Saloni.ca Archive

Ακροπόλεως και Μύρωνος, απέναντι και λίγο δυτικότερα από τον Ταξιάρχη.

Το γνωστό καφενείο στην Ακροπόλεως βρισκόταν πίσω από τις γυναίκες και το είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/269

Η αναγνώριση της κάρτας από την Μάρα Νικοπούλου στις ΠΦΘ

Τα σπιτάκια που γίνανε προνομιούχες πολυκατοικίες με θέα το μπλε της πόλης. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο και τον Νίκανδρο Καστανίδη

Με την παλιά πολεοδομία μικρά, κάτι σαν σπίτια-αποθήκες με δίρριχτες στέγες, ανάμεσα στις τότε Κων/νου Παλαιολόγου (σήμερα Χρυσ. Σμύρνης) και Νοταρά. Στα 1916 το 59 κρατούσε την μορφή του, το 61 κτίστηκε ισόγειο για να στεγάσει άγνωστο τι. Μετά την πυρκαγιά όλο αυτό το κομμάτι πάνω στην παραλία μένει άκτιστο, με πρόχειρα κτίσματα. Εδώ λίγο πριν το 1930. 1934. Τιμές στο άγαλμα του Βότση που αλλάζει κατεύθυνση βλέμματος. Η οικοδομή Κονιόρδου στο βάθος έχει λίγο καιρό που ξεκίνησε. Τα 59 και 61 πάντα άκτιστα. Η 59 κτίστηκε το 1938 ή 1939. Φωτογραφία [που αναρτήθηκε από τον “Orestis Kalogirou” στις ΠΦΘ, τη 1-4-2013]

Για την πολυκατοικία της Λεωφ. Νίκης 59 (πρώην Αμερικανικό Προξενείο), των Δ. Φαρατζή & Α. Καρμόνα, έκανε τα σχέδια (το 1937) κι είχε την επίβλεψη ο πολιτικός μηχανικός Μιχαήλ Ν. Λαλακάκης, ο οποίος ήταν απόφοιτος, του 1925, από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Από την ανέγερσή της πρέπει να χρησιμοποιήθηκε ως Αμερικάνικο Προξενείο σύμφωνα με το μικρό ιστορικό που παραθέτει ο Χάμιλτον, γενικός πρόξενος των ΗΠΑ στην πόλη μας. Μακεδονία 7/8/1968. Γιος του τότε προξένου ο γνωστός στους φιλολόγους μεταφραστής του Καβάφη στα αγγλικά Edmund Keeley. Αγοράστηκε ολόκληρη η πολυκατοικία μεταπολεμικά.

Στην διάρκεια της κατοχής ολοκληρώνεται το ν. 61 Κατοχή, λίγο αργότερα με τις δυο πολυκατοικίες ολοκληρωμένες. Το νούμερο 61 στεγάζει την Γερμανική Ακαδημία. Σχολή εκμάθησης της γλώσσας ήδη από το φθινόπωρο του 41. Λεωφόρος Νίκης 61 Γερμανική Ακαδημία Μονάχου. Πρόσκληση για τα τμήματα εκμάθησης. 10-9-1942 Νέα Ευρώπη Η πολυκατοικία στη Λεωφ. Νίκης 61 ή μέγαρο Κωνσταντινίδη είχε για αρχιτέκτονα τον Λέανδρο Ζωίδη (1900-1963) και κατασκευάστηκε το 1939. Ο Λέανδρος Ζωίδης γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1900. Το Σεπτέμβριο του 1921 γράφτηκε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πολυτεχνείου του Βερολίνου (Technische Hochschule Berlin-Charlottenburg),από την οποία αποφοίτησε το 1926.Το 1927 εργάστηκε ως δημομηχανικός στη γενέτειρά του, ενώ στις αρχές του 1929 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας. Αρχές δεκαετίας 60 Δεκαετία 1970 με την αστερόεσσα σε ανάρτηση Χρήστου Σωτηρίου στις ΠΦΘ, Νίκης 59 Σήμερα το 59 έχει αντικατασταθεί από νεότερο κτίσμα, η πολυκατοικία στο 61 επιμένει.

