Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

O διωγμός των Εβραίων της Θεσσαλονίκης (Φεβρουάριος – Μάρτιος 1943). Τέσσερα Εβραιόπουλα με το κίτρινο αστέρι. Κοντά στον Λευκό Πύργο μπροστά στο έφιππο άγαλμα του Κωνσταντίνου, στο Πάρκο της ΧΑΝΘ.

H κα Nefeli Liodou υποψήφια διδάκτορας Ιστορίας του Πανεπιστημίου Paris 1 ανακάλυψε στη γερμανική συλλογή του Γαλλικού Ιδρύματος ECPAD (Ίδρυμα Αμυντικής Επικοινωνίας και Οπτικοακουστικής Παραγωγής) 34 φωτογραφίες της πόλης. Ήρθαν στην αντίληψη της το 2018. Είχαν κατασχεθεί το 1945 από τον αμερικανικό στρατό και διανεμήθηκαν στις νικήτριες ευρωπαϊκές χώρες. Τα αρνητικά αυτής της σειράς έφτασαν στη Γαλλία και βρίσκονται στο προάστειο Ivry-sur-Seine στην άκρη του Παρισιού. Αποτελούν μικρό μέρος της οπτικοακουστικής “παραγωγής” των γκεμπελικών προπαγανδιστικών συνεργείων.

Φωτογραφίες σημαντικές γιατί στα πλαίσια της αντισημιτικής πολιτικής το κίτρινο αστέρι έγινε υποχρεωτικό στις 25 Φεβρουαρίου 1943, στα μέσα της περιόδου του τότε καρναβαλιού. Η απουσία οπτικών αρχείων του Shoah στην Ελλάδα τις κάνει ανεκτίμητες. Ζήτημα να έχουμε δει παραπάνω από 5 φωτογραφίες με το αστέρι στην πόλη.

Μεταξύ της 15ης Μαρτίου και 10ης Αυγούστου 1943 το σύνολο των Εβραίων της πόλης μεταφέρεται σταδιακά στην συνοικία Hirsch, απέναντι από τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, στρατόπεδο διέλευσης. Θα απελαθούν αμέσως μετά προς τα στρατόπεδα εξόντωσης.

Η ανακοίνωση της κας Νεφέλης Λιόντου βγήκε στην επιφάνεια σε πρόσφατη ανάρτηση του κου Βασίλη Σεραφίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0EsrppghdsmjmRLVGUEqDoHihWKLGMciv8tsUnY7gQJesRVgsnR4iYGTZyZiN2mCPl

Από την λεωφόρο Νίκης 37, σχεδόν γωνία με Βογατσικού και δυτικότερα, το παλιό παραλιακό μέτωπο παίρνει σιγά σιγά την όψη που γνωρίζουμε. Σε μεσοπολεμική λήψη του Λυκίδη που κυκλοφόρησε σε καρτ ποστάλ.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02eekE5aj1t4tnFZ26SH53UCRv9R6snZ1R3LT5xk5EhEDhBQ2a5hkAMB4rDJjeb4wfl

Στην γωνία του μεγάλου κτηρίου διαμερισμάτων, που κτίσθηκε το 1896 και που ανήκε στο Πολυτεχνείο Χαμηδιέ (Ισλαχανέ), με κατεύθυνση προς τις Εξοχές. Η επίσκεψη του Βασιλιά Αλέξανδρου στην Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1918 επί τη ευκαιρία των εορτασμών της εθνικής εορτής της Γαλλίας στις 14 Ιουλίου, μέσα σε κλίμα πανηγυρικό την εποχή της παντοδυναμίας του Ελευθερίου Βενιζέλου. Στην επίσκεψη συνοδεύεταν από τον αντιστράτηγο Αριστοτέλη Κόρακα, αρχηγό του στρατιωτικού οίκου του βασιλιά, γιό του κορυφαίου Κρητικού αγωνιστή του 1821 Μιχαήλ Κόρακα, καθώς και από τον Γάλλο στρατηγό François Léon Jouinot-Gambetta διοικητή ταξιαρχίας τριών γαλλικών συνταγμάτων Σπαχήδων και Αφρικανών της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

