Saloni.ca Archive

Απ' όλα τα πολυτελή κτήρια που κτίστηκαν στο μέτωπο της παραλίας ανάμεσα στην πλ. Ελευθερίας και Κισσάβου (Κομνηνών) στις αρχές του 20ου αιώνα, το μόνο που διατηρείται μέχρι σήμερα είναι αυτό που στέγασε το εστιατόριο Όλυμπος-Νάουσα από το 1926. Πήρε τη θέση του κινηματογράφου Ολύμπια καθώς και του δυτικού κτίσματος του ξενοδοχ. Ιμπέριαλ (το ανατολικό όπως είδαμε είχε μείνει άδειο οικόπεδο και αργότερα έγινε κινηματογράφος πριν κτιστεί). Αφιέρωμα σχετικά με την ίδρυση του εστιατορίου εδώ από τον Δαυίδ Μπράβο: https://archive.saloni.ca/318 Φωτογραφίες που δείχνουν την πορεία και αυτού του κτηρίου στον χρόνο της πόλης ακολουθούν. Στον μεσοπόλεμο Από συνένωση δύο καρτών σε λήψεις Λυκίδη. Η ανατολική πλευρά του εμφανής, όσο ήταν το διπλανό οικόπεδο κενό. Εδώ αριστερά επίσης κατά τον μεσοπόλεμο. Μεσοπόλεμος. Ακολουθούν λήψεις κατά την κατοχή.

Η οδός Ολύμπου, που υπήρχε δίπλα στο σινε Ολύμπια πριν την πυρκαγιά, φαίνεται καθαρά εδώ ότι έκλεισε από ένα ισόγειο μαγαζί ανάμεσα στα δυο κτήρια.

Ο κινηματογράφος Ολύμπια (cinema Olympia), δίπλα στο ξενοδοχείο Ιμπέριαλ που είδαμε χθες. Γωνία Ολύμπου και Νίκης, κτίζεται μετά το 1911 Παλιότερα θέατρο ποικιλιών, με την συνεργασία του ηθοποιού-θεατρώνη Πλούταρχου Ιμπροχώρη και του φωτογράφου Jean Leitmair μετατρέπεται σε πολυφωτογραφημένο κινηματογράφο στα χρόνια των συμμάχων. Η παρακάτω στροφή είναι ενδεικτική για το πώς έβλεπαν τους σαλονικιώτικους κινηματογράφους οι επισκέπτες στρατιώτες : Γύρω από τα σινεμά Γεμάτο αφίσες που τις σκίζουν τα σκυλιά «Βγάζουν μάτι» με κάτι γαλλικά αλλιώτικα... Σαλονικιώτικα (δις) (μετάφραση Σ. Σερέφα) Près des cinématographes Des affich’s qu’arros’nt les chiens Brillent par leur orthographe De Saloniciens (bis) Από το ποίημα του André d'Ivry Salonique-Saloniciens (περιέχεται στο βιβλίο του Σάκη Σερέφα “Αλλόγλωσσα ποιήματα για τη Θεσσαλονίκη”, σ.48)

Για τις ονομασίες τις χρήσεις του και τους καλλιτεχνικούς του διευθυντές εδώ: https://archive.saloni.ca/1323

Κυρίαρχη γλώσσα τα γαλλικά, αλλά οι ρεκλάμες επίσης στα αγγλικά, στα ελληνικά και στα σερβικά. Όλοι ευπρόσδεκτοι. Η κηδεία έχει περάσει μπροστά απ τα θεάματα του Olympia, το κουρείο του Τσιτσικλή στο Ιμπέριαλ και είναι στο ύψος του Splendid στο ισόγειο του οποίου φιγουράρει η ρεκλάμα για γαλλικό μπαρ και το όνομα της Ιβονν Μπονέτ

O Σαράιγ περνά μπροστά από το Ολύμπια Εδώ το δεύτερο κτίσμα από τα δεξιά, στην προγενέστερη μορφή του, όταν ακόμη λειτουργούσε μάλλον σαν θέατρο Το κίνημα Ολύμπια παρόν και στην αυτοχρωμική του Kahn

Παραστάσεις και για σχολεία. Αναφέρεται ως σινεμά προπαγάνδας για τους μαθητές των γαλλικών σχολείων. Η ουρά των μαθητών για το σινεμά συνεχίζει και μπροστά από το δυτικότερο επιβλητικό κτήριο της ναυτιλιακής εταιρείας Messageries Maritimes Από την πλαϊνή είσοδο της Ολύμπου Και ό,τι απέμεινε από την πυρκαγιά.

