Saloni.ca Archive

Μπουμπουλίνας, ο δρόμος από τον οποίο η πόλη ξετυλιγόταν σαν παραμύθι στα πόδια σου. Ο φακός του Pigassou αποτύπωσε την μαγεία της πόλης και του παραμυθιού της.

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Ελάχιστα μέτρα κάτω από τη συμβολή της Μπουμπουλίνας με την Χαβρίου, ο φακός του αποτυπώνει μία από τις πιο εντυπωσιακές πανοραμικές εικόνες της πόλης. Τα παιδιά παίζουν στην γωνία με την οδό Επιμενίδου, ενώ πίσω ξεχωρίζουν οι μιναρέδες στο Αλατζά, την Αχειροποίητο και την Αγ. Σοφία, η καμινάδα στο Υφαντουργείο Σαϊας και, φυσικά, ο Θερμαϊκός γεμάτος πλοία.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.175, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°175 sur film 35x55 NB

Άλλη εποχή, και από λίγα μέτρα πιο ψηλά.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1477 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1477 tirage papier

Εδώ ο φωτογράφος στρέφει τον φακό του προς τα ανατολικά, την οδό Χαβρίου.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1473 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1473 tirage papier

Το ελάχιστα διαφορετικό κάδρο από την προηγούμενη μάλλον δείχνει ότι πρόκειται για εκτυπώσεις από στερεοσκοπική πλάκα.

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1475 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1475 tirage papier

Είδαμε χθες τον κινηματογράφο Παλλάς να ζωντανεύει στο γαλλικό φιλμάκι. Ας τον παρακολουθήσουμε όμως και μέσα από τις φωτογραφίες, από την στιγμή που πρωτοεμφανίζεται μέχρι τις τελευταίες του λήψεις σ' αυτήν την μορφή. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Το Κίνημα-Παλάς (ή Παλλάς αργότερα) στο σημερινό ν. 73 της Νίκης εμφανίζεται μετά το 1907. Εδώ ηλεκτροκίνητο τραμ και το οικόπεδο άδειο. Η πρώτη γνωστή φωτογραφία του, γύρω στα 1908 Μεγάλο μακρόστενο κτίριο σαν τα άλλα θέατρα της εποχής, πιο προσεγμένο όμως τόσο στην πρόσοψη όσο και στην πρόβλεψη ανοιγμάτων στη στέγη. Η δυτική είσοδος άλλαξε με τα χρόνια. Αριστερά στα 1912 και δεξιά στα 1916-17, όταν και τροποποιήθηκε ώστε να μοιάζει με την ανατολική είσοδο. Επιγραφές στα γαλλικά, λαντίνο με εβραϊκή γραφή, ελληνικά, οι κυρίαρχες γλώσσες των θαμώνων. Εισιτήριο με τις αντίστοιχες γλώσσες. Φωτογραφία από το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου Old Salonica Η περίτεχνη ανατολική είσοδος, αρτ-νουβό κατασκευή, μοιάζει μ αυτή του Πατέ. Η επιγραφή “Μια εβδομάδα στην θάλασσα” πάνω από τα κεφάλια των στρατιωτών. (Σέρβοι;) Μεσοπολεμικά, γύρω στο 1930 1933, μια από τις τελευταίες του λήψεις. Σε λίγο καιρό το όνομα θα μείνει, το κτίριο θ αλλάξει.

https://www.facebook.com/watch/?v=1003826683158289

Η αύξηση με κάθε επισημότητα Η πίεση για νυκτερινή κυκλοφορία των τραμ πρέπει να ήταν έντονη. Με την αύξηση της τιμής δίνονται υποσχέσεις: Θα κυκλοφορούν καθ' όλη την νύκτα. Μακεδονία 2/3/1921 Υποσχέσεις, ως συνήθως. Δεν πέρασαν πολλοί μήνες και τα προβλήματα εμφανίστηκαν. Μετά τις 10 το βράδυ υπάρχουν μεν τραμ, αλλά είναι σαν να μην υπάρχουν. Μακεδονία 29/10/1921

Εκεί που υποθέτουμε, όπως είδαμε, ότι ήταν το Orpheum-Lyra, (δηλ. σήμερα Νίκης 67), αναγέρθηκε γύρω στα 1928 το μέγαρο που θα φιλοξενήσει το Μονοπώλιο Άλατος. θα υπάρξει για 40 περίπου χρόνια Μέχρι το 1927 η Λέσχη στο 63 έχει τελειώσει, στη θέση του σημερινού ν. 67 παραπήγματα.