H φωτογραφία με Κωδ. SPA 157 K 9770, προέρχεται από το ψηφιακό αρχειακό αποθετήριο του https://imagesdefense.gouv.fr/

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WHJmWivoH7ujQBo86G5wAB57aa2y1zkMRZbkX3BSZKocPoLQoDF3g1rHf2vYW2uql

Ali Eniss πάλι ο φωτογράφος, συλλογή Pierre de Gigord. Από το βίντεο που κυκλοφόρησε πρόσφατα αφιέρωμα στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans”.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0CxgeZc2Adz9e6QegfDjPRCuYCBA2PtxwXSkpdH6jbBVf1vDA9n97HddSuZUnPavCl

Ο κατάλευκος Πύργος. Δίπλα του έχει κατασκευαστεί ο Κήπος του Λευκού Πύργου (1906). Ο στόλος σημαιοστολισμένος.

Στο βάθος το Γ΄ Σώμα Στρατού. Έτος κατασκευής 1890. Vitaliano Poselli.

1908, ιππήλατο το τραμ.

Φωτογράφος Ali Eniss. Συλλογή Pierre de Gigord. Έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans”.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid08dPfJ2jecxkupHMHuVodehb9XLmjGpMa2v2aR9B1bfKBsUj5a6uQqYx74odXgEuRl

Αριστερά η καθολική εκκλησία.

Μια ακόμη άποψη της αρχής της προκυμαίας, με τα κτίρια της οδού Βότση να μην έχουν κτιστεί ακόμη.

H προκυμαία από την Πλατεία Βενιζέλου προς τα δυτικά, στα τέλη της δεκαετίας του 1900. Μπροστά ο χώρος του λιμανιού που οδηγεί προς την πρώτη προβλήτα άδειος, με τα κτίρια της οδού Βότση να μην έχουν κτιστεί ακόμη. Στο βάθος τα δίδυμα κτήρια της Bartisol, τα οποία χτίστηκαν μεταξύ 1906 και 1907.

1911 στην άκρη της πρώτης προβλήτας του λιμανιού. Στα δεξιά η αψίδα που στήθηκε για την υποδοχή της επίσκεψης του Σουλτάνου Μεχμέτ Ρεσάτ Ε'. Στο βάθος διακρίνεται η δεύτερη προβλήτα και το Μπεστσινάρ.

Το σημείο τραβήγματος της φωτογραφίας.

Το κτήριο του τελωνείου στο λιμάνι, κατά την φάση της αποπεράτωσής του, το 1911. Ο αρχιτέκτονας μηχανικός Ελί Μοδιάνο ανέλαβε την τεχνική επίβλεψη της κατασκευής του, συνεργαζόμενος με το διεθνές γραφείο του Francois Hennebique. Η κατασκευή του τελωνείου, ήταν από τα πρώτα έργα στη Θεσσαλονίκη όπου χρησιμοποιήθηκε οπλισμένο σκυρόδεμα.

Σπάνιες φωτογραφίες της Λεωφόρου Νίκης την περίοδο της επίσκεψης του Σουλτάνου Μεχμέτ Ρεσάτ, λίγο πριν λίγο μετά.

Συλλογής Pierre de Gigord. Έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans”. Από πρόσφατο αφιερωματικό βίντεο με πρωτοεμφανιζόμενες φωτογραφίες. Η έκθεση συνεχίζεται μέχρι τον Μάρτιο στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid06ggnEsrEYMvZ3nLnvsXQhVX5hHobeGM4sz5DhMSD3Jo8gDBHc6Fvy2en4obVBgHMl

Είχε και παγκάκια στην Νίκης.

