Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Νυχτερινοί θεατές, ατελείωτα πλήθη κόσμου.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02KN9oa9H3dLN2S8rD2YqRUPLHkfK5YTgCCdq94m2mqQNHn14h7qLESqTDPmKRNFfsl

1960. “The White Devils”. Ακροβατικά. Αριστερά βάθος η οδός Αγγελάκη, δεξιά νέον διαφήμιση της εφημερίδας “Μακεδονία”

1960. “Επικίνδυνες Αποστολές”. Στο βάθος η είσοδος της Έκθεσης στο Σιντριβάνι.

Δεξιά βάθος η ΧΑΝΘ.

1960. “The White Devils”. Ακροβατικά στην Έκθεση.

Προς το Γ Σώμα Στρατού. 1960. Ατελείωτα πλήθη παρακολουθούν τα ακροβατικά.

Les Diables Blancs από την Τουλούζη. Το κάλυμμα του φωτογραφικού άλμπουμ με την εμφάνιση τους στην Θεσσαλονίκη.

“Καφετζίδης” ή ταβέρνα ο “Τζότζος”. Κουτούκι παλιάς κοπής στην Άνω Πόλη. Οδός Επταπυργίου γωνία με Σθένωνος. Η γειτονιά του και τα απέναντι “καστρόπληκτα”.

Ξεκίνησε να λειτουργεί το 1936. Μετά την χούντα γινόταν εδώ αυτοσχέδια καθημερινά γλέντια, όλη η ταβέρνα μια παρέα. Συχνή ζωντανή μουσική από πελάτες που είχαν φέρει όργανα. Πυκνό ντουμάνι, ατμόσφαιρα πραγματικής ομίχλης, φτηνές τιμές, μπορούσες πάντα να βρεις κάτι να φας εδώ έστω και τα βαθειά μεσάνυχτα. Στέκι αντικαθεστωτικών όλων των εποχών. Περιβάλλον βγαλμένο από άλλες εποχές. Πάνω από την ταβέρνα ήταν το σπίτι της οικογένειας. Ανήκε στον μπαμπά Καφετζίδη. Όταν έφτασε σε προχωρημένη ηλικία, την παραχώρησε στους δύο γιούς του, τον Τζότζο (Γιώργο) και τον Λευτέρη.

Στο πίσω μέρος είχε πιάτο την πόλη, θέα ασυναγώνιστη ... μόνο που στα τζάμια υπήρχαν δυο δάχτυλα λίγδα. Μετά από κρασοκατανύξεις κουτρουβαλούσες προς την πόλη από τα σκαλοπατάκια της Σθένωνος. Ο “Τζότζος” ήταν ένα θρυλικό ταβερνείο.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0twhQbYN8fzujyXcZHF45pnSzKWEEiptusPdp5c1oTz5fNF9HhmTc9HpprXMoKw8Ml

Οδός Επταπυργίου τα “καστρόπληκτα” απέναντι από τον “Καφετζίδη”.

Οδός Επταπυργίου γωνία με Σθένωνος.

“Καφετζίδης” ή ταβέρνα ο “Τζότζος”. Κουτούκι παλιάς κοπής .

Η γειτονιά του “Τζότζου”, τα καστρόπληκτα. Οδός Επταπυργίου.

Όλη η ταβέρνα μια παρέα. Συχνή ζωντανή μουσική από πελάτες που είχαν φέρει όργανα. Πυκνό ντουμάνι, ατμόσφαιρα πραγματικής ομίχλης, φτηνές τιμές, μπορούσες πάντα να βρεις κάτι να φας εδώ έστω και τα βαθειά μεσάνυχτα.

Ο “Τζότζος” ήταν ένα θρυλικό ταβερνείο.

“Καφετζίδης” ή ταβέρνα ο “Τζότζος”.

Οδός Επταπυργίου γωνία με Σθένωνος.

Δεκαετία του 60. Επταπυργίου ακριβώς μπροστά στην ταβέρνα του Τζότζου.

Από ταξίδι του Άγγλου συγγραφέα Roger Gwynn στα Βαλκάνια, έτος 1964. Φωτογραφία γειτονιάς στην Επταπυργίου. Ιδιαίτερη. Ανέβηκε στα σχόλια της ανάρτησης από τον Chris Stamidis Αξίζει να μπει στο κεντρικό θέμα.

Από το Λευκό Πύργο μέχρι το Σιντριβάνι αμέσως μετά την κατεδάφιση του Νοτιοανατολικού τείχους (1879-1889).

H χάραξη της Boulevard Χαμιντιέ με τα νεόδμητα Σουλτανικά κτίρια, το ανώμαλο έδαφος και τα ίχνη του γκρεμισμένου τείχους ακόμα ορατά. Το σιντριβάνι δημιουργήθηκε τον Μάρτιο του 1889. Τότε ονομαζόταν και Λεωφόρος των Προξενείων. Περιμένοντας να εγκατασταθεί το τραμ.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid028ovMZzEVBrG12QBJNELkuoCQajMezmzU8Lv4YoKUE77UeRmghtoocQ7rTjsVMGcGl


Από το Λευκό Πύργο μέχρι το Σιντριβάνι αμέσως μετά την κατεδάφιση του Νοτιοανατολικού τείχους (1879-1889).

Το Σιντριβάνι αργεί ακόμα. Δημιουργήθηκε τον Μάρτιο του 1889.

Δεκαετία 1880. Βλέποντας προς τον Λευκό Πύργο. Boulevard Χαμιντιέ

Τα νεόδμητα Σουλτανικά κτίρια. Το ανώμαλο έδαφος και τα ίχνη του γκρεμισμένου τείχους ακόμα ορατά. Εθνικής Αμύνης (Βασιλίσσης Σοφίας) .

Boulevard Χαμιντιέ στο ύψος της Εγνατίας.

Δεκαετία του 1880. Το ανώμαλο έδαφος και τα ίχνη του γκρεμισμένου τείχους. Το σιντριβάνι δημιουργήθηκε αργότερα τον Μάρτιο του 1889.

Ο άχτιστος χώρος από την οδό Ακροπόλεως μέχρι τον πύργο του Λαπαρδά. Στον Πύργο ακόμα υπήρχε η σειρήνα συναγερμού.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0JnBnNvchJ78rnc1Hb9JHPPXZtNQz66Jj3sHXmTbW5sU9JzRW8WbSTGGgFKUeXb5il

Μας δουλεύουνε κανονικά ... αν ισχύει αυτό που λέει ο δήμαρχος Σκοπέλου πως θα βάλουν συμβατικά πλοία αντί ταχύπλοα. Ο δικός μας δήμαρχος επιχαίρει πως παίρνουμε αυτά που δικαιούμαστε. Δηλαδή μια μούντζα.

Στις συγκοινωνίες της πόλης κάθε χρόνο και χειρότερα. Ούτε καν προδιαγραφές των προηγουμένων χρόνων (χωρητικότητα 700 άτομα, μεγάλες ταχύτητες). Μισή χωρητικότητα, διπλάσιος χρόνος ταξιδιού και μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη των δρομολογίων.

Οι βουλευτές Θεσσαλονίκης μέσα σαυτούς τέσσερεις (4) αρχηγοί κομμάτων, ανύπαρκτοι για την πόλη που “υπηρετούν”. Ελπίζοντας πως τα καταλάβαμε όλα λάθος. Αρχές του προηγούμενου αιώνα το λιμάνι εξυπηρετούσε όλη την Μεσόγειο. https://www.taxydromos.gr/magnesia/sporades/1071002/fiasko-i-symfonia-gia-ti-grammi-thessaloniki-sporades/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0c4JGzc4g1ttaxnCNoSHQNy1J2EbQDtYyDxRSMiJj3UZ8hc8REMoTjYF4kWZpwwFCl

Διαχρονική η ανάρτησή μου . Πάντα με συγκίνηση δεν παραλείπω να την ξανανεβάζω κι ας κουράζει . Συμβολίζει για μένα , μαζί με όλους τους άλλους συμβολισμούς της ημέρας , την ενότητα των Ελλήνων που πρέπει να διασωθεί , πάσει θυσία ...

