Saloni.ca Archive

Το Κρυστάλ από την πλευρά της πλατείας. Και μια λήψη από το εσωτερικό του.

Η κλασική επιχρωματισμένη λήψη με την πολυκοσμία να παρακολουθεί τους γάλλους στρατιώτες. Το εσωτερικό του Κρυστάλ πρωτοαναγνωρίστηκε από Nikolaos Mikos Ο χαιρετισμός των στρατιωτών, η προσοχή των παρισταμένων, κάποιος ύμνος ανακρούεται. Πάλι ο Σαράιγ στο μπαλκόνι του Κρυστάλ από το άλμπουμ του Βύρωνα Παπαδόπουλου στις ΠΦΘ από IWM. Τραπεζάκια, στολές και χαμόγελα. από IWM Λήψη με μιαν αισθητική μπροστά απ τον καιρό της Κοκορέτσι και μπύρα στην πολυσύχναστη πλατεία. Σαν από σήμερα. Και αυτή από τα γαλλικά αρχεία και το άλμπουμ που είχε φτιάξει ο Βύρων Παπαδόπουλος Δραματική, με άλλα λόγια ψεύτικη, αναπαράσταση των ωρών κατάσβεσης της πυρκαγιάς. Εμφανώς πρόσθετα στοιχεία στην λήψη.

Η πρώτη μορφή του κτιρίου αριστερά, σε αρχιτεκτονική ομοιομορφία με το διπλανό του ξενοδοχείο της Αγγλίας επί της πλατείας Ελευθερίας. Και το νέο μεγαλοπρεπές Κρυστάλ Από την επίσκεψη του Σουλτάντου τον Ιούνιο του 1911 Στην καρδιά των γεγονότων.

Ο Σαράιγ επιβλέπει μία από τις παρελάσεις. Καλοκαίρι του 1916) Η κλασική φωτογραφία του Pigassou, η κλασική ομορφιά της πόλης τα χρόνια του πολέμου. Μπροστά στο Κρυστάλ, αναγνώριση από Αθ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ. Ακριβώς στην γωνία με την πλατεία, αναγράφεται στο τζάμι “Κρυστάλ”, πάνω δεξιά. Τα τραπεζοκαθίσματα ακόμη και πάνω στις γραμμές του τραμ.

H Flora Sandes με φόντο το Κρυστάλ Και το καφεζυθοπωλείο μετά την πυρκαγιά

Από το ύψος της Μουσών 51γ (τωρινή αρίθμηση) προς την πάροδο Μουσών –ή Μουσούρη, όπως την έχει το gis του Δήμου Θεσ/νίκης. Ακόμη μια αναγνώριση λήψης της Άννας Δαμιανίδη από την Μάρα Νικοπούλου..

6. Από το ύψος της Μουσών 51γ (τωρινή αρίθμηση) προς την πάροδο Μουσών –ή Μουσούρη

Πιο ανοιχτό πλάνο του σημείου από τον Σωκράτη Ιορδανίδη (Μουσείο Φωτογραφίας Θεσ/νίκης). Διακρίνoνται καλύτερα η μάντρα και τα σκαλάκια του σπιτιού με τη δίρριχτη στέγη.

Το σπιτάκι με τη δίρριχτη στέγη υπάρχει ακόμα χωμένο ανάμεσα σε πολυκατοικίες του '70 και νεοπαραδοσιακά.

Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Στον α’ όροφο της Βογατσικού 10 (σημ. 12) κατοικούσε μέχρι το 1959 ο αρχιτέκτονας Συμεών Δ. Μυλωνάς. Το όνομά του σηματοδοτείται σε κάποια γνωστά κτίρια της Θεσσαλονίκης του μεσοπολέμου, όπως το μέγαρο Αλέγρα Εργάς στην οδό Διονυσίου Σολωμού 19 γωνία με Βενιζέλου, το μέγαρο Ερμείον στην οδό Βενιζέλου 23, το κτίριο της τεκτονικής στοάς “Φίλιππος” στην οδό Φιλικής Εταιρείας 24, το κτίριο Μ. Μακρίδη στην οδό Τσιμισκή 97 και το κτίριο των αδελφών Γεωργοπούλου στην οδό Παύλου Μελά 4. Τον γνωρίζετε;;; Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Ο αρχιτέκτονας Συμεών Μυλωνάς (1882-1959) του Δημητρίου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και πήρε το δίπλωμά του από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Κωνσταντινούπολης, το 1907. Το διάστημα 1909-1914 εργάστηκε ως αρχιτέκτων του Υπουργείου Θρησκευμάτων στο Κάιρο. Την διετία 1917-1919 υπηρέτησε ως αρχιτέκτων του Δήμου Αθηναίων και στη συνέχεια και μέχρι το 1924 στο ελληνικό Υπουργείο Συγκοινωνίας. Από το 1924 δούλεψε ως ελεύθερος επαγγελματίας με μία διακοπή την διετία 1929 -1931, οπότε εργάστηκε στην Γενική Διεύθυνση Εποικισμού Μακεδονίας. Το γραφείο που διατηρούσε αρχικά με τον επίσης αρχιτέκτονα Ευθύμιο Σ. Κοτζαμπασούλη και στην συνέχεια και με τον αρχιτέκτονα Κ. Μ. Γιωτόπουλο βρισκόταν στο Μέγαρο Δρακούλη στα γραφεία 24-25. Μεταξύ των έργων του είναι το κτίριο Μ. Μακρίδη (σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1924), στην Τσιμισκή 97, το μέγαρο Αλέγρα Εργάς (σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1925), στη Βενιζέλου 41, το μέγαρο Ερμείον (σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Α. Γιωτόπουλο, 1925), στην Βενιζέλου 23, το κτίριο της τεκτονικής στοάς “Φίλιππος” (σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Γεώργιο Μανούσο, 1933), στη Φιλικής Εταιρείας 24, το κτίριο των αδελφών Γεωργοπούλου (σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1935), στην Παύλου Μελά 4, το κτίριο της Τεχνικής Σχολή “Ευκλείδη” (1950-1952), στην οδό Αλ. Παπαναστασίου 13 και το ναό της Παναγίας Φανερωμένης (σε συνεργασία με τον πολιτικό μηχανικό Αλέξανδρο Στεργίου, 1957) στην οδό Αρκαδιουπόλεως 20. Ήταν εξέχων εκκλησιαστικός επίτροπος του ναού Γρηγορίου Παλαμά και μέλος της τεκτονικής στοάς “Φίλιππος”.

Το διαμέρισμα που κατοικούσε ο Συμεών Δ. Μυλωνάς στον α' όροφο της Βογατσικού 10 (σημ. 12). Η φωτογραφία είναι του 1963 περίπου Το κτίριο Μ. Μακρίδη ( έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1924), στην Τσιμισκή 97 στη Διαγώνιο. Το μέγαρο Αλέγρα Εργάς (έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1925), στην οδό Διονυσίου Σολωμού 19 γωνία με Βενιζέλου 41. Το μέγαρο Ερμείον (έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Α. Γιωτόπουλο, 1925), στην Βενιζέλου 23. Το κτίριο της τεκτονικής στοάς “Φίλιππος” (έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Γεώργιο Μανούσο, 1933), στη Φιλικής Εταιρείας 24. Το κτίριο των αδελφών Γεωργοπούλου (έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Ε. Κοτζαμασούλη, 1935), στην Παύλου Μελά 4. Σχέδιο κάτοψης ισογείου του κτιρίου Παύλου Μελά 4. Το κτίριο της Τεχνικής Σχολή “Ευκλείδη” (1950-1952), στην οδό Αλ. Παπαναστασίου 13, έργο του Σ. Δ. Μυλωνά. Ο ναός της Παναγίας Φανερωμένης (έργο του Σ.Δ. Μυλωνά σε συνεργασία με τον πολιτικό μηχανικό Αλέξανδρο Στεργίου, 1957) στην οδό Αρκαδιουπόλεως 20

