Η λεωφόρος Νίκης όπως θα ήταν μεταξύ 1895 και 1897

Μια μετοχή της εταιρείας εκμετάλλευσης του λιμανιού του Bartissol δίνει, εκτός από πολλές άλλες πληροφορίες, την ευκαιρία να έχουμε μια εικόνα της παραλιακής οδού όπως θα ήταν περίπου μεταξύ του 1895 και του 1897.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Npg3mKSE92QVEapDGoJxA75cCzc1NZvCuNJUeFKPfsFBJ3E9v1vm6FN9sVMZYX6Zl

Μετοχή της Οθωμανικής εταιρείας εκμετάλλευσης του λιμένος της Θεσσαλονίκης με ημερομηνία 1905.

Το 1905 είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή του λιμανιού όπως τουλάχιστον προέβλεπε η αρχική συμφωνία. Η εταιρεία εκμετάλλευσης ήταν διάδοχη εταιρεία αυτής της κατασκευής του λιμένος. Και στις δύο εταιρείες κύριος μέτοχος ήταν ο E. Bartissol (για τον Bartissol στο https://www.facebook.com/photo?fbid=261962214293419&set=pcb.261962690960038).

Προσεγμένη και εντυπωσιακή είναι η εικονογράφηση της μετοχής, με 4 εικόνες από την Θεσσαλονίκη. Από τις τέσσερις μόνο μία (κάτω αριστερά) δείχνει την περιοχή όπου θα κατασκευαζόταν το λιμάνι. Οι άλλες αφορούν περιοχές γύρω από τον Λ. Πύργο, για κάποιο λόγο.

Η εικόνα είναι σε πολύ καλή ανάλυση στην πηγή: https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/172216

Η κάτω αριστερά εικόνα της μετοχής (εδώ σε μεγέθυνση) δείχνει την παραλιακή οδό (Νίκης – Κουντουριώτη) σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία έχει κατασκευαστεί η μαρμάρινη αποβάθρα με τα δύο μαυριτανικά κιόσκια αλλά δεν έχουν αρχίσει ακόμα οι εργασίες κατασκευής του λιμανιού. Δεν έχω εντοπίσει φωτογραφία που να δείχνει αυτήν την κατάσταση στην περιοχή. Υπάρχουν φωτογραφίες περίπου αυτού του τμήματος είτε χωρίς την μαρμάρινη αποβάθρα, είτε αφού άρχισε το μπάζωμα για το λιμάνι. Χρονικά αυτή η εικόνα θα μπορούσε να δείχνει την περιοχή όπως ήταν από τα τέλη του 1895 (κατασκευή μαρμάρινης) ως τα τέλη του 1897 (αρχή της κατασκευής του λιμανιού).

Η κατάσταση της ίδιας περιοχής χωρίς την μαρμάρινη αποβάθρα.

Κατά μήκος της παραλιακής οδού διακρίνονται μικρά κτιριάκια που προφανώς κάποια λειτουργία είχαν σε σχέση με τα πλοία που έδεναν στην προκυμαία. Φαίνονται και στην εικόνα που περιλαμβάνει η μετοχή.

Efstathios Aslanidis: Να προσθέσουμε ότι η αποβάθρα που βλέπουμε στο κέντρο της φωτογραφίας βρίσκεται απέναντι από τις παλιές οδούς Μεγάλου Αλεξάνδρου και Αιγύπτου. Δεξιά βλέπουμε το Ξενοδοχείο Όλυμπος Παλάς και την Πλατεία Ολύμπου, τη γνωστή μας Πλατεία Ελευθερίας

Φωτογραφία της ίδιας περιοχής όπου φαίνονται και η μαρμάρινη αποβάθρα και η πρώτη φάση της επιχωμάτωσης της θάλασσας για την κατασκευή του λιμανιού.

Η πλήρης εικόνα της μετοχής όπως εμφανίζεται στην πηγή. Σε αυτήν την εικόνα περιλαμβάνονται και δύο σειρές από κουπόνια που χρησιμοποιούσαν οι μέτοχοι για την είσπραξη των μεριδίων τους.

Για κάποιο περίεργο λόγο, ενώ η μετοχή αναφέρει ότι αφορά την οθωμανική εταιρεία εκμετάλλευσης του λιμανιού, στα κουπόνια αναφέρεται η γαλλο-ελληνική εταιρεία εκμετάλλευσης του λιμανιού! Επίσης, η μετοχή αναφέρει τιμές σε φράγκα και τουρκικές λίρες, τα κουπόνια είναι σε δραχμές.

Δεν γνωρίζω αν κάτι τέτοιο είναι συνηθισμένο ή αν κάποιος ενοποίησε δύο διαφορετικά αντικείμενα για να αναρτήσει την εικόνα.

Efstathios Aslanidis: Αργότερα, το 1905, η εταιρεία μετονομάστηκε σε “Société ottomane d'exploitation du port de Salonique” (Οθωμανική Εταιρεία Εκμετάλλευσης του Λιμένος Θεσσαλονίκης) κατόπιν συμφωνίας με την Οθωμανική κυβέρνηση.