Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Ο Λευκός Πύργος με την επιγραφή της «4ης Αυγούστου», που σίγουρα είναι της περιόδου της δικτατορίας του Μεταξά και ίσως λίγο πριν την εισβολή των Γερμανών

Νίκανδρος Καστανίδης

Προχθες ταυτίσαμε μια λήψη που μας ταλαιπωρούσε χρόνια, ευτυχής συγκυρία ο εμπλουτισμός του μουσείου Kahn με καινούριες φωτογραφίες, αυτή τη φορά εύκολα αναγνωρίσιμες από τον Στάθη Ασλανίδη.

Αρχή της παλαιάς Ολυμπιάδος

Αρχή της παλαιάς Ολυμπιάδος

Στην Επταπυργίου, μπροστά από τη Μονή Βλατάδων

Στην Επταπυργίου, μπροστά από τη Μονή Βλατάδων

Πλατεία Τερψιθέας

Οδός Βλατάδων με Κυρηναίου

Επιμενίδου με Μπουμπουλίνας

Δημητρίου Πολιορκητού με Μπουμπουλίνας, στο βάθος αριστερά η ανηφοριά της σημερινής οδού Δωδώνης

Δημητρίου Πολιορκητού με Μπουμπουλίνας, δεξιά η ανηφοριά της Παλαμίδου

Έβρου στο ύψος της παλαιάς Σούτσου, σημερινής Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου. Μπροστά μας η ρυμοτομημένη Πλατεία Περιστεριών, στο βάθος βλέποντας το Μεβλεβιχανέ στην Παναγία Φανερωμένη

Πανόραμα της πόλης περίπου στο ύψος της Ηγουμένου με Βλατάδων. Διακρίνεται ο μιναρές του Όσιου Δαυΐδ, ο Προφήτης Ηλίας και το Διοικητήριο

Νίκης 63 κάποιο απογευματάκι ο Γερμανός αξιωματικός στρέφει την πλατή του μάλλον στον ήλιο κι όχι στην θάλασσα. Διαβάζει την εφημερίδα του, στο βάθος το Πτι Παλαί. Προφανώς και κατά την κατοχή πάλι λέσχη ήταν.

Την είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/960

Γνωστή φωτογραφία στην αγορά της Θεσσαλονίκης η οποία βρίσκεται στα “Αρχεία του Πλανήτη” στο μουσείο Albert Kahn. Άγνωστη η θέση της στην πόλη μας. Η τοποθέτησή της μας είχε απασχολήσει αρκετά στο παρελθόν αλλά όλες οι προσπάθειες που κάναμε έπεφταν στο κενό. Φτωχή και άβατη φωτογραφικά η αγορά διατηρεί καλά κρυμμένα τα μυστικά της. Όμως σήμερα, καταφέραμε να διαβάσουμε το όνομα στην πινακίδα ενός καταστήματος και να το συσχετίσουμε με την κτηματολογική πηγή στο τοπογραφικό διάγραμμα των παλιών οικοδομικών τετραγώνων 42 και 43. Πρόσφορο το αποτέλεσμα, μία εντελώς νέα, “ορφανή” φωτογραφικά θέαση της οδού Λιβουνόβου στο κέντρο της αγοράς προς την έξοδό της στην οδό Θεμιστοκλέους, πρώτη παράλληλη της οδού Βενιζέλου ανατολικά στο ύψος του Μπεζεστένι. Όλα αυτά φυσικά στην παλιά ρυμοτομία. Σήμερα, λίγο χαμηλότερα από τη Σπανδώνη με Βλάλη, κοιτάζοντας νοτιοδυτικά.

Στάθης Ασλανίδης

Η λήψη της φωτογραφίας από τον Léon, Auguste στις 13 Μαΐου 1913 σύμφωνα με τις πληροφορίες από το μουσείο.

Η ανάγνωση της πινακίδας “Ομέρ Εφέντη” και η συσχέτιση της με τις κτηματολογικές πηγές οδήγησαν στη λύση του γρίφου που μας ταλαιπώρησε πολλά χρόνια. Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από την “Ιστορία της Επιχειρηματικότητας στη Θεσσαλονίκη”, ημιτόμος δεύτερος της Θάλειας Μαντοπούλου και του Ευάγγελου Χεκίμογλου.