Στο στρώσιμο όμως της παραλιακής το 1928-9 ήδη προβάλλει. Και εδώ ολοκληρωμένο το 1930 Περίπου το 1933 Και για να βεβαιωθούμε ότι πράγματι φιλοξενούσε το Μονοπώλιο Άλατος, μια ανακοίνωση στην Μακεδονία 25/4/1962. Αποθήκες στο κτίριο (Β΄αποθήκη μονοπωλίων) από την Καλάρη 1. Το τμήμα από την Στρ. Καλάρη όπου και η είσοδος της αποθήκης. Κατά την κατοχή Το Νίκης 65 έχει αποπερατωθεί, επομένως μετά το 1963 Έχει αρχίσει να κτίζεται το ν. 67 στα τελειώματα το ν. 73, στα γκρεμίσματα το ν. 75. Χρονολογημενη στα 1969-70 από τον Βαγγέλη Καβάλα, αναρτημένη από Ανδρέα Νοβοσέλη στις ΠΦΘ Μετά το 1970, όταν στη θέση του 67 υπάρχει πλέον η σημερινή πολυκατοικία.

Κοιτάζοντας το σύνολο των φωτογραφιών του Pigassou, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι λείπουν κάποια πλάνα από χαρακτηριστικά σημεία από τα οποία σίγουρα πέρασε και θα ήταν περίεργο να μην τα είχε αποτυπώσει. Πιθανότατα πρόκειται για λήψεις του που κατέληξαν στην συλλογή του Albarel. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Τσινάρι που το βλέπουμε φωτογραφημένο σχεδόν από τη συμβολή των οδών Κλειούς με Αλ. Παπαδοπούλου προς τα νοτιοδυτικά και προς βορειοανατολικά. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.253, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°253 sur plaque mono 65x90 NB Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1490 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1490 tirage papier Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1476 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1476 tirage papier

“Στην Πλατεία «Ιωάννου Δέλλιου» και στους γύρω δρόμους έμεναν …οι αδελφοί Κανταρτζή, ο Νίκος, ο Μιχάλης και ο Μάκης…. ” έγραψε ο Στράτος Σιμιτζής στο βιβλίο του “Κάποτε στη Θεσσαλονίκη” (εκδ. University Studio Press, 2007, σελ. 26-7] Η κατοικία της οικογένειας Κανταρτζή στη Φιλικής Εταιρείας 63, το 1951 και το 1959. Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. 1951 Η μονοκατοικία που φαίνεται λίγο στα αριστερά ήταν της οκογ. Ν. Σταμπουλή και το διώροφο στα δεξιά ήταν της οικογ. Β. Φουντά. [Από το βιβλίο: Αυτοβιογραφία, «τα πάντα δύναμαι δια του ενδυναμούντος με Χριστού», του Ν. Α. Κανταρτζή, (Θεσσαλονίκη, 2017, σελ. 75)] 1959 [Από το βιβλίο: Αυτοβιογραφία, «τα πάντα δύναμαι δια του ενδυναμούντος με Χριστού», του Ν. Α. Κανταρτζή, (Θεσσαλονίκη, 2017, σελ. 115)] Η οδός Παστέρ το 1931 είναι η Φιλικής Εταιρείας σήμερα. [Λεπτομέρεια ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης, του 1931] [Λεπτομέρεια ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης, του 1935]

Ένα πιάνο και μια τραγουδίστρια στα σκαλοπάτια του νοσοκομείου Victoria. Tο Παπάφειο μετατρεπόταν σε νοσοκομείο κάθε φορά σε καιρό πολέμου. Η μνημειακή μπροστινή του σκάλα το πιο συνηθισμένο μέρος για να φωτογραφίσουν στιγμές και πρόσωπα που θα ήθελαν να θυμούνται οι στρατιώτες.