Οδός Ποτίδαιας σε αναγνώριση Στάθη Ασλανίδη. Αντιγράφουμε το παλιό σχόλιό του: Στο βίντεο (2.42) η κα Δαμιανίδη μας ταξιδεύει στην άγνωστη για πολλούς Θεσσαλονικείς οδό Ποτίδαιας που ξεκινά ως κάθετος της Ακροπόλεως, συνεχίζει παράλληλα και ανατολικά ως στενωπός, απρόσβατη σε κάποιο τμήμα της με το αυτοκίνητο, καταλήγοντας κάτω από τον Πύργο του Τριγωνίου. Ο περίπατος αποζημιώνει αυτούς που αγαπούν το πανόραμα της πόλης, αλλά και τους λάτρεις του μεταφυσικού αφού τέμνεται κάθετα με την κατάληξη της οδού Μαύρης Πέτρας που ουκ ολίγα έχουν γραφτεί.

5. Οδός Ποτίδαιας

Και μια έγχρωμη λήψη του 1982 από τον Γιαννακόπουλο Νίκο.

Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Η καταστροφική πυρκαγιά επέβαλε την ριζική αναμόρφωση του παραλιακού μετώπου των κτηρίων από την πλ. Ελευθερίας μέχρι την πλατεία Αριστοτέλους. Έστω κι αν επέζησαν σαν κουφάρια κάποια για λίγα χρόνια, στο τέλος υπέκυψαν στην ανάγκη να κτιστούν καινούρια, οικονομικά πιο προσοδοφόρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Splendid που ανακατασκευάστηκε, ξεχάστηκε και το κτίσμα πήρε την όψη και έμεινε στην μνήμη της πόλης ως το λαμπρό Μεντιτερανέ. Όλα; Κι όμως όχι. Το κτήριο της Messageries Maritimes που το είδαμε κι αυτό να καίγεται χθες, επιβίωσε μέχρι την δεκαετία του 1960, όπως παρατήρησε ο Βαγγέλης Καβάλα σε μια σχετική συζήτηση. Σήμερα παρουσιάζονται λήψεις ενδιάμεσες, από τον μεσοπόλεμο και μετά δηλαδή, που δείχνουν την πορεία του κτίσματος στον χρόνο της πόλης, μέχρι την δεκαετία του τέλους του. Ανέβηκε από Αθ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ, πηγή Europeana, ως επιβεβαίωση της υπόθεσης του Βαγγέλη Καβάλα ότι το Μεντιτερανέ κτίστηκε τροποποιώντας τον σκελετό του Splendid (φαίνονται οι σκαλωσιές πίσω από το περίπτερο). Χρονολογημένη στα 1924, το απομεινάρι του σινε Olympia υπάρχει ακόμα. Σε πλαίσιο το κτήριο που μας ενδιαφέρει. Χρονογημένη στα 1928, το ξενοδοχείο Όλυμπος-Νάουσα στην πλατεία, υπό κατεδάφιση, το εστιατόριο Όλυμπος-Νάουσα έχει ήδη κτιστεί (1926) στην θέση του σινε Ολύμπια και μέρους του Ιμπέριαλ. Συνύπαρξη παλιών και νέων κτηρίων. Παλιό Κρυστάλ και Messageries, εστιατόριο Όλυμπος-Νάουσα και Μεντιτερανέ. μετά το 1926 επομένως, και υπάρχει ακόμη το μαυριτανικό κιόσκι στην αποβάθρα

Ένωση δύο καρτών Λυκίδη, που ενώνει τις δυο πλατείες Ελευθερίας και Αριστοτέλους. Επί της Μητροπόλεως κτήριο της Ιονικής τράπεχας (1929) δίνει ένα κατώτατο χρονικό όριο. Το κιόσκι στην αποβάθρα δεν υπάρχει. Τέλη δεκαετίας 30 Ακολουθούν κάποιες κατοχικές. Αμέσως μετά την απελευθέρωση. Αρχές δεκαετίας του 50 αναρτημένη από Βαγγέλη Χρόνη στις ΠΦΘ Από την αναρτημένη στην ΑΘ, δεκαετία 50 Έγχρωμη του 1958 από τον Russ Glasson Μέσα δεκαετίας του 60 μια από τις τελευταίες απεικονίσεις του.

