Saloni.ca Archive

Ανεβαίνοντας την Παύλου Μελά μέχρι την Διαγώνιο, από κατοχικές (κυρίως) φωτογραφίες.

Η αρχή της Παύλου Μελά Το παρκάκι Τσιρογιάννη με τον πλάτανο μπροστά μας Το περίπτερο μπροστά από το σπίτι με τις ρίγες Η Ιταλική σχολή (εκεί που κάθεται κάποιος στο μπαλκόνι), αριστερά της και λίγο πιο πίσω η κατοικία που έβλεπε στην καταργημένη Βουλγαροκτόνου του Ραφαέλ Σαμπετάι και ανάμεσα σ αυτό και του Παπαδόπουλου το σπίτι της Ρεζίνας, συζύγου Πέπο Ζεράσση. (πράξη 503, 8/1/1934). Μεταπολεμική φωτογραφία σύμφωνα με τα σχόλια στις ΠΦΘ, η Ιταλική Σχολή έχει μετατραπεί σε νοσοκομείο του Ερ. Σταυρού, δεξιά μας το γωνιακό που βλέπει σε Πλατεία Φαναριωτών, Παύλου Μελά και Μητροπόλεως από την οποία και αριθμείται. Εκεί όπου μέχρι το 2011 στον όροφο λειτουργούσε ο Μανδραγόρας. Λίγο πιο πριν, αριστερά το κτίριο του Μανδραγόρα, μεσοπολεμική με τους φανοστάτες ανάμεσα στις γραμμές του τραμ Απέναντι ένα δίπατο που κρύβει την εκκλησία ιδιοκτησίας Αθαν. Ρογκότη πρ.1006/21/11/1944, πιο δεξιά που δεν φαίνεται (μετά την πάροδο Πραντούνα) ένα εβραϊκό σπίτι στην ίδια πράξη φέρει τον χαρακτηρισμό ΥΔΙΠ (Υπηρεσία Διαχείρισης Ισραηλίτικης Περιουσίας), ορατό στις μεσοπολεμικές.. Λίγο πιο πάνω τα Ηλύσια και η Νέα Παναγία μαζί με τις οικοδομές που έχουν προλάβει να κτιστούν πριν την κατοχή.

Νέα Παναγία και οι μικρές ιδιοκτησίες πίσω της Ο ιερέας της Νέας Παναγίας (συλλογής Μήτου) Μεσοπολεμική λήψη των Ηλυσίων με τα τραμ Από την μεσοπολεμική πενταόροφη πολυκατοικία Παύλου Μελά 4 (υπάρχει ακόμα) που κτίστηκε δίπλα στο μοντέρνο κτίσμα του γιατρού Σπετσιώτη (γωνία με Νικηφ. Φωκά), έχουμε αυτήν τη λήψη με την προοπτική της Παύλου Μελά. Η Μητροπόλεως ανοίγεται αριστερά μετά το μέγαρο του “Μανδραγόρα”. Ακολουθούν λήψεις προς τα Ηλύσια κατά την κατοχή Πριν συνεχίσουμε μια ματιά απέναντι στην διασταύρωση της Παύλου Μελά με την Μητροπόλεως. Παύλου Μελά 12 με το Φωτογραφείο Χριστοπούλου στον όροφο. Το κτίριο υπάρχει.

