Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Μια μετοχή της εταιρείας εκμετάλλευσης του λιμανιού του Bartissol δίνει, εκτός από πολλές άλλες πληροφορίες, την ευκαιρία να έχουμε μια εικόνα της παραλιακής οδού όπως θα ήταν περίπου μεταξύ του 1895 και του 1897.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Npg3mKSE92QVEapDGoJxA75cCzc1NZvCuNJUeFKPfsFBJ3E9v1vm6FN9sVMZYX6Zl

Μετοχή της Οθωμανικής εταιρείας εκμετάλλευσης του λιμένος της Θεσσαλονίκης με ημερομηνία 1905.

Το 1905 είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή του λιμανιού όπως τουλάχιστον προέβλεπε η αρχική συμφωνία. Η εταιρεία εκμετάλλευσης ήταν διάδοχη εταιρεία αυτής της κατασκευής του λιμένος. Και στις δύο εταιρείες κύριος μέτοχος ήταν ο E. Bartissol (για τον Bartissol στο https://www.facebook.com/photo?fbid=261962214293419&set=pcb.261962690960038).

Προσεγμένη και εντυπωσιακή είναι η εικονογράφηση της μετοχής, με 4 εικόνες από την Θεσσαλονίκη. Από τις τέσσερις μόνο μία (κάτω αριστερά) δείχνει την περιοχή όπου θα κατασκευαζόταν το λιμάνι. Οι άλλες αφορούν περιοχές γύρω από τον Λ. Πύργο, για κάποιο λόγο.

Η εικόνα είναι σε πολύ καλή ανάλυση στην πηγή: https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/172216

Η κάτω αριστερά εικόνα της μετοχής (εδώ σε μεγέθυνση) δείχνει την παραλιακή οδό (Νίκης – Κουντουριώτη) σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία έχει κατασκευαστεί η μαρμάρινη αποβάθρα με τα δύο μαυριτανικά κιόσκια αλλά δεν έχουν αρχίσει ακόμα οι εργασίες κατασκευής του λιμανιού. Δεν έχω εντοπίσει φωτογραφία που να δείχνει αυτήν την κατάσταση στην περιοχή. Υπάρχουν φωτογραφίες περίπου αυτού του τμήματος είτε χωρίς την μαρμάρινη αποβάθρα, είτε αφού άρχισε το μπάζωμα για το λιμάνι. Χρονικά αυτή η εικόνα θα μπορούσε να δείχνει την περιοχή όπως ήταν από τα τέλη του 1895 (κατασκευή μαρμάρινης) ως τα τέλη του 1897 (αρχή της κατασκευής του λιμανιού).

Η κατάσταση της ίδιας περιοχής χωρίς την μαρμάρινη αποβάθρα.

Κατά μήκος της παραλιακής οδού διακρίνονται μικρά κτιριάκια που προφανώς κάποια λειτουργία είχαν σε σχέση με τα πλοία που έδεναν στην προκυμαία. Φαίνονται και στην εικόνα που περιλαμβάνει η μετοχή.

Efstathios Aslanidis: Να προσθέσουμε ότι η αποβάθρα που βλέπουμε στο κέντρο της φωτογραφίας βρίσκεται απέναντι από τις παλιές οδούς Μεγάλου Αλεξάνδρου και Αιγύπτου. Δεξιά βλέπουμε το Ξενοδοχείο Όλυμπος Παλάς και την Πλατεία Ολύμπου, τη γνωστή μας Πλατεία Ελευθερίας

Φωτογραφία της ίδιας περιοχής όπου φαίνονται και η μαρμάρινη αποβάθρα και η πρώτη φάση της επιχωμάτωσης της θάλασσας για την κατασκευή του λιμανιού.

Η πλήρης εικόνα της μετοχής όπως εμφανίζεται στην πηγή. Σε αυτήν την εικόνα περιλαμβάνονται και δύο σειρές από κουπόνια που χρησιμοποιούσαν οι μέτοχοι για την είσπραξη των μεριδίων τους.

Για κάποιο περίεργο λόγο, ενώ η μετοχή αναφέρει ότι αφορά την οθωμανική εταιρεία εκμετάλλευσης του λιμανιού, στα κουπόνια αναφέρεται η γαλλο-ελληνική εταιρεία εκμετάλλευσης του λιμανιού! Επίσης, η μετοχή αναφέρει τιμές σε φράγκα και τουρκικές λίρες, τα κουπόνια είναι σε δραχμές.

Δεν γνωρίζω αν κάτι τέτοιο είναι συνηθισμένο ή αν κάποιος ενοποίησε δύο διαφορετικά αντικείμενα για να αναρτήσει την εικόνα.

