H αρχαία Θέρμη και το στρατόπεδο Κόδρα

Υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτηματικά και άγνωστα στοιχεία για την περιοχή της Θεσσαλονίκη, πριν την ίδρυσή της. Ένα από τα ερωτηματικά αφορούν τον σημαντικότερο οικισμό στην περιοχή πριν την Θεσσαλονίκη που ήταν η Θέρμη: τι ήταν η Θέρμη και πού βρισκόταν, αν βρισκόταν κάπου συγκεκριμένα. Έχει πολλούς υποστηρικτές η υπόθεση ότι η Θέρμη (ή τουλάχιστον η κύρια θέση της) ήταν στο Καραμπουρνάκι, στο στρατόπεδο Κόδρα. Σε μια τράπεζα που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της έκτασης, εδώ και δεκαετίες γίνεται αρχαιολογική ανασκαφή που ίσως κάποια στιγμή εντοπίσει πειστήρια ότι εκεί ήταν η Θέρμη. Βέβαια, η διάνοιξη της παραλιακής οδού προς την Αρετσού, της Πλαστήρα, το 1954 έκοψε ένα μεγάλο μέρος της τράπεζας. Άραγε έγινε προσεκτική αρχαιολογική εκσκαφή πριν την διάνοιξη της οδού ή πολλά από τα στοιχεία που υπήρχαν χάθηκαν; Στοιχεία που ίσως διαβεβαίωναν ότι εκεί ήταν η Θέρμη; Από τον Θόδωρο Νάτσινα

Φωτογραφία από το bing όπου διακρίνεται η τράπεζα στο στρατόπεδο Κόδρα. Τα πολλά μικρά τετραγωνάκια που διακρίνονται στην φωτογραφία, δίπλα στην παραλιακή οδό, είναι τα σκάμματα των αρχαιολόγων.

Τη σημασία του αρχαιολογικού χώρου στο στρατόπεδο Κόδρα την είχαν εντοπίσει οι αρχαιολόγοι που είχαν έρθει με τα συμμαχικά στρατεύματα κατά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και είχαν κάνει εκτεταμένες ανασκαφές. Στην έκταση του στρατοπέδου είχαν εντοπίσει και αρχαίο νεκροταφείο.

Στο τοπογραφικό αυτό διακρίνεται η τράπεζα και αριστερά της δύο συγκροτήματα, ένα στον απέναντι λόφο. και ένα άλλο ακριβώς επάνω στο ακρωτήριο. Εδώ μια αεροφωτογραφία από την εποχή του ΑΠΠ όπου διακρίνονται η τράπεζα και οι άλλες εγκαταστάσεις – από το βιβλίο του Leon Rey (Observations sur les premiers habitats de la Macédoine). O Rey ήταν Γάλλος αρχαιολόγος, μέλος της γαλλικής στρατιάς της Ανατολής. O ίδιος ο Rey σε ένα σκαρίφημα γράφει τι είναι τα κτίρια – το συγκρότημα αριστερά της τράπεζας το αναφέρει ως fort (φρούριο), το δεύτερο ως redoutes (οχυρά).

Επιπλέον αναφέρει ότι μεγάλο τμήμα της τράπεζας ήδη είχε εξαφανιστεί, από τη φυσική διάβρωση που προκαλεί η θάλασσα. Σε μεγέθυνση το τοπογραφικό όπου διακρίνονται τα δύο αυτά συγκροτήματα, άγνωστης κατασκευής, το πιο πιθανό οθωμανικά. Βάζοντας την αεροφωτογραφία και το τοπογραφικό μαζί (όσο καλύτερα μπορώ) φαίνεται το τμήμα της τράπεζας που καθαιρέθηκε για την διάνοιξη του δρόμου το 1954 και ότι το παλατάκι χτίστηκε ακριβώς επάνω στο οχυρό. Προσεγγιστικά το κομμάτι της τράπεζας που χάθηκε το 1954. με μπλέ γραμμές. Με κόκκινες το οχυρό όπου έγινε το παλατάκι. Βέβαια και το φρούριο δεν υπάρχει πια.