Saloni.ca Archive

Στις 19 Μαϊου 1888 προσφέρθηκε με ατομικές προσκλήσεις, ένα εντυπωσιακό μενού με την ευκαιρία των εγκαινίων της σιδηροδρομικής γραμμής Σκοπίων-Βράνιε (σήμερα στην Σερβία νότια κοντά στο Κοσυφοπέδιο), στο πολυτελές ξενοδοχείο Κολόμπο, πίσω από την Οθωμανική Τράπεζα.

Το μενού ήταν ένα εξαιρετικό δείγμα γαλλικής γαστρονομικής επιρροής με στοιχεία οθωμανικής και βαλκανικής κουζίνας.

ΟΡΕΚΤΙΚΑ — ΣΟΥΠΑ Ζουλιέν (Julienne – λεπτοκομμένα λαχανικά σε ζωμό).

ΨΑΡΙ Λαβράκι αλά Προβηγκάλ (με ντομάτα, σκόρδο, μυρωδικά).

ΠΡΩΤΟ ΠΙΑΤΟ (ΖΕΣΤΑ ΟΡΕΚΤΙΚΑ) Μπουρέκια τουρκικά. Χοιρινές μπριζόλες αλά Μπορντό με γαρνιτούρα. Μοσχαρίσιο φιλέτο “κηπουρού” (με λαχανικά εποχής).

ΠΟΝΤΣ (Punch – παγωμένο ποτό ενδιάμεσα στα πιάτα) Γρανίτα à la Romaine (παγωμένο punch με ρούμι, συχνά σερβιριζόταν ανάμεσα στα πιάτα για να “καθαρίσει” ο ουρανίσκος).

ΛΑΧΑΝΙΚΑ Σπαράγγια αλά Φλωρεντίν (με σάλτσα μπεσαμέλ ή σπανάκι). Αρακάς αλά φινάνσιερ (με σάλτσα βουτύρου και λαχανικά). Κολοκύθια αλά Βενετσιάνα.

ΚΥΡΙΩΣ ΠΙΑΤΟ (ΨΗΤΑ) Αρνί αλά Αλβανικά. Κοτόπουλο εκτροφής.

ΣΑΛΑΤΑ Πράσινη σαλάτα αλά Ιταλικά.

ΓΛΥΚΑ (ΕΝΤΡΕΜΕ / ΕΠΙΔΟΡΠΙΟ) Pouding de Cabinet (παραδοσιακό γλυκό τύπου πουτίγκας). Μπακλαβάς τουρκικός. Τάρτα από μαρέγκα.

ΕΠΙΔΟΡΠΙΟ Φρούτα — Τυριά.

ΠΑΓΩΤΑ Schiumoni αλά Ναπολιτάνα (ιταλικό παγωτό, πιθανώς τύπου “σουφλέ” ή παρφέ με αφράτη υφή).

ΚΡΑΣΙΑ Σέρι Σωτέρν (γλυκό λευκό κρασί από Μπορντό) Eckerlier (ίσως λάθος ορθογραφία ή ξεχασμένο όνομα παραγωγού) Σαιν Ζυλιέν (St. Julien – ερυθρός οίνος Μπορντό) Σατό Μαργκό (Château Margaux – εμβληματικό Μπορντό) Πον Κανέ (Pont-Canet – ερυθρός οίνος Μπορντό) Carte Blanche (αφρώδες ή σαμπάνια τύπου λευκού) Extra Dry (ξηρή σαμπάνια ή αφρώδης οίνος)

ΛΙΚΕΡ Σαρτρέζ (Chartreuse – μοναστηριακό λικέρ από βότανα) Κονιάκ Ανιζέτ (Anisette – γλυκό λικέρ γλυκάνισου)

Για την εξειδικευμένη γαστρονομική ορολογία δανειστήκαμε τις «γνώσεις» του Chatgpt και βυθιστήκαμε νοερά σ' αυτές.

Χατζοπούλου Βασιλική: Με βάση το Le Guide Culinaire του Εσκοφιέ (1903): -Αλά φινανσιέρ σημαίνει με σάλτσα κρασιού Μαδέρα και τρούφας -Αλά φλωρεντίν σημαίνει με σπανάκι και βούτυρο -Sauce Venitienne είναι μια σάλτσα απο ξύδι εστραγκόν, λευκό κρασί, βούτυρο και μυρωδικά -Punch a la Romaine είναι μια γρανίτα από σαμπάνια, σιρόπι ζάχαρης και χυμό εσπεριδοειδών η οποία έχει αναμειχθεί με μαρέγκα και σερβίρεται με ρούμι -Poudding de Cabinet είναι ένα φορμαρισμένο γλυκό που θυμίζει trifle ή charlotte, με στρώσεις σαβαγιάρ εμποτισμένα σε λικέρ, μαρμελάδας, φρούτων, σταφίδων και κρέμας κάσταρντ

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02aCvMKCeoRkrVa9uPkkgRjmDuUABXZ9v3N3HVhNhLSHfoq9bTpSvdRCpLGfSC8ffQl

Η πρόσκληση και το μενού φυσικά στα γαλλικά

Το ξενοδοχείο Κολόμπο, πίσω από την ανατιναγμένη Οθωμανική Τράπεζα, λαβωμένο από την επίθεση των βούλγαρων “βαρκάρηδων” τον Απρίλιο του 1903. Από την ανάρτηση για την “εκρηκτική” κυριολεκτικά οδό Λέοντος Σοφού https://archive.saloni.ca/2175

Ένα στρατιωτικό άγημα παρελαύνει κατά μήκος της παραλιακής λεωφόρου Ναυάρχου Κουντουριώτου στο ύψος της Παγγαίου. Στο πλάνο ακολουθεί η καταργημένη οδός Ροδόπης παράλληλη της Σαλαμίνος.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0374DgcwsPg7jHagJSsDNLQNX8PPWF9x991BNJET9VUGzmthkLSJJiywW1TRdA4gqTl

Πηγή: Delcampe, Item n°2349318948

Λεωφόρος Ναυάρχου Κουντουριώτου στο ύψος της Παγγαίου.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

1970 στην Νικολάου Γερμανού. Σκαλωσιές στην ΧΑΝΘ, το γηπεδάκι του μπάσκετ λίγο πιο πέρα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid026KQibVGoM1emGfJCXNgRoFK4mfAmPNrd3gemDBnGinLgSnjLo13hTocSGV1PUbBbl

Τα παλιά χρόνια τα κάστρα όριζαν την πόλη. Το μέσα και το έξω. Μετά το ρήγμα της Σητείας, στο ύψος που η Ψαρών συναντά τα τείχη. Στην σκιά τους άνθρωποι ξαποσταίνουν.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0GTWPuK4RtcQbn3jXZkhzoY25meebyeQu5rAJ2DqhqtYCss52GYLNMrC6Jr5KuUBKl

Στο περιοδικό “Διαγώνιος” του Ντίνου Χριστιανόπουλου, στο 2ο τεύχος του έτους 1961, στις σελίδες 100-101, δημοσιεύτηκε το ποίημα του Ν.Γ.Πεντζίκη “Τοπογραφία”:

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

Ψηλότερα απ’ τα σπίτια που κρύβ’ η ομίχλη, στα άνω της πλατείας με τους πολλούς ναούς, (που σώζονται περίβλεπτοι ή κάηκαν, και περισώθηκαν μόνο ως ονόματα)

στα μισά σχεδόν του λόφου όπ’ ανεβαίν’ η πόλη, περίπου εις το ύψος του Κέντρου των Εργατών, σιμά εις τον μέγα του Πολιούχου Ναό, αγνάντια στις κούνιες όπου διασκεδάζουν τα παιδιά,

στη θέση του παλαιού αθλητικού σταδίου, (όπου την ισχύ του μονάρχη, που θαρρούσε ως άπαντο τον υλικό πλούτο και έκτιζε ανάκτορα, αντιμετώπισε ο Μάρτυς εγκαρδιωμένος,

απ’ τ’ άκουσμα διαμέσου των κιγκλίδων της φυλακής, της φωνής του διδασκάλου του εν Χριστώ)

όπου πιθανόν ο Ναός και ο Τάφος του Νέστορος, πάνω στο κυλισμένο μάρμαρο, η αγάπη μου κάθεται.

Το τεύχος της Διαγωνίου αναρτημένο εδώ: https://www.greek-language.gr/per.../viewer/diagonios/1961/2

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid025jLTAFo7hGZapH1ZrtEBjChYgY6AerzJY71SQCsoa9poHPZocdDC8MVwMa3AZMLtl?_rdc=1&_rdr#

Δεν γνωρίζουμε σε ποιο μάρμαρο καθόταν η αγαπημένη του ποιητή. Γνωρίζουμε όμως ότι μετά την διαμόρφωσή του πολλές αγάπες κάθονταν σ' αυτά εδώ τα παγκάκια. στο μικρό παρκάκι του Αγίου Δημητρίου. Όταν μάλιστα ψήλωσαν τα δέντρα πύκνωσαν και τα ζευγάρια.

