Saloni.ca Archive

Αρχιμήδους στο ύψος της Άθωνος εντοπίζεται η κυρία να περπατά από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Αρχιμήδους σύμφωνα με το Δημητριάδη, Ιάσονος το σημερινό όνομα του δρόμου.

Η φωτο προέρχεται από τη συλλογή Γιακουμή σε ημερολόγιο του 2007 και με τίτλο “Ξένοι στη Θεσσαλονίκη του Μεγάλου Πολέμου 1915-1918” εκδόσεις Μεταίχμιο.

Δεξιά η φωτογραφία συσχέτισης από τον Αριστοτέλη Ζάχο.

Η φωτογραφία του Ζάχου

και οι σημειωμένοι δρόμοι

Τοποθέτηση της θέσης στον χάρτη και στο διάγραμμα.

Στα 1905 η Γερμανική Λέσχη (Kegel Club) Φράγκων 16 γωνία με Ναυμαχίας Λήμνου.

Έρευνα βασισμένη στην Journal de Salonique και στο διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό.

Δεν πέρασαν ούτε 2 χρόνια από την ολοκληρωτική καταστροφή της (29 Απριλίου 1903, μαζί με την γειτονική Οθωμανική Τράπεζα), από τους Βούλγαρους αναρχικούς. 31 Δεκεμβρίου του 1904, παραμονή πρωτοχρονιάς, τους ξαναβρίσκουμε στον Φραγκομαχαλά. Με έρανο και συνεισφορές του αυτοκράτορα της Αυστρο-Ουγγαρίας Γουλιέλμου αλλά και του σουλτανικού ταμείου, με γενναία δωρεά του γνωστού μας ασφαλιστή John Campbell (αυτού της συνοικίας του πογκρόμ 1931), ξαναχτίστηκε.

Αρχιτέκτονας ο Ξενοφών Παιονίδης (μεταπτυχιακές σπουδές στο Πολυτεχνείo του Μονάχου). Την αίθουσα Μπόουλινγκ (jeu de boules = Kegel = bowling) κατασκεύασαν τον Νοέμβριο του 1904 οι αδελφοί Posseli! Μικρογραφία του κινηματογράφου – θεάτρου “Ολύμπια”, λαμπρότητα και λειτουργικότητα μεγαλύτερη. Οι Γερμανοί και οι γερμανόγλωσσοι της πόλης το διασκέδασαν μέχρι τις 5 το πρωί την ανατολή του 1905. Παρέμεινε μέχρι το 1914 ένα κλειστό κλαμπ. Οι 3 φωτογραφίες που έχουμε αφορούν αυτό το κτήριο.

Η εξακρίβωση της πραγματικής θέσης της λέσχης γίνεται μέσα από τις φωτογραφίες που ακολουθούν.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Η πιο γνωστή φωτογραφία του Deutsche Kegelklub. Αριστερά όπως βλέπουμε τη Λέσχη υπάρχει ένα κτήριο, που λίγο αργότερα θα γκρεμιστεί. Είμαστε επί της Φράγκων. Η Journal de Salonique γράφει πως προσεχώς το Kegel Club θα αναγκαστεί να κάνει μεγαλύτερα έξοδα μετά από απόφαση της Δημαρχίας να διευρύνει κάποιους δρόμους. Έτσι εξηγείται και η μετέπειτα γωνία του κτηρίου πάνω στην Φράγκων με Ναυμαχίας Λήμνου. Προέκυψε λόγω της διάνοιξης της Ν. Λήμνου προς το λιμάνι. 1905. Kegel Club. Εγκαίνια. (Journal de Salonique, 5 Ιανουαρίου) Συσχετισμός των δύο φωτογραφιών από τον Ευστάθιο Ασλανίδη. Στην αριστερή φωτογραφία φαίνεται το Kegel Club να είναι στην γωνία Φράγκων με Ναυμαχίας Λήμνου. Φράγκων στην κάτω γωνία με Ναυμαχίας Λήμνου. Στο βάθος το τότε Δελασάλ.Τα κοινά σημεία αριθμούνται σε φωτογραφία και αεροφωτογραφία. (Το νέο κτήριο που υπάρχει και σήμερα, κτίστηκε το 1926). To Kegel Club. Εδώ φαίνεται καθαρά η γωνία του κτηρίου πάνω στην Φράγκων με Ναυμαχίας Λήμνου. Χάρτης και αεροφωτογραφία δείχνουν πως το κτήριο δίπλα στην γερμανική λέσχη γκρεμίστηκε γιά να ανοίξει η Ναυμαχίας Λήμνου κάτω από την Φράγκων μέχρι το λιμάνι. (Απο Εγνατία μέχρι το χάνι Μάλτα υπήρχε). Η διάνοιξη της οδού έγινε μετά το 1905 οπότε και η λέσχη απέκτησε την γωνία της. Το γερμανικής ιδιοκτησίας κτήριο βρίσκεται επί της οδού Φράγκων 16, έχει επιταχθεί από τους συμμάχους και χρησιμοποιείται ως γραφείο ελέγχου διαβατηρίων σύμφωνα με τη Μακεδονία (20 Απριλίου 1919 σελ.3). (Αναφέρεται σχετικά και στην καρτ ποστάλ). Την αίθουσα Μπόουλινγκ (jeu de boules = Kegel = bowling) κατασκεύασαν τον Νοέμβριο του 1904 οι αδελφοί Posseli. Ο αδερφός του Βιτταλιάνο Ποζέλι, Καρμέλλο ήταν κι αυτός αρχιτέκτονας και μάλιστα δούλευαν συνεταιρικά ! 1905. Φεβρουάριος. Χάρτης όπου με σχετική ακρίβεια φαίνεται η θέση του Kegelklub

