1865 – 1900. Οι παλιότερες φωτογραφίες στην περιοχή του σημερινού Δημαρχείου

Από τις πρώτες διασωζόμενες φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης υπάρχουν αρκετές από την περιοχή του χείμαρρου του Διαολορέματος (Seytan Deresi).

Άλλες ονομασίες του, χείμαρρος Στρατοπέδου, η Λύτρα, ή Δόξης, ή Καυταντζόγλου, ή Ηλεκτρικής Εταιρείας, ή σκέτο ο Λάκκος. Δίπλα στο πεδίο του Άρεως. Το “διαολόρεμα” περνούσε από την σημερινή οδό Γκύζη έκανε μιά μικρή στροφή και κατέληγε στην αρχή της οδού Ριάδη. Πρώτη επιχωμάτωση της παραλίας σε αυτό το σημείο το 1889. Προσθέτηκαν αρκετές δεκάδες μέτρα νέας γης απο τον Λευκό Πύργο μέχρι τον λάκκο.

Πρώτη γνωστή φωτογραφία της πόλης αυτή του Σέκελυ,1863, από το Μπέχτσιναρ. Περίπου της ίδιας εποχής των Σέυς και Ρουμπελαίν. Εκεί κοντά (1865) και οι δύο φωτογραφίες με το παραθαλάσσιο τείχος. Κάποιες άλλες χρήσιμες ημερομηνίες : Το περιτείχισμα του Λευκού Πύργου γκρεμίστηκε το 1911-1912. Η λεωφόρος Χαμιδιέ (οδός Εθνικής Αμύνης) χαράκτηκε το 1891.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Λεωφόρος των Εξοχών. Πριν από την μεγάλη πυρκαγιά του 1890. Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τοπικό οίκο δημοπρασιών.΄

ΔΕΝ είναι αντιπαράθεση ή κόντρα. Απλά, ορισμένοι “διαχειριστές” λανσάρουν ΝΕΟ οικόσημο “ιδιοκτησίας” μέσω “επεξεργασίας” ή “πρώτης δημοσίευσης”, μιάς ΠΑΝΤΑ δανεικής φωτογραφίας. Αυτό το κουσούρι ορισμένων, πως τους ανήκουν τα δανεικά, δεν τρώγεται. “Ψηφιακή επεξεργασία” είναι αστείος όρος. Αν προσθέσεις λίγο κοντράστ κι αυτό ψηφιακή επεξεργασία λέγεται, άρα μετά η οποιαδήποτε φωτογραφία ανήκει σαυτόν που την “βελτίωσε”? Δεν ξεκινήσαμε έτσι και ΔΕΝ δείχνει ανιδιοτέλεια. Τα γράφω “προς γνώσιν”, ως προς την “συμμόρφωσιν” θα δείξει. Μακάρι να συμμορφωθούν πάντως. Χρονικά νωρίτερα από την πρώτη. Μετά την πυρκαγιά του 1890. Μπροστα στις σκηνές το Ζυθοπωλείο “Μικρός Κήπος”. Πίσω από τον “Μικρό Κήπο” καταφύγιο πυρόπληκτων μετά την επόμενη μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Από το διαολόρεμα. 1890. Σκηνές πυρόπληκτων της τότε Μεγάλης Πυρκαγιάς. Θέα η Ανατολίτικη πόλη. Η πρώτη φωτογραφία σε πλήρες μέγεθος. Δεξιά το Ζυθοπωλείο “Μικρός Κήπος” Ζυθοπωλείο “Μικρός Κήπος”. Από την δεκαετία του 1930 στον ίδιο χώρο λειτούργησε το κέντρο “Αρζεντίνα”. Συνέχισε και σαν θερινός κινηματογράφος μέχρι τα 70ς. Αριστερά του κτίστηκε το σημερινό κτήριο της Εφορείας των Προσκόπων. Στο βάθος φαίνεται ο Λάκκος και η συνοικία της Αγίας Τριάδας. Δεξιά το Οθωμανικό στρατόπεδο. Νοσοκομείο πιό πίσω. Σε πρώτο πλάνο απεικόνιση του Οθωμανικού Στρατοπέδου. Στρατώνας τεραστίων διαστάσεων. Αργότερα θα κτιστεί εδώ το Γ΄ Σώμα Στρατού.

Χαρακτικό του Αββά Χαμάρ. Abbé Hamard (Pierre-Julien) 1847-1918 Ο Οθωμανικός στρατώνας. Συνένωση 2 καρτ-ποστάλ. Ο χείμαρρος Seytan Deresi. Δεξιά οι στρατώνες. 1900. Ρυμοτομικό του 1900 όπου φαίνεται η επιχωμάτωση που έγινε μετά το 1889 μέχρι το 1899. Οι ιδιοκτησίες της περιοχής. Η επιχωματωση πρόσθεσε περίπου 70 μέτρα νέας γης. Άρχισε το 1889 και συνέχισε μέχρι το 1899. Η λεωφόρος Χαμιδιέ (οδός Εθνικής Αμύνης) είχε κτιστεί μετά το 1892. Κάπου κοντα στο 1895 η φωτογραφία. Το ιππήλατο τραμ ξεκίνησε το 1896. Πιό κοντα στην ακρογιαλιά και στην “Εθνικής Αμύνης”. 1875. Στην αρχική, αριστερά βλέπουμε το ίδιο σπίτι μετά το γκρέμισμα του παραθαλάσσιου τείχους. Εδώ, το 1865 περίπου, μέσα στο τείχος. Αριστερά κάτω από την Τούμπα φαίνεται μέρος του παλιού Τούρκικου Στρατοπέδου. Πιό ψηλά πίσω από τον Λευκό Πύργο το Νοσοκομείο. Ο κόλπος του Λευκού Πύργου μέχρι το Πανουκλόσπιτο. 1875 Κοντά στο ακρογιάλι. Στην μέση προς τα δεξιά ο ναός της Αγίας Σοφίας, τζαμί τότε. Γκραβούρα από το περιοδικό The Graphic της 18 Μαίου 1878. Το νοσοκομείο της “British National Aid Society”

Νωρίτερα μάλλον στέγαζε το “Πανουκλόσπιτο”, το πρώτο “Απολυμαντήριο . Περιοχή της παλιάς Ηλεκτρικής Εταιρείας. Το κτήμα ανήκε στην Ελληνική Κοινότητα από παλιά. Από το “Πανουκλόσπιτο” μέχρι την Ροτόντα. Το τείχος κάτω από την Εγνατία δεν είχε ακόμα γκρεμιστεί. Από τα Κάστρα, ίσως η παλιότερη φωτογραφία των Εξοχών. Πάνω αριστερά οι Οθωμανικοί στρατώνες. Παραθαλάσσια, οι “Εξοχές” αγνώριστες. Πανοραμική φωτογραφία του Zepdji. Τα τείχη κάτω από την Εγνατία ακόμα δεν έχουν κατεδαφιστεί. Η παλιά Φιλοσοφική κτίστηκε το 1888, εδώ δεν υπάρχει. Πάνω από την Ροτόντα δίπλα στα τείχη φαίνεται το Ισλαχανέ που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1874. 1878-80 πάνω κάτω η χρονολογία. Έτσι ήταν η σημερινή οδός Βασ. Γεωργίου πριν την πρώτη επιχωμάτωση. Βαδίζοντας από το Διαολόρεμα προς “Παρασκευοπούλου”