Στο ίδιο ύψος

Αναμνήσεις του Γιώργου Κωτσίδη: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΤΗΝ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ “Κάπου αριστερά χαμηλά υπάρχει μια τέντα κι εκεί στο ανώγειο του κτιρίου αυτού εργάστηκα πολύ νέος για αρκετά χρόνια σε ένα τεχνικό γραφείο και το γνώρισα από μέσα στην καθημερινή του χρήση. Άνετο , ανθρώπινο αρχοντικό ,χωρίς να έχει τίποτε το εξεζητημένο επάνω του . Επίσης γνώρισα την γειτονιά ήσυχη της δεκαετίας του '60 με τους ανθρώπους της και κυρίως με τα καταστήματά της , που το καθένα από αυτά έχει μια ολόκληρη ιστορία πίσω του ... Το κτίριο της φωτογραφίας αυτής με το ζευγάρι επάνω στο μπαλκόνι υπάρχει ακόμη Η διαφορά με σήμερα στην φωτογραφία αυτή είναι , ότι στο σημείο που πατάει ο άνδρας το δίχρωμο παπούτσι του που τότε ήταν πολύ της μόδας , έχει τοποθετηθεί κάγκελο που φαίνεται και στην φωτογραφία του Google earth . Επίσης συμπληρώνω μερικά προσωπικά στοιχεία για την περιοχή . Απέναντι εκεί που υπάρχει η τέντα η ανοιχτή είναι το Νο 9 της Παύλου Μελά όπου στον πρώτο όροφο εργάστηκα για αρκετά χρόνια και έχω πολλές αναμνήσεις . Ήταν ένα πανέμορφο ψηλοτάβανο τουλάχιστον 3,20 μ. ύψος μέγαρο , όπως συνήθιζαν να τα λένε τότε , με μαρμάρινα σκαλιά στην είσοδο που φαίνονται και στην φωτογραφία και βαριά πανύψηλη δίφυλλη ξύλινη πόρτα εισόδου . Τα κάγκελα των μπαλκονιών από πολύ βαρύ χοντρό μασίφ σίδερο και τα παντζούρια ξύλινα με πολλαπλά φύλλα και γρίλιες . Ασανσέρ δεν υπήρχε γιατί ουσιαστικά ήταν διώροφο μια και ο πρώτος όροφος ήταν ανώγειο με 5-6 σκαλιά όπου στεγαζόταν την δεκαετία του 60 δύο Τεχνικά Γραφεία και στους δύο επόμενους ορόφους κατοικίες . Δίπλα στα κλειστά μαγαζιά και πιθανότατα το γωνιακό ήταν το περίφημο δισκάδικο του Βεργιάδη από όπου πέρασε κόσμος και κοσμάκης καλλιτεχνικός , μια και ήταν ένα από τα πρώτα εξειδικευμένα του είδους και ίσως το πρώτο για αρκετά χρόνια . Είχε εισαγάγει πρώτο την ατομική ακρόαση του δίσκου με τα ακουστικά σαν του τηλεφώνου που τα ακουμπούσες στα αυτιά και άκουγες το δίσκο της επιλογής σου για να τον αγοράσεις αν σου άρεσε . Βέβαια μη περιμένει κανείς η ποιότητα αυτών των ακουστικών να ήταν τίποτε το ιδιαίτερο , ‘όμως τότε ήταν μεγάλη πρωτοπορία να έχεις την δική σου ξεχωριστή ακρόαση στον ίδιο χώρο . . Φυσικά με την επιδρομή της νέας τεχνολογίας του Ιντερνέτ και των υπολογιστών έμεινε μόνο η ανάμνησή του και μερικές φωτογραφίες με την για πολλά χρόνια πωλήτριά του με όλους τους διάσημους τραγουδιστές της εποχής που δεν παρέλειπαν να περάσουν και να φωτογραφηθούν μαζί της , όταν βρισκόταν στην πόλη μας “.

Ανέβηκε από τον Jim Kots στις ΠΦΘ, είναι του 1931 και μετά την συμβολή κατοίκου της διπλανής πολυκατοικίας, ξεκαθαρίστηκε ότι πρόκειται για την Παύλου Μελά 14, έργο του Μαξ Ρούμπενς, κατασκευασμένο το 1930, κατεδαφισμένο τη δεκαετία του 70

Κάποιες πληροφορίες για το διώροφο της Νικηφόρου Φωκά 1 (της πρηγούμενης ανάρτησης) και τον ιδιοκτήτη της, γιατρό Παναγιώτη Οικονόμου.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Ο Κ. Τομανάς σημειώνει στο βιβλίο του “Δρόμοι και γειτονιές της Θεσσαλονίκης ” (σελ. 74-5): “Στην γωνία της παραλιακής λεωφόρου με την οδό Νικηφόρου Φωκά ήταν το σπίτι του γιατρού Παναγιώτη Οικονόμου, που είχε στην κατοχή του μεγάλες δασικές εκτάσεις στην Χαλκιδική και ήταν από τους αρχηγούς της συντηρητικής μερίδας του Συμβουλίου της Ελληνικής Κοινότητας. Στο υπόγειο του σπιτιού του ήταν το ζαχαροπλαστείο Βρετάνια. Οι αίθουσες του Βρετάνια, όσες δεν είχαν μπιλιάρδα, ήταν συμπαθητικά και διακριτικά καταφύγια για τα ερωτευμένα ζευγαράκια.”

“Στο ημιυπόγειο του όμορφου σπιτιού ήταν το ζαχαροπλαστείο Βρετάνια του Βαγγέλη Κόκκινου, του μοναδικού ζαχαροπλάστη που έφτιαχνε τότε τα νόστιμα βιενέζικα κράπφεν. Στον πρώτο πάτωμα ήτα το ατελιέ μόδας Ερμείον του Κώστα και της Αρίστης Ασημακοπούλου.” (σελ. 62)

Ο Παναγιώτης Οικονόμου του Κωνσταντίνου ήταν διάσημος χειρούργος της Θεσσαλονίκης. Η καταγωγή του ήταν από τη Νεβέσκα (Νυμφαίο Φλώρινας). Σπούδασε Ιατρική στο πανεπιστήμιο της Λυών και ειδικεύτηκε στη χειρουργική στο Παρίσι. Η δραστηριότητα του ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη το 1894 και το 1899 προσέφερε δωρεάν τις υπηρεσίες του στο Θεαγένειο. Το 1902 χειρουργούσε στο Γαλλικό Νοσοκομείο, στην Φράγκων και το 1904 διορίστηκε διευθυντής της χειρουργικής στο Δημοτικό Νοσοκομείο (σημ. Νοσοκομείο Αγίου Δημητρίου). Επίσης διατηρούσε ιατρείο στο σπίτι που διέμενε, δηλ. στη Νικηφόρου Φωκά 1.