Η αυτοχρωμική Αγία Σοφία στα “Αρχεία του Πλανήτη”, του μουσείου Albert Kahn, τις χρονιές 1913 και 1918.

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913.

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913.

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913.

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913.

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913. Ο άμβωνας (Μιμπάρ) για το κήρυγμα του ιμάμη.

Illustrated London News 18-12-1915 Το μιμπάρ ακόμη μέσα στην εκκλησία. Όχι για πολύ ακόμη

Λήψη του Auguste Léon 15/5/1913. Η εσοχή κάτω στο κέντρο (Μιχράμπ) που έδειχνε την κατεύθυνση προς την Μέκα.

Λήψη του Auguste Léon το 1918

Από το βιβλίο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΓΧΡΩΜΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 1913 & 1918, εκδ Ολκός.

Λήψη του Auguste Léon το 1918

Από το βιβλίο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΓΧΡΩΜΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 1913 & 1918, εκδ Ολκός.

Λήψη του Auguste Léon το 1918

Από το βιβλίο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΓΧΡΩΜΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 1913 & 1918, εκδ Ολκός.

Πρωτοεμφανιζόμενες αυτοχρωμικές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης από τα Αρχεία του Πλανήτη, (Archives de la Planète) του Albert Kahn,

Tο φιλόδοξο εγχείρημα του Albert Kahn να διασώσει σε χρώμα “τις όψεις και τους τρόπους της ανθρώπινης δραστηριότητας του καιρού του σ ολόκληρο τον κόσμο, πριν αυτοί εξαφανιστούν”, προβάλλεται ψηφιακά σε περίπου 60.000 φωτογραφίες.

Η Θεσσαλονίκη αντιπροσωπεύεται με 111 φωτογραφίες. Περίπου 70 μέσα στην πόλη. Πολλές ήδη γνωστές από το βιβλίο (όχι όμως όλες του βιβλίου) αλλά και κάποιες που πρώτη φορά τις βλέπουμε και μάλιστα από τις πρωτότυπες πλάκες, δηλαδή ερχόμαστε σ επαφή όσο το δυνατόν πιο κοντά με το υλικό. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε και το πραγματικό κάδρο του φωτογράφου, συνήθως λίγο μεγαλύτερο απ αυτό που γνωρίζαμε. Οκτώ από αυτές που βρίσκονται στα Αρχεία τις βλέπουμε για πρώτη φορά, χάρη στον εντοπισμό τους από τον Θεόδωρο Νάτσινα. Εδώ παρουσιάζουμε για πρώτη φορά αυτές τις 8 φωτογραφίες. Σε επόμενες ανάρτήσεις θα ανέβουν όλες οι υπόλοιπες.