Σκαλωμαρία στο τραμ 110 χρόνια πριν. Στην αρχή της Πλατείας Ελευθερίας η αψίδα για τον σουλτάνο γυμνή. Λίγο πριν λίγο μετά από την άφιξη του. Ιούνιος του 1911.

Αριστερά μπαράκι της εποχής. “Λιμονατζής”, ίσως και αλκοολούχα. Δίπλα στο Μέγα Ξενοδοχείο της Αγγλίας.

Φωτογραφία του Ali Eniss της συλλογής Pierre de Gigord. Έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans”. Πρωτοεμφανιζόμενη.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WpegNtY7ifXwapRcSUremYaDh4t7wQJenxH3kxFUx9ZBGiV3Es25WjLCW12DVY46l

“Λημοναταδζί”. Αυτοχρωμική φωτογραφία της συλλογής Albert Kahn. Από τα “Αρχεία του Πλανήτη”.

Ο φρεσκοβαμμένος Λευκός Πύργος (επίσκεψη Σουλτάνου) και η οικία Χατζή Αγκιάχ με τον κρεμμυδόσχημο τρούλο άκρη δεξιά (1911), καθορίζουν την αναμφίβολη χρονολογία λήψης.

Φωτογραφία του Ali Eniss της συλλογής Pierre de Gigord. Έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans”. Το πρόσφατο αφιερωματικό βίντεο έχει κάποιες πρωτοεμφανιζόμενες φωτογραφίες που δεν υπάρχουν στο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02gzvxSJsyZCbKE27hLCu6FnDNmpeT22D67BobjaABJ1JQyrE1zEqaFGLpqHuTZvx9l

Στα 1911. Η οικία Χατζή Αγκιάχ, αργότερα Τορνιβούκα. Νεόχτιστη. Τραβηγμένη από την “Σχολή Τυφλών” Φωτογραφία του Ali Eniss της συλλογής Pierre de Gigord. Υπάρχει σε βίντεο που κυκλοφόρησε σήμερα αφιέρωμα στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans” που συνεχίζεται μέχρι τον Μάρτιο στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02GSWAWusWq77ixnZeMh5nYzhcw3hsDHE4wvoUtirXsXULsz9WJ5r2VamvQTS9ew9rl

ΑΝΑΚΤΟΡΟ ΑΙΓΩΝ Τελικά πήγα χτες στο Ανάκτορο των Αιγών στο ανάκτορο του Φιλίππου Β και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Λίγες φορές στη ζωή μου αισθάνθηκα έτσι. Δύσκολο να το περιγράψω Ένοιωσα κάτι σαν μια δικαίωση σαν Μακεδόνας. Αυτή η δουλειά καθυστέρησε υπερβολικά. Έπρεπε να είχε γίνει ένα αιώνα πριν. Δεν μπορούσα να φανταστώ το μέγεθος. Αλλιώς μας τα παρουσιάζανε χρόνια τώρα. Έχουν δίκιο που το ονομάζουν τον Παρθενώνα της Μακεδονίας. Νοιώθω ότι έχω ψηλώσει κοντεύω να γίνω 2 μέτρα. Το συμπλήρωσαν και με ένα καταπληκτικό μουσείο αντάξιο της Ελληνιστικής Αυτοκρατορίας, που κυριαρχούσε 2 αιώνες σε ολόκληρο τον γνωστό τότε κόσμο. Έχω βγάλει εκατοντάδες φωτογραφίες πρώτη φορά στη ζωή μου δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω, γιατί νομίζω ότι θα είναι ασήμαντη μπροστά στο μεγαλείο που νιώθεις με την παρουσία σου εκεί. Στην τύχη λοιπόν μερικές...

Γιώργος Κωτσίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02sTvN4jhMSCAgxnHgUHCjx8DLPX46Uammdtb2irLNrf3PB5HJr6siuyB971JfF6zyl