Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
Σε ιδιαίτερα προνομιακή θέση στην γωνία Χαλκέων 11 με Εγνατία, απέναντι στην Παναγία των Χαλκέων και τα λουτρά Παράδεισος, με όλη την απλοχωριά της πλατείας και του ανοίγματος της Αριστοτέλους, ένα τριώροφο κτίσμα που πρέπει να κατοικήθηκε από οικογένειες.
Στις αεροφωτογραφίες δεν υπάρχει το 1930, αλλά είναι παρόν το 1938.
Σπύρος Αλευρόπουλος
Ένα χαμηλό προηγούμενο κτίσμα, το πρώτο προφανώς μετά την πυρκαγιά, είναι φωτογραφικά διαθέσιμο από την συλλογή Βαγγέλη Καβάλα. Εδώ στα 1926
Από την ίδια συλλογή στα 1930
Τέλη δεκαετίας 1930, το γωνιακό επί της Εγνατίας δεξιά.
Κατοχικές
Η πιο κοντινή διαθέσιμη, με το μαγαζί με είδη υποδηματοποιίας των αφων Σαλέμ ( ; ) στο ισόγειο.
και το περίπτερο από κάτω
Δεκαετία του 1950.
Από την γνωστή σειρά φωτογραφιών του μηχανικού Γιώργου Παπαθεοδώρου του 1959-1960
Η θέα
Ολοζώντανη φωτογραφία του 1962, κοσμος στο μπαλκόνι αριστερά.
Η σημερινή πολυκατοικία που αντικατέστησε το τριώροφο είναι παιδί της δεκαετίας του 60.
Οικ. Άδεια 918/1966
Ανθέων και 25ης Μαρτίου, μία από τις τελευταίες μονοκατοικίες της Ανθέων, λίγο πριν εξαφανιστεί και αυτή.
Από έκδοση του ΤΕΕ/ΤΚΜ, 1986, επεξεργασία με ChatGPT
Θόδωρος Νάτσινας
Στην καταργημένη σήμερα Αγ. Γεωργίου λίγο κάτω από την Ροτόντα κατά την κατοχή.
Άλλες φωτογραφίες του μικρού αυτού δρόμου στην εξέλιξή του, όσο αυτός υπήρχε, εδώ: https://archive.saloni.ca/175
Φεβρουάριος 1917 τo πρώτο τρένο στον Λευκό Πύργο, στην γραμμή της Μίκρας των συμμαχικών δυνάμεων του Α'ΠΠ, σύμφωνα με την λεζάντα. Λίγες είναι οι φωτογραφίες με τρένο στην Λ. Νίκης.
Στην δεύτερη φωτογραφία απόσπασμα της ίδιας εικόνας σε μια προσπάθεια να φανούν καλύτερα το τρένο και το τραμ στο βάθος.
Αριστερά στην φωτογραφία η αίθουσα αναμονής του τραμ, που η σιδηροδρομική γραμμή αποκόπτει από το τραμ. Δεν είχα ξαναπροσέξει την σκαλωσιά στον Πύργο – άγνωστο γιατί τοποθετήθηκε.
Θόδωρος Νάτσινας
Από τον 4ο όροφο της επιταγμένης πολυκατοικίας στην Λεωφ. Νίκης 33. Στρατιώτες μάλλον από το λιμάνι κατευθύνονται σε στρατόπεδο. Κατεχόμενη πόλη, καλοκαίρι και διακοπές μπροστά στην θάλασσα.
Σπύρος Αλευρόπουλος
Το περίπτερο μπροστά στο Μανδαλίδειο το είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/3331.
Προστίθεται και αυτή η κατοχική φωτογραφία.
[Από το βιβλίο “The port of Thessaloniki” (Baxevanis, John J)_1963, σελ. xiii]
Νίκανδρος Καστανίδης
Σύμφωνα με τον Αλέξη Αθάνατο, η αεροφωτογραφία είναι πριν το 1962
Η πρώτη φωτογραφία μου ήταν γνωστή εδώ και καιρό και αρχικά είχα θεωρήσει ότι απεικόνιζε ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ, για τη μεταφορά προσωπικού των στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Καραμπουρνάκι κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο, στη δεύτερη φωτογραφία, που ήρθε πρόσφατα στην αντίληψή μου, διακρίνεται καθαρά ότι δεν πρόκειται για ντεκωβίλ, αλλά για monorail, καθώς το όχημα κινείται πάνω σε μία και μοναδική σιδηροτροχιά.
Τα monorail, αν και ακούγονται ως πολύ σύγχρονα συστήματα, υπάρχουν ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, βέβαια σε πολύ πιο απλές μορφές σε σχέση με τις σημερινές. Δεν γνωρίζουμε για πόσο διάστημα λειτούργησε το συγκεκριμένο σύστημα· μάλλον για τα περίπου τρία χρόνια παρουσίας της Στρατιάς της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη.