1965 ΠΑΣΧΑ ΣΤΟ ΓΣΣ Το παραδοσιακό Πασχαλιάτικο γλέντι στους στρατώνες ετοιμάζεται . Οι καλεσμένοι πολλοί περισσότεροι από κάθε φορά κι αυτή την φορά ποιο κοντά στον λαό . Η λαοπρόβλητη κυβέρνηση του Γέρου της Δημοκρατίας των εκλογών του Φεβρουαρίου του ’64 του 53 % , ανοίγει τους στρατώνες και λαός και στρατός γίνεται ένα . Οι εχθροί της Δημοκρατίας και φίλοι των ανακτόρων προετοιμάζουν μεθοδικά τα Ιουλιανά του 1965 . Τίποτε δεν φαίνεται να σκιάζει το γλέντι του Πάσχα .

Ο Λόχος Στρατηγείου του ΓΣΣ επί το έργον . Χαράματα σηκωθήκαμε να ετοιμάσουμε τις σούβλες και τα αρνιά , να σκάψουμε τους λάκκους και να στολίσουμε το χώρο , όπου θα φιλοξενούσαμε εκατοντάδες πολίτες που για πρώτη φορά επίσημοι προσκεκλημένοι θα περνούσαν την πύλη του Στρατηγείου .

Παιδιά ακόμη εμείς δεν παίρναμε και πολύ χαμπάρι τι γινόταν γύρω μας , το κύριο που μας απασχολούσε ήταν η Άνοιξη που έκανε τις νεανικές μας καρδιές να φτερουγίζουν και να αποζητούν ότι κάθε ζωντανό ον σ αυτή τη φάση της ζωής του , τον έρωτα . Έπρεπε όλα να γίνουν στην εντέλεια να μείνουν ικανοποιημένοι οι ανώτεροι μας , ώστε να απαιτήσουμε κι εμείς με το δίκιο μας καμιά 48ωρη άδεια μετά δημοσίων θεαμάτων .

Δίπλα στα σπίτια μας και τα κορίτσια , μας ανέμεναν κι αυτά τέτοια μέρα να είμαστε κοντά τους . Το σκηνικό της φωτογραφίας στημένο δίπλα στον τοίχο του στρατοπέδου που σήμερα είναι στο πλάι της οδού Καυταντζόγλου , δίπλα στο κτίριο του Στρατοδικείου που τότε ήταν τα καταλύματα μας , οι θάλαμοι όπου κοιμόμασταν στο παλιό με κεραμοσκεπές διώροφο κτίριο , όλοι οι φαντάροι που εργάζονταν στα γραφείων του Στρατηγείου , με την αφεντιά μου να υπηρετεί στο γραφείο μελετών της Διεύθυνσης Μηχανικού ,τότε που η ΜΟΜΑ κατασκεύαζε πολλά Δημόσια Έργα με φαντάρους .

Η κατάσταση δίπλα στον τοίχο ήταν τότε διαφορετική , ο λάκκος ακόμη δεν είχε μπαζωθεί , ήταν το μέρος που τα βράδια έκρυβε με το μισόφως του , τις νυχτερινές κοπάνες από το στρατόπεδο , να πάμε να συναντήσουμε τα κορίτσια μας που περίμεναν εκεί δίπλα να πάρουν στα κλεφτά κανένα γρήγορο φιλί , κανένα χάδι . Τα μεγάφωνα που στήσαμε από νωρίς έπαιζαν με πάθος ότι απαγορευμένο είχαμε στερηθεί τόσα χρόνια κυριαρχίας μιας συγκεκριμένης πολιτικής . Ο Μίκης Θεοδωράκης στην πρωτοκαθεδρία ήταν βλέπεις το κόκκινο πανί ο αρχηγός των Λαμπράκηδων .