Στον κύκλο η θέση του φωτογράφου και με το βέλος η κατεύθυνση της λήψης. Από τις κτηματολογικές πηγές απουσιάζει το οικόπεδο με αριθμό 42/12 που φαίνεται στο διάγραμμα, είτε λόγω απουσίας, εκ παραδρομής, είτε πιθανώς ταυτίζεται με το 42/13.1 ιδιοκτησίας του αποβιώσαντος Ομέρ αγά. Σε κάθε περίπτωση η σύγκριση και η συσχέτιση των ορίων των καταστημάτων της φωτογραφίας και του διαγράμματος αποτελεί μια αδιαμφισβήτητη μοναδικότητα και ταυτόχρονα μία μελλοντική πρόκληση ενδελεχούς έρευνας για την ανάδειξη των προσώπων στη φωτογραφία. Η σύγχρονη τοποθέτηση δεν βασίζεται σε διάγραμμα αλλά στον πολύτιμο χάρτη του Leo Dri, ένα layer της παλιάς ρυμοτομίας προσαρμοσμένο στον σημερινό χάρτη της πόλης.

Η αρχική φωτογραφία έχει ζευγάρι. Η ταύτισή της με τη φωτογραφία του Paul Albarel με κωδικό αναφοράς AD11028Dv0761596 ανήκει στο παρελθόν και στην ανάρτηση https://archive.saloni.ca/423.

Γερμανός στρατιωτικός τραβάει 4 φωτογραφίες το κατάλυμά του στο ξενοδοχείο Αιγαίον επί της Εγνατίας 19 τον Απρίλιο του 1942. Οι φωτογραφίες προσφέρονται σε διαδικτυακή δημοπρασία.

Ατενίζοντας από το μπαλκόνι την Εγνατία με κατεύθυνση προς τα ανατολικά, την στιγμή διέλευσης ενός τραμ.

Η είσοδος του ξενοδοχείου με μαγαζιά και ένα εστιατόριο.

Η πρόσοψη και του 1ου ορόφου από το απέναντι πεζοδρόμιο της Εγνατίας

Στην ταράτσα του Αιγαίον, φαίνεται το πίσω μέρος του ξενοδοχείου Αίγυπτος, που διαφημιζόταν με αυτήν την ταμπέλα προς την μεριά της Εγνατίας

Σπάνιο φωτογραφικό υλικό που πρέπει να προστεθεί στο αρχείο μας και στον χάρτη μας. “Οδός Μαρασλή και Παπαναστασίου εδώ όπου ήταν το τέρμα του τραμ. Στην πρώτη φωτογραφία αριστερά είναι το σημερινό κατάστημα Εστια και δεξιά τα υποδήματα Δανός. Στις άλλες φωτογραφίες το ίδιο σημείο από άλλη οπτική γωνία” Αναρτήθηκε και αναγνωρίστηκε από τον Δημ. Πανά στην ΑΘ

Το διατηρητέο στη Βασ. Γεωργίου 25 (όπου τα τελευταία χρόνια στεγάζει ένα Bar, με διάφορες ονομασίες κατά καιρούς) ήταν αρχική κατοικία των γιών του Ιβάν Χατζημησέφ;

Νίκανδρος Καστανίδης

Αυτό είναι το διατηρητέο στη Βασ. Γεωργίου 25

Φωτογραφία του 1976 όταν βρισκόταν εκεί το Ίδρυμα Κωφαλάλων

Το ίδιο οίκημα όταν στέγαζε το Αριστοτέλειο Ωδείο, αρχές της δεκαετίας του 1980

Το οικογενειακό δένδρο της οικ. Χατζημησέφ, σύμφωνα με τη wikipedia (https://bg.wikipedia.org/wiki/Тодор_Хаджимишев ), όπου φαίνεται ότι ο Ιβάν Χατζημησέφ (;;-1896) είχε έναν γιό (τον Πέτρο ή Πέταρ) και μία θυγατέρα [την Αικατερίνη, η οποία παντρεύτηκε τον Νίκολα Σαβκούλοφ (1855 – 1930)]. Άρα δεν υπήρχαν γιοί του Ιβάν Χατζημησέφ, αλλά ένας γιός.