Τα αρχεία είναι διαθέσιμα εδώ: https://opendata.hauts-de-seine.fr/explore/dataset/archives-de-la-planete/information/?disjunctive.operateur&fbclid=IwAR3SL4XqFuckg33jji2QKUx80jaoAVI59EC2MPSpOLZtov414XnwNUqEaaA

Λήψη από τον Auguste Léon 14/5/1913.

Από το ίδιο μέρος της αποβάθρας του λιμανιού, με τις ίδιες βάρκες στο κάδρο, φυσικά την ίδια μέρα, επαναλαμβάνει τη λήψη που είναι ίσως η πιο γνωστή από τις αυτοχρωμικές του Kahn.

Λήψη από τον Auguste Léon 14/5/1913 μάλλον από το Splendid Palace.

Ελαφρά μετατοπισμένος ο Auguste Léon λίγη ώρα νωρίτερα έχει κάνει μία ακόμη λήψη, που είναι γνωστή.

Στις 24 Μαϊου βρίσκεται επάνω στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου Όλυμπος. Δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα.

Λήψη από τον Auguste Léon 14/5/1913. Έξω από τα ανατολικά τείχη, λίγο κάτω από τον πύργο του Τριγωνίου.

Το σημείο λήψης.

Λήψη από τον Auguste Léon 15/5/1913. Ο δρόμος αναζητείται.

Λήψη από τον Auguste Léon 24/5/1913. Η βρύση στην οδό Πρ. Ηλία (Αμφιλοχίας) κάτω από την εκκλησία.

24 χρόνια νωρίτερα από τους Schultz & Barnsley

Λήψη ΒΔ από τον Auguste Léon 24/5/1913

Εδώ σε φωτογράφιση των Schultz & Barnsley στα 1889

Λήψη από τον Auguste Léon 15/5/1913. Η λήψη συνοδεύεται με την εξής πληροφορία: Environs de Salonique, Un druide Bektashi. Το μέρος αναζητείται.

Μέχρι τώρα γνωστή ήταν μόνον αυτή η λήψη.

Με την αναμονή της αλλαγής του χρόνου, ας δούμε τις χωροθετικές αλλαγές της Θεσσαλονίκης (από την ίδρυση της μέχρι τα τέλη του Βυζαντίου), από τον Νίκανδρο Καστανίδη. [Από τη μεταπτυχιακή εργασία “Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης από την ίδρυση της πόλης μέχρι την κατάληψή της από τους Τούρκους (1430) ” της Μ. Λειβαδιώτη, Φιλοσοφική Σχολή, ΑΠΘ, 2009, σελ. 115]

Ένα γενικότερο αφιέρωμα στη διαμόρφωση του χώρου μπροστά στην ΧΑΝΘ από το 1917 μέχρι σήμερα. Οι περισσότερες καρτ ποστάλ είχαν ανέβει ατις ΠΦΘ και στην ΑΘ και η χρονολόγησή τους οφείλεται κυρίως στον Lino Ventura αλλά και σ άλλους. Η χρονολόγηση αυτή καθώς και κάποιες καινούριες επισημάνσεις βοήθησαν στο να μπουν σε μια σειρά πολλές απ αυτές.

1917 1931. Χρονολόγηση από David Bravos: Το κτήριο της ΧΑΝΘ ακόμα δεν έχει τελειώσει. Το γήπεδο του ΠΑΟΚ στο συντριβάνι (τότε χώρος προπονήσεων της τοπικής ΑΕΚ), δεν είναι επίσης έτοιμο. Εγκαινιάστηκε το 1932.

Η φωτο από το βιβλίο του Καλεμκερή “Οι Τροχιόδρομοι Θεσσαλονίκης, Βόλου, και Καρλοβασίων Σάμου”. 1933 Το κτίριο της ΧΑΝΘ, από την εφημερίδα “Baltimore Sun” (Ανάρτηση στις ΠΦΘ)