Efstathios Aslanidis: Αργότερα, το 1905, η εταιρεία μετονομάστηκε σε “Société ottomane d'exploitation du port de Salonique” (Οθωμανική Εταιρεία Εκμετάλλευσης του Λιμένος Θεσσαλονίκης) κατόπιν συμφωνίας με την Οθωμανική κυβέρνηση.

Μια φωτογραφία του Frédéric Gadmer, οπερατέρ της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής, αποτυπώνει έναν δρόμο της πόλης που πρόσφατα ταυτοποιήθηκε. Συγκεκριμένα, κατόπιν προσωπικής συζήτησης με τον διαχειριστή της ομάδας, Αλέξανδρο Σαββόπουλο, επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για την πρόσφατα ονομασθείσα οδό Ιωνίας.

Η λεπτομερής εξέταση της φωτογραφίας αποκαλύπτει πρόσθετα στοιχεία. Η παρατήρηση του βάθους της εικόνας υποδηλώνει την πιθανή ύπαρξη μιας κρήνης.

Η φωτογραφία προέρχεται από τη ψηφιακή συλλογή του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού. [https://pop.culture.gouv.fr/] Κωδικός Τεκμηρίου: APOR057987

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0JUWQsMkcXuoSYNZ2fAr6dayiCmNrVXy2ytwjLpcbMyCKMpKLzHUEPR7Ha1K1ZAaHl

Φωτογραφία της σειράς “Small Traders” που εκδόθηκε σε καρτ-ποστάλ κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, απεικονίζει έναν άγνωστο πλανόδιο φωτογράφο την ώρα της εργασίας του. Η ταυτότητα της οδού παρέμενε άγνωστη στον χάρτη της πόλης. Πρόσφατα εντοπίστηκε από μια αεροφωτογραφία και ταυτοποιήθηκε. Πρόκειται για την πρώτη φωτογραφική εμφάνιση της παλαιάς οδού Ιωνίας στο σημείο που συναντούσε την Εγνατία.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0211zqLatEq2x98XGsPL24tpZ394XicAfWJuaraxmiTGsKRkiEy65Qn8UzMGJBXZJl

Στην παλιά ρυμοτομία, η οδός Ιωνίας ήταν ένας μικρός δρόμος στο κέντρο της πόλης η οποία διέσχιζε τα παλιά οικοδομικά τετράγωνα 247 και 248. Η αρχή της ήταν στο βόρειο πεζοδρόμιο της Εγνατίας στο σημείο που βρίσκεται σήμερα η Αγορά Κολόμβου. Από εκεί, συνέχιζε βόρεια και μετά στρίβοντας ανατολικά σχηματίζοντας ένα Γ, κατέληγε στην καταργημένη οδό Ατταλιδών.

Η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο Delcmampe, Item n°1819541775

Λόγω της χαμηλής ανάλυσης της αεροφωτογραφίας από το βιβλίο της Αλέκας Γερόλυμπου «Το Χρονικό της Μεγάλης Πυρκαγιάς», η σύγκριση με την οδό Ιωνίας επέτρεψε την αναγνώριση μόνο μερικών κοινών σημείων. Τα πλέον καθοριστικά στοιχεία για την ταύτιση της οδού ήταν η ύπαρξη ενός πλατάνου, η συγκεκριμένη σειρά και διάταξη των παραθύρων, καθώς και το σαχνισί στη δυτική γωνία του δρόμου.

Στον κίτρινο κύκλο η θέση της λήψης με κατεύθυνση το βέλος.

Εικόνα από την οδό Εγνατία, στη συμβολή με την παλαιά οδό Δημαρχίας αποτυπώνει τις συνέπειες της πύρινης λαίλαπας που κατέστρεψε μεγάλο τμήμα της πόλης το 1917.… Δείτε περισσότερα

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02phs51rVUFQZmxAYGphKbVEbKe949XryqKgxBqWfbk9brYH7zJSfFtmadKH82zRbUl

Οδός Εγνατία με Δημαρχίας στην παλιά ρυμοτομία. Σήμερα, ο φωτογράφος θα βρισκόταν στο μέσο της Εγνατίας, στο σημείο που τη συναντά η οδός Ίωνος Δραγούμη. Ο φακός είναι στραμμένος δυτικά.

Η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο [https://www.akg-images.fr] Κωδικός: AKG9381940 Επισήμανση των οδών στην παλιά ρυμοτομία. Στο νέο πολεδομικό σχέδιο οι οδοί που εμφανίζονται έχουν καταργηθεί.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος

Η εικόνα αποτυπώνει τη διασταύρωση των οδών Ατταλιδών και Εγνατίας μετά το πέρασμα της καταστροφικής πυρκαγιάς του 1917. Λίγο πιο πάνω, προς τα δεξιά, ξεχωρίζει ένα ψηλό κτίριο, από όπου ξεκινούσε η οδός Λυσίππου.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0hn5gahMt3iqqjSZrkPU6f6DbYy3gzPbgHddvJmbFZYWGatN2Q9WWDv3jReWBmFZTl

Η αρχή της οδού Ατταλιδών από την Εγνατία.

Η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο [https://www.akg-images.fr] Κωδικός: AKG9381946

Επισήμανση των οδών στην παλιά ρυμοτομία. Σήμερα, η λήψη από το ύψος περίπου της οδού Εγνατίας 35.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

Η βόλτα του Γερμανού φωτογράφου συνεχίζεται

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0DmUJYaHRnNdotTHB94MU5ahx1BHtTrhSfVgHjARMT4m9Rv5aN7vyT1QVzPFShidMl

Περνώντας απέναντι βλέποντας ανατολικά, στην γωνία Εγνατίας με Αγ. Νικολάου τότε (μητρ. Γενναδίου σήμερα).

Η Παναγία Χαλκέων ανοιχτή

Με Ίωνος Δραγούμη, μια κάποια κίνησις από άνδρες κυρίως

Στην πλατεία Αντιγονιδών

Αριστερά το ξενοδοχείο Νέα Υόρκη, το χαμηλό αργότερα θα φιλοξενήσει την κλινική Κούφα, μετά το Moderne πριν από το Εμπορικόν, στις δύο γωνίες με Συγγρού. Δεξιά πρώτα διακρίνεται το ξενοδοχείο Πανελλήνιον και μετά το Άτλας

Και ακόμη πιο πέρα μετά την Λέοντος Σοφού, για την ολοκλήρωση της βόλτας, μια λήψη που την είδαμε τις προάλλες εξαιτίας του “παρελαύνοντος” αεροπλάνου στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.

Η λήψη από την οδό Βασιλείου Βουλγαροκτόνου κοντά στο σημείο όπου τη συναντούσε η Βασιλέως Νικολάου. Νοτιοανατολική άποψη του ναού.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0mzvvq5UbT82D8kxYUGNqJKtMzXMbc8FGqb8BVQuHFpYT9HcjrJ2gp9qMKmTp6SiNl

Ο Μητροπολιτικός Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά από την οδό Βασιλείου Βουλγαροκτόνου στη διασταύρωση με την Βασιλέως Νικολάου.

Η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο [https://www.akg-images.fr] Κωδικός: AKG9381982 Επισήμανση των οδών στην παλαιά ρυμοτομία. Σήμερα, ο φωτογράφος θα βρισκόταν στη διασταύρωση της οδού Προξένου Κορομηλά με Βογατσικού.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

Από τις σκιές φαίνεται ότι οι φωτογραφίες έχουν τραβηχτεί ένα απομεσήμερο μάλλον της ίδιας μέρας.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0LyJu9yu9j7FKPXBtAnoJwX1qeBKbkE3GQPU5tkYCWrW5bdGKEgc4V6fh8DBMhbmMl

Ένας μικρός περίπατος όπως λέει και το τουριστικό κατοχικό φυλλάδιο που εκδόθηκε από τον Ακουαρόνι για τους ενδιαφερόμενους από τον στρατό κατοχής

Ρίχνοντας μια ματιά στο άνοιγμα της Ερμού

Λίγο πιο πάνω μια καλοντυμένη γυναίκα τράβηξε την προσοχή του φωτογράφου, δεξιά η Βατικιώτου

Ακόμη πιο πάνω, μια ματιά προς τα πίσω. Η Βατικιώτου αριστερά, πριν το στένεμα της Αριστοτέλους.

Φτάνοντας στην Εγνατία. Το περίπτερο ανοιχτό με την τεντούλα του για τον μεσημεριανό ήλιο, το τραμ από πίσω.

Τα θερμά λουτρά Παράδεισος, στην γωνία δεξιά τα γραφεία της ασβεστοχωρινής ασβεστοποιίας 'Η Ένωσις”, στάσις τραμ ν. 12

Η κοπέλα σχεδόν εκβιαστικά μπήκε στο πλάνο, η μητέρα της ( ; ) προσπαθεί να την συγκρατήσει

Διορθώνοντας την λήψη. Τα πράγματα γίνονται πιο σοβαρά.

Και το φωτογραφικό αναμνηστικό από την αγορά: μια μέδουσα στα χέρια του Γερμανού στο ίδιο περίπου σημείο με τις αμέσως προηγούμενες.

Άποψη της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου από τη διασταύρωση με την Εγνατία μετά την πυρκαγιά του 1917, με τον φακό στραμμένο προς τον βορρά.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02LFbCtaLBVbnzGvGXezAVHQVDtNPxzbtpVcA7TgBHzWddSLiX7QQLqUf8ghNFpT8hl

Η οδός Μεγάλου Αλεξάνδρου από την Εγνατία.

Η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο [https://www.akg-images.fr] Κωδικός: AKG9381978

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.