Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Γεννήθηκε στη Κέρκυρα και ήταν αδελφός του Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μεγ. Βρεττανίας, Αθηναγόρα Καββαδά. Σπούδασε φυσικές επιστήμες στα πανεπιστήμια Αθηνών και Nancy και ειδικεύτηκε στη φυτοπαθολογία στον Σταθμό Φυτοπαθολογικών Ερευνών του Παρισιού. Εκλέχθηκε έκτακτος καθηγητής στην έδρα της Φυτοπαθολογίας της Σχολής Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στις 19-1-1931. Το 1934 έγινε τακτικός καθηγητής της Βοτανικής στην ίδια Σχολή, θέση που διατήρησε μέχρι το 1946. Το ακαδ. Έτος 1937-38 ήταν Κοσμήτορας στη Σχολή Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών και το ακαδ. έτος 1941-2 Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Την περίοδο της κατοχής οργανώθηκε στο ΕΑΜ και μάλιστα έγινε πρόεδρος της ΕΠΟΝ Μακεδονίας-Θράκης. Έγινε, επίσης, πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Ομίλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το Ιούνιο του 1944 συνελήφθη από τους Γερμανούς και κλείσθηκε στο στρατόπεδο “Παύλος Μελάς”. Απολύθηκε λίγες ημέρες πριν την απελευθέρωση. Με την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης ανέλαβε, ύστερα από πρόταση του ΕΑΜ, δήμαρχος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το γιατρό Λεωνίδα Καραμαούνα. Στη θέση αυτή παρέμεινε από το Νοέμβριο του 1944 μέχρι το Γενάρη του 1945. Το 1946 δέχθηκε την επίθεση του Περικλή Βιζουκίδη, καθηγητή της Νομικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος, εκτός από φραστική αντιπαράθεση, χειροδίκησε εναντίον του. Στην αντίστοιχη δίκη που έγινε ο Βιζουκίδης τιμωρήθηκε με 10 ημέρες φυλάκιση. Αυτός, μετά τα Δεκεμβριανά, αναθαρρημένος πρωτοστάτησε να εκδιωχθούν όλοι οι προοδευτικοί καθηγητές του Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, το οποίο και πέτυχε στο πλαίσιο του τότε δοσιλογικού παρασκηνίου.

Ο Δημήτριος Καββάδας έγραψε τα εξής επιστημονικά βιβλία: “Η χλωρίς της Ελλάδος” (1938), “Βιολογία του φυτού” (3 τόμοι, 1949-51), “Εικονογραφημένο βοτανικόν-φυτολογικόν λεξικόν” (9 τόμοι, 1956-63).

σε λήψη Pigassouν. 252 και συλλογής Albarel AD11- 1479

Σχεδόν από τη γωνία της Αγ. Σοφίας, ο φακός του Pigassou αποτυπώνει την κίνηση στην Αγ. Δημητρίου μια χειμωνιάτικη ηλιόλουστη μέρα.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.252, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°252 sur plaque mono 65x90 NB Το κυπαρίσσι στην αυλή του Αγ. Δημητρίου από πολύ πιο κοντά, σε μία λήψη από το ύψος της οδού Πέλοπος -πιθανόν πάλι του Pigassou. Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1479 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1479 tirage papier

μόλις διακρίνεται κάτω αριστερά

Τα γραφεία του ΑΡΗ καί μπροστά τα κολυμβητήριά του. Το Μιραμάρ το χώριζε απο την Σχολή τυφλών το ρέμα του Κωνσταντινίδη. Μπροστά στην Σχολή τυφλών ήταν άλλο εξοχικό κέντρο με το όνομα Κύματα .

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Ο Γιώργος Κωτσίδης συμπληρώνει την περιγραφή:

“Μετά το εξοχικό Κύματα υπήρχε μια μικρή ξύλινη παράγκα που ήταν τα κολυμβητήρια του Ηρακλή , χωρίς εγκαταστάσεις μέσα στη θάλασσα . Ήταν μόνο αποδυτήρια . Βρισκόταν περίπου εκεί που σήμερα υπάρχει το μικρό εκκλησάκι της Σχολής Τυφλών . Ο Άρης αντίθετα στεγαζόταν σε ένα υπέροχο νεοκλασικό με τεράστια αυλή εμπρός με κήπο με οργιώδη χαμηλή βλάστηση και με πολύ ψηλά δένδρα . Είχε στη Β. Όλγας πολύ ψηλά μασίφ μαντεμένια κάγκελα με διπλή μεγάλη πόρτα στο κέντρο σωστό κομψοτέχνημα . Η Β. Όλγας τότε ήταν στρωμένη με κυβόλιθους και διπλές γραμμές του τραμ της κάτω λεγόμενης γραμμής , Βενιζέλου – Αποθήκης . Στην πίσω προς τη θάλασσα αυλή υπήρχε μεγάλος χώρος για ένα γήπεδο μπάσκετ .

Ίχνη των τσιμεντένιων κερκίδων του υπάρχουν ακόμη . Στη θάλασσα είχε μικρή ξύλινη προβλήτα περίπου στο κέντρο και εκεί που βάθαιναν τα νερά στα ανοιχτά , δυο ξύλινες σκάλες κάθετα στην ακτή , που έδεναν τα σχοινιά των διαδρομών για κολυμβητικούς αγώνες . Όταν έβγαζαν τα σχοινιά γινόταν ο αγωνιστικός χώρος για Γουότερ πόλο . Υπάρχουν και φωτογραφίες από αγώνες πόλο στο χώρο αυτό . Ο Άρης ήταν πρωτοπόρος στο άθλημα με 3 πανελλήνια πρωταθλήματα ...”

Γύρω στο 1925 Από Δαυίδ Μπράβο στις ΠΦΘ “Tο εξοχικό Μιραμάρ μαζί με το κολλητό του τα Κύματα και τα κολυμβητήρια του Άρη ήταν κάτι σαν μια τοπική πλαζ” Μέσα στο πράσινο τετράγωνο που σημείωσα. Πάνω από την Όλγας από αριστερά με μπλέ ευθείες η Αρχ. Μουσείου, η Καραισκάκη, ο λάκκος Κωνσταντινίδη και η Κολοκοτρώνη. Στην κάτω μεριά της Όλγας με κόκκινη ευθεία η είσοδος στις αθλητικές εγκαταστάσεις του Άρη. Κάτω από την Αρχ. Μουσείου ο σταθμός και το σπίτι του Τσιγγιρίδη. Μετά δεξια το Ιταλικό Προξενείο. Ακριβώς πάνω από τον τετραγωνισμένο κόλπο (Μιραμάρ-Κύματα-Αρη), η βίλλα των αδερφών Γεωργιάδη. Τα λουτρά Μιραμάρ κι όχι τα λουτρά Μέγας Αλέξανδρος;; Κι αυτό γιατί οι εγκαταστάσεις του Άρη ήταν δίπλα στα λουτρά Μιραμά 1926 Εγκαίνια της 1ης ΔΕΘ Αγώνας Πόλο Άρης – Εθνικός 1-1 Από ανάρτηση Δημήτρη Κωτσίδη στις ΠΦΘ: Στήν φωτογραφία κάτω φαίνονται οι κερκίδες του γηπέδου Μπάσκετ του ΑΡΗ που υπάρχουν ακόμα.

Ιερείς συζητάνε με λαϊκό, Καρέκλες μπροστά στο οθωμανικής κατασκευής προστώο της. Η απουσία συντήρησης του ιερού ναού, λαβωμένου και από μια ιταλική βόμβα, εμφανής. Το εκκλησίασμα.

