Ο στρατηγός Franchet d’Esperey (Φράνσε Δ’ Εσπερέ)
[Φωτογραφία από το βιβλίο “With the French in France and Salonika” του Richard Harding Davis, 1916 (από την επανέκδοση του 2009 ως EPUB)]
Νίκανδρος Καστανίδης
Στην αυλή του πρώτου Δημοτικού Σχολείου Συκεών την δεκαετία του 1950
Πανοραμική φωτογραφία τάξης στον προαύλιο χώρο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Συκεών την δεκαετία του 1950. Αγνώριστος πραγματικά ο κεντρικός πυρήνας των Συκεών. Τότε διακρίνονταν στο βάθος δεξιά το Φρούριο του Επταπυργίου και αριστερά στην άκρη το άλσος της Δενδροφυτείας, ενώ σήμερα μόνο πολυκατοικίες. Το κτήριο του Δημοτικού Σχολείου, το οποίο έχει κατεδαφιστεί, βρισκόταν απέναντι από το δημαρχιακό μέγαρο Συκεών, στον σημερινό ακάλυπτο χώρο-Πάρκινγκ μεταξύ των οδών Αλ. Παπαναστασίου, Ν. Παρασκευά, Ι. Μιχαήλ, Στρ. Σαράφη και Στ. Βελδεμίρη. Σύμφωνα με το άρθρο «Κινδυνεύει το παλαιό Δημοτικό Σχολείο» του Αλέξανδρου Αντωνίου που δημοσιεύτηκε στο ΤΕΕ (Τεύχος 15/Νοέμβριου 2009), το κτήριο του Δημοτικού ήταν έργο του σημαντικού αρχιτέκτονα Νίκου Μητσάκη (1899-1941), ο οποίος εκπόνησε τα σχέδια της αρχιτεκτονικής μελέτης το 1939. Ο Μητσάκης, εργάστηκε στην Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας μεταξύ 1926 και 1940, και πιστώνεται με δεκάδες σχολικά κτίρια του Μεσοπολέμου, τα περισσότερα από τα οποία σχεδιάστηκαν και κτίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος ανέγερσης σχολικών κτιρίων της κυβέρνησης Βενιζέλου με υπουργό Παιδείας τον Γ. Παπανδρέου. Η φωτογραφία προέρχεται από την προσωπική συλλογή της Θεοδοσίας Μπράτζου και περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Τότε … στα χρόνια εκείνα τα παλιά» του Κωνσταντίνου Νίγδελη (Εκδ. Β’ ΚΑΠΗ ΔΗΜΟΥ ΣΥΚΕΩΝ).
Αλέξανδρος Σαββόπουλος
Κάποια μέτρα πιο μπροστά η σημερινή θέα
Στο βάθος το κτήριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου το 2011
Ολύμπου 98 και Πλάτωνος 39
Στην γωνία Ολύμπου 98 και Πλάτωνος 39 μία μεσοπολεμική πολυκατοικία διατηρητέα, έργο του αρχιτέκτονα Γιώργου Μανούσου. Το Μέγαρο Αθαν. Παπαθανασίου, όπως ονομάζεται με την σχετική επιγραφή επάνω από την εξώθυρα έχει ως έτος κατασκευής το 1935, δηλαδή λίγο πριν κτιστεί το Πειραματικό.
Σύμφωνα με την κήρυξή του κτιρίου ως διατηρητέου το 2016: “Αξιόλογο κτήριο με στοιχεία μοντερνισμού και Art Deco. Αναπτύσσεται σε ισόγειο, ημιώροφο και τρεις ορόφους με δύο κύριες όψεις επί της οδού Ολύμπου και Πλάτωνος. Στη σύνθεση των στοιχείων των όψεων επικρατεί η προβολή των έρκερ που συνδυάζονται με εξώστες ( που καμπυλώνονται στις γωνίες), δίνοντας έντονη πλαστικότητα στη σύνθεση. Τα ανοίγματα περιβάλλονται με πλαίσια, τα οποία διατρέχουν τις όψεις και οργανώνουν σε ομάδες τα επιμέρους ανοίγματα. Μαζί με τα γειτονικά του κτήρια επί των οδών Ολύμπου 96 και Πλάτωνος 37 συγκροτούν ένα αξιόλογο σύνολο στη γωνία του οικοδομικού τετραγώνου απέναντι από το Πειραματικό Σχολείο της Θεσσαλονίκης (έργο του Δ. Πικιώνη).”
Πηγή: https://www.nomoskopio.gr/index.html?a_3428_16.php ΄ Άλλα αφιερώματα: Thessarchitecure: https://thessarchitecture.wordpress.com/2015/10/23/%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%B1%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%85-98-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%89%CE%BD/ parallaxi: https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/anakalypste-ta-ktiria-tis-polis-megaro-papathanasioy
Σπύρος Αλευρόπουλος
Από την Πλάτωνος, φωτ. 2023
Από την Ολύμπου, φωτ. 2023
Η εξώθυρα με την σχετική επιγραφή ιδιοκτησίας και έτους ανέγερσης, φωτ. 2023
Λήψη Νοεμβρίου 1943, το Μέγαρο αριστερά.
Από ένα αφιέρωμα στην περιοχή εδώ:
https://archive.saloni.ca/397
Η βρύση της οδού Ζήση Καραδήμου
H μοναδική -απ’ όσο ξέρω- παλιά κοντινή αποτύπωση της τριπλής βρύσης της οδού Ζήση Καραδήμου στην Ακρόπολη. Η βρύση υπάρχει ακόμα.
Μάρα Νικοπούλου
Σε χαμηλή ανάλυση, δυστυχώς, από διαδικτυακή δημοπρασία.
Η σημερινή εικόνα της..
Σε απόσπασμα φωτογραφίας του Ζεπτσί διακρίνεται στη μέση, μισή σοβατισμένη – μισή όχι. Κι αυτή είναι, νομίζω, η μόνη παλιά της εικόνα ως τώρα.
Δημόσια βρύση στην πλατεία των Αγίων Αποστόλων
Από το ίδιο άλμπουμ που είδαμε χθες από τον οίκο δημοπρασιών Delcampe συσχετίζεται η βρύση της φωτογραφίας στη ΒΔ γωνία της πλατείας. Ο άγνωστος φωτογράφος κατά την επίσκεψή του στην πόλη, μας φιλοδώρησε με λήψεις της πλατείας από το μακρινό 1957.
Στάθης Ασλανίδης
Τη φωτογραφία συσχέτισης την είχαμε δει εδώ: [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid029bKpPWL6tUU6TNojvZDCVkgCEnT5Co5JezPMP8PRoH9K3GPh43bqZJENv9GJetFhl].
Η θέση του φωτογράφου στον κίτρινο κύκλο και το βέλος η κατεύθυνση της λήψης.
Φωτογραφία από το βιβλίο του κ. Αρτόπουλου “Οι Κρήνες Της Θεσσαλονίκης Αφηγούνται”, (που με την σειρά της είναι δανεισμένη από το βιβλίο “Τοπογραφία της Θεσσαλονίκης” του Β. Δημητριάδη).
Σχόλιο του Ι. Αρτόπουλου: H κρήνη στην πλατεία, όπως ήταν τη δεκαετία του -70. Ταυτόχρονα βλέπουμε και τη μακρόστενη οικία σε πιο νεταρισμένο πλάνο. Αυτή η οικία διακρίνεται και στην προηγούμενη φωτογραφία δεξιά.
ΒΔ της πλατείας των Αγίων Αποστόλων
Φωτογραφία που αναρτήθηκε πρόσφατα σε δημοπρασία αποκαλύπτει τις οικίες στο βόρειο τμήμα της πλατείας των Αγίων Αποστόλων το 1957. Σήμερα έχουν ρυμοτομηθεί στο σύνολό τους για τη διεύρυνση της πλατείας και την ανάδειξη της αρχαιολογικού ενδιαφέροντος κινστέρνας, σημαντική για το παλιό δίκτυο υδροδότησης της πόλης.
Στάθης Ασλανίδης
ΒΔ της πλατείας των Αγίων Αποστόλων το 1957
Πηγή: Delcampe Item n° #1717027141
Φωτογραφία από ανάρτηση του Tasos Fysikos στις Π.Φ.Θ. τον Φεβρουάριο του 2018.
Η συσχέτιση των δύο φωτογραφιών.
Η σύγχρονη άποψη δεν θυμίζει σε τίποτα την παλιά.
Αγίου Δημητρίου με Βενιζέλου
Φωτογραφία της πόλης που δεν έχει τοποθετηθεί στη θέση της και αναδεικνύει την παραδοσιακή φορεσιά του τσολιά. Στο παρελθόν σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως στις ομάδες με κυρίαρχο θέμα τον κωμικό χαρακτήρα που προσδίδουν οι εικονιζόμενοι στο πλάνο. Τη συναντούσαμε πολύ παλιά στο διαδίκτυο σε διάφορες σελίδες με ιδέες τοπογραφικές που οδηγούσαν προς την αγορά αλλά χωρίς να καταφέρουμε ποτέ να εντοπίσουμε το ακριβές σημείο. Τελικά, η αναζήτηση απέδωσε καρπούς και βρέθηκαν τα στοιχεία που χρειαζόμασταν για να την ταυτίσουμε σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης, απέναντι από την σημερινή ΝΑ είσοδο του Διοικητηρίου στη γωνία της οδού Αγίου Δημητρίου με Βενιζέλου. Ευτυχές το αποτέλεσμα και ο λεβέντης τσολιάς πλέον θα αποκτήσει μια θέση στον χάρτη της ομάδας: https://saloni.ca
Στάθης Ασλανίδης
Πηγή της φωτογραφίας το ψηφιακό αρχείο του King's Own Royal Regiment Museum στο Lancaster http://www.kingsownmuseum.com/, όπου απαντούνται μάλιστα δύο εκδοχές της με Κωδικούς: KO1853/303 και KO1853/304
Η φωτογραφία από τα γαλλικά αρχεία σε μεγάλη ανάλυση ήταν αυτή που αρχικά συσχετίστηκε και προσδιόρισε τη θέση. Ταυτίστηκαν το γραμματοκιβώτιο και διάφορες κατασκευαστικές λεπτομέρειες στις γωνίες των καταστημάτων.
Πηγή:
https://imagesdefense.gouv.fr/fr/salonique-le-mouvement-revolutionnaire-les-cretois-revoltes-contre-la-politique-neutraliste-reunis-sur-la-place-de-la-prefecture-legende-d-origine.html?fbclid=IwAR1weXS95UhHasNTMP1zatqFnue424TxmcK6CHmoA3g6MMMhBxFt7EMlVck
Μέσα από την αποδελτίωση οι προσκλήσεις της οροθετικής επιτροπής που αφορούν τα οικοδομικά τετράγωνα 223 και 240. Να σημειώσουμε ότι η σημερινή Στέφανου Δραγούμη λεγόταν τότε Δραγούμη. Αργότερα τη συναντάμε ως Φιλήμονος Δραγούμη.
Σήμερα εδώ θα στεκόταν ο φωτογράφος. Τοποθέτηση χωρίς διάγραμμα.
Ο χάρτης ρυμοτομίας του 1919 από το χαρτογραφικό portal του Δήμου Θεσσαλονίκης. Οι κίτρινοι κύκλοι με τους αριθμούς είναι τα οικοδομικά τετράγωνα που “πιάνει” το πλάνο. Το βέλος , η κατεύθυνση της λήψης.
Κινηματογράφος Ολύμπια και ξενοδοχείο Splendid
Κινηματογράφος Ολύμπια και ξενοδοχείο Splendid στην παλιά παραλία, το 1915-1916. Έχουν γίνει κι άλλες αναρτήσεις μ’ αυτή την τοποθεσία. Η συγκεκριμένη φωτογραφία ίσως δεν έχει αναρτηθεί μέχρι τώρα. [Από το βιβλίο With the French in France and Salonika (Richard Harding Davis), 1916]
Νίκανδρος Καστανίδης
Η αρχή της οδού Κιθαιρώνα στην Άνω Πόλη
Η αρχή της οδού Κιθαιρώνα στην Άνω Πόλη, πλάι στα Ανατολικά Τείχη, κάποια στιγμή καλοκαιρινής ραστώνης στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ο δρόμος, κάποτε προέκταση της οδού Αθηνάς, με τις μικρές οικίες παραμένει σ’ αυτό το σημείο του, απαράλλαχτος μέχρι και σήμερα. Η φωτογραφία του Γιάννη-Παναγή Πατρικίου με τίτλο «Αυθαίρετες κατασκευές στα περιθώρια της ζωής» περιλαμβάνεται στο λεύκωμα «Η Θεσσαλονίκη που χάνεται» (Εκδ. Τράπεζα Continental 1982).
Αλέξανδρος Σαββόπουλος
Το 2011 της Google
Το σήμερα του Στάθη Ασλανίδη
Το μαγαζί στην Θεοφίλου 5Α
Το μαγαζί με την πινακίδα της «ΚΟΣΜΟΓΚΑΖ”, Θεοφίλου 5Α, Άνω Πόλη, Θεσσαλονίκη Αν και έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια και ο χρόνος έχει σβήσει τα γράμματα της επιγραφής, το μαγαζί της οδού Θεοφίλου 5Α, ενδεχομένως κατάστημα πώλησης φιαλών υγραερίου της «ΚΟΣΜΟΓΚΑΖ» ή και μπακάλικο, παραμένει ακόμη στη θέση του.
Πλάτων Κλεανθίδης
Ασπρόμαυρη φώτο Πλάτων Κλεανθίδης 1982
Έγχρωμη φώτο Πλάτων Κλεανθίδης 2023