Ίσως μετά (το πιθανότερο), ίσως πριν, σε σχέση με την λήψη της περίφημης οικογένειας που αναρτήσαμε χθες, οι γυναίκες της οικογένειας φωτογραφίζονται μόνες τους στο στούντιο του Zepdji.
Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.
Η αλμπουμίνα του Zepdji
Ίδια στάση και στις παραμικρές λεπτομέρειες.
Οι γυναίκες συνεχίζουν ν ακουμπούν η μία την άλλη σε μια σχέση άρρηκτης συγγένειας.
Θα λεγε κανείς ότι απλώς αφαιρέθηκαν τα αρσενικά μέλη της οικογένεας από το πλάνο.
O Zepdji σκηνοθετούσε την ενδοχώρα μέσα στο στούντιό του.
Αναφορά στον φωτογράφο αριστερά, άγνωστου εκδότη
Έκδοση Bader
Άγνωστου εκδότη
Jacques Saul ο εκδότης
Από την μεγάλη λαογραφική παρέλαση της αγοράς της Θεσσαλονίκης, ο Zepdji διάλεγε τις ψηφίδες (σκηνοθετούσε πολλές φορές) και συνέθετε σιγά σιγά, επίμονα και επί χρόνια το φωτογραφικό μωσαϊκό της πολυπολιτισμικής πόλης.
Η οικογένεια που πήρε στο στούντιό του για να φωτογραφίσει κάποια στιγμή πριν το 1900, πέρασε αρκετές εθνολογικές εκδοτικές περιπέτειες. Με αφορμή τις αλμπουμίνες της οικογένειας αυτής που εμφανίστηκαν σχετικά πρόσφατα, ένα μικρό αφιέρωμα.
Βουλγαρική οικογένεια στις πρώτες ανατυπώσεις καρτ ποστάλ, ελληνική οικογένεια σ αυτές του Ασσαέλ, οικογένεια χωρικών και κατόπιν απλά Μακεδονική οικογένεια στα χρόνια του πολέμου.
Ο Zepdji μάλλον ατύχησε να προστατεύσει τα δικαιώματά του πάνω στις λήψεις του. Στην αρχή, ο κατεξοχήν αυτός φωτογράφος της Θεσσαλονίκης, για τον οποίον δεν βρήκαμε αναφορά του σε κανένα έντυπο της πόλης μέχρι τώρα, αναφερόταν ονομαστικά. Μετά, μέσα στην εκδοτική παραζάλη που ακολούθησε αποσιωπήθηκε.
Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο
Η αλμπουμίνα της οικογένειας
Απόσπασμα της αλμπουμινας
Ανώνυμη έκδοση με αναφορά στον Zepdji. Αυγουστος του 1900 η αποστολή της κάρτας
Έκδοση του Ζουζακίδη 1901
Επιχρωματισμένη έκδοση του Ζουζακίδη
Έκδοση Vassif
Έκδοση Bader
Έκδοση Assael
Έκδοση Baudiniere
Έκδοση Parisiana
Εκδότης ο Jacques Saul. “Κοστούμια χωρικών”
Πάνω από τον Λευκό Πύργο αρκετές. Μέσα στον Λευκό Πύργο ελάχιστες. Από μέσα προς τα έξω ακόμη πιο λίγες.Δύο που εντοπίσαμε έχουν σαν κάδρο εσωτερικό άνοιγμα του Πύργου και συλλαμβάνουν αυτό που κανονικά θα ήταν δύσκολο. Ένα αεροπλάνο. Όταν όμως αυτό είναι έκθεμα το 1916 ή υδροπλάνο που προσθαλασσώνεται το 1941, τα πράγματα γίνονται πιο εύκολα.
1/5/1916
Έκθεση του Albatros που καταρρίφθηκε από τους Γάλλους.
Πηγή φωτο: Imperial War Museum
Προσθαλάσσωση γερμανικών υδροπλάνων μπροστά στον Πύργο.
(περιοχή Βαρδαρίου).
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.
Πρωτοάνοιξε το 1961, αργότερα έγινε κινηματογράφος με πορνό, μετά χωρίστηκε σε δύο αίθουσες και μετονομάστηκε Τιτάνια.