Εκείνη την μέρα πρωτάκουσα ένα τραγούδι που έμελλε να γίνει η αφορμή για την μεγάλη στροφή μου από την λατρεία των ξένων τραγουδιών σαν νέος της εποχής , ροκ κλπ και η στροφή μου στην Ελληνική μουσική που έκτοτε με συνεπαίρνει . Ήταν το τραγούδι που τα τρία όλα κι όλα τετράστιχα του έγραψε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης , μελοποίησε εκπληκτικά ο Μίκης Θεοδωράκης και το ανύψωσε στα ουράνια ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης με την Δωρική φωνή του …

” Δόξα τω Θεώ “ του 1963

Απ’ το πρωί μες στη βροχή και μέσα στο λιοπύρι για μια μπουκιά κι ένα ποτήρι και δόξα τω Θεώ Παράθυρο για τ’ όνειρο κι αυλή για το σεργιάνι ο ίσκιος σου να μη σε φτάνει και δόξα τω Θεώ Πέτρα στην πέτρα ολημερίς χτίζω και δε σε φτάνω ήλιε μου πόσο είσαι πάνω και δόξα τω Θεώ

Γιώργος Κωτσίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid033Qhhc6v69owCVu34CZ3jJmEqU2cAKLUvfbMhcpgkxWysSU6zySN432BaMKiuaXCHl

“Καστρόπληκτα”. Η μικρή γειτονιά γύρω από τον πύργο του Λαπαρδά, απέναντι από τη μονή Βλατάδων. Οι εφαπτόμενες στα τείχη παράγκες και άλλα ταπεινά κτίσματα άρχισαν να κτίζονται μετά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο (1877-78). Πρώτοι τους ένοικοι, φτωχοί μουσουλμάνοι πρόσφυγες από την Βοσνία, τσιγγάνοι οι περισσότεροι. Οι εύποροι έκτισαν τα δικά τους αρχοντικά χαμηλότερα στην Άνω Πόλη, στο Μπαΐρι (“πλαγιά”).

Από το 1922 και με την ανταλλαγή πληθυσμών μέχρι το 1924 οι τελευταίοι Τούρκοι αναχώρησαν από την πόλη και όλα τα σπίτια τους διατέθηκαν για να στεγάσουν τους 92.000 πρόσφυγες που έφτασαν εκεί. Οι κολλημένες στα βυζαντινά τείχη παράγκες και τα πρόχειρα χαμόσπιτα αυξήθηκαν τότε κατακόρυφα. Αυθαίρετες κατασκευές που στέγασαν το δράμα της μικρασιατικής προσφυγιάς. Τα ταπεινά ασβεστωμένα σπιτάκια, πλίθινα ή ξύλινα, είχαν ταυτιστεί με τη φυσιογνωμία της Άνω Πόλης. Ρυμοτομικά τα λεγόμενα “καστρόπληκτα” ήταν προορισμένα να κατεδαφιστούν για την ανάδειξη του τείχους από το 1934. Η διαδικασία απαλλοτρίωσης στα συγκεκριμένα ξεκίνησε τελικά το 1997 και ολοκληρώθηκε το 2014. (αφορμή προηγούμενη ανάρτηση για “Το ασβέστωμα”, εδώ η ευρύτερη γειτονιά του).

Ο σημαντικός πύργος του Λαπαρδά οχυρωματικά έκλεινε από βόρεια την Ακρόπολη. Μεγάλο έργο για την εποχή, κτίστηκε από τον αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνό. https://archive.saloni.ca/852

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0t6DsaKdd5kKj34PyH4Mx1kuN1hejpsfi6xnqA3i3x4jduak5wF37rwPAHpkcSXQnl

Από τον πύργο Λαπαρδά. Αριστερά η οδός Επταπυργίου. Μπροστά μας η μικρή γειτονιά γύρω από τον πύργο, απέναντι από τη μονή Βλατάδων.

Οι εφαπτόμενες στα τείχη παράγκες και άλλα ταπεινά κτίσματα. Έξω από το τείχος η περιοχή του Εσκί Ντελίκ (Μακεδονικό). Δεξιά το πάνω μέρος της συνοικίας των Συκεών.

