Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Από την εποχή του ιππήλατου τραμ Ίδιας εποχής σε διαφημιστική κάρτα του Ξενοδοχείου της Αγγλίας Από την εποχή της επανάστασης των Νεότουρκων το 1908 Και αυτή του 1908 Απελευθέρωση, το 1912 Εποχή των συμμάχων Πυρκαγιά Μετά την πυρκαγιά, από το Όλυμπος Νάουσα έχει μείνει η πρόσοψη, η ζωή συνεχίζεται στα υπόλοιπα καφέ

Πριν 130 χρόνια – στο φύλλο της 23/8/1889 ανακοινώθηκε ότι ο Χαμντί Μπέη έλαβε το προνόμιο για την κατασκευή τραμ στην πόλη. Ο τροχιόδρομος μπήκε στη ζωή της πόλης από τα ψιλά των εφημερίδων. Στην πρώτη του μορφή, ως ιππήλατο, άρχισε να λειτουργεί το 1893

Από τον Θόδωρο Νάτσινα Εφημερίδα «Φάρος της Μακεδονίας» 23/8/1889, σελίδα 2

https://digital.lib.auth.gr/record/24202/files/arc-2005-4717.pdf?fbclid=IwAR0txueBqR-jbWVsN_Ve-Z3IcOxvzqSuhWLFy0fVUCM-XvRXM1TwWC9myu8

Ακριβώς πριν δύο χρόνια βλέπαμε την θέα ανάμεσα στα καλώδια, προς το λιμάνι, δυτικά. Σήμερα, αφού μας δίνεται η δυνατότητα, στρέφουμε την κεφαλή και προς ανατολάς να δούμε, πάντα ανάμεσα απ' τα καλώδια, την παραλία μέχρι τον Πύργο και ακόμη πιο πέρα. Από το μέγαρο Δημητριάδη, Αγ. Σοφίας και Νίκης, από κάτω μας τραπεζάκια απ το Soldatenheim. Μια ιδαίτερη ματιά στην κατεχόμενη πόλη.

Δημήτριος Φυλλίζης (1882-1965),

Πόντιος Πολιτικός Μηχανικός, με αξιοσημείωτο έργο στη Θεσσαλονίκη την περίοδο του μεσοπολέμου, ιδρυτικό μέλος του Ιδρύματος “Παναγία Σουμελά” και αντιπρόεδρος του το 1958 Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Ο Δημήτριος Φυλλίζης γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1882, τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο περίφημο Φροντιστήριο και συνέχισε με τη φοίτηση του στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην Αθήνα. Μετά την ην απόκτηση του διπλώματος του Πολιτικού Μηχανικού, το 1906, πήγε στο Παρίσι για μετεκπαίδευση. Επέστρεψε στην Τραπεζούντα το 1908 και εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας την περίοδο 1908-1914 σε διάφορες οικοδομικές κατασκευές, όπως τράπεζες, κτίρια δικαστηρίων, λοιμοκαθαρτηρίων κ.ά. Την περίοδο 1914-1918, εργάστηκε σε ρωσικά στρατιωτικά έργα, όπως λιμενικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις. Την περίοδο 1918-1023 εργάστηκε σε Τουρκική υπηρεσία της Τραπεζούντας. Παράλληλα τα χρόνια εκείνα προσέφερε τις υπηρεσίες του στο έργο του μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθο. Από το 1923 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και ανάπτυξε σημαντικό έργο, όπως της εκκλησίας της Μεταμόρφωσης της Καλαμαριά, στην αναστήλωση της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου, στις μελέτες για την εκκλησία της Παναγίας Σουμελάς, στην ανάπτυξη της πανεπιστημιούπολης Θεσσαλονίκης ως προϊστάμενος της τεχνικής υπηρεσίας του πανεπιστημίου. Αξίζει να επισημανθούν και μερικά από τα οικοδομικά έργα του στη Θεσσαλονίκη: ρο μέγαρο Μοσκώφ στη Διαγώνιο, το μέγαρο Χατζηδημούλα στην Ερμού με Καρόλου Ντιλ, το μέγαρο Τάτη στην Αγίου Μηνά, την αγορά των προσφύγων παλαιοπωλών Θεσσαλονίκης, Μπιτ Παζάρ, το συνοικισμό Κάμπελ κ.ά. Παράλληλα είχε κοινωφελή δράση συμμετέχοντας στην ίδρυση ποντιακών σωματείων, μεταξύ των οποίων και του ιδρύματος της Παναγίας Σουμελά. Απεβίωσε στη Θεσσαλονίκη τον Ιούνιο του 1965.

