Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Στα 1937. Δύο σπίτια στην οδό Τσιρογιάννη (μεταξύ των οδών Ρωμανού και Φιλικής Εταιρείας). Πάγκος εφημεριδοπώλη – λαχειοπώλη μπροστά στο Αλκαζάρ. Λεωφορεία των γραμμών Ερμού – Τούμπας, Μοδιάνο – Χαριλάου.

Λεπτομέρειες από φωτογραφίες του Willy Pragher.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02N6WFTqSkZmYXQiRfUAStPW239ezgTyDgHGKu7qcR93nw656cSzyCYSVoGtwrMF2jl

Τσιρογιάννη γωνία με Ρωμανού.

Τσιρογιάννη γωνία με Φιλικής Εταιρείας. Σήμερα η Οβάλ πολυκατοικία.

1937. Πάγκος εφημεριδοπώλη – λαχειοπώλη μπροστά στο Αλκαζάρ.

1937. Λεωφορείο Νο 3. Γραμμή Ερμού – Τούμπα.

Μπροστά στο Αλκαζάρ.

Λεωφορείο της γραμμής Μοδιάνο – Χαριλάου.

Εγνατία μπροστά στο Καραβάν Σαράι. 1937.

Ξημερώνει Μεγάλη Πέμπτη κι εμένα δεν μου κολλάει ύπνος . 4 τα χαράματα στριφογυρίζω στο κρεβάτι μια από δω μια από κει αλλά τίποτε . Ο ύπνος δεν έρχεται . Το μόνο που έρχεται είναι αναμνήσεις .

Το μικρό ραδιοφωνάκι SONY με ακουστικά που με βοηθάει σε τέτοιες περιπτώσεις νανουρίζοντάς με όμορφες μελωδίες δεν κατάφερε τίποτε .

Και νάμαι μπροστά στον ανοιχτό υπολογιστή να ψάχνω παλιές φωτογραφίες . Δεκαετία 50 μαθητής Δημοτικού το πρώτο σκίρτημα του έρωτα της παιδικής καρδιάς για μια γειτονοπούλα μου .

Είχε πρόωρη ανάπτυξη κι όλη η παρέα την έβλεπε σαν τουλάχιστον την Μριτζίτ Μπαρτώ κι ας μη είχε τελειώσει ακόμη το Δημοτικό . Την είδα πριν χρόνια στην Χαλκιδική ταλαιπωρημένη από αρρώστια αδυνατισμένη δεν την ρώτησα τι έχει , τι νάχει άλλωστε . Είχα να την δω δεκαετίες.

Προτίμησε να πάει με το φίλο μου Νίκο που ήταν ο πιο ωραίος της γειτονιάς είχε και δικό του ποδήλατο.

Που να βρίσκεται άραγε κι αυτός . Έφυγε την δεκαετία του 60 για την Γερμανία και πέρα από μερικά γράμματα και 5-6 φωτογραφίες χάθηκε και δεν τον ξανάδα . Αν δεν ήταν ο έρωτας του για μια άλλη κοπέλα της διπλανής γειτονιάς ούτε κι αυτά θα έγραφε , μια και στην Γερμανία που πήγε το πρώτο που έκανε ήταν να αρραβωνιαστεί με μια 18χρονη κατάξανθη Γερμανιδούλα που τον είχε ερωτευτεί τρελά . Γρήγορα την χώρισε πάνω στην ανωριμότητα της εφηβείας και άλλαξε αμέσως πόλη και δουλειά για να απαλλαγεί απ αυτήν .

Στα λιγοστά γράμματά του μου γράφει τον πόνο του για τον μεγάλο έρωτά του το κορίτσι του που άφησε να το προσέχω αν και η μικρή τούγραψε ότι δεν τον θέλει . Ο Ναπ … ο αδερφός μου όπως τον αποκαλούσα συμμαθητής στο Δημοτικό έφυγε αμέσως οικογενειακώς για την Αμερική με το υπερωκεάνειο Ολύμπια που έκανε τότε την διαδρομή Πειραιάς – Νέα Υόρκη .

Μια καρτ ποστάλ από την Νάπολη που στάθμευσε για να παραλάβει Ιταλούς μετανάστες με την φωτογραφία του πλοίου και τέρμα .

Χτες πέρασα από την παλιά γειτονιά ανέβηκα από την Αγίας Τριάδος , νέκρα , ψυχή δεν κυκλοφορούσε , κανένας πάγκος με λαμπάδες , κανένα κοριτσόπουλο στην βόλτα του νυφοπάζαρου την Μεγάλης Εβδομάδας ,καμιά παρέα αγοριών να τις έχει πάρει το κατόπι και να τις λένε ερωτόλογα . Ταιριάζουν άλλωστε με την Άνοιξη και με τα νιάτα .

Θυμήθηκα τον μεγάλο Χατζηδάκη που έφυγε κι αυτός μαζί με τόσους άλλους , που προλογίζοντας την υπέροχη γειτονιά των ονείρων που τόσο με είχε συγκινήσει τότε και τώρα με την αφήγησή του στην Οδό Ονείρων

Γεια σας. – Ήρθα για να σας δείξω ο ίδιος την Οδό Ονείρων. Δεν ξεχωρίζει. Είναι ένας δρόμος σαν όλους τους άλλους δρόμους της Αθήνας. Είναι, ας πούμε, ο δρόμος που κατοικούμε. Μικρός, ασήμαντος, λυπημένος, τυραννικός, μα κι απέραντα ευγενικός. Έχει πολύ χώμα, πολλά παιδιά, πολλές μητέρες, πολλές ελπίδες και πολλή σιωπή. Κι όλα σκεπασμένα από ένα τρυφερό, μα κι αβάσταχτο ουρανό. Εδώ, σ’ αυτό το δρόμο, γεννιούνται και πεθαίνουν τα όνειρα τόσων παιδιών, ίσαμε τη στιγμή που η αναπνοή τους θα ενωθεί με τ’ ανοιξιάτικο αεράκι του επιταφίου και θα χαθεί. Όμως τη νύχτα δεν τους πιάνει ο ύπνος... Kι όταν δεν ονειρεύονται, τραγουδούν…

Στην αφήγηση του έβλεπα την δική μου γειτονιά στην Θεσσαλονίκη την Σπάρτης την Αγίας Τριάδος , την Βασιλέως. Γεωργίου και Όλγας τότε που κάθε κήπος είχε την δική μυρωδιά , κάθε κήπος είχε μια φωλιά για τα πουλιά κάθε δρόμος είχε μια καρδιά για τα παιδιά και που ένα αγόρι έχει την αγάπη για ντροπή … Όμορφες αναμνήσεις … Έτρεξα να φύγω γρήγορα πριν με πιάσουν τα σορόπια .

Σταματάω και την αφήγηση γιατί αργότερα αν συνεχίσω η αφήγηση θα κρύβει πολύ πόνο μια και θα θυμόμουν πόσα παιδιά αγόρια και κορίτσια έφυγαν για πάντα από αυτόν τον μάταιο κόσμο , πόσες πανέμορφες κουκλίτσες που έκαναν τις νεανικές καρδιές μας να λειώνουν για χατίρι τους έφυγαν κι αυτές η δεν είναι πλέον αυτό που θυμάμαι .

Τίποτε δεν έμεινε πλέον όρθιο ίσως μόνο τα δυο κτίρια των σχολείων που πηγαίναμε του Ά Γυμνασίου και του 12 ου Δημοτικού στην Βελισσαρίου .

Σήμερα ανεβάζω μια παλιά φωτογραφία βγαλμένη το ηλιόλουστο Πάσχα του 61 στην παραλία κάτω στα μπλόκια με την παρέα …

Γιώργος Κωτσίδης

Ονόματα που αναγνωρίζονται από Γιώργο και Δημήτρη Κωτσίδη: Απο πάνω αριστερά Παπαθεοδώρου που έμενε δίπλα στο Γαλακτοζαχαροπλαστείο του κυρ Αδάμ με τις φανταστικές τουλούμπες, δεύτερος Παυλικίανης- Γιάγκος- Σπανουδάκης- κάτω Τζιτζίρογλου, Γ. Κωτσίδης και δεξιά του ο Θεόφιλος που έμενε απέναντι απο τον Απόλλωνα . 'Εμεινε μόνο ο όρθιος δεξιά με τα γιαλια ...

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0rnDJaVyanAbgkPzQPRiHQ1dU7htEVpjH4fFhtxuJVWQxPSRffrZKh5eAQc6DXMbSl

Το ασβέστωμα. 1974, Μεγάλη Εβδομάδα. Στην οδό Επταπυργίου, απέναντι από τη μονή Βλατάδων.

Γύρω από τον πύργο του Ανδρόνικου Λαπαρδά υπήρχε τότε (για λίγο ακόμα) μικρή συνοικία χαμόσπιτων. Ήταν σμυρνέικο προσφυγικό έθιμο να φαίνεται το σπίτι περιποιημένο όταν θα περάσει η πομπή του επιτάφιου τη Μεγάλη Παρασκευή. Έβγαιναν στις αυλές τους, έβγαζαν τα αγριόχορτα, κλάδευαν και άσπριζαν. Άσπρισμα στην αυλή αλλά και στα πεζούλια του απέξω πεζοδρομίου. Κάθε νοικοκυρά, συναγωνιζόταν για το ποια θα κάνει τις πιο λεπτές και ίσιες γραμμές στο ασβέστωμα του πλακόστρωτου. Σήμερα στις πόλεις το έθιμο έχει χαθεί, διατηρείται ακόμα σε κάποια χωριά.

Ο ασβέστης ήταν φθηνό υλικό, εύκολο στη χρήση, δεν ήθελε ιδιαίτερες αναλογίες, πρώτο χέρι αραιό, δεύτερο πιο πηχτό. Πρόσθεταν λίγο λουλάκι για να δώσει φωτεινότητα και μια χούφτα χοντρό αλάτι ή ζάχαρη για να μη ξεβάφει όταν το ακουμπάς. Το λευκό είναι συνυφασμένο με το λιτό, το καθαρό, το λαμπερό.

Φωτογραφία Μιχάλης Παππούς

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02DY33EWRJCEPzgvcNEai9uGRoVUBHYCT31yJnwXuEiDUSYFWNZaqCfjHkAE1TXEv3l

Από το μπαλκόνι ενός ξενοδοχείου βλέποντας άλλα ξενοδοχεία. Μια ενδιαφέρουσα άποψη της Εγνατίας από το ύψος της Αντιγονιδών μέχρι την οδό Ελένης Σβορώνου.

Έχουμε δει τα ξενοδοχεία που απεικονίζονται σε επιμέρους αναρτήσεις, αλλά η λήψη αυτή μας προσφέρει την οικιστική αυτή πρόσοψη του τετραγώνου στο σύνολό της, στα χρόνια του μεσοπολέμου.

Κατά σειρά από δεξιά:

Το ξενοδοχείο Ίλιον https://archive.saloni.ca/2401 'Ενα μεσοπολεμικό κατάστημα που το 1958 παραχώρησε την θέση του στο σημερινό ξενοδοχείο Olympic https://archive.saloni.ca/2398 Εγνατίας 23 μια μεσοπολεμική τετραώροφη πολυκατοικία, που κι αυτή σήμερα είναι το ξενοδοχείο El Greco https://archive.saloni.ca/2397 Εγνατίας 21 μια ακόμη μεσοπολεμική πολυκατοικία που υπάρχει και σήμερα Εγνατίας 19, το ξενοδοχείο Αιγαίον, παλιότερα με την ονομασία Λονδίνον https://archive.saloni.ca/2396 Εγνατίας 17 κτίριο με όροφο, άγνωστης χρήσης Εγνατίας 15 το διαβόητο ξενοδοχείο Νέα Νίκη https://archive.saloni.ca/2362 Στην γωνία με Σβορώνου το ξενοδοχείο 40 Εκκλησίαι που αντικαταστάθηκε την δεκαετία του 1960 από το ξενοδοχείο Δέλτα. https://archive.saloni.ca/1644 Τελευταίο διακρίνεται στην άλλη γωνία με Σβορώνου το ξενοδοχείο Νέαι Σέρραι αργότερα έως και σήμερα ξενοδοχείο Αργώ. https://archive.saloni.ca/1644 Η λήψη από το ξενοδοχείο Ηλύσια.

Η φωτογραφία από δημοπρασία στο ebay

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02HefDE6skqryoN3x6t6uLjW1sxDgZzKQkLSQyCNdEogHUZuZnjXTBM61wWUmKrUqCl

Υπαίθριο βάψιμο αυγών. Ένα κατσικάκι (αγνοείται το μέλλον του 🙂 ) παρακολουθεί την ιεροτελεστία.

Φωτογραφία Μιχάλης Παππούς

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Ge89WhEifm2qtu2ky1L5HECk94uKBJg6hVheXF8HGN2ZxvCSnbPCywL53AC3Reubl

Η ισοτιμία του ευρώ ήταν 345 δραχμές, Αρνάκι, 80 λεπτά το κιλό. Ερίφιο γάλακτος κάτω από ένα ευρώ.

Φωτογραφία Μιχάλης Παππούς

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid034Bv461NnVo3LKdP9c9tV5HQZsWHTZ8ShvMCYW2f8sqeFLZRtqSWWLH4ScXDvKkMWl

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02PNYoa1WrAA7rzUoy7ApkSqgNXdBY3JocmhP3rABFxaYD263E7fNiNHBiv2MzjARbl

1952, Γνωστή φωτογραφία με την ιχθυόσκαλα. Φαίνεται, όμως και η βόρια-ανατολική γωνία της Βασ. Όλγας με Μπότσαρη

Η είσοδος του διώροφου της εν λόγω γωνίας, τη δεκαετία του 1930 όταν ήταν Κλινική της Αρίστης Ευνουχίδου,

Η ίδια γωνία σήμερα ως Βασ. Όλγας 111

Ξεκίνησε το 1992 από τον Μπάμπη Ζουμπούλη (“Basement”, “Amnesia”). ένα καλό αφιέρωμα για τα 25 (τότε) χρόνια του εδώ https://parallaximag.gr/geysi/kafe-mpar/thermaikos-2

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02AjCk36UEA96jzRWG8YGWoeN2RXPDCGQzGGdJRef56gDoE4XVb8xYTwsBgsUvhrmMl

Από το 1924 σε σχέδια του Ρούμπενς.

Με προβλεπόμενους 4 ορόφους, κτίστηκε τελικά και πέμπτος σε εσοχή. Στην πρώτη περίοδο λειτουργίας ο κάθε όροφος είχε 8 δωμάτια που εξυπηρετούνταν από ένα κοινόχρηστο μπανιο. (πηγή: “Τα ξενοδοχεία του Μεσοπολέμου στη Θεσσαλονίκη. Διαμόρφωση και σχολιασμός του φέροντος οργανισμού”, 2010 της Αθανασίας Τσιτλακίδου http://ikee.lib.auth.gr/record/125762/?ln=el )

Κατά την κατοχή χρησιμοποιήθηκε από την συμμορία του Δάγκουλα. Το 2011 σε ανακαίνιση του ξενοδοχείου, στον τελευταίο όροφο, “ο οποίος έως τότε παρέμενε κλειστός, ανακαλύφθηκε μια σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό, γερμανικά κράνη και στρατιωτικές στολές..” πηγή: Ανδρέα Βενιανάκη “Δάγκουλας, ο δράκος της Θεσσαλονίκης” 2016, σ. 62.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid09H19N4U9pHLzd3tpYePCnNujpXEzAkhuUUSSZuaA61WiiiLbRAhdMknTZpbcvei4l

Κατοχική

Λήψη του 1991

Σύγχρονη λήψη του Πλάτωνα Κλεανθίδη

Οι επόμενες φωτογραφίες είναι από επισκέπτες

Ακριβώς απένταντι από την Αντιγονιδών

Αριστερά τα 100χρονα χάνια-πανδοχεία ήταν ακόμα στην θέση τους. Ο δρόμος έχει διαπλατυνθεί προς την απέναντι μεριά. Όλα τα κτίρια της παλιάς πόλης, δεξιά από την κεντρική νησίδα, τα πήρε από κάτω η άσφαλτος. Στην αρχή της νέας Μοναστηρίου ξεχωρίζει πλέον ο κινηματογράφος “Λαϊκόν”.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid06WMZFwFgBkRAxE1rUmdCXZRm3ULwUpZ6CSEfUvoXf4YxEc8DASz6815Tj4oU6vvml