Στο 2ο μισό του 19ου αιώνα δραστηριοποιούνταν στα οικοδομικά έργα της Θεσσαλονίκης τα αδέλφια ο Ιωάννης (Γιάγκο) και ο Απόστολος-Πέτρος Σιάγας. Ήταν καλφάδες-πρωτομάστορες στην κατασκευή κτιρίων, δηλ. αποτελούσαν μέλη της συντεχνίας των κτιστάδων. Κατάγονταν από τη Δίβρη της Βορείου Ηπείρου (δηλ. της σημερινής Αλβανίας). Είναι γνωστό ότι ανέλαβαν το κτίσιμο διαφόρων επώνυμων αρχοντικών , όπως π.χ. του Πύργου της Ευτυχίας, το μύλο Αλλατίνη, την έπαυλη Σαρνώ, τη βίλα Μπιάνκα, το αρχοντικό του Περικλή Χατζηλαζάρου (με αρχιτέκτονα τον Ξ. Παιονίδη), την ανακατασκευή του πρόπυλου της Αγίας Σοφίας και συμμετείχαν στην κατασκευή των Σουλτανικών κτιρίων στη Χαμιδιέ (σημ. Εθνικής Αμύνης). Είχαν από το 1865 δικό τους τεχνικό γραφείο σε κεντρικό σημείο της τότε Θεσσαλονίκης, στην περιοχή των σημερινών Λαδάδικων. Από την αρχή του 20ου αιώνα συμμετείχε στις οικοδομικές δραστηριότητες των αδελφών Σιάγα κι ο Γεώργιος (Τζώρζης) Σιάγας (;;-1963), γιός του Ιωάννη. Ο Γεώργιος Σιάγας άφησε το στίγμα ως εμπειρικός αρχιτέκτονας σε αρκετές οικοδομές της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης, π.χ. στο κτίριο της Λέσχης Θεσσαλονίκης στη Λεωφ. Νίκης 63, στο μέγαρο Λαμνίδη (όπου στεγάστηκε για αρκετά χρόνια η Χ.Ε.Ν. Θεσσαλονίκης) στην Αγία Σοφίας 9. Φαίνεται ότι ήταν κι εργολάβος Δημοσίων Έργων.

Γιος του Ιωάννη Σιάγα ήταν κι ο Άγγελος Σιάγας (1899-1987), ο οποίος σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ’ όπου αποφοίτησε το 1925 και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Στουτγάρδη το 1935. Σήμερα η οικογένεια Σιάγα είναι γνωστή από το “αρχοντικό Σιάγα”, στη γωνία Βασ. ‘Ολγας με Πέτρου Συνδίκα. Πρόκειται για το αρχοντικό του Περικλή Χατζηλαζάρου, που αγοράστηκε από τους Σιάγα στην αρχή της δεκαετίας του 1920.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Το κτίριο που στέγαζε το τεχνικό γραφείο του Ιωάννη κι Απόστολου-Πέτρου Σιάγα, στην περιοχή των Λαδάδικων.

Σύμφωνα με τον Τομανά στο αρχοντικό αυτό έμενε, πιθανότατα από κάποια χρονιά κι έπειτα, ο Σωτήρης Σιάγας, ενώ η οικογένεια του Ιωάννη Σιάγα έμενε στην αρχή της Ρήγα Φεραίου.

[βλ. Κ. Τομανάς “Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης”, 2006, σελ. 253] Το αρχοντικό Π. Χατζηλαζάρου, πριν περάσει στην ιδιοκτησία των Σιάγα. Το αρχοντικό Σιάγα από την πίσω μεριά του, τη δεκαετία του 1930. Στη μέση της παρέας, που φαίνεται στο μπαλκόνι, είναι ο Σωτήρης Σιάγας Το νέο Μητροπολιτικό μέγαρο της Θεσσαλονίκης, που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του το 1966, έγινε με σχέδια του Άγγελου Ι. Σιάγα.

[βλ. “Το κτιριακό συγκρότημα της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης” της κας Θ. Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, 1985, σελ. 41]

Μια καινούρια φωτογραφία στην Κων. Μελενίκου, λίγο πάνω από την Τσούφλη (πρώην Κωνσταντινοπούλου), μας βάζει λίγο πιο μέσα σ αυτόν τον στενόμακρο δρόμο στη γειτονιά της Ροτόντας. Αναγνώριση από την Μάρα Νικοπούλου Η νεοεμφανιζόμενη φωτογραφία.

Η συσχέτιση

Αριστερά η Τσούφλη, ίσια ανηφορίζει η Κων. Μελενίκου

H συνοικία Σουλουτζά (Suluca =Τόπος νερών) οφείλει την ονομασία της «στα άφθονα νερά που είχε από το υδραγωγείο του Μουράτ Β’», γράφει ο Β. Δημητριάδης [Τοπογραφία, σ.104]. Μια περιήγηση στα «νερά» της περιοχής και, στο τέλος, μια μικρή έκπληξη.