Ο Δ. Φυλλίζης τελειόφοιτος του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με συμφοιτητές του, το 1906

Ο Δ. Φυλλίζης μόλις είχε επιστρέψει στην Τραπεζούντα από το Παρίσι Ο Δ. Φυλλίζης με τη μητέρα του Ο Δ. Φυλλίζης με τη σύζυγό του Γεωργία, το γένος Κωστάκη Βελισσαρίδη Η οικία του Κωστάκη Βελισσαρίδη, του πεθερού του Δ. Φυλλίζη, στην Τραπεζούντα Ο Δ. Φυλλίζης στην αρχή της σταδιοδρομίας του Ο Δ. Φυλλίζης σε Φιλανθρωπική Επιτροπή στην Τραπεζούντα. Στη μέση καθισμένος ο μητροπολίτης Χρύσανθος Ο Δ. Φυλλίζης στο γραφείο του Από επιστολόχαρτο του Δ. Φυλλίζη Ο Δ. Φυλλίζης με τον πατριάρχη Αθηναγόρα στην Παναγία Σουμελά, γύρω στο 1958 Ένα από τα βιβλία που έγραψε ο Δ. Φυλλίζης Το μέγαρο Μοσκώφ, στη Διαγώνιο-έργο του Δ, Φυλλίζη το 1924 Το μέγαρο Χατζηδημούλα (σημ. Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων), στην Ερμού με Καρόλου Ντηλ-έργο του Δ, Φυλλίζη το 1924 Το μέγαρο Κουκουμπάνη, στη Αγίου Μηνά 1 με Κατούνη-έργο του Δ, Φυλλίζη γύρω στο 1926 Οικοδομή στην πλατεία Αγίου Δημητρίου (γωνία Αγίου Δημητρίου με Σελεύκου)-έργο του Δ. Φυλλίζη το 1935

Τα σπίτια που έκλειναν την σημερινή Δημ. Γούναρη. Χωρίς αριθμό πλέον αυτά μια και τα πήρε ο δρόμος, είναι από τα μακροβιότερα στο μέτωπο της παραλίας, μαζί με το Messageries Maritimes, με πάνω από 80 χρόνια ζωής. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο, με φωτογραφικές και χρονολογικές συμβολές από τον Βαγγέλη Καβάλα Φωτογραφικά τα δύο αυτά σπίτια είναι παρόντα ήδη από τις αρχές του 1890. Εδώ δεξιά το 1895, το ανατολικό ήδη με αρκετά σημεία φθοράς Εδώ αριστερά στο ανατολικό, οι κυρίες στο μπαλκόνι του. Σ αυτό κατά τον Τομανά θα μεταφερθεί το ξενοδοχείο Ρόμα μετά την πυρκαγιά (πανσιόν κατά την JdS, διασημότερο ήταν το εστιατόριο που είχε ο Bastasini κάτω από το Ρόμα) Το απόσπασμα από τον Τομανά. Επιβεβαιώνεται η αναφορά Γουγούση ότι το δυτικό ήταν το καφενείο του Μπακλέα που είχαμε δει στην αναζήτηση του Αλάμπρα. το οποίο βλέπουμε εδώ μετά το Αλάμπρα πριν το 1911 μετά το 1911 1913 Μπροστά στη Χειμάρας, του Μπακλέα δεξιά Μεσοπολεμική Πάνω από τους τρίποδες Πίσω από τα παληκάρια, κατά την κατοχή Απελευθέρωση Τη δεκαετία του 50 όλα τα ισόγεια ως κέντρα εστίασης και αναψυχής Αυγουστος 1959, ακόμη υπάρχουν. Απόσπασμα αεροφωτογραφίας Βαγγέλη Καβάλα Στα 1960 περίπου η διάνοιξη γίνεται πράξη. Πρώτο θύμα το κτίσμα δυτικά. Απόσπασμα φωτογραφίας Βαγγέλη Καβάλα, άνοιξη του 1961. Το ανατολικο κτιριο πρεπει να γκρεμιστηκε στα 1962 Λίγο αργότερα, περί το 1964 η Δημ. Γούναρη βλέπει θάλασσα.