Το ξενοδοχείο Ιμπέριαλ, δίπλα και ανατολικά του κινηματογράφου Ολύμπια, έκανε εγκαίνια το 1892 από τον Τρακάλη. Είναι ασαφές αν εξαρχής στεγαζόταν και στα δύο κτήρια των φωτογραφιών. Πρώτος διευθυντής ο Ιμπεξή Εφέντης, μετά από μεταβιβάσεις ιδιοκτησίας καταλήγει, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Οδηγό Επιχειρήσεων του 1915, στον Τζιώμου. Το 1917 καταστρέφεται από την πυρκαγιά. (Στοιχεία από το βιβλίο του Αλέξ. Γρηγορίου “Χάνια Πανδοχεία Ξενοδοχεία της Θεσ/νίκης 1875-1917” Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο Ανάμεσα στο κινηματογράφο Ολύμπια και το ξενοδοχείο Splendid το ξενοδοχείο Ιμπέριαλ. Γωνία Νίκης με Κισσάβου (νυν Κομνηνών) Η κλασική φωτογραφία του Joseph Pigassou Ενώ κτίζεται το ανατολικό κτίριο στη γωνία με Κισσάβου Διαφήμιση του ξενοδοχείου στην JdS 10/2/1898 Ύπέροχη θέα προς τον Όλυμπο Φωτογραφία του 1902, καφενείο κάτω από το ξενοδοχείο, ανάρτηση από Αθ. Νικόπουλο στις ΠΦΘ Σε πρώτο πλάνο το πολυτελές ξενοδοχείο Splendid, δυτικότερα το Imperial. To 1906, κάτω από το Ιμπεριάλ στεγάζεται το κατάστημα “Λούβρο-Υιοί Μουσταφα Ιμπραήμ”. Στις διαφημίσεις αναφέρουν ότι έχουν εγκατασταθεί εκεί προσωρινά μέχρι να μεταφερθούν σε τρεις περίπου μήνες στην Σαμπρή Πασά. Τελικά, μένουν εκεί περίπου έναν χρόνο όπως αναφέρουν σε διαφήμισή τους στα τέλη Δεκέμβρη του 1906, όταν πια έχουν μεταφερθεί στο νέο κατάστημα της Σαμπρή. Δωμάτια χρησιμεύουν ως έδρα επαγγελματιών. Εδώ ένας μηχανικός δέχεται και συμβουλεύει επιχειρηματίες Ο κινηματογράφος Olympia και δίπλα του το Imperial Στο ισόγειο του ξενοδοχείου το 1911 το καφενείο Ευρώπη διευθύνεται από τον δραστηριότατο και ρέκτη κ. Καλύβα.

Μακεδονία 14-8-1911

Κι εδώ αριστερά το Imperial Το ξενοδοχείο μετά την πυρκαγιά.

Από κοντά η καμένη είσοδος με τα άνισα γράμματα HOTEL Κάτω από ξενοδοχείο Ιμπέριαλ έδρευε και το κουρείο του Ιωάν. Τσιτσικλή που είχαμε δει και εντοπίσει εδώ: https://archive.saloni.ca/893 Διεθνής βράβευση του κουρείου για τις βαφές του. Ένα ερώτημα είναι τι γυρεύει στις κολόνες του διπλανού Splendid η αναγραφή των στοιχείων του κουρείου. Επέκταση επιχείρησης; Εδώ αριστερά διακρίνεται επίσης η επιγραφή στο ισόγειο του καμένου Splendid σε ανάρτηση του του Zacharias Semertzidis στις ΠΦΘ Η δυτική πλευρά του καμένου Imperial σε λήψη από το μέγαρο Stein.

Στην πλατεία με τα Περιστέρια στην Καλλιθέα, εκεί που η Ανδρέα Ζεντζή μπλέκεται με την οδό Αυρηλιανής και αυτή με τη σειρά της με την Προνοίας οι ορθόδοξοι πρόσφυγες συμβίωναν με τους μουσουλμάνους σε κάτι σαν σπίτια και σε κάτι σαν δρόμους για αρκετά χρόνια, στις παρυφές των δυτικών τειχών. Εκεί η καθημερινότητά τους, τα γλέντια τους και οι κηδείες τους. Βλέπουμε δυο λήψεις από μια ορθόδοξη κηδεία με την συνοδεία μουσικής.

Δυο φωτογραφίες του Paul Collart (c.1930) αποτυπώνουν τον ίδιο μικρό δρόμο. Αν και έχουν αναρτηθεί αρκετές φορές παλιότερα, παρέμεναν αταύτιστες. Πρόκειται για την μικρή οδό Γύζη –ανώνυμη στον χάρτη του Β. Δημητριάδη, αλλά πάντα με εξαιρετική θέα. Από την Μάρα Νικοπούλου

Από περίπου το ύψος της σημερινής Γύζη 7, ο Κολάρ φωτογραφίζει προς την απότομη κατηφόρα. Συγχρόνως, μας δίνει και την ανατολική όψη από ένα κτίριο που μαζί με το «δίδυμό» του έχουμε δει σε πολλές πανοραμικές λήψεις της πόλης.

Η Γύζη προς τα πάνω, σχεδόν από τη γωνία της με Κασσάνδρου.