Γιώργος Μπασαγιάννης: Στο τεύχος του περιοδικού “Σας παρουσιάζουμε τη Θεσσαλονίκη” του 1974 είχε ένα κείμενο η Αλεξάνδρα Παραφεντίδου στο οποίο έγραφε πως στον χώρο που σήμερα είναι το πάρκο απέναντι από τον Άγιο Δημήτριο, στα χρόνια πριν την Μεγάλη Πυρκαγιά, υπήρχε ο τάφος του Αγίου Νέστορα, τον οποίον μπορούσαν να επισκέπτονται οι Χριστιανοί για προσκύνημα. Ο τάφος αυτός ήταν σε έναν τεκέ που υπήρχε απέναντι από τον ναό, τον “Φετχιέ Τεκέ” (σύμφωνα με την Παραφεντίδου).

Το εξώφυλλο του τεύχους.

Από το μπαλκόνι του Μεντιτερανέ δύο κατοχικές φωτογραφιές, για να πιάσει ο φωτογράφος την προβολή της πόλης ανατολικά αλλά και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του εμβληματικού ξενοδοχείου.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02k8MBK4MK1YBNDBzeVna9czWTosLUo9T9rRbdr5A3Rc9NmUSBBpaPxqD8mGMXKfHql?_rdc=1&_rdr#

Κατοχική φωτογραφία στην διασταύρωση Αλ. Σβώλου (παλιότερα Κισσάβου, Πολωνίας, Πρίγκηπος Νικολάου) με πλ. Ιπποδρομίου. Η πολυκατοικία δεξιά κτίστηκε με οικοδομική άδεια του 1935 και υπάρχει σήμερα. Η απέναντι παράγκα αντικαταστάθηκε από πολυκατοικία το 1962. Ασφαλτοστρωμένη τότε η Σβώλου, σε αντίθεση με το λιθόστρωτο της Ιπποδρομίου.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0qCLsHrzmcJLB63b8iwvKvK5Cu9fivbwurg4w9bqAzJjseTfPyUzdbs1hMh95Xdojl

Μια αχρονολόγητη φωτογραφία από δρόμο της πόλης, πιθανότατα τραβηγμένη την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αποτυπώνει μια σκηνή με κατεύθυνση προς τα βορειοανατολικά. Σε πρώτο πλάνο, δεσπόζουν τα αξιαγάπητα γαϊδουράκια, φορτωμένα με εμπορεύματα, καθ' οδόν προς τον τελικό τους προορισμό.

Το σημείο λήψης της φωτογραφίας παρέμενε άγνωστο. Ωστόσο, μια αεροφωτογραφία έδωσε τη λύση, τοποθετώντας τη σκηνή στην παλαιά οδό Παλαιών Πατρών Γερμανού, λίγο πιο πάνω από τη συμβολή της με την παλαιά οδό Τσιμισκή.

Η φωτογραφία αναρτήθηκε τον Μάρτιο του 2023 στις Π.Φ.Θ από τον Γιάννη Σιδηρόπουλο με το ερώτημα της τοποθέτησης στον χάρτη της πόλης.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid08AYbAHvmfmF8gQjLqn8fBFk7eYW2CWzAe1EeTis5zFrn3bCDbzoscCwZZ3y42TxNl

Το απόσπασμα της αεροφωτογραφίας προβάλλει τις οικίες της αρχικής και επιβεβαιώνει πέραν πάσης αμφιβολίας την ακριβή τοποθεσία. Πηγή: University of Cambridge, Fairbank Papers.

Στη σύγχρονη ρυμοτομία ο φωτογράφος θα βρισκόταν στη σημερινή οδό Μητροπόλεως στον αριθμό 113 κατά προσέγγιση. Η θέση του φωτογράφου στον κίτρινο κύκλο, με κατεύθυνση το βέλος.

Φωτογραφία από τα γαλλικά αρχεία που τραβήχτηκε από τον R. Darrieux, έναν στρατιωτικό φωτογράφο της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η φωτογραφία δείχνει φορτοεκφορτώσεις εκείνης της εποχής. Στο βάθος διακρίνεται η αποθήκη σάπωνος του Ι. Βουδαλίκα, στην οδό Ολυμπίου Διαμαντή 52 (με την τότε αρίθμηση). Η αποθήκη, που αναφέρεται σε εμπορικό κατάλογο της πόλης του 1925, βοήθησε στον εντοπισμό της τοποθεσίας.