Σε λήψεις Pigassou και συλλoγής Albarel, AD11- 1528

O Pigassou επέστρεφε και φωτογράφιζε τα ίδια σημεία σε διαφορετικές εποχές. Ιδίως αν αυτά είχαν να του προσφέρουν έναν πολύ αγαπημένο του, όπως φαίνεται, συνδυασμό: μιναρέ, δέντρο και φυσικά ανθρώπινη παρουσία. Έτσι έκανε και με το τζαμί Τσιναρλί στη συμβολή των οδών Δ. Πολιορκητού (αριστερά) και Κλειούς (δεξιά). Στην περίπτωση αυτή, η εκτύπωση μίας από τις φωτογραφίες του βρέθηκε στην συλλογή του Paul Albarel, που ίσως τον συνόδευε στη συγκεκριμένη βόλτα. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.157, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°157 sur plaque mono 65x90 NB)

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.209, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°209 sur film 35x55 NB

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1528 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1528 tirage papier

Από λίγο ψηλότερα στην Δημ Πολιορκητού

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.037, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°037 sur film 35x55 NB

Το πλάνο από πιο χαμηλά πιάνει στην Πολιορκητού και μία ακόμα βρύση.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.048, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°048 sur film 35x55 NB

(αργότερα 34ο και 35ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης) Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Στις 8-1-1908 η εφημερίδα “Φάρος της Μακεδονίας” δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο:“Ο θεμέλιος λίθος της Κεντρικής Αστικής Σχολής”, όπου μεταξύ άλλων αναφέρει ότι “… του έτους 1880 αρχιτεκτούντος Πετράκη Άββοτ κατατέθη θεμέλιος λίθος της Κεντρικής Αστικής Σχολής της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Θεσσαλονίκης”. Ο Πετράκης Άββοτ (ή Άμποτ, Peter Abbott) ήταν γιος του Φρειδερίκου Άμποτ [Georg Frederic Abbott (περ. 1776-1852)] και της Aneza Fundria [3η σύζυγο του Φρειδερίκου, που παντρεύτηκαν το 1823]. Γεννήθηκε πιθανότατα στη Θεσσαλονίκη, το 1835 περίπου.Ήταν ετεροθαλής αδελφός του Τζάκη Άββοτ [John Nelson Abbott (περ.1802/1806-1875;;)] κι αδελφός του Ερρίκου Άββοτ [Henry Abbott (1834-1876)], προξένου της Πρωσίας που δολοφονήθηκε μαζί με το Γάλλο πρόξενο από μουσουλμανικό όχλο το 1976, στη Θεσσαλονίκη. Ο Πετράκης Άββοτ παντρεύτηκε τη δασκάλα Άννα [Anna Constuce Kalipolitan], απόφοιτη του Αρσάκειου Παρθεναγωγείου της Αθήνας, η οποία προσκλήθηκε, το 1855, από την επιτροπή των Σχολείων της Ελληνικής Κοινότητας να διδάξει στο Ελληνικό αλληλοδιδακτικό σχολείο θηλέων.Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν η πρώτη δασκάλα στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με αναφορά της εφημερίδας Ερμής, στις 21-10-1880, ο Πετράκης Άββοτ είχε δώσει πολλά δείγματα της αρχιτεκτονικής του εμπειρίας και επαινείται δημόσια. Η συμβολή του στην οικοδόμηση της Κεντρικής Αστικής Σχολή Θεσσαλονίκης ήταν ο αρχικός αρχιτεκτονικός του σχεδιασμός, το 1879 ή 1880, σε οικόπεδο που αγοράστηκε από την Ελληνική Κοινότητα το 1876-77 στην περιοχή του Αγίου Αθανασίου. Το έργο όμως δεν προχώρησε, πιθανότατα για οικονομικούς λόγους. Το 1882 ο Πετράκης Άββοτ απεβίωσε κι όταν γύρω στο 1906 βρέθηκαν τα αναγκαία χρήματα, θεμελιώθηκε ξανά το 1907 και ανέλαβε ο Ξενοφώντας Παιονίδης (1863-1933) τα σχέδια και την επίβλεψη της οικοδόμησης του, που εγκαινιάστηκε το 1908. Πετράκης Άββοτ (ή Άμποτ, Peter Abbott) [περ. 1835-1882] Άννα Πετράκη Άββοτ [Anna Constuce Kalipolitan-Abbott] Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης

[Από την εργασία “Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, Θ. . “Ο αρχιτέκτονας Ξενοφών Παιονίδης” (ερευνητικό θέμα στην έδρα Ιστορίας Αρχιτεκτονικής). Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Θεσσαλονίκη, 1978] Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης Ξενοφών Παιονίδης (1863-1933)