Ο Δημητριάδης [σ.106] αναφέρει ότι: «Στη συνοικία αυτή υπήρχαν πολλές βρύσες: ο σουλτάνος Μουράτ Β’ είχε κατασκευάσει αυτές που βρίσκονταν στους δρόμους Tas Merdiban (Κασσιανής), Cir-Cir (Επιμενίδου) και Karagul (Φυλακίου) [=Επταπυργίου στο κομμάτι της από το ύψος της Πλ. Τσιτσάνη ως την Παλαμίδου]. Άλλη βρύση υπήρχε στον δρόμο Yalcin Kaya (Μπουμπουλίνας), που την είχαν κατασκευάσει οι κάτοικοι, μια άλλη βρύση ήταν στο δρόμο Dede Bagirdan (Τιμοθέου), με ιδρυτή τον Haci Mehmed, που σώζεται και σήμερα, και μία ακόμα στο δρόμο Cir-Cir, αγνώστου. Υπήρχαν και δυο πηγάδια, το ένα στη μέση του δρόμου Su Kuyusu [Πολιορκητού από το ύψος της νυν Πλ. Τσιτσάνη ως την Δωδώνης], κατασκευασμένο από τους κατοίκους της συνοικίας και το άλλο πλάι στη βρύση του δρόμου Karagul, του Σουλτάνου Μουράτ Β’.»

Από την Μάρα Νικοπούλου

Η εικόνα της συνοικίας (στο περίπου), όπως φαινόταν από τον μιναρέ του Αλατζά Ιμαρέτ. Οι μιναρέδες ανήκαν στο ομώνυμο τζαμί (Όσιος Δαυίδ) και στο τζαμί Ζιχνί Πασά στην Επταπυργίου.

Στον χάρτη του όμως, ο Β. Δημητριάδης καταγράφει μόνον μία από αυτές τις βρύσες –και πιθανότατα απέναντι από την πραγματική της θέση. Την βλέπουμε πάνω αριστερά, και σημειώνουμε με πράσινο της θέση της όπως προκύπτει από φωτογραφικά τεκμήρια. Σημειώνουμε επίσης δυο ακόμα «σιγουράκια». Την βρύση Haci Mehmed στην Τιμοθέου που σώζεται και σήμερα (ν. 2). Και το σημείο που μέχρι πριν μερικές δεκαετίες ήταν γνωστό με το όνομα «Τσιρ-Τσιρ» στην Επιμενίδου (ν.3). Μόνον που εκεί οι φωτογραφίες δεν μας δίνουν βρύση του Μουράτ Β –δηλαδή χτιστή με χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτή στο Τσινάρι, ας πούμε. Άρα ίσως υπήρχε και άλλη –«άγνωστη» ακόμα σ’ εμάς. Με πράσινο επισημαίνεται η ονομασία της οδού Συρακουσών, την οποία δεν σχολιάζει ο Δημητριάδης: [Suleiman Aga Cesmesi =Βρύση του Σουλεϊμάν Αγά]. Ενώ ακριβώς από κάτω, με μπλε, επισημαίνεται το Su Kuyusu (=πηγάδι) που δίνει το όνομα στο κομμάτι αυτό της Πολιορκητού αλλά δεν τοποθετείται συγκεκριμένα στον χάρτη. Με μπλε επίσης σημειώνεται η θέση της βρύσης της οδού Κασσιανής (ν.4), την οποία είχαμε δει εδώ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=216284402194534&id=204212503401724. Ενώ το μπλε τετράγωνο με το νούμερο 5 δείχνει άλλο ένα σημείο με νερά στην περιοχή: το Αγίασμα της Αγίας Ζώνης. Τέλος το κίτρινο Χ βρίσκεται στη θέση μιας βρύσης που ξέρουμε ότι υπήρχε αλλά δεν αναφέρεται. Ίσως είναι το «πηγάδι» της Πολιορκητού.

Τα τεκμήρια για την βρύση της γωνίας Επταπυργίου με Παλαμίδου. Η από αέρος λήψη δεξιά είναι από γαλλικό φιλμάκι για την παρουσία του Γαλλικού εκστρατευτικού σώματος στην Θεσ/νίκη του ΑΠΠ’.

H βρύση Χατζή Μεχμέτ στην Τιμοθέου. Αριστερά στην μόνη (απ’ όσο θυμάμαι) παλιά αποτύπωσή της από ανάρτηση του Βαγγέλη Καβάλα στις ΠΦΘ. Δεξιά, σε φωτογραφία που δημοσιεύει ο Β. Δημητριάδης (σελ.106)

Το Τσουρ-Τσουρ, μια όχι ακριβώς «κανονική» βρύση, στην Επιμενίδου 25. Κάποτε ίσως ήταν χτισμένη, αλλά τον καιρό της φωτογραφίας το νερό μοιάζει να ξεπηδά κατευθείαν από την ‘μάντρα’ στη βάση του σπιτιού. Και μάλλον αναβλύζει από τους βράχους και δεν προέρχεται από κανένα από τα υδραγωγεία της πόλης –δεδομένου, μάλιστα, ότι εξακολουθεί να τρέχει υπόγεια μέχρι τις μέρες μας. Σημειώνουμε βέβαια ότι η αγγλική λεζάντα της κάρτας είναι εντελώς αποπροσανατολιστική: «Καταυλισμός προσφύγων έξω από την πόλη» . Στα γαλλικά είναι κάπως καλύτερη «Συνοικία κατοικημένη από πρόσφυγες στα περίχωρα της πόλης». Δεν είμαστε βέβαια στα περίχωρα, αλλά πράγματι στην περιοχή κατοικούσαν και πρόσφυγες (Βόσνιοι ως επί το πλείστον, ιδίως πιο ανατολικά).

Κόσμος στην –μη ορατή καθαρά¬ βρύση, σε δυο φωτογραφίες από την άλλη πλευρά. Αριστερά, από τη Συλλογή Παπαϊωάννου (ΜΦΘ). Δεξιά, σε λήψη του Joseph Pigassou. Και οι δυο αποτυπώνουν τον μιναρέ που υπήρχε στο τζαμί Σουλουτζά (στη Μονή Λατόμου ή Όσιο Δαυίδ, όπως ονομάστηκε το 1921).

και εδώ καθαρότερα η φωτογραφία του Pigassou:

Η αριστερή λήψη από τον Γαλλικό Φωτογραφικό Τομέα.

Σχετικά με την αναφορά για βρύση επί της Μπουμπουλίνας (κατασκευασμένης από τους κατοίκους), είναι περίεργο που δεν έχουμε καμία εικόνα της, παρόλο που ο δρόμος είναι πολυφωτογραφημένος λόγω της εξαιρετικής θέας που πρόσφερε. Ντενεκέ για νερό πάντως βλέπουμε σε κάρτα με λήψη από τη γωνία της με την Δ. Πολιορκητού.

Eντύπωση επίσης προκαλεί το γεγονός ότι για το νότιο κομμάτι της συνοικίας, αυτό που περικλείεται από τις οδούς Επιμενίδου-Φωτίου-Θεοφίλου, δεν αναφέρεται κανένα στοιχείο. Παρά μόνον αν θεωρήσουμε ότι υπήρχε όντως κι άλλη βρύση στην Επιμενίδου κάπου χαμηλότερα και δυτικότερα από την Τσουρ-Τσουρ της Επιμενίδου 25. Αν ήταν έτσι, είναι περίεργο που «ξεφεύγει» από τις τόσες φωτογραφίες του δρόμου. Αναφορά για κρήνη δεν έχουμε ούτε καν για το Κουλέ Χαμάμ Μετζίτ ή το Κουλέ Χαμάμ Μεϊντάν (δηλαδή τη σημερινή γωνία Θεοφίλου με Φωτίου) Ξέρουμε ότι σίγουρα σε ένα κτίριο στο κομμάτι αυτό υπήρχε πηγάδι και «σιντριβάνι/στέρνα» -στο Θεοφίλου 13. Εδώ σε φωτογραφία του Γ. Χριστοφορίδη με το σιντριβάνι ως γλάστρα [ από το Η Θεσσαλονίκη που χάνεται, εκδ. Continental Bank, 1982, σελ. 13].