Αγίου Μηνά και Βενιζέλου Κοέν: “Επιπλοπώλης και ταπιτσιέρης”
Βασ. Ηρακλείου και Βενιζέλου Κοέν: Υποδηματοποιείο, Κοέν Έτοιμα ενδύματα
(εδώ το σχετικό αφιέρωμα του Νίκανδρου Καστανίδη https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=318870205269286&id=204212503401724).
Ερμού και Βενιζέλου Μάλαχ: Κοσμήματα
Ονόματα που δέσποζαν στην οδό την δεκαετία του 30. Μεγάλες ταμπέλες για τον Κοέν της Αγ. Μηνά, διαφημιστική τοιχογραφία για τον Μάλαχ.
Από την κατοχή και μετά φρόντισαν να τα εξαφανίσουν από την πόλη. Και σαν μαγαζιά και σαν ονόματα και σαν φυσικές παρουσίες.
Λήψεις από την Τσιμισκή με Βενιζέλου.
Αριστερά, στο Εβραϊκό Μουσείο ο επιπλοπώλης Κοέν. Το αμέσως επόμενο μέγαρο κτίζεται. Απέναντι δεξιά οι σκαλωσιές μάλλον για την διαφημιστική τοιχογραφία.
Τέλη δεκαετίας 20
Χρονολογημένη λήψη στην πίσω πλευρά, 1931
Από το σημερινό ξενοδοχείο Le Palace η λήψη.
Από το σημερινό ξενοδοχείο Le Palace και πάλι η λήψη κατά την κατοχή. Οι πινακίδες του επιπλοπώλη Κοέν εξαφανισμένες. Η επιγραφή Μάλαχ ασπρισμένη.
Στη δεκαετία του 50 και μετά σαν να μην είχαν υπάρξει ποτέ.
Ο ευεργέτης Δημήτριος Ιωαννίδης (1841-1906). η κατοικία του επί της Δεσπεραί και το Ιωαννίδειο Σχολείο.
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.
Το Ιωαννίδειο Σχολείο. Κτίστηκε το 1907, έργο του Παιονίδη. Σήμερα εξακολουθεί να λειτουργεί ως 40ο δημοτικό, Μανουσογιαννάκη και Φιλικής Εταιρείας.
Στη φωτογραφία εικονίζονται: στη μέση καθισμένος ο ευεργέτης Δημήτριος Ιωαννίδης, δίπλα του (από αριστερά όπως φαίνονται) η σύζυγός του Μαρία (;;-1938) το γένος Μιχαήλ Ν. Τζεκεδέρκη, από την άλλη μεριά (δεξιά του, όπως φαίνονται) η αδελφή του Αναστασία (ή Τσιτσίκω) και δίπλα της η νύφη του Μαρία (σύζυγος του αδελφού του Ναούμ Ιωαννίδη). Όρθιοι πίσω είναι: αριστερά ο αδερφός του, Γεώργιος Ιωαννίδης, στη μέση ο Γεώργιος Χατζή Ιωάννου (σύζυγος της αδελφής του Αναστασίας) και δίπλα του ο δεύτερος αδελφός του, Ναούμ Ιωαννίδης. Τα παιδιά που φαίνονται είναι τα ανίψια του Ιωάννης και Κωνσταντίνος (γιοι του Ναούμ, κατά πάσα πιθανότητα) και το κορίτσι, αριστερά στη φωτογραφία, πιθανόν είναι η ανιψιά του, Θεοδώρα (κόρη του Ναούμ).
Ο Δημήτριος Ιωαννίδης και η σύζυγός του
Από το βιβλίο “Ιστορικά σημειώματα περί Σιατίστης και λαογραφικά αυτής” του Φιλίππου Αθ, Ζυγούρη, 2010, σελ. 465
Από τοπογραφικό του Δήμου Θεσσαλονίκης του 1958, η οικία Ιωαννίδη επί της Δεσπεραί.
Το Ιωαννίδειο Σχολείο και η κατοικία του ευεργέτη του Δημ. Ιωαννίδη δεξιά.
Αριστερά το σχολείο και δεξιά η οικία.