1913 – Έφεδροι αξιωματικοί (Πολιτικοί Μηχανικοί) του πυροβολικού στο “Καραμπουρνού” Θεσσαλονίκης Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Πριν λίγες μέρες είχαμε δει τους κουρείς της οδού Ειρήνης. https://archive.saloni.ca/1018 Σ αυτούς πρέπει να προστεθεί και η φωτογραφία που βρίσκεται στην συλλογή του Paul Albarel και την οποία παρουσιάζουμε μόνη της, στα πλαίσια του γενικού αφιερώματός μας: Ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Φωτογραφία λοιπόν σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel και βρίσκεται στην Mediatheque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1678 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1678 tirage papier

από την συλλογή Albarel AD11- 1678 19/08/2019

Ευπρόσδεκτη σπάνια αεροφωτογραφία, γύρω στα 1917, της περιοχής της Σχολής Τυφλών. Θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα όταν θα εξετάσουμε αναλυτικά τα σπίτια με πρόσοψη στην Βασ. Όλγας.

Σημειώνουμε κάποια τοπόσημα: 1. Οικία Χατζη Αγκιαχ/ Τορνιβούκα, με τον μεγάλο κήπο της να εκτείνεται μέχρι την Βασ. Όλγας. 2. Οικία Χασάν Πριστίνα / Σχολή Κωνσταντινίδη/ Σχολή Τυφλών 3. Οικία Οσμάν Αλή μπέη/ παλιό βουλγαρικό προξενείο/ μετά το 1922 ορφανοτροφείο Μέλισσα. 4. Οικία Σεφιγιέ Τελτζή / κατοικία του στρατηγού d'Espèrey/ Βρεφοκομείο Αγ, Στυλιανός/ οικία Αθηνοδώρου. 5. Συναγωγή Μπεθ Σαούλ

Δημήτριος Μαρούλης (1840-1892), ένας παραγκωνισμένος σχολάρχης του Ελληνικού Σχολείου Θεσσαλονίκης που είχε μια σημαντική συμβολή στην εκπαίδευση των Σερρών

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Γεννήθηκε σ’ ένα χωριό κοντά στα Ιωάννινα. Σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων και στη συνέχεια έγινε δεκτός με υποτροφία στη Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή της Αθήνας. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στη Ριζάρειο Σχολή γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας, την οποία πρόωρα εγκατέλειψε για να αναλάβει τη θέση του δασκάλου των θρησκευτικών στη Γερμανική Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, με πρόταση του διευθυντή της Ριζαρείου Σχολής. Στη Σχολή αυτή είχε μια ευδόκιμη διδακτική δραστηριότητα και οι Γερμανοί προϊστάμενοί του τον έστειλαν στη Γερμανία για ανώτερες σπουδές, όπου παρακολούθησε μαθήματα Θεολογίας, Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικών στα πανεπιστήμια του Μονάχου, του Βερολίνου και του Τίμπινγκεν. Πήρε το διδακτορικό του από το πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν, επέστρεψε στην Ελλάδα και δέχθηκε την πρόταση να αναλάβει ,ως διευθυντής, την Ελληνική Σχολή της Θεσσαλονίκης, το 1869. Από τη θέση του αυτή προσπάθησε να αναβαθμίσει το σχολείο αυτό ώστε να γίνει Γυμνάσιο και ταυτόχρονα προσπάθησε να εμπλουτίσει το εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό του επίπεδο. Αλλά σύντομα απογοητεύτηκε γιατί το κατεστημένο της τότε ελληνικής κοινότητας Θεσσαλονίκης ήταν κάθε άλλο παρά φιλοπρόοδο. Έτσι γρήγορα παραγκωνίστηκε, πριν καν ολοκληρωθεί η σχολική χρονιά 1969-70.