Για να πάμε πίσω στον χρόνο, συμβουλευόμαστε τον χάρτη αρχαιολογικών ευρημάτων δικτύου διανομής νερού [Διδακτορική διατριβή Έλλης Γκαλά-Γεωργιλά, Δρόμοι του νερού]. Πάλι δεν διακρίνεται πλήθος ευρημάτων όπως σε άλλες συνοικίες. 3 σημεία με αγωγούς ύδρευσης (Υ) και μία πρωτοχριστιανική κινστέρνα (Δ). Bρισκόταν στην πάροδο της Αντιόχου, και εκτιμάται ότι είχε χωρητικότητα 45κ.μ. ενώ δεν υπάρχουν δεδομένα για τον χρόνο διακοπής της λειτουργίας της [Γκαλά-Γεωργιλά, σ.140]. Ίσως βέβαια τα σχετικά «λίγα» ευρήματα οφείλονται και στο γεγονός ότι στη συνοικία αυτή υπάρχουν ακόμα αρκετά παλιά σπίτια, δηλαδή αρκετά οικόπεδα που δεν έχουν ακόμα ανασκαφεί.

Eπιστρέφοντας πιο κοντά στην εποχή μας... Mια «ανασκαφή» που μάλλον θα γινόταν πολύ εύκολα. Αριστερά, Σεπτέμβριος 1967 και η βρύση που σημειωνόταν με κίτρινο Χ παραπάνω. Εκεί που τα σκαλάκια της Λυσίου βγαίνουν στη Δ. Πολιορκητού. (Φωτό: Στ. Παρασκευόπουλος, ανάρτηση Ν. Κοτσαπουικίδη στις ΠΦΘ). Δεξιά, η εικόνα του σημείου όπως την έβγαλε χτες η φίλη Άννα Μ. Είναι πολύ πιθανό, κάτω απ’ αυτό το τσιμέντο να κρύβεται ακόμα η βρύση. «Ξηλώστε το οδόστρωμα να βρούμε παραλία» έλεγε το γνωστό σύνθημα του Μάη του ’68... 🙂

Aπό πιο χαμηλά στην Αγ. Νικολάου, η κ. Άννα Δαμιανίδη τράβηξε άλλη μία φωτογραφία και ο Στάθης Ασλανίδης αναγνώρισε το κτίριο που βρισκόταν στην γωνία της Αγ. Νικολάου με Γρανικού. H 19η λήψη από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη, το οποίο βρίσκεται εδώ: [ ]

Πάντα τα κτίσματα επί της λεωφόρου Νίκης με ν. 53, 55, 57. Η μεσοπολεμική και μεταπολεμική εκδοχή τους στο παραθαλάσσιο μέτωπο της πόλης. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο Πριν το 1927 Πρώτο κτίσμα το ν, 55 ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 20, έργο του Μαξ Ρούμπενς, όπως μαθαίνουμε από την επόμενη ανάρτηση Από κοντά μπαλκόνι στον πρώτο όροφο του 55 με παιδάκι να δείχνει μια φιγούρα καραγκιόζη. Αντιγράφω από τον αναρτήσαντα Dimitrios Karamitsos στην AΘ: “ Το τετραώροφο σπίτι ήταν στην παραλία οδός Νίκης 55, μεταξύ Μητροπολίτου Ιωσήφ και Χρυσοστόμου Σμύρνης. Είχε θαυμάσια ανάγλυφα στις κολώνες και στο στηθαίο κάτω από τη στέγη. Ανήκε σε μονή του Αγίου όρους , πιθανώς στην Ξενοφώντος. Στη φωτογραφία δεξιά μου στέκονται δυο θείες μου(Ευθυμία και Ευλαλία) η μία υπέργηρος και αριστερά μια επισκέπτρια φίλη της οικογένειας με όνομα Τζένη. Το σπίτι είχε μια επιγραφή που έγραφε Μαξ Ρούμπενς Αρχιτέκτων και πιθανώς μια χρονολογία 1929. Είχε τέσσερα ευρύχωρα δωμάτια και ένα κεντρικό σαλόνι χωρίς προχόλ, αλλά είχε πλυσταριό και τεράστια κουζίνα, μπάνιο και δεύτερη μικρή τουαλέτα. Ήταν σπίτι και ιατρείο του πατέρα μου. Μετά που φύγαμε το 1954, περίπου το 1955 εκεί εγκαταστάθηκε το λαογραφικό μουσείο.Γύρω στα 1970 γκρέμισαν το πανέμορφο σπίτι και έγινε μια πολυκατοικία με αισθητική του εργολάβου. Δεν πρόλαβε δυστυχώς να γίνει διατηρητέο.” Γύρω στα 1930 το 55 στέκει μόνο του. και εδώ Χαμηλή ανάλυση, όσο μπορώ να διακρίνω έχει κτιστεί μόνο το ν. 57. Το 53 απουσιάζει ακόμη. Λογικά λίγο μετά το 1930 ASCSA ARCHIVES, έχω σημειωμένη χρονολογία το 1933. Στο βέλος το 57 20/9/1933, λογικά πρέπει να υπάρχει και το 53 Τον Σεπτέμβριο του 34 πάντως υπάρχουν και τα τρία, σε απόσπασμα ανάρτησης του Argyris Dentsoras Κάπου εκεί και αυτή η λήψη, πριν αντικατασταθεί το Παλλάς. Περνάμε στην περίοδο της κατοχής Από κοντά Και λίγο από πιο μακριά

1946.Από την Χρ. Σμύρνης, αμερικάνικη αποστολή για τις εκλογές του 1946. Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στο LIFE τον Απρίλιο του ίδιου χρόνο. Θυμίζω ότι στο ν. 59, που θα δούμε σε επόμενη ανάρτηση ήταν το Αμερικανικό προξενείο για αρκετά χρόνια. 1950, ανάρτηση Σακη Μωραιτη στις ΠΦΘ Δεκαετία 50 πάντα Νομίζω από την ταινία Τέντυ μπόυ αγάπη μου. 1965. Το ίδιο Και σήμερα

Από τις διαθέσιμες λήψεις, τα κτίσματα ανάμεσα στις οδούς Βασ. Πέτρου (σήμερα Μητρ. Ιωσήφ) και Κων/νου Παλαιολόγου (σήμερα Χρυσοστόμου Σμύρνης) στην παραλία, επί της λεωφόρου Νίκης. Δηλαδή τα σημερινά νούμερα 53, 55, 57. Αλλά ποια ήταν στη θέση τους πριν η πυρκαγιά τα καταστρέψει; Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Δύο τριώροφες οικοδομές που υπάρχουν ήδη στις λήψεις της τελευταίας δεκαετίας του 19ου αι. στα σημερινά νούμερα 53 και 57. Αρχιτεκτονικά έχουν πάρα πολλες ομοιότητες, το 57 με μεγαλύτερο μέτωπο με μια παραπάνω διπλή σειρά παραθύρων ανάμεσα στα κλειστά μπαλκόνια. Ανάμεσα τους ισόγεια κτίσματα. Η δίπλωση της κάρτας δεν μας δείχνει αριστερά στο 53 την διπλή σειρά των παραθύρων. Άλλη διαφορά τα στρογγυλά ανοίγματα (φεγγίτες; αεραγωγοί;) στο ισόγειο του 53. Μια εικόνα από κοντά Και από ψηλά Σκαλάκια μπροστά στο 53 για ευκολότερη πρόσβαση στη θάλασσα. Από την συλλογή Βασ. Μαυρομάτη Εδώ φάινεται και η διαφορά στον όγκο των 2 σπιτιών zepdji 1912.

Τα τελευταία σπίτια της Αγ. Νικολάου σχεδόν από την γωνία της με Γλαύκου. Η νέα πολυκατοικία που μισοφαίνεται βρίσκεται στην Αμφιλοχίας.

18η φωτογραφία από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη (Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ])

Στο 6’.14’’ του βίντεο της κ. Δαμιανίδη, εμφανίζεται ο Φούρνος του Τόλη στη γωνία Ολυμπιάδος (παλιά Αθηνάς) με Αμφιλοχίας. Το «κατσαριδάκι» μισοκρύβει την περίφημη βρύση που έκλεινε τον δρόμο. Τα κτίρια κατεδαφίστηκαν, η δε βρύση μετακόμισε στο βόρειο πεζοδρόμιο της διανοιγμένης πια Ολυμπιάδος. Από την Μάρα Νικοπούλου

Η λήψη από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη

Λίγα χρόνια αργότερα μάλλον, με προσθήκη συνθημάτων και ταμπέλας. Το “κατσαριδάκι” παρκαρισμένο αντίθετα...

Το 1980, σε φωτογραφία της κ. Πέννυς Ψυχογιού.

Η παλιότερη φωτογραφία της κρήνης που διαθέτουμε είναι αυτή του Guillaume Grandidier . Από ανάρτηση Στέφανου Πασβάντη στην ΑΘ και πηγή το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας.

Η βρύση σήμερα απέναντι, Ολυμπιάδος 71

Η 17η φωτογραφία από το βίντεο της κ. Δαμιανίδη που βρίσκεται εδώ: