Saloni.ca Archive

Ένα διώροφο σπίτι που κάηκε το 1917 και όμως επέζησε για 45 σχεδόν ακόμη χρόνια. Το πριν και το μετά απ' αυτό, στο σημερινό ν. 65 της λεωφόρου Νίκης. Εκεί που έγινε η έκθεση με τις φωτογραφίες του Joseph Pigassou. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Το σημερινό 65 έπιανε το σπιτάκι δυτικά από το θέατρο Jupiter και μέρος του θεάτρου.

Αργότερα, εμφανίζεται στο 65 μια διώροφη κατοικία, ανάμεσα στο Sporting Club και το θέατρο. Αυτό το διώροφο θα παραμείνει στη θέση του για πολλά χρόνια. Στη διάρκεια της πυρκαγιάς η φωτιά έφτασε ως εκείνο το σημείο. Στη σελ. 41 του βιβλίου “Το Χρονικό της Μεγάλης Πυρκαγιάς” της Κας Α. Καραδήμου-Γερόλυμπου εμφανίζεται καμένο το διώροφο στο ν. 65 καθώς και το ODEON δίπλα του. Και εδώ μετά την πυρκαγιά φαίνεται το διώροφο στο ν. 65 χτυπημένο μεν από την φωτιά αλλά επιδιορθώσιμο Αυτό και έγινε. Ως νεότερο κτίσμα δεν καταστράφηκε σε αντίθεση με το διπλανό του θέατρο. Με τη νέα χάραξη μετά την πυρκαγιά είναι στην γωνία με Μοργκεντάου, φιλοξενώντας ένα καφενείο στο ισόγειό του.

Για τα καφενεία που λειτουργούσαν στο ισόγειό του ένα αφιέρωμα εδώ από τον Νίκανδρο Καστανίδη: https://archive.saloni.ca/818 Από Christos Kipouras, δεκαετία 1930 Κατοχή Έχοντας δει το κτίριο πριν την πυρκαγιά και μετά μπορούμε να πούμε ότι και αυτό είναι ένα κτίριο που επιβίωσε με αλλαγές, επεκτεινόμενο και από τις δυο πλευρές του. Η Λέσχη ήρθε και κόλλησε πάνω του, ενώ ανατολικά έπιασε την γωνία με τον νέο δρόμο την Μοργκεντάου. Επίσης κατοχή Ο φακός το έπιασε στα γκρεμίσματά του, γύρω στα 1960 Οταν κτιζόταν η σημερινή πολυκατοικία 1962-3 Και ολοκληρωμένη από την συλλογή ΕΛΙΑ. Στον όροφό της πραγματοποιήθηκε η έκθεση για τον Joseph Pigassou.

Το διατηρητέο στη βορειοδυτική γωνία Ολυμπιάδος με Στ. Δραγούμη, γνωστό ως «Καρίπειο». Αλλά και το μαγαζάκι που υπήρχε απέναντι, στην τότε στενή Ολυμπιάδος.

Η 21η λήψη από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη, το οποίο βρίσκεται εδώ: [ ]

• πλέον έχουμε όλες τις πλευρές Από τον Θεόδωρο Νάτσινα

Από την Τσιμισκή έχει στρίψει στην Βενιζέλου και μπαίνει στην Αγ. Μηνά. Στην Αγ. Μηνά έχοντας αφήσει πίσω του την Βενιζέλου. Έχει στρίψει από την Αγ. Μηνά και βρίσκεται στην Ι. Δραγούμη (τότε Μεγ. Αλεξάνδρου). Τώρα στρίβει από την Ι. Δραγούμη πάλι στην Τσιμισκή Τέλος στην Τσιμισκή με κατεύθυνση ανατολικά

Για το μεσοπολεμικό, διατηρητέο σήμερα, κτίριο που αντικατέστησε το Sporting Club στην Νίκης 63, Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο και τον Νίκανδρο Καστανίδη Το κτίριο της “Λέσχης Θεσσαλονίκης” (Λεωφ. Νίκης 63) είναι έργο του Γεωρ. Σιάγα. Ο αρχιτέκτονας Γιώργος (Τζώρτζης) Σιάγας ήταν ο μεγαλύτερος γιος του μηχανικού Ιωάννη Σιάγα, που είχε δραστηριοποιηθεί στην Θεσσαλονίκη ήδη από το 1890, ενώ ο μικρότερος γιος του ήταν ο αρχιτέκτονας Άγγελος Σιάγας. Ο Γιώργος Σιάγας εργάστηκε στη Πυρίκαυστο Ζώνη αφήνοντας σημαντικά έργα όπως το κτίριο Λαμνίδη στην οδό Αγίας Σοφίας 9. Αφιέρωμα επίσης από την Παράλλαξη εδώ: https://parallaximag.gr/thessaloniki/chartis-tis-polis/leschi-thessalonikis-enas-eonas-istorias-stin-poli Στα 1926, το μέγαρο υπό ανέγερση Η Εμπορική Λέσχη Θεσσαλονίκης (που σήμερα λέγεται Λέσχη Θεσσαλονίκης) μόλις είχε κτιστεί, στα τέλη του 1926 ή στις αρχές του 1927 Οι επόμενες από την Κατοχή, το ισόγειο ως κινηματογράφος Εθνικόν. Με τις αντισοβιετικές προπαγανδιστικές αφίσες. Φωτογραφία της καντίνας του κινηματογράφου, από δημοπρασία, αναρτημένη στις ΠΦΘ. 1943. Στην άκρη δεξιά

Δεκαετία 50 Δεκαετία 70

Sporting Club, μια Λέσχη ποικίλων δραστηριοτήτων για να περνούν ευχάριστα στις συνευρέσεις τους οι αστοί της πόλης μας περί το 1900. Στη Λεωφόρο Νίκης με σημερινό αριθμό 63. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο.

Αρχές του 1890 εκεί που είναι σήμερα το Νίκης 63, ένα ταπεινό σπιτάκι. Τον χώρο του (και λίγο πιο ανατολικά) θα καταλάβει το Sporting Club, τουλάχιστον από το 1897. Είχε γίνει η εκτίμηση στις ΠΦΘ ότι το Sporting Club αντιστοιχούσε στο σημερινό ν. 61. Κατά την γνώμη μου αντιστοιχεί στο σημερινό ν. 63 Και πάλι ο χώρος πριν ακόμη κτιστεί το Sporting Club, όπως τουλάχιστο το γνωρίσαμε στις αρχές του 20ου αιώνα. Αριστερά το πρώτο κτίριο είναι το Sporting Club. Ίσως η παλιότερη γνωστή του λήψη. Μια πρώτη αναφορά στην JdS 20/12/1897. Δόθηκε ο πρώτος χορός για τη σαιζόν και είχε την συνηθισμένη επιτυχία.

Κατά τα άλλα εκδρομή στην εξοχή (30/5/1898), εκδρομή στο Μπεξινάρι (22/9/2898), με το φως του φεγγαριού, μια fête champêtre ένα πάρτυ στον κήπο για την αστική κοινωνία της εποχής που αναζητά συγκινήσεις στην φυσιολατρεία. Από πολύ νωρίς επεκτείνει τις δραστηριότητές του σε πολλά σπορ: ποδηλασία, τέννις, κωπηλασία, ποδόσφαιρο, η εφημερίδα μιλάει για την ανάγκη να δημιουργηθούν διάφορες επιτροπές προκειμένου ειδικοί να ασχοληθούν με καθένα απ αυτα τα σπορ. JdS (1/9/1898) Ξένοι πρόξενοι το στελεχώνουν, ο γνωστός μας Βέλγος Cuypers, ο οποίος προεδρεύει, ο Γάλλος και ο Ρουμάνος πρόξενος γίνονται μέλη του. Στα 1901.

Άλλες εκδηλώσεις: Μπαλ μασκέ με θέμα “Το Παρίσι κατά την περίοδο της Έκθεσης”. Με τις κατάλληλες ενδυμασίες να δοθεί η εντύπωση ότι βρισκόμαστε σ έναν δρόμο του Παρισιού (3/2/1902)

Μπαλ μασκέ που κράτησε μέχρι τις 5 το πρωί (μεσ' στο καταχείμωνο) (28/2/1898).

Γιορτή ξιφομαχίας, (6/3/1902).

Είναι πολλές οι ανακοινώσεις για ποδηλατοδρομίες την ίδια εποχή. Sporting Club “Θεσσαλονίκη 1896” Μέγας – Ανδριωτάκης, σ.44 Στα 1912 Στα χρόνια της Αντάντ έχει την ονομασία The Leicester Lounge. Ενδεχομένως καταφύγιο αγγλικών συνηθειών.