Εκεί που αρχίζει η Δεσπεραί, λίγο πιο κάτω από το Συντριβάνι. Η οικία Ιωαννίδη στο βέλος δεξιά.
Κατεβαίνοντας λίγο πιο κάτω την Δεσπεραί, στο βέλος η οικία Ιωαννίδη.
Το τοπογραφικό (1958) του Δήμου επάνω στο σήμερα.
Το σπίτι αριστερά, στη γωνία Δεσπεραί με Σβώλου, που κληροδότησε ο Δημ. Ιωαννίδης, πριν ακόμη ανοικοδομηθεί, το 1959. Από την συλλογή του Βαγγέλη Καβάλα.
Το Ιωαννίδειο Σχολείο και η πολυκατοικία του κληροδοτήματος Δημ. Ιωαννίδη στη Δεσπεραί, σήμερα, μέσα στους κίτρινους κύκλους.
Η πολυκατοικία του κληροδοτήματος Δημ. Ιωαννίδη, δηλ. εκεί που παλιότερα ήταν η κατοικία του, στη Δεσπεραί σήμερα
Οι Βούλγαροι στην Αγ. Σοφία.
Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.
Ήδη από τις πρώτες μέρες στρατωνισμού Βούλγαρων στην πόλη το 1912 είχαν αρχίσει οι προστριβές με τους Έλληνες.
Από τη θέση του επιτελάρχη του Γενικού Στρατηγείου Θεσσαλίας-Μακεδονίας, ο στρατηγός Δαγκλής καλεί τον στρατηγό Πετρώφ να μην προβαίνει σε επιτάξεις ακινήτων (2 εβραϊκών σχολείων) για τον στρατωνισμό των ταγμάτων του, αλλά να ακολουθεί την κανονική οδό, δηλ. το Φρουραρχείο, δηλ. την Ελληνική Διοίκηση.
Επίσης, σε δύο επιστολές του απευθύνεται τόσο στον Πετρώφ όσο και στο Ελληνικό Στρατηγείο που ήταν στην πόλη.
Στον μεν Πετρώφ κάνει λόγο για άτακτους Βούλγαρους που θα ήθελαν να εισέλθουν και να εκκλησιαστούν στην Αγ. Σοφία και θα πρέπει να εμποδιστούν, στους δε Έλληνες παραγγέλλει να φυλάξουν το τζαμί της Αγ. Σοφίας για να μην εξερεθιστούν οι μουσουλμάνοι κάτοικοι.
Κανένας ιδιώτης, κανείς ιερέας δεν πρέπει να μπεί μέσα στο τζαμί.
Οι λόγοι μάλλον ήταν προφανείς και όχι βέβαια το θρησκευτικό συναίσθημα των μουσουλμάνων.
Οι Βούλγαροι μπήκαν και εκκλησιάστηκαν στην Αγ. Σοφία κάποια στιγμή αργότερα.
Τον Ιούνιο του 1913 έγιναν σφοδρές μάχες με τους Έλληνες τελικά να εκδιώκουν τους στρατωνισμένους μέσα στον ναό Βούλγαρους.
Μετά τη λήξη των επεισοδίων, στις 29-6 1913 ο Μητροπολίτης Γεννάδιος καθαγιάζει την εκκλησία.
Έλληνες και Βούλγαροι στρατιώτες συνυπάρχουν ειρηνικά έστω και προσωρινά έξω από το πρόπυλο της εκκλησίας, το 1912
Βούλγαροι στρατιώτες μέσα στην Αγ. Σοφία
Επίσημη τελετή στις 13/3/1913 που έγινε με σύσσωμη την βουλγαρική κοινότητα παρούσα για την κατάληψη της Αδριανούπολης από τον Βουλγαρικό στρατό.
Οι επιστολές του Δαγκλή
20 χρόνια χωρίς τον Κωστή
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη
Πέρασαν τόσα χρόνια που ο Κωστής Μοσκώφ (15/11/1939-29/6/1998. ) δεν είναι στις επάλξεις του πολιτιστικού, πολιτικού και γενικότερα του προοδευτικού γίγνεσθαι της Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης ειδικότερα. Θεσσαλονικιός, από εύρωστη και καλλιεργημένη οικογένεια της πόλης, συμμετείχε με δυναμισμό και αλληλοσεβασμό στα τεκταινόμενα της γενέτειράς του και της πατρίδας του.
Διετέλεσε επί τρεις τετραετίες ο πλειοψηφών δημοτικός σύμβουλος και για ένα διάστημα (την Άνοιξη του 1981) δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Συμμετείχε στον πολιτικό στίβο της πόλης κι ως υποψήφιος βουλευτής του Κ.Κ.Ε. Κι από το 1989 μέχρι το 1998 υπηρέτησε ως μορφωτικός σύμβουλος της ελληνικής πρεσβείας στην Αίγυπτο.
Τον θυμάμαι, γύρω στο 1981, στη διασταύρωση Τσιμισκή με Καρόλου Ντηλ να μοιράζει προκηρύξεις του ΚΚΕ. Πράξη ταπεινοφροσύνης, ενσυνείδησης και ακτιβισμού. Κάτι που είναι σπάνιο, πολύ σπάνιο, στην πολιτική κουλτούρα του τόπου, όπου ο πολιτικός χουλιγκανισμός δεσπόζει.
Η συμβολή του στην ιστοριογραφία της Θεσσαλονίκης είναι αξιοσημείωτη και με γενετική προοπτική. Τα βιβλία του “Θεσσαλονίκη 1700-1912. Τομή της μεταπρατική πόλης” (1979) και “Η κοινωνική συνείδηση στην ποίηση της Θεσσαλονίκης” (1979) είναι ιστοριογραφικά κύτταρα μεθοδολογικής επίγνωσης και μετεξέλιξης.
Οι πολίτες της Θεσσαλονίκης (οι μη αντιδραστικοί) τον θυμούνται και θα τον θυμούνται με συμπάθεια κι εκτίμηση.
Με την αδελφή του σε παιδική ηλικία
Νεαρός
Mε τη σύζυγό του, Πόπη Πασχαλίδη
Mε τη σύζυγό του, Πόπη Πασχαλίδη
Με τον Κώστα Καραμανλή (π. πρόεδρο της ΝΔ) και τον Νίκο Παπακυριαζή (π. ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ)
Αναζητώντας τη χαμένη πόλη – 2
Από τον Θεόδωρο Νάτσινα.
Πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου μια αρχιτεκτονική μελέτη για την περιοχή κοντά στην εκκλησία της Ν. Παναγίας. Στο σχέδιο μου έκαναν εντύπωση οι ημικυκλικές γραμμές στο πάνω αριστερό τμήμα του, καταλαβαίνοντας ότι αντιστοιχούν στον Ιππόδρομο (τον αρχαίο). Ακόμα πιο μεγάλη έκπληξη μου δημιούργησε η επισήμανση στο σχέδιο κάποιων υπολειμμάτων του Ιππόδρομου, που υπάρχουν σήμερα [αρχαιολογικός χώρος] πίσω από την Ν. Παναγία. Δεν ήξερα τίποτα για αυτό και κάποια στιγμή πήγα να δω τι υπάρχει εκεί. Όντως πίσω από την εκκλησία και ανάμεσα σε πολυκατοικίες, πάρκιγκ και συνεργεία αυτοκινήτων υπάρχει κάτι – αν δεν το έχει καταστρέψει αυτή η βλάστηση που το έχει σχεδόν πλήρως καλύψει! Καταπληκτικός αρχαιολογικός χώρος σε τέλεια κατάσταση!
Η περιοχή με την Ν. Παναγία κάτω αριστερά. Ο δρόμος ψηλά είναι η Ν.Φωκά και ο κάθετος η Μητροπόλεως.
Λεπτομέρεια με τον αρχαιολογικό χώρο που αντιστοιχεί στον Ιππόδρομο.
Ό,τι φαίνεται – τι φαίνεται άραγε;
Χώρος πρασίνου
Τα ίδια αρχαιολογικά ευρήματα του Ιππόδρομου, πίσω από τη Νέα Παναγία, φωτογραφημένα τον Αύγουστο του 2012
2012