Σχετικά με την ημερομηνία εγκαινίων του σιδηροδρόμου

Στην χθεσινή ανάρτηση για την επέτειο των 150 χρόνων της λειτουργίας της πρώτης σιδηροδρομικής γραμμής στην Θεσσαλονίκη είχα αναφέρει την διαφορά που υπάρχει στις δυο πηγές για την ημερομηνία: 6/6/1872 και 22/7/1872. Για να δω αν μπορεί να βρεθεί κάποιο επιπλέον στοιχείο έψαξα τις ελληνικές εφημερίδες της Κωνσταντινούπολης που υπάρχουν στις ψηφιακές συλλογές της βιβλιοθήκης της Βουλής. Αυτό που εντόπισα δίνει μια απάντηση αλλά προσφέρει μια ακόμα ημερομηνία στην συλλογή, 6/7/1872. Η πρώτη φωτογραφία από τον Ανατολικό Αστέρα δείχνει το απόσπασμα με την είδηση των εγκαινίων της γραμμής με την επικεφαλίδα του τίτλου της εφημερίδας και την ημερομηνίας του συγκεκριμένου φύλλου στην δεύτερη φωτογραφία. Η τρίτη φωτογραφία είναι μια μεγέθυνση της είδησης.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία του εγκαινίου με παίδεψε. Η εφημερίδα δίνει ως ημερομηνίες του φύλλου 28 Ιουνίου (σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο) και Τετάρτη 10 Ιουνίου (με το νέο ημερολόγιο). Στην είδηση γράφει ότι τα εγκαίνια έγιναν το «παρελθόν σάββατον”, δηλαδή 6 Ιουνίου 1872, ημερομηνία που ταιριάζει με την μία πηγή. Ωστόσο, προσπαθώντας να εξετάσω την σχέση των ημερομηνιών παλιού και νέου ημερολογίου διαπίστωσα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Η ημερομηνία του νέου ημερολογίου θα έπρεπε να είναι 12 ημέρες μετά του παλιού ενώ εδώ ήταν πριν του παλιού με διαφορά 18 ημερών που δεν ταιριάζει με τίποτα.

Τότε πρόσεξα ότι πάνω από το «ν» του Ιουνίου στην ημερομηνία στην εφημερίδα, κάποιος είχε βάλει ένα σημαδάκι που μάλλον είναι ένα «λ». Αυτό το ερμηνεύω ως ένδειξη ότι υπάρχει τυπογραφικό λάθος και ότι η λέξη «Ιουνίου» θα έπρεπε να είναι «Ιουλίου». 10 Ιουλίου είναι όντως 12 ημέρες μετά τις 28 Ιουνίου – και το προηγούμενο Σάββατο ήταν 6 Ιουλίου. Επίσης, κοιτάζοντας ημερολόγιο του 1872 επιβεβαιώνεται ότι η 10η Ιουλίου ήταν Τετάρτη ενώ η 10η Ιουνίου ήταν Δευτέρα. Μετά από όλα αυτά νομίζω ότι δεν κάνω λάθος να θεωρήσω ότι το εγκαίνιο της πρώτης γραμμής στην Θεσσαλονίκη έγινε την 6η Ιουλίου 1872.

Η ημερομηνία επιβεβαιώνεται εξετάζοντας και τα αμέσως επόμενα και προηγούμενα φύλλα. Το φύλλο που μας ενδιαφέρει είναι το 994, τα προηγούμενα δύο φύλλα (993 και 992) έχουν το ίδιο τυπογραφικό λάθος. Πολύ απρόσεκτοι οι τυπογράφοι! Το επόμενο όμως φύλλο 995 έχει διορθώσει το “ν” σε “λ” και γράφει 13 Ιουλίου 1872. Οπότε αν η φράση “παρελθόν σάββατον” εννοούσε πράγματι το αμέσως προηγούμενο Σάββατο, η ημερομηνία των εγκαινίων είναι 6/7/1872.

Θόδωρος Νάτσινας