1937-38. Χρονολόγηση από David Bravos. Προσπάθεια διαμόρφωσης της Νικολάου Γερμανού και γκρέμισμα των οικημάτων που υπήρχαν στο πάρκο της ΧΑΝΘ. Δεν υπάρχει ίχνος της νέας ΔΕΘ που θα εγκαινιασθεί το 1940. 1938, το πάρκο της ΧΑΝΘ, όπου το 1940 θα στηθεί το άγαλμα του Κωνσταντίνου, διαμορφωμένο έτσι όπως θα παραμείνει σ΄ όλη τη διάρκεια της Κατοχής. 1938 1941-44 1941-44 1941 συλλογή Μήττου, εκδήλωση για τα γενέθλια του Χίτλερ όπως αναφέρεται 1942 1941-44 1941-44 1941-44 Μετά τον πόλεμο, μάλλον τέλη δεκαετίας 40 αρχές δεκαετίας 50 1952 φωτογραφία Λυκίδη, συλλογή Μέγα. 1954, η πλατεία της ΧΑΝΘ δεν έχει ακόμα διαμορφωθεί 18/12/1955 από Christos Kipouras‎ στις ΠΦΘ 1956-1958 Χρονολόγηση από Lino Ventura 1958. Χρονολόγηση από Βαγγελη Καβαλα: H Στρατού έχει φαγωθεί από την επέκταση της ΔΕΘ προς νότο 1959-60 με βάση και τις άλλες λήψεις από το ίδιο πακέτο του φωτογράφου 1959-60 με βάση και τις άλλες λήψεις από το ίδιο πακέτο του φωτογράφου 1959-60 Χρονολόγηση από Βαγγέλη Καβάλα: Η αψιδα στην κάτω πύλη μπηκε τον Σεπτ του 59. Πιθανόν τότε να έγιναν και τα τόξα 1960 Σεπτεμβριος – Νοέμβριος Χρονολόγηση από Lino Ventura Σεπτέμβριος 1960 Χρονολόγηση από Lino Ventura: Δύο μήνες αργότερα κατεδαφίστηκαν (με χρήση εκρηκτικών) τα τρία περίπτερα του 1940 (στο κάτω μέρος του γράμματος ''Θ'' υδατογραφήματος), χώρος που σήμερα καταλαμβάνεται από το Παλαί ντε Σπορ. 1960 Σεπτέμβριος Χρονολόγηση από Lino Ventura 1962-1965 Χρονολόγηση από Lino Ventura 1964 Ιούνιος και μετά Χρονολόγηση από Βαγγέλη Καβάλα: η κυκλικη πλατεια στον Λευκο Πυργο απεκτησε συντριβανι. Αν κρινω απο τον κοσμο στην ΔΕΘ, η φωτο βγηκε κατα την περιοδο λειτουργιας της καποιον Σεπτεμβρη 1964-65 Χρονολόγηση από Lino Ventura: Ο θόλος του Παλαί ντε Σπορ έτοιμος, αλλά το κτίσμα στη γωνία Θεοτοκά με Δεσπεραί δεν έχει κατεδαφιστεί ακόμη 1964-68 Χρονολόγηση από Lino Ventura Μέσα της δεκαετίας 1960 1965-66 μάλλον Χρονολόγηση από Lino Ventura 1968-70 1968 και μετά, φωτογραφία του Albert Werner 1969 μάλλον. Χρονολόγηση από Βαγγέλη Καβάλα: Κάτω αριστερά στην λεωφ. Νίκης σηκώνεται η οικοδομή 1969. Χρονολόγηση από Lino Ventura: Ο Πύργος του ΟΤΕ δεν έχει τελειώσει. 1970 από ιστοσελίδα (https://ngsgr.files.wordpress.com/2014/09/deth-1970.jpg) 10-09-1971 1978 ορατές οι εργασίες αποκατάστασης από τον σεισμό από Marios Vafiadis στις ΠΦΘ Η εικόνα περίπου σήμερα

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. [Από το βιβλίο “Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Χρονικό 1939-2007”, 2007, σελ. 62, 63]

του αρχιτέκτονα Βασίλειου Κασσάνδρα. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. [Από το βιβλίο “Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Χρονικό 1939-2007”, 2007, σελ. 58, 59]

Η πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης του 1890 όπως καταγράφηκε στην εφημερίδα της Κωνσταντινούπολης “ΝΕΟΛΟΓΟΣ” στο φύλλο της 6ης Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, δίνοντας ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Από την Κατερίνα Τσιρέλη.

Την Shell την είχαμε δει στη βρύση του Pigassou, δοχείο για τη μεταφορά νερού από τη βρύση. Εδώ διακοσμητικό μοτίβο στον τενεκεδένιο τοίχο στη γειτονιά των τσιγγάνων.

Η ν 058 φωτογραφία του Pigassou με την βρύση στο Ναό των Ταξιαρχών