Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

1865 -1866. Τα παραθαλάσσια τείχη. Των Αρμενικής καταγωγής φωτογράφων αδελφών Αμπντουλλάχ.

Φωτογραφία από τα Εθνικά Αρχεία της Ουγγαρίας (Magyar Nemzeti Levéltár) https://mnl.gov.hu/mnl/ol/hirek/az_oszman_fenykepeszet_hajnalan?fbclid=IwAR0yh5ukJIZovemvbx4uXayZ15S5BpwJpzLkoxa1-6eEmUj7_yy6LG5c9qs

Η φωτογραφία αυτή ανήκει σε όλους, ελεύθερη από τους Ούγγρους. Μάλιστα αναφέρεται στην αρχική πως πρόκειται για την Θεσσαλονίκη, οπότε ούτε καν θέμα αναγνώρισης της υπήρχε. Καμία ομάδα δεν έχει το δικαίωμα να την οικειοποιείται.

Έχουν ανέβει χιλιάδες φωτογραφίες, σε όλες τις ομάδες, μετά από έρευνα κάποιου από τα μέλη τους. Χαμηλόφωνα και ταπεινά.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02iSpW66gkZiC2UZa1nqK9VATcVazTcmvtus8E1hPhEZR8SuJ3VQ1vhueUtvDW27TRl?_rdc=1&_rdr

Μπορεί ο στίχος του Καββαδία να λέει ότι της Σαλονίκης μοναχά της πρέπει το καράβι, αλλά και ο αέρας δεν την βλάπτει.

Oι λήψεις είναι σχετικά σύγχρονες, έχοντας βάλει τα drones στη ζωή μας, και σίγουρα εντυπωσιακές.

Φυσικά κρατήσαμε τα διακριτικά των δημιουργών τους, όπου αυτά υπήρχαν.

Και η αρχή από την ευρηματική διαφήμιση της Absolut.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid021h5MEKZd6TZRKe5ndRqRLwrPgq6mg4W8h9HAhRLY8MK7LBDZEQKcMRS2R1ormGCtl?_rdc=1&_rdr

Στην διασταύρωση Αγ. Σοφίας με Τσιμισκή καταμεσής στον δρόμο και καταμεσής στον μεσοπόλεμο. Η ζωή του τροχαίου αστυνόμου μοιάζει εύκολη.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0w3sc3ynGW8PbDugx6xkR5NryUmJUR6G7NKm5TB6bYusKvYTNFcviHmnkQxQSTMZJl?_rdc=1&_rdr

Αριστερά πίσω από τον τοίχο, το καμπαναριό της παλιάς εκκλησίας του Αγίου Παύλου. Άλλη πόλη.

Φωτογραφία της Γαλλοελβετίδας Σαμπίνε Βάις (1924 – 2021). Από τις σπουδαιότερες γυναίκες φωτογράφους.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Tn5FWYCZztqfwAQAAKE5HxH9tU6b2gYW4rZTGryqVWUc12H7181bhJ82KDb4fhv6l?_rdc=1&_rdr

Σήμερα από την ίδια περίπου θέση ...

Γεννημένη στη Θεσσαλονίκη το 1918. Φωνή που συνδύαζε την αυστηρότητα του κλασσικού ρεμπέτικου και την ευλυγισία των μεγάλων ερμηνευτριών. Ο τρόπος εκφοράς, απλός, απέριττος, ειλικρινής και ζεστός, απόλυτα ταιριαστός με το κλίμα και το ύφος του ρεμπέτικου.

Έγινε γνωστή σαν η “Σαλονικιά”. Ξεκίνησε την καριέρα της πριν από τον πόλεμο. Παρά την εβραϊκή της καταγωγή κατόρθωσε να ξεφύγει στην Αθήνα και να συνεχίσει τις εμφανίσεις της στα ζόρικα χρόνια της Κατοχής. Ο περίγυρος των μουσικών και όσων την γνώριζαν βοήθησε στην απόκρυψη της ταυτότητας της “Στέλλας”. Μετά την απελευθέρωση έζησε στην Αθήνα. Πέθανε το 1954 σε ηλικία μόλις 36 ετών.

Ηχογράφησε περισσότερα από 130 τραγούδια που έχουν μείνει κλασικά. Έγραψαν για αυτήν οι Βασίλης Τσιτσάνης, Απόστολος Καλδάρας, Μανώλης Χιώτης, Μάρκος Βαμβακάρης, μεταξύ πολλών άλλων.

Ακρογιαλιές δειλινά – Στέλλα Χασκίλ, Βασίλης Τσιτσάνης

ΔΜ

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid072UBcwGQSRfhMCxC9tCyqkF2xcx1KjtHWQstE4VrjdYDaD4kdMk1scE6hH668W6Wl?_rdc=1&_rdr

Τσανάκας, Μίγκος, Στέλλα Χασκίλ, Οδυσσέας Μοσχονάς. Εξοχικό κέντρο στην Σαλαμίνα της Θεσσαλονίκης, το 1952. Η παραλιακή, τότε, περιοχή ήταν γεμάτη από εξοχικά κέντρα.

Μητσάκης, Χασκίλ, Χιώτης.

Κομνηνών με Τσιμισκή. Αριστερά το κτίριο όπου στο διάστημα 1927-1967 στεγάστηκε το “Κεντρικό” Φλόκα. Μπροστά μας το Εβραικό Χαμάμ (λουλουδάδικα). Σχεδόν έτοιμη η αγορά Μοδιάνο στην Βασ. Ηρακλείου. Ακόμη μια μεσοπολεμική φωτογραφία με τους μιναρεδες ακόμη να υπάρχουν.

Η φωτογραφία υπάρχει στο βιβλίο της Μαρίας Βάρβογλη “Ραντεβού στου ΦΛΟΚΑ”

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0rTwqVFMx5rmaM6SWF4rXHFXtiFq1bT9L7r8UBM84p1riB8iwntNtRmn6gRE1WVTDl?_rdc=1&_rdr

Αστόρια Παρκ. Εστιατόριο με ορχήστρα + Θέατρο και Κινηματογράφος το 1922-23. Κάτω από το Καλαμαρί. 1917-1923.

Η πρώτη φωτογραφία ανέβηκε χθες στις ΠΦΘ. Το κέντρο που αναζητούν είναι το “Αστόρια Παρκ”. Είναι μιά σπουδαία ανακάλυψη γιατί μέχρι τώρα το σημαντικό αυτό κοσμικο-πολιτιστικό κέντρο του μεσοπολέμου ήταν αχαρτογράφητο.

Τα εγκαίνια τον Μάιο του 1917. 1917-1923 υπάρχουν διαφημίσεις του. Η θέση του κάτω από τον κήπο, αλσύλλιο τότε, του Καλαμαρί. Στο οικόπεδο Σκουτάρη.

Σε τοπογραφικό της 1ης Ιανουαρίου του 1934 το όμορφο κτήριο υπήρχε ακόμα. Ιούνιο του 1938 ήταν άδειο οικόπεδο.

ΥΓ Προσθέτοντας καθημερινά στην ανάρτηση νέες διαφημίσεις του, συμπέρασμα είναι πως ήταν κανονικότατα Θέατρο και Κινηματογράφος. Τα καλοκαίρια του 1922 – 1923. Μεταξύ άλλων παραστασεις έδωσε εδώ η Ελληνική οπερέττα, ο Θίασος Απέργη, διάφορα “θέατρα ποικιλιών” μέχρι το 1923. Απο κει και πέρα σίγησε.

ΔΜ

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02kpRaRTenK9dQX7YuRXUeq47NDG54D3LwdTVDfsFCnE3Wz7uDP2uuxueTsyz6Eve6l?_rdc=1&_rdr

Αστόρια Παρκ. Εστιατόριον μετά ορχήστρας. Άκρη αριστερά. Δίπλα στον τοίχο του πλυσταριού του Καλαμαρί.

“Αστόρια Παρκ”. Εγκαίνια τον Μάιο του 1917.

“Αστόρια Παρκ”. Στο οικόπεδο Σκούταρη δίπλα στο σπίτι του τότε δήμαρχου Αγγελάκη

Σε τοπογραφικό της 1ης Ιανουαρίου του 1934 το όμορφο κτήριο υπήρχε ακόμα.

Μάιο του 1917 τα επίσημα εγκαίνια. “Θα αποβή ασφαλώς το εντευκτήριον της ομογενούς και διεθνούς αριστοκρατίας. Ιδιαιτέρα αίθουσα εχει προορισθή διά το διπλωματικόν σώμα ... Βασιλίσσης Όλγας 116”.

Γνωρίζουμε πως αυτή ήταν η διεύθυνση του παλιού Καλαμαρί. Παρά την μεγάλη απόσταση του από την Όλγας έδινε αυτήν την διεύθυνση. Περνούσες μέσα από πραγματικό δάσος για να φτάσεις.

Το εστιατόριο “Βερδέν” στην Λεωφόρο Νίκης 29 (σημερινό 15). Οι ιδιοκτήτες του ανέλαβαν το “Αστόρια” τον Μαίο του 1917. Προφανώς είχε καταστραφεί πριν την μεγάλη πυρκαγιά.

Ιούνιο του 1938 ήταν άδειο οικόπεδο.

Άμα γνωρίζεις περί τίνος πρόκειται η επιγραφή διαβάζεται άνετα ASTORIA αριστερά εύκολα, PARK δεξιά.

Διαφημίσεις του 1919 και 1920. Ήταν το κοσμικότερο εστιατόριο των “Εξοχών” μέχρι να του πάρει τα ηνία ο κοντινός κήπος King George το 1921.

Το σημαντικό αυτό κοσμικό κέντρο του μεσοπολέμου ήταν αχαρτογράφητο. Η θέση του κάτω από τον κήπο, αλσύλλιο τότε, του Καλαμαρί. 1917-1922.

... του προσθέτω ακόμα έναν χρόνο ζωής. Το καλοκαίρι του 1923 εμφανίζεται σαν θέατρο με την παράσταση της Ελληνικής οπερέττας, αλλά και με “θέατρο ποικιλιών” όπως επίσης και σαν Κινηματογραφος. 1917 – 1923. Από κει και πέρα σιωπή.

Θέατρο και Κινηματογράφος το 1922-23.

Μια ματιά στις βίλες της Αρετσούς, με την ευκαιρία του εντοπισμού μιας επιπλέον φωτογραφίας.

Η πρώτη εικόνα είναι αρχιτεκτονικά σχέδια της βίλας Πανέτσου-Καλίτση (σήμερα το μπαρ Απέριττο). Η δεύτερη φωτογραφία της βίλας Κόκκα, που βρισκόταν δίπλα στο Απέριττο. Η τρίτη, κατά τύχη, δίνει μια εικόνα της βίλας Χαμόδρακα, καθώς και μιας άλλη, πιο πίσω. Η τέταρτη, του 1945, δίνει μια εικόνα της πίσω όψης 5 κτιρίων που είχαν πρόσοψη στην Πλαστήρα και άλλων δύο με όψη στην Χρυσοστόμου Σμύρνης. Τα κτίρια με όψη στην Πλαστήρα είναι, από αριστερά προς δεξιά: Κοντακάκη, Μπακιρτζή, Πανέτσου-Καλίτση, Κόκκα, Διαμαντοπούλου. Τα κτίρια της Χρ. Σμύρνης: Βουτυρά, Θεοδοσιάδη (ανάρτηση Γ. Σιδηρόπουλου, ΠΦΘ).

Τα ονόματα των κτιρίων σύμφωνα με το βιβλίο “το Ρύσιον των Αλιέων” των Τ. Ανδρεάδου, Μ. Νομικού. Από το βιβλίο αυτό και ο χάρτης της περιοχής με τα κτίρια.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02QeJXoctxSnAAy4khdLJpCX37h1TXedsgF9yFzi9tH42VR2GKCTmTxqBSqcRmfPQFl

Τα σχέδια του ανώνυμου Ρώσου αρχιτέκτονα του κτιρίου Πανέτσου-Καλίτση, από το βιβλίο “Το Ρύσιον των αλιέων” (κτίριο με αριθμό 3 στον χάρτη)

Το κτίριο Κόκκα (συλλογή Γ. Κόκκα, κτίριο με αριθμό 2)

Το κτίριο Χαμόδρακα, στην γωνία Χρ. Σμύρνης-Παπαναστασίου, κτίριο στο οικόπεδο 11) Στο βιβλίο δεν υπήρχαν πληροφορίες ή εικόνες του κτιρίου. Μάλιστα δεν έχω εντοπίσει άλλη εικόνα του κτιρίου αυτού. Η φωτογραφία είναι οικογενειακή, μάλλον του 1955. Δεξιά φαίνεται ακόμα ένα κτίριο, μάλλον είναι 25 (Χαραλαμπίδη, γωνία Κοραή-Παπαναστασίου) του χάρτη. Στο βιβλίο υπάρχουν μόνο σχέδια του κτιρίου Χαραλαμπίδη και φαίνεται ότι ταιριάζουν με την φωτογραφία.

Τα κτίρια, από δεξιά προς αριστερά, με την αρίθμηση του χάρτη: Κοντεκάκη (5), Μπακιρτζή (4), Πανέτσου-Καλίτση (3), Κόκκα (2), Διαμαντοπούλου (1 μόλις που φαίνεται ένας τοίχος) Στην δεύτερη σειρά: Βουτυρά (13), Θεοδοσιάδη (14)

Χάρτης της περιοχής με τις βίλες της Αρετσούς, από το βιβλίο “Το Ρύσιον των Αλιέων”.

Στα 1958. Φωτογραφίες του Boris Carmi που συνέλεξε και ανέβασε φέτος η Λίζα Κουτσάπλη. Liza's Photographic Archive of Greece – Φωτογραφικά άλμπουμ της Ελλάδας.

Ο Ισραηλινός, γεννημένος στην Ρωσία, Boris Carmi (1914 – 2002) θεωρείται σημαντικός φωτορεπόρτερ. Συνέβαλε στην παρακολούθηση της ίδιας της ιστορίας του νέου κράτους του Ισραήλ. Βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη το 1958 στην διάρκεια κρουαζιέρας.

Στην πρώτη φωτογραφία, στον Βαρδάρη, φαίνεται ο τηλεφωνικός θάλαμος που ανεβάσαμε χθες. Μπροστά από το ξενοδοχείο “Κωνσταντινούπολις”. Άκρη δεξιά.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02xWTwa8dsQLVi9DsyRFXr2LDDRtM2LuzxTzc88oATxdMsRHj21Z65dTuScy8ghKWVl

Πλατεία Βαρδαρίου αδιαμόρφωτη. Μετά το ξήλωμα του τραμ. Στο βάθος η Μοναστηρίου.

Το Μέγαρο “Αλέγκρα Εργάς”. Στην Βενιζέλου μετά το Μπεζεστένι. Πιάτσα ταξί. Λέσχη – Εντευκτήριο ΠΑΟΚ στον πρώτο όροφο. Επί κατοχής ο όροφος φιλοξενούσε Καζίνο.

Ίωνος Δραγούμη γωνία με Ερμού. Το σαλονικιό κατάστημα “Μινιόν” όλα τα λεφτά. Περιοχή που μεσοπολεμικά και μέχρι να γίνουν όλα πολυκατοικίες, σπάνια έχουμε δει.

1959 Απόσπασμα αεροφωτογραφίας του Βαγγέλη Καβάλα με το κτήριο στην γωνία Ερμού με Ίωνος Δραγούμη

Οδός Αποστόλου Παύλου. Πάνω από το Τούρκικο Προξενείο, ανάμεσα σε Κασσάνδρου και Αγ. Δημητρίου.

Ψηλότερα από την Πλατεία Αγ. Αναργύρων (μέσα από την Πορτάρα) κοιτάζοντας προς το Επταπύργιο.

Στην σημερινή οδό Επταπυργίου, τότε χωματόδρομο.

Βενιζέλου λίγο πριν την Εγνατία. Επί της Εγνατίας το πρώην ξενοδοχείο Σωσσίδη και η Νέα Στοά.

Τα ίδια κτήρια στην Εγνατία

καφενείον ... στ' άλλο χέρι το μπεγλέρι.