Με την πυρκαγιά καταστρέφεται

Κασσάνδρου λίγο πιο δυτικά από την Αγ. Νικολάου, όπως φαίνεται στην σύνθεση με την πανοραμική φωτογραφία που ακολουθεί. Από την Μάρα Νικοπούλου

Η 20ή λήψη από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη, το οποίο βρίσκεται εδώ: [ ]

Ακροπόλεως και Μύρωνος, απέναντι και λίγο δυτικότερα από τον Ταξιάρχη.

Το γνωστό καφενείο στην Ακροπόλεως βρισκόταν πίσω από τις γυναίκες και το είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/269

Η αναγνώριση της κάρτας από την Μάρα Νικοπούλου στις ΠΦΘ

Τα σπιτάκια που γίνανε προνομιούχες πολυκατοικίες με θέα το μπλε της πόλης. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο και τον Νίκανδρο Καστανίδη

Με την παλιά πολεοδομία μικρά, κάτι σαν σπίτια-αποθήκες με δίρριχτες στέγες, ανάμεσα στις τότε Κων/νου Παλαιολόγου (σήμερα Χρυσ. Σμύρνης) και Νοταρά. Στα 1916 το 59 κρατούσε την μορφή του, το 61 κτίστηκε ισόγειο για να στεγάσει άγνωστο τι. Μετά την πυρκαγιά όλο αυτό το κομμάτι πάνω στην παραλία μένει άκτιστο, με πρόχειρα κτίσματα. Εδώ λίγο πριν το 1930. 1934. Τιμές στο άγαλμα του Βότση που αλλάζει κατεύθυνση βλέμματος. Η οικοδομή Κονιόρδου στο βάθος έχει λίγο καιρό που ξεκίνησε. Τα 59 και 61 πάντα άκτιστα. Η 59 κτίστηκε το 1938 ή 1939. Φωτογραφία [που αναρτήθηκε από τον “Orestis Kalogirou” στις ΠΦΘ, τη 1-4-2013]

Για την πολυκατοικία της Λεωφ. Νίκης 59 (πρώην Αμερικανικό Προξενείο), των Δ. Φαρατζή & Α. Καρμόνα, έκανε τα σχέδια (το 1937) κι είχε την επίβλεψη ο πολιτικός μηχανικός Μιχαήλ Ν. Λαλακάκης, ο οποίος ήταν απόφοιτος, του 1925, από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Από την ανέγερσή της πρέπει να χρησιμοποιήθηκε ως Αμερικάνικο Προξενείο σύμφωνα με το μικρό ιστορικό που παραθέτει ο Χάμιλτον, γενικός πρόξενος των ΗΠΑ στην πόλη μας. Μακεδονία 7/8/1968. Γιος του τότε προξένου ο γνωστός στους φιλολόγους μεταφραστής του Καβάφη στα αγγλικά Edmund Keeley. Αγοράστηκε ολόκληρη η πολυκατοικία μεταπολεμικά.

Στην διάρκεια της κατοχής ολοκληρώνεται το ν. 61 Κατοχή, λίγο αργότερα με τις δυο πολυκατοικίες ολοκληρωμένες. Το νούμερο 61 στεγάζει την Γερμανική Ακαδημία. Σχολή εκμάθησης της γλώσσας ήδη από το φθινόπωρο του 41. Λεωφόρος Νίκης 61 Γερμανική Ακαδημία Μονάχου. Πρόσκληση για τα τμήματα εκμάθησης. 10-9-1942 Νέα Ευρώπη Η πολυκατοικία στη Λεωφ. Νίκης 61 ή μέγαρο Κωνσταντινίδη είχε για αρχιτέκτονα τον Λέανδρο Ζωίδη (1900-1963) και κατασκευάστηκε το 1939. Ο Λέανδρος Ζωίδης γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1900. Το Σεπτέμβριο του 1921 γράφτηκε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πολυτεχνείου του Βερολίνου (Technische Hochschule Berlin-Charlottenburg),από την οποία αποφοίτησε το 1926.Το 1927 εργάστηκε ως δημομηχανικός στη γενέτειρά του, ενώ στις αρχές του 1929 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας. Αρχές δεκαετίας 60 Δεκαετία 1970 με την αστερόεσσα σε ανάρτηση Χρήστου Σωτηρίου στις ΠΦΘ, Νίκης 59 Σήμερα το 59 έχει αντικατασταθεί από νεότερο κτίσμα, η πολυκατοικία στο 61 επιμένει.

Στο 2ο μισό του 19ου αιώνα δραστηριοποιούνταν στα οικοδομικά έργα της Θεσσαλονίκης τα αδέλφια ο Ιωάννης (Γιάγκο) και ο Απόστολος-Πέτρος Σιάγας. Ήταν καλφάδες-πρωτομάστορες στην κατασκευή κτιρίων, δηλ. αποτελούσαν μέλη της συντεχνίας των κτιστάδων. Κατάγονταν από τη Δίβρη της Βορείου Ηπείρου (δηλ. της σημερινής Αλβανίας). Είναι γνωστό ότι ανέλαβαν το κτίσιμο διαφόρων επώνυμων αρχοντικών , όπως π.χ. του Πύργου της Ευτυχίας, το μύλο Αλλατίνη, την έπαυλη Σαρνώ, τη βίλα Μπιάνκα, το αρχοντικό του Περικλή Χατζηλαζάρου (με αρχιτέκτονα τον Ξ. Παιονίδη), την ανακατασκευή του πρόπυλου της Αγίας Σοφίας και συμμετείχαν στην κατασκευή των Σουλτανικών κτιρίων στη Χαμιδιέ (σημ. Εθνικής Αμύνης). Είχαν από το 1865 δικό τους τεχνικό γραφείο σε κεντρικό σημείο της τότε Θεσσαλονίκης, στην περιοχή των σημερινών Λαδάδικων. Από την αρχή του 20ου αιώνα συμμετείχε στις οικοδομικές δραστηριότητες των αδελφών Σιάγα κι ο Γεώργιος (Τζώρζης) Σιάγας (;;-1963), γιός του Ιωάννη. Ο Γεώργιος Σιάγας άφησε το στίγμα ως εμπειρικός αρχιτέκτονας σε αρκετές οικοδομές της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης, π.χ. στο κτίριο της Λέσχης Θεσσαλονίκης στη Λεωφ. Νίκης 63, στο μέγαρο Λαμνίδη (όπου στεγάστηκε για αρκετά χρόνια η Χ.Ε.Ν. Θεσσαλονίκης) στην Αγία Σοφίας 9. Φαίνεται ότι ήταν κι εργολάβος Δημοσίων Έργων.

Γιος του Ιωάννη Σιάγα ήταν κι ο Άγγελος Σιάγας (1899-1987), ο οποίος σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ’ όπου αποφοίτησε το 1925 και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Στουτγάρδη το 1935. Σήμερα η οικογένεια Σιάγα είναι γνωστή από το “αρχοντικό Σιάγα”, στη γωνία Βασ. ‘Ολγας με Πέτρου Συνδίκα. Πρόκειται για το αρχοντικό του Περικλή Χατζηλαζάρου, που αγοράστηκε από τους Σιάγα στην αρχή της δεκαετίας του 1920.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Το κτίριο που στέγαζε το τεχνικό γραφείο του Ιωάννη κι Απόστολου-Πέτρου Σιάγα, στην περιοχή των Λαδάδικων.

Σύμφωνα με τον Τομανά στο αρχοντικό αυτό έμενε, πιθανότατα από κάποια χρονιά κι έπειτα, ο Σωτήρης Σιάγας, ενώ η οικογένεια του Ιωάννη Σιάγα έμενε στην αρχή της Ρήγα Φεραίου.

[βλ. Κ. Τομανάς “Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης”, 2006, σελ. 253] Το αρχοντικό Π. Χατζηλαζάρου, πριν περάσει στην ιδιοκτησία των Σιάγα. Το αρχοντικό Σιάγα από την πίσω μεριά του, τη δεκαετία του 1930. Στη μέση της παρέας, που φαίνεται στο μπαλκόνι, είναι ο Σωτήρης Σιάγας Το νέο Μητροπολιτικό μέγαρο της Θεσσαλονίκης, που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του το 1966, έγινε με σχέδια του Άγγελου Ι. Σιάγα.

[βλ. “Το κτιριακό συγκρότημα της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης” της κας Θ. Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, 1985, σελ. 41]

Μια καινούρια φωτογραφία στην Κων. Μελενίκου, λίγο πάνω από την Τσούφλη (πρώην Κωνσταντινοπούλου), μας βάζει λίγο πιο μέσα σ αυτόν τον στενόμακρο δρόμο στη γειτονιά της Ροτόντας. Αναγνώριση από την Μάρα Νικοπούλου Η νεοεμφανιζόμενη φωτογραφία.

Η συσχέτιση

Αριστερά η Τσούφλη, ίσια ανηφορίζει η Κων. Μελενίκου