Η ελληνική κοινότητα των Σερρών βρήκε την ευκαιρία και τον κάλεσε να διευθύνει το “Ανώτατο Ελληνικό Σχολείο Σερρών”. Έτσι ανέλαβε να ανανεώσει την παιδευτική πρακτική του σχολείου και να δώσει μια νέα δυναμική στην ελληνική παιδεία της περιοχής οργανώνοντας, για πρώτη φορά στον τουρκοκρατούμενο ελληνισμό, Διδασκαλείο, με τυπογραφείο και οικοτροφείο με τη συμπαράσταση, αρχικά, του Μορφωτικού Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Σερρών. Οι ενδοκοινοτικές διαμάχες, τότε, στις Σέρρες είχαν ως αποτέλεσμα την εναντίωση των υπερσυντηρητικών κύκλων της Μητρόπολης, που είχαν τον έλεγχο των τοπικών εκπαιδευτικών ζητημάτων. Έτσι αποπέμθηκε από τη θέση του διευθυντή του σχολείου και του Διδασκαλείου. Ωστόσο το 1874 οργάνωσε δεύτερο Διδασκαλείο το οποίο χρηματοδοτήθηκε από Γερμανούς υποστηρικτές του. Η υπονόμευσή του, όμως, συνεχίστηκε με μεγαλύτερη ένταση και μεθοδικότητα μ’ αποτέλεσμα σταδιακά να παρακμάσει το Διδασκαλείου του για να διαλυθεί, τελικά, το 1884-85.

Απογοητευμένος και με το αίσθημα αδικίας πήγε στην Αθήνα, αλλά οι φανατισμένοι αντίπαλοί του δεν άφησαν κανένα περιθώριο για να συνεχίσει την εκπαιδευτική του δράση στην ελεύθερη Ελλάδα. Το μόνο που μπόρεσε να κάνει ήταν να το φιλολογικο-παιδαγωγικό περιοδικό “Πλάτων”, στο οποίο δημοσίευε τις παιδαγωγικές και φιλολογικές του ιδέες. Το 1890 δεν άντεξε και με ψυχικό μαρασμό νοσηλευόταν έγκλειστος στο Δρομοκαΐτειο Νοσοκομείο. Κα το 1892 ο χαρισματικός αυτός εκπαιδευτικός απεβίωσε.

Δημήτριος Μαρούλης (1840-1892), διευθυντής του Ελληνικού Σχολείου Θεσσαλονίκης το 1869-70 και διευθυντής του Ελληνικού Σχολείου και του Διδασκαλείου Σερρών, το διάστημα 1870-1885 Το Διδασκαλείο και το οικοτροφείο του, την εποχή του Μαρούλη Το Διδασκαλείο και το οικοτροφείο του, την εποχή του Μαρούλη Μαθητές του οικοτροφείου του Διδασκαλείου Σερρών, την εποχή του Μαρούλη Σήμερα, υπάρχει δρόμος Μαρούλη στις Σέρρες, στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου Κρυονερίτη. Σ’ αυτή την περιοχή, υπήρχε παλαιότερα η έπαυλη Μαρούλη, που την έκτισε ο καπνέμπορας Κώστας Μαρούλης (1885-1944), γιος του Δημητρίου Μαρούλη.

από το βίντεο της κ. Δαμιανίδη υπάρχει ακόμα.

Η 23η λήψη από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη, το οποίο βρίσκεται εδώ: [ ]