Ιππήλατο monorail στη Θεσσαλονίκη;
Η πρώτη φωτογραφία μου ήταν γνωστή εδώ και καιρό και αρχικά είχα θεωρήσει ότι απεικόνιζε ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ, για τη μεταφορά προσωπικού των στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Καραμπουρνάκι κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο, στη δεύτερη φωτογραφία, που ήρθε πρόσφατα στην αντίληψή μου, διακρίνεται καθαρά ότι δεν πρόκειται για ντεκωβίλ, αλλά για monorail, καθώς το όχημα κινείται πάνω σε μία και μοναδική σιδηροτροχιά.
Τα monorail, αν και ακούγονται ως πολύ σύγχρονα συστήματα, υπάρχουν ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, βέβαια σε πολύ πιο απλές μορφές σε σχέση με τις σημερινές. Δεν γνωρίζουμε για πόσο διάστημα λειτούργησε το συγκεκριμένο σύστημα· μάλλον για τα περίπου τρία χρόνια παρουσίας της Στρατιάς της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη.
Στον χάρτη της τρίτης εικόνας, κατά μήκος της Σοφούλη, διακρίνεται μια πιο έντονη γραμμή σε σχέση με τους υπόλοιπους δρόμους. Πιθανότατα αυτή αντιστοιχεί στη διαδρομή του monorail, από το στρατόπεδο Κόδρα έως το αμαξοστάσιο του τραμ. Στη διασταύρωση Σοφούλη και Παπανδρέου (με τις σημερινές ονομασίες), η γραμμή φαίνεται να στρέφεται ελαφρά δεξιά και να ακολουθεί τη δεξιά όχθη του ρέματος μέχρι την είσοδο του αμαξοστασίου. Έτσι, όσοι βρίσκονταν στο Καραμπουρνάκι είχαν τη δυνατότητα μετεπιβίβασης και συνέχισης προς το κέντρο της πόλης — όπως πιθανόν σκοπεύουν να κάνουν και οι νοσοκόμες της πρώτης φωτογραφίας, ντυμένες με τα καλά τους ρούχα εξόδου.
Σημείωση: Τελικά οι φωτογραφίες δείχνουν ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ και όχι ένα monorail όπως αρχικά ανέφερα. Σωστά είχα θεωρήσει αρχικά ότι η πρώτη φωτογραφία απεικόνιζε ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ, αλλά, η δεύτερη φωτογραφία με ξεγέλασε και πίστεψα ότι το όχημα κινείται πάνω σε μία και μοναδική σιδηροτροχιά. Τα σχόλια που ακολούθησαν έβαλαν σε αμφιβολία την υπόθεση monorail και η φωτογραφία του Μ. Δρεστιλιάρη, όπου φαίνονται καθαρά οι δύο ράγες, τεκμηριώνει ότι πρόκειται για γραμμή τύπου decauville.
Θόδωρος Νάτσινας
Από το Salonika Diary 1915-1918 του Thomas Fairbank https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-ADD-10082-00010/1
l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fimagesdefense.gouv.fr%2Ffr%2Fsalonique-petit-tramway-militaire-du-petit-karabouroum-legende-d-origine.html%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwNEhST2ZmUWdyS045WjFMZ3NydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR4w9WsFKBxNHDJbHfvVldeTiIi6DKKMJ6rza0vfGosbZwpS09lQPtXu5FdgAaemIHlF5OP4Vnbnv7ThBK12w&h=AT5rYrRq4Cs5mggz8q7z74WGbqpIOG1iczmHVzy0lGGOFuUHamhf4fPbz-dxWJxnHleQjsfIBbH2vHQtQcfuHM8kjhheeopYAMrolKK9Z_xFGrFfLJAu5wjtjz2ySWIpYapeRrNDDXRgci&tn__=-UK*F
Ο Μηνάς Δρστηλιάρης σημειώνει:
Παρατηρώντας τις φωτογραφίες διαπιστώνουμε ότι σε καμμιά περίπτωση η γραμμή δεν είναι μονή αλλά ξεκάθαρα διπλή ! Απλά είναι επιχωματωμένη από την εξωτερική της πλευρά και από την μεριά του φακού τις φωτογραφίας και σχεδόν δεν φαίνεται. Παρακάτω στην αριστερή φωτογραφία και στο δεξιό της μέρος εκεί που είναι οι κόκκινες γραμμές φαίνεται και η δεύτερη ράγα ενώ στο όχημα εκεί που έχω βάλει τα βελάκια φαίνεται ο εμπρόσθιος άξονας με τις δύο ρόδες. Στην μεσαία φωτογραφία τα πράγματα είναι πολύ πιο ξεκάθαρα, η διπλή γραμμή φαίνεται καθαρά και απλά με τα βελάκια σημειώνω τον πίσω άξονα με τις δύο ρόδες. Τέλος στην δεξιά φωτογραφία από το αρχείο μου, φαίνεται καθαρά η διπλή γραμμή στην οδό Σοφούλη στο ύψος του αεροδρομίου.