Στο τετράγωνο της πανοραμικής σημειώνονται τα δίδυμα κτίρια με «είσοδο» στην τότε οδό Χάριτος. Το κτίριο 1 έχει την ανατολική του όψη στην Γύζη. Τα υπόλοιπα χρώματα δείχνουν την πορεία του δρόμου...

...και αντιστοιχούν με αυτά στις φωτό.

Από δυο πράξεις τακτοποίησης βλέπουμε ότι ο δρόμος είχε διατηρήσει την εικόνα του τουλάχιστον μέχρι το 1967 και πάντως τα δίδυμα κτίρια υπήρχαν ακόμα.

Ενώ το απόσπασμα της πανοραμικής των Schultz & Barnsley μας δείχνει ότι είχαν χτιστεί πριν το 1889.

Η αναγνώριση από την Μάρα Νικοπούλου. Σχετικά με το χαμένο επάγγελμα του ακονιστή ο Γιώργος Κωτσίδης έχει να αφηγηθεί τα εξής από την γειτονιά του: “Ακονιστής , τροχός ... Έτσι φώναζε μ όλη τη δύναμη της φωνής του ο επαγγελματίας του δρόμου ακονιστής. Στην περιοχή της Αγίας Τριάδας που μεγάλωσα το σύστημα τροχίσματος του δικού μας ήταν διαφορετικό. Φυσικά ιδιοκατασκευή που ήταν πανάλαφρη και την κουβαλούσε στην πλάτη . Με τέσσερα πόδια ξύλινα ύψους περίπου 1,20 με 1,40 μ στο ύψος των χεριών . Ανάμεσά τους ψηλά ο τροχός με την πέτρα διαμέτρου 30 εκ περίπου και πλάτους 5 εκ σε ένα άξονα στο ύψος των χεριών του. Από κάτω του ακριβώς ένας τροχός ποδηλάτου χωρίς φυσικά το λάστιχό του . Ένα δερμάτινο λουρί περασμένο στον τροχό του ποδηλάτου κατέληγε στην πέτρα σε ένα ράουλο πολύ μικρής διαμέτρου και φώλιαζε πολύ ισχυρά τεντωμένο. Την κίνηση έδινε ένα πετάλ ποδηλάτου. Ο ακονιστής με άψογη τεχνική έκανε μονό πετάλ με το δεξί πόδι και με ελεύθερα χέρια πηγαινοέφερνε το μαχαίρι πάνω στην πέτρα τροχίσματος με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. Ο μεγάλης διαμέτρου τροχός ποδηλάτου έκανε το κατά πολύ μικρής διαμέτρου ράουλο να γυρνάει με τεράστια ταχύτητα που έφερνε το επιθυμητό αποτέλεσμα . Όταν τελείωνε το τρόχισμα έδινε το μαχαίρι και το ψαλίδι στην νοικοκυρα που περίμενε πληρωνόταν και με μια ταχύτατη κίνηση δίπλωνε το τετράποδο μηχάνημά του που γινόταν δίποδο και το κρεμούσε στην πλάτη από ένα δερμάτινο λουρί και συνέχιζε την περιπλάνησή του στους χωματόδρομους της γειτονιάς φωνάζοντας ... – Ακονιστής τροχός ... Δυστυχώς δεν έχω φωτογραφία ν ανεβάσω , γιατί ως γνωστόν μια φωτογραφία ίσον χίλιες λέξεις ...”

Στην Ιουλιανού, παραπάνω δεξιά, βλέπουμε την μάντρα που «έκρυβε» την εκκλησία της Λαοδηγήτριας ενώ στο βάθος διακρίνεται αχνά ο μιναρές του Ικί Σεριφέ (Ταξιαρχών).

Ο φωτογράφος αλλάζει θέση και δίνει καλύτερα την γωνία Ιουλιανού με την μικρή οδό Λαοδηγήτριας.

Από την συλλογή Viollet του ΚΙΘ μια λήψη που έχει ενταχθεί στην ομάδα Τύποι της Μακεδονίας, μπορεί να βρει την θέση της: Πλατεία Αγοράς με Καρίπη.

Στην Αγ. Νικολάου μπροστά στο μαγαζί του αλευροπώλη Εσφόρμες, γωνία Αγ. Νικολάου και Βατικιώτου, λίγο κάτω από την Εγνατία. Πελατεία μπροστά στα σακιά με τα άλευρα και ένας σαλεπτσής σε ώρα εργασίας και σε στάση απαθανάτισης. Αναγνώριση του σημείου από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Η λήψη από τον μιναρέ της Αγ. Σοφίας μετά την πυρκαγιά, με Χ το σημείο όπου στεκόταν ο σαλεπτσής, λίγο κάτω από την Εγνατία και τα λουτρά “Παράδεισος” που διακρίνονται δεξιά, όπως και ο μιναρές του Σουλεϊμάν.