Το κτήριο στην δυτική γωνία Νίκης με Ολύμπου: Η εταιρεία Messageries Maritimes στον όροφο και γαλλικό ταχυδρομείο στο ισόγειο.

Illustrated London News 18-1-1896 Η πλαϊνή πλευρά επί της Ολύμπου από τον μετέπειτα κινηματογράφο Ολύμπια

Ο Σαράιγ μπροστά από τις Messageries maritimes Η υποδοχή των Ιταλών στρατιωτών 11/8/1916 Στην είσοδο του κτηρίου, μπροστά στο ταχυδρομείο.

Και αριστερά το εντυπωσιακό καφεζυθοπωλείον Κρυστάλ. Μετά την πυρκαγιά...

Συνεχίζουμε την παρουσίαση σπιτιών από το βίντεο της Άννας Δαμιανίδη Σειρά έχουν σήμερα σπίτια από την οδό Μωρεάς.

Η αναγνώριση από την Μάρα Νικοπούλου.

3. Μωρεάς 14, εκεί που «σκάει» η Αιόλου, διατηρητέο που κατοικείται. Το δεύτερο της φωτογραφίας, Μωρεάς 12 με Κόδρου, κατεδαφίστηκε γύρω στα 2012-13 ως επικίνδυνο. Παρόλο που εξωτερικά έδειχνε σε πολύ καλύτερη κατάσταση από αυτό της επόμενης φωτογραφίας..

4. ... στην Μωρεάς 8.

Το 2015 που κυκλοφόρησε το βίντεο, όλοι πιστεύαμε ότι μετράει μέρες. Ευτυχώς, αποκαταστάθηκε –αν και, κατά την άποψή μου, με κάτι περίεργες χρωματικές επιλογές- και έγινε boutique ξενοδοχείο.

Το βίντεο της κ. Άννας Δαμιανίδη εδώ: [ ]

Στις αρχές της Λαγκαδά, γωνία με Μοναστηρίου το ξενοδοχείο Κωνσταντινούπολις, ένα ακόμη κτήριο και μετά παράγκες. Σε μια απ' αυτές Englich (sic) Bar. Από τον Θεόδ. Νάτσινα

Για το ξενοδοχείο Κωνσταντινούπολις εκείνου του καιρού εδώ, όπου και προστέθηκε η λήψη αυτή: https://archive.saloni.ca/484

To 2015 η κ. Άννα Δαμιανίδη ανέβασε στο κανάλι της στο youtube ένα βίντεο με φωτογραφίες που είχε βγάλει όταν ήταν φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη σε μια προσπάθεια καταγραφής κτιρίων της πόλης. Είχε έρθει το 1971, αλλά τα συνθήματα στους τοίχους μαρτυρούν ότι μερικές από τις φωτογραφίες του βίντεο πρέπει να είναι τραβηγμένες μετά το 1974. Το βίντεο έγινε αμέσως viral στις σχετικές σελίδες και ομάδες και κατά καιρούς ξαναεμφανίζεται. Τότε (27 Νοεμβρίου 2015), η Μάρα Νικοπούλου είχε ανεβάσει ένα άλμπουμ στις ΠΦΘ με «διευθύνσεις» αρκετών από τα κτίρια αυτά. Αργότερα, αναγνωρίστηκαν και άλλα, είτε στις ΠΦΘ είτε εδώ στην ΘΧΠ. Αρχίζουμε να τα παρουσιάζουμε εδώ για να προστεθούν στον χάρτη της Κοινότητας. Στην οδό Αχιλλέως.

1. Οδός Αχιλλέως 5 από την Απ. Παύλου προς τα ανατολικά. Το ψηλό σπίτι στα αριστερά είναι διατηρητέο, αλλά δεν κατοικείται –τουλάχιστον, όχι μέχρι πρόσφατα

2. Από την Απ. Παύλου 41 προς την Αχιλλέως, όπου δεύτερο στη σειρά διακρίνουμε τον όροφο από το σπίτι που φαινόταν στην προηγούμενη φωτογραφία.

Το βίντεο εδώ: