου διατίθεται σε δημοπρασία από τον οίκο “Faitatzis” της πόλης.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02NKXvYMwjVn34J3jTZ5fwhgfpgKNt6ATQToCJVKnwWiLPnQjFjsnnWkHwGa5S7Fsdl

Από το ψηλότερο σημείο του μιναρέ στον Άγιο Δημήτριο, ο φωτογραφικός φακός καταγράφει το μέγεθος της τραγωδίας. Μία πόλη βυθισμένη στα ερείπια μετά την καταστροφική πυρκαγιά τον Αύγουστο του 1917.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Gérard Langlade και αντλήθηκε από την Ιστορική Βιβλιοθήκη Πολιτιστικής Κληρονομιάς της πόλης Μοντομπάν (Bibliothèque patrimoniale de Montauban). [https://bibliotheque-patrimoniale.montauban.com/]

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02W8kmkCTLPeT6tGzQ1mCj948pYEe3wthUFe565DmcEo8b1oui7hNo9n8DKhfoQb21l

Μια σπάνια αυτοχρωμική φωτογραφία του Auguste Léon, τραβηγμένη τον Μάϊο του 1913 στο πλαίσιο του σπουδαίου εγχειρήματος «Αρχεία του Πλανήτη» του Albert Kahn, αποτυπώνει μια γωνιά της πόλης μας. Η ακριβής τοποθεσία ταυτοποιήθηκε χάρη στο αρχείο του Νικόλαου Μουτσόπουλου από μία ασπρόμαυρη λήψη της δεκαετίας του '60.

Οι δύο φωτογραφίες συσχετίζονται στην παλαιά οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, στο ύψος της Αγίου Δημητρίου, προσφέροντας δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες του ίδιου δρόμου.

Η έγχρωμη λήψη (1913) απεικονίζει την κάθοδο της οδού με φόντο τον μιναρέ από το τζαμί Iki Lule και η ασπρόμαυρη λήψη ('60) καταγράφει την άνοδο της παλαιάς Κωνσταντίνου Παλαιολόγου από την αντίθετη κατεύθυνση και πιο συγκεκριμένα την οικία στον αριθμό 60 της εποχής εκείνης.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02c327TMo1uEc8LrcdES8NrvvnHnj8nHK8H5vrninWSxaMor5nnA37TaNTmjJipzSrl

Στην παλαιά οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου από το ύψος της Αγίου Δημητρίου (1913). Φωτογραφία του Auguste Léon στο μουσείο Albert Kahn με τίτλο «Coin de rue turque du quartier de la citadelle» Κωδικός τεκμηρίου: A2021

Η φωτογραφία από το πολύτιμο αρχείο του Νικόλαου Μουτσόπουλου, η οποία συνδέθηκε με την αυτοχρωμική λήψη του Auguste Léon. Τη βόρεια πρόσοψη του κτιρίου επί της οδού Αγίου Δημητρίου την είχαμε δει πρόσφατα σε δημοσίευση της Μάρας Νικοπούλου [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid028KfG7fvr5foBnU4PauGWCpYwDHkGZqx79i4HLhLgvRfqjPFqQchDfm14WQnmCCtal]

Η σύγκριση των δύο φωτογραφιών δεν προβληματίζει και την επιβεβαιώνει με ακρίβεια.

Επιπλέον, μία συσχέτιση από την αντίθετη κατεύθυνση, λήψη στην άνοδο της παλαιάς Κωνσταντίνου Παλαιολόγου από το ύψος της παλαιάς Αριστοτέλους που είχαμε δει εδώ:[https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1209787706177527].

Ο φακός των Schultz & Barnsley (απόσπασμα του 1890) από τον μιναρέ της Αγίας Σοφίας καταγράφει την κατοικία στη διασταύρωση των οδών, Αγίου Δημητρίου με Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.