Δυτικά από το διατηρητέο στη Βασ. Γεωργίου 25 (δηλ. στη Βασ. Γεωργίου 23), ήταν το οίκημα της Αικατερίνης Χατζημησέφ όπου στεγάστηκε μαζί με το σύζυγό της Νίκολα Σαβκούλοφ και τα παιδιά τους Βασίλκα Ν. Σαβκούλοφ και Ιβάν Ν. Σαβκούλοφ. [Η φωτογραφία είχε αναρτηθεί από τον κ. David Bravos στη ΘΧΠ, στις 22-4-2017]

Η Αικατερίνη Χατζημησέφ με την οικογένειά της

Το διώροφο διατηρητέο της Βασ. Γεωργίου 27 είχε ως αρχικό ιδιοκτήτη τον Ιβάν Χατζημησέφ

Ο Ιβάν Χατζημησέφ με τον γιό του Πέταρ (αριστερά του στη φωτογραφία) και τον ανιψιό του Πάντσο (δεξιά του στη φωτογραφία)

Τα τρία σπίτια στην Βασ. Γεωργίου 23, 25, 27 (μεταξύ Σαρανταπόρου και Μπιζανίου) του Ιβάν Χατζημησέφ και των παιδιών του σε τοπογραφική αποτύπωση του 1962.

Η οικιστική κατάσταση της ίδιας περιοχής, σήμερα

Δανείζομαι στην φωτογραφία του Φοίνικα που ανέβασε ο κ. Σαββόπουλος πριν μερικές ημέρες εδώ γιατί, ενώ την ήξερα, τώρα πρόσεξα ότι δείχνει και τα χωράφια πίσω και αριστερά από τον Φοίνικα. Αυτά τα χωράφια έχουν εξαφανιστεί πλέον και έχουν γίνει η συνοικία του Αγ. Γιάννη, στο άκρο της Καλαμαριάς – φαίνεται στην δεύτερη φωτογραφία στο κόκκινο πλαίσιο. Στην δεύτερη φωτογραφία, με πράσινο πλαίσιο ο Φοίνικας.

Τα θυμάμαι αυτά τα χωράφια, παλιά τα διασχίζαμε μέσα από κάποιους δρόμους που υπήρχαν όταν πηγαίναμε από την Αρετσού στην Περαία για μπάνιο ή στο αεροδρόμιο. Τώρα έχουν μείνει μερικά ίχνη αυτών των δρόμων αλλά μετά βίας μπορείς να φανταστείς πώς ήταν αυτό το μέρος.

Θόδωρος Νάτσινας

Αταύτιστη φωτογραφία από δημοπρασία που εμφανίστηκε πριν ένα χρόνο στο διαδίκτυο. Ο πωλητής γράφει ως τίτλο “Κατάστημα στη Θεσσαλονίκη περίπου το 1917”. Οι γραμμές του τραμ μας παραπέμπουν στην οδό Εγνατία, αλλά πού; Οι φωτογραφίες της εποχής που στοχεύουν σε τμήματα που υποψιαζόμασταν είναι απογοητευτικά. Τελικά, επιστρατεύτηκε η φωτογραφία των Schultz & Barnsley από το μιναρέ της Αγίας Σοφίας το μακρινό 1890 και έδωσε λύση στον δισεπίλυτο γρίφο. Προς μεγάλη έκπληξη είναι η μοναδική που την αποκαλύπτει. Η συγκεκριμένη οικία βρισκόταν στο βόρειο μέτωπο της Εγνατίας μεταξύ των οδών Βασιλέως Πέτρου και Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Στη σημερινή ρυμοτομία ο φωτογράφος βλέπει την οικοδομή στην Εγνατία 105.

Στάθης Ασλανίδης

Οικία Ντερμεντσίεβ στην Εγνατία στο νο. 327 στην παλιά ρυμοτομία. Η ακριβής διεύθυνση προκύπτει από τον υπολογισμό γνωστών κοντινών διευθύνσεων. Πηγή: Delcampe, Item n° #1024738330

Στο παλιό οικοδομικό τετράγωνο 322/25 τοποθετείται η οικία Ντερμετσίεβ.

Με το πράσινο σημειώνεται η θέση της στο οικοδομικό τετράγωνο.

Η θέση του φωτογράφου στον κύκλο, σήμερα. Το βέλος δείχνει την κατεύθυνση της λήψης.

Ο δρόμος στην πάνω πόλη με την καλύτερη ίσως θέα, η Μπουμπουλίνας. Η λήψη είναι γνωστή από καρτ ποστάλ αλλά εδώ είναι τυπωμένη η πρωτότυπη φωτογραφία από τον Φωτ. Τομέα. Στην καρτ ποστάλ έχανε στοιχεία της ανάλυσής της. Ο φούρνος αριστερά, οι γυναίκες δεξιά που τα λένε καθισμένες στο καλντερίμι, η Ροτόντα ξεχωρίζει στο βάθος.

Η αντίστοιχη καρτ ποστάλ

Και η κλασική πανέμορφη αυτοχρωμική λήψη από το αρχείο Kahn.