Μπροστά στον Πύργο Λαπαρδά. Βλέπουμε τα ίδια σπίτια της οδού Επταπυργίου, με αυτά της ανάρτησης για “το ασβέστωμα”. https://www.facebook.com/photo/?fbid=826743619500278&set=a.465862328921744

Μουσείο Μπενάκη. Φωτογραφία Λασκαρίνα Φιλιππίδου-Μπούρα, 1972.

Πύργος Λαπαρδά. Αρχές του προηγούμενου αιώνα. Μπροστά και κολλημένα στον πύργο κτίσματα μουσουλμάνων πρόσφυγων από την Βοσνία.

Από τον πύργο Λαπαρδά. Η μικρή γειτονιά γύρω από τον πύργο. Οι εφαπτόμενες στα τείχη παράγκες και άλλα ταπεινά κτίσματα.

Τα ασβεστωμένα σπιτάκια, πλίθινα ή ξύλινα, είχαν ταυτιστεί με τη φυσιογνωμία της Άνω Πόλης. Η διαδικασία απαλλοτρίωσης στα συγκεκριμένα ξεκίνησε το 1997 και ολοκληρώθηκε το 2014.

Σήμερα η περιοχή.

Κάτω από το ξενοδοχείο Μέγας Αλέξανδρος λειτούργησε η “Μπουγάτσα Δωδώνη” ξακουστό μαγαζί για πολλά χρόνια. Εγνατίας 47 ήταν ανοιχτό μέχρι το 2001 όταν οι ιδιοκτήτες του έφτιαξαν εργοστάσιο παραγωγής μπουγάτσας στην Σίνδο. Όπως έχει γράψει ο Ορέστης Καλογήρου “Το μπογατσοποιείον “Η Δωδώνη” ιδρύθηκε από τον προπάππο μου Αθανάσιο Ευαγγελίδη το 1885 στη Βενιζέλου. Το 1922 μετακόμισε στην Εγνατία όπου λειτούργησε μέχρι το 2001.... Στη δεκαετία του '30, λίγο πριν πεθάνει, ο προπάππος μου μεταβίβασε την επιχείρηση στον αρχιεργάτη του Γιαννακό. Η οικογένεια Γιαννακού κατέχει μέχρι και σήμερα την επιχείρηση στη Σίνδο”.

Οι φωτογραφίες και οι πληροφορίες από το αφιέρωμα στο μαγαζί από εδώ: https://thesstoday.gr/h-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%B3%CE%AC%CF%84%CF%83%CE%B1-%CE%B4%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%B7/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0BkwdLQrDFBSL1DnuRQyguVAM7ykSiMBzLF46kVnjmyVQ9JJDQB6p8LeXGHP2bp9jl

Η έναρξη λειτουργίας προσδιορίζεται με ακρίβεια από την σχετική αγγελία στην Μακεδονία. 27/8/1923

Στα 1937. Δύο σπίτια στην οδό Τσιρογιάννη (μεταξύ των οδών Ρωμανού και Φιλικής Εταιρείας). Πάγκος εφημεριδοπώλη – λαχειοπώλη μπροστά στο Αλκαζάρ. Λεωφορεία των γραμμών Ερμού – Τούμπας, Μοδιάνο – Χαριλάου.

Λεπτομέρειες από φωτογραφίες του Willy Pragher.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02N6WFTqSkZmYXQiRfUAStPW239ezgTyDgHGKu7qcR93nw656cSzyCYSVoGtwrMF2jl

Τσιρογιάννη γωνία με Ρωμανού.

Τσιρογιάννη γωνία με Φιλικής Εταιρείας. Σήμερα η Οβάλ πολυκατοικία.

1937. Πάγκος εφημεριδοπώλη – λαχειοπώλη μπροστά στο Αλκαζάρ.

1937. Λεωφορείο Νο 3. Γραμμή Ερμού – Τούμπα.

Μπροστά στο Αλκαζάρ.

Λεωφορείο της γραμμής Μοδιάνο – Χαριλάου.

Εγνατία μπροστά στο Καραβάν Σαράι. 1937.