Ο φακός του Pigassou συλλαμβάνει ένα Ιστιοφόρο κοντά στην πόλη, με τα ατμόπλοια των συμμάχων μακρύτερα και την γεμάτη από ανδρες βάρκα για να δείξει αναλογικά και το μέγεθος του όμορφου σκαριού.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.135, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°135 sur plaque mono 65x90 NB

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Καφενείον “Αίγυπτος” ή, επί το συμμαχικότερον, Bar “Moulin Rouge”. Σήμερα Λεωφόρος Νίκης 71 Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Είδαμε, σύμφωνα με τον Γουγούση, ότι αμέσως μετά την αγορά του οικοπέδου από τον πατέρα του το 1878 κτίστηκε το καφενείο Αίγυπτος. Εδώ στην πρώτη του μορφή ως ισόγειο μαγαζί. Με το τέλος του 19ου αιώνα έχει αντικατασταθεί. Το γνωστό τριώροφο έχει αντικαταστήσει το παλιό ισόγειο. Φωτογραφία μετά το 1909 Στα 1912 ο Κωνσταντίνος μόλις έχει προσπεράσει το καφενείο και βρίσκεται μπροστά στο Παλλάς. Στα χρόνια των συμμάχων αποκτά το ελκυστικότερο όνομα Moulin Rouge Ως μπαρ με διαφήμιση στην πλευρική κολόνα του Κατά την πυρκαγιά έμεινε άθικτο, εδώ δεξιά Ο καπνός έχει σκεπάσει όλα όσα είναι δυτικότερά του Μένει άθικτο και σε λειτουργία για 16 χρόνια ακόμη Γύρω στα 1933 έχει ήδη αντικατασταθεί και γίνεται ισοϋψές με το διπλανό του Πετί Παλαί. Εδώ το καινούριο κτίριο συνυπάρχει με το παλιό Παλλάς Κατά την Κατοχή Επίσης κατοχική. Λήψη στο ύψος του καφενείου και των θαμώνων του δίπλα στο Παλλάς. Φωτογραφία συλλογής Μήτου.

Στην δεκαετία 60 τέλος ,τα γραφεία της Θρακικής εστίας .Με πολύ περίτεχνη πινακίδα στο μπαλκόνι κρεμασμένη (Delisa Elis) Τέλη δεκαετίας 50 Γύρω στα 1965 Τα ανατολικότερά του έχουν κτιστεί ή γκρεμίζονται. Τα ανατολικότερά του έχουν ολοκληρωθεί, αυτό και το Πετί Παλαί έμειναν τελευταία. Σήμερα

Λήψεις ν. 238, 261

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.238, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°238 sur film 35x55 NB

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.261, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°261 sur film 35x55 NB

και ο φωτογράφος παίζει με ανοιχτό το διάφραγμα του φακού.

Μετά το 1920 ο σχεδιασμός προβλέπει την Φιλιππου νοτιότερα από την παλιά χάραξή της και την αφομοίωσή της σ αυτήν της παλιάς Αμφιπόλεως. Τα νότια κτίσματα της Αμφιπόλεως γκρεμίζονται, η Φιλίππου πλέον πλαταίνει αργά αλλά σταθερά. Οι πολυκατοικίες, που κτίζονται από το 1950 και μετά, βάζουν το αναμενόμενο τέλος στον παλιό γραφικό δρόμο.

Αρριανού και Αμφιπόλεως. Είναι μεν κατοχική αλλά δείχνει από αρκετά δυτικά τα εναπομείναντα “εμπόδια” της παλιάς Αμφιπόλεως. Όλες οι φωτογραφίες έχουν ως στόχο κυρίως την είσοδο της Ροτόντας, αφού το “στένεμα του δρόμου” που είδαμε τις προάλλες, έπαψε να υπάρχει ως αξιοθέατο από αρκετά νωρίς. Το χρώμα στις καρτ ποστάλ την δεκαετία του 50 δίνει την δικιά του γοητεία σ' ό,τι κάποτε ήταν ο μικρός αυτός δρόμος.