Στον χάρτη της τρίτης εικόνας, κατά μήκος της Σοφούλη, διακρίνεται μια πιο έντονη γραμμή σε σχέση με τους υπόλοιπους δρόμους. Πιθανότατα αυτή αντιστοιχεί στη διαδρομή του monorail, από το στρατόπεδο Κόδρα έως το αμαξοστάσιο του τραμ. Στη διασταύρωση Σοφούλη και Παπανδρέου (με τις σημερινές ονομασίες), η γραμμή φαίνεται να στρέφεται ελαφρά δεξιά και να ακολουθεί τη δεξιά όχθη του ρέματος μέχρι την είσοδο του αμαξοστασίου. Έτσι, όσοι βρίσκονταν στο Καραμπουρνάκι είχαν τη δυνατότητα μετεπιβίβασης και συνέχισης προς το κέντρο της πόλης — όπως πιθανόν σκοπεύουν να κάνουν και οι νοσοκόμες της πρώτης φωτογραφίας, ντυμένες με τα καλά τους ρούχα εξόδου.
Σημείωση: Τελικά οι φωτογραφίες δείχνουν ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ και όχι ένα monorail όπως αρχικά ανέφερα. Σωστά είχα θεωρήσει αρχικά ότι η πρώτη φωτογραφία απεικόνιζε ένα ιππήλατο τρενάκι τύπου ντεκωβίλ, αλλά, η δεύτερη φωτογραφία με ξεγέλασε και πίστεψα ότι το όχημα κινείται πάνω σε μία και μοναδική σιδηροτροχιά. Τα σχόλια που ακολούθησαν έβαλαν σε αμφιβολία την υπόθεση monorail και η φωτογραφία του Μ. Δρεστιλιάρη, όπου φαίνονται καθαρά οι δύο ράγες, τεκμηριώνει ότι πρόκειται για γραμμή τύπου decauville.
Θόδωρος Νάτσινας
Από το Salonika Diary 1915-1918 του Thomas Fairbank https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-ADD-10082-00010/1
l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fimagesdefense.gouv.fr%2Ffr%2Fsalonique-petit-tramway-militaire-du-petit-karabouroum-legende-d-origine.html%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwNEhST2ZmUWdyS045WjFMZ3NydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR4w9WsFKBxNHDJbHfvVldeTiIi6DKKMJ6rza0vfGosbZwpS09lQPtXu5FdgAaemIHlF5OP4Vnbnv7ThBK12w&h=AT5rYrRq4Cs5mggz8q7z74WGbqpIOG1iczmHVzy0lGGOFuUHamhf4fPbz-dxWJxnHleQjsfIBbH2vHQtQcfuHM8kjhheeopYAMrolKK9Z_xFGrFfLJAu5wjtjz2ySWIpYapeRrNDDXRgci&tn__=-UK*F
Ο Μηνάς Δρστηλιάρης σημειώνει:
Παρατηρώντας τις φωτογραφίες διαπιστώνουμε ότι σε καμμιά περίπτωση η γραμμή δεν είναι μονή αλλά ξεκάθαρα διπλή ! Απλά είναι επιχωματωμένη από την εξωτερική της πλευρά και από την μεριά του φακού τις φωτογραφίας και σχεδόν δεν φαίνεται. Παρακάτω στην αριστερή φωτογραφία και στο δεξιό της μέρος εκεί που είναι οι κόκκινες γραμμές φαίνεται και η δεύτερη ράγα ενώ στο όχημα εκεί που έχω βάλει τα βελάκια φαίνεται ο εμπρόσθιος άξονας με τις δύο ρόδες. Στην μεσαία φωτογραφία τα πράγματα είναι πολύ πιο ξεκάθαρα, η διπλή γραμμή φαίνεται καθαρά και απλά με τα βελάκια σημειώνω τον πίσω άξονα με τις δύο ρόδες. Τέλος στην δεξιά φωτογραφία από το αρχείο μου, φαίνεται καθαρά η διπλή γραμμή στην οδό Σοφούλη στο ύψος του αεροδρομίου.
[Από το βιβλίο “Panzers in the Balkans and Italy (Bruce Quarrie)” (1981), σελ. 27]
Νίκανδρος Καστανίδης
Τι Σαμπρί πασά, τι Βενιζέλου, τι Ερμού, τι πάλι Βενιζέλου, τι Βασ. Κωνσταντίνου, τι ξαναπάλι Βενιζέλου, τα καθεστώτα εναλλάσσονται, ή μάλλον εναλλάσσονταν, ο δρόμος μένει να κατηφορίζει και να βγάζει στην θάλασσα.
Από το ίδιο σημείο. Το βέλος δείχνει το μέγαρο Ηλύσια, από την ανάρτηση εδώ: https://archive.saloni.ca/831
Ιστορικό Αρχείο Φροντιστών – Κωνσταντάρας Γιώργος: Στο Μέγαρο ΗΛΎΣΙΑ στεγάζονταν το 1932-1933 το Φροντιστήριο ΧΑΣΙΩΤΗ με έτος ίδρυσης 1922 Αναρτώ σχετική καταχώρηση απο τον Οδηγό Πόλης του Γ.Χ.Γαβριηλιδη έτους 1932-1933