Η συγκεκριμένη λήψη συνδέεται με μια άλλη, γνωστή φωτογραφία του ίδιου φωτογράφου, που μπορείτε να δείτε στο https://archive.saloni.ca/1856, στη γωνία των οδών Βίκτωρος Ουγκώ και Ολυμπίου Διαμαντή. Αυτή η φωτογραφία είναι σημαντική γιατί αποκαλύπτει ένα τμήμα από το βόρειο μέρος του παλαιού οικοδομικού τετραγώνου 410 και καταγράφει για πρώτη φορά την πίσω πλευρά του τζαμιού Lonca.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02xcrAqZGBp2BWei39KiSBBceSKak3NCPtonfSY39XTe28KFJTG9q7cTQop2KnY9GDl

Από τη γωνία Ολυμπίου Διαμαντή με Βίκτωρος Ουγκώ με τον φακό στραμμένο στο νότο.

Πηγή: https://imagesdefense.gouv.fr/ Φωτογράφος: R. Darrieux Κωδικός τεκμηρίου: SPA 36 KD 1553

Η σύγκριση των δύο φωτογραφιών αποκαλύπτει κοινά σημεία, επιβεβαιώνοντας ότι τραβήχτηκαν με μικρή χρονική διαφορά από τον R. Darrieux. Η εμφάνιση του πίσω μέρους του τζαμιού Lonca προσθέτει ένα σημαντικό στοιχείο στην ως τώρα άγνωστη τοπογραφία της πόλης.

Από το ίδιο σημείο στη σημερινή ρυμοτομία. Ο φωτογράφος στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

Από την οροφή του μεγάρου Stein στην πλατεία Ελευθερίας μια πανοραμική λήψη της πόλης μετά την πυρκαγιά του 1917. Ο φακός στραμμένος βορειοδυτικά αποκαλύπτει το μέγεθος της καταστροφής. Τα επόμενα χρόνια που ακολούθησαν, το κέντρο της πόλης θα άλλαζε ριζικά μορφή.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02qVhwgs6mnfgD3AqPkPafW2mStpVJE8zKJkDoeei4CfnsyyBFisRUiPDwTXFg8xYal

Πανοραμική λήψη από το μέγαρο Stein στη σημερινή γωνία των οδών Ελευθερίου Βενιζέλου και Καλαποθάκη.

Ο φωτογράφος με το βλέμμα στραμμένο βορειοδυτικά από την ταράτσα του μεγάρου Stein, ΒΑ της πλατείας Ελευθερίας στη συμβολή της με την τότε οδό Βασιλείου Βουλγαροκτόνου αποτυπώνει μεγάλο τμήμα της πόλης που χάθηκε.

Δεξιά και χαμηλά βλέπουμε τα ερείπια από το γνωστό πολυκατάστημα Tiring στην οδό Φιλικής Εταιρείας στη διασταύρωση της με την οδό Ελευθερίου Βενιζέλου στον αριθμό 5. Την άνοδο της Βενιζέλου δεν την πιάνει ο φακός. Παράλληλες της πλατείας Ελευθερίας προς τα δυτικά οι καταργημένες οδοί Μαξ Χάρδεν και Μαξ Νορδάου. Βορειότερα ξεχωρίζουν κτίρια της οδού Μωϋσέως με την εμβληματική συναγωγή Σεσίλια. Βλέπουμε το Κιμπάρ Αλή χαν στην πλατεία Εμπορίου, στην αρχή της τότε οδού Κατούνη, το ανατολικό τμήμα του κτιρίου Αλλατίνη χαν στην οδό Φράγκων, το ιστορικό Εμνιέτ χαν, γνωστό ως μέγαρο Νάτσινα στην οδό Εδέσσης και το νότιο τμήμα του κτιρίου Τουρπάλη Χαν στην Ολυμπίου Διαμαντή με Βίκτωρος Ουγκώ. Τέλος, είναι εμφανείς οι μιναρέδες από τα τζαμιά Lonca στην οδό Ζαφειράκη και Burmali στην αρχή της Εγνατίας ενώ στο βάθος διακρίνεται ο περιώνυμος βυζαντινός ναός των Αγίων Αποστόλων.