Τα χρόνια 1904-6 ήταν μέλος του Συμβουλίου της Ελληνικής Κοινότητας. Το 1909 πρωτοστάτησε μαζί με τον Μ. Μισραχί στη επανίδρυση της Εταιρείας των Ιατρών της Θεσσαλονίκης όπου αρχικά εκλέχτηκε αντιπρόεδρος και στη συνέχεια πρόεδρός της. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 ήταν μέλος της διοικούσας επιτροπής Μακεδονίας του Κόμματος Ελευθεροφρόνων (του Ι. Μεταξά) από το οποίο έλαβε το χρίσμα του υποψήφιου Δημάρχου Θεσσαλονίκης στις εκλογές του 1925 όπου είχε και την υποστήριξη της φιλοβασιλικής “Πολιτικής Ενώσεως Μακεδονικής Νεολαίας” του Ν. Δαρβέρη.

Ο Παναγιώτης Κ. Οικονόμου Ευχαριστήριο γονιού στον δρ. Οικονόμου. Αναφέρεται ως C. Economou. To C εξηγείται ως εξής: Στον κατάλογο των γιατρών με άδεια άσκησης επαγγέλματος στη Θεσσαλονίκη και σ' όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως δημοσιεύεται στην Ζουρνάλ της 17/3/1910, αναφέρεται ως Cotcho Panaiote Economos και πρόκειται λογικά για τον ίδιο γιατί τα προηγούμενα χρόνια έχει αναφερθεί σε διάφορα άρθρα είτε ως χειρουργός στο Χαμιδιέ, είτε ως χειρουργός στο Γαλλικό νοσοκομείο.

Λίγα λόγια για τα δίδυμα σπίτια στην Λεωφόρο Νίκης 77 και 79 σήμερα, ανάμεσα Δημ. Γούναρη και Νικηφ. Φωκά, με αφορμή πρωτοφανέρωτες κατοχικές φωτογραφίες. Από πληροφορίες του Thomas Latis στις ΠΦΘ που επικαλείται τον Μουτσόπουλο, κτίστηκαν το 1895 από τον Αριγκόνι για λογαριασμό του οίκου Μοδιάνο. Στην πράξη 183 (8-4-1930) τα δύο σπίτια φέρονται να είναι ιδιοκτησίες Μακρή και Οικονόμου αντίστοιχα. Η γωνιακή με Νικηφ. Φωκά επιβίωσε κάποια χρόνια παραπάνω από την άλλη, Στο ισόγειο της τελευταίας λειτουργούσε το καφενείο “Ερμείον”, ενώ στα χρόνια της κατοχής λειτουργούσε ως χώρος εστίασης για τους Γερμανούς.

Φάση ανέγερσης, γύρω στα 1895 επομενως Λίγο μετά το 1900, δεξιά και τα δύο, στο ισόγειο φαίνεται να προορίζονται εξαρχής για χώρους εμπορικής εκμετάλλευσης Πριν το 1927 Σύμφωνα με πληροφορίες του Τομανά: Στον πρώτο πάτωμα ήταν το ατελιέ μόδας Ερμείον του Κώστα και της Αρίστης Ασημακοπούλου.” Επομένως εδώ η ταμπέλα πρέπει ν' αντιστοιχεί σ αυτό το ατελιέ. Ο Μοδιάνο πρέπει να πούλησε τα σπίτια αλλά θέλησε να διεκδικήσει για τον εαυτό του μια μικρή λωρίδα γης ανάμεσά τους. Στην πράξη τακτοποίησης 183 8-4-1930, η ένστασή του δεν δικαιώνεται και η λωρίδα αυτή μοιράζεται ανάμεσα στις δυο όμορες κατοικίες Οικονόμου και Μακρή. Και φθάνουμε στην Κατοχή. “Der Verpflegungsraum mit seiner Umgebung”. “Ο χώρος εστίασης και τα γύρω απ αυτό”.

Ανεφοδιασμός απ το χαμηλό παράθυρο της Νικηφόρου Φωκά. Ακόμη μία κατοχική Ανάρτηση του George Primerakis στις ΠΦΘ

Γύρω στα 1960, η δίδυμη Νίκης 77 έχει αντικατασταθεί από πολυκατοικία Ανάρτηση του Vasileios Androutsos στις ΠΦΘ, χρονολογώντας την 1957-60 Έχει χρονολογηθεί Μάιο του 60. Γύρω στα 1961

Κι αυτή έχει αναφερθεί ως λήψη του 60, όταν κατεδαφίζεται. Είναι όμως λήψη του 1962-63. Ενδιαφέρον σ αυτήν και στις αμέσως προηγούμενες λήψεις η διαφήμιση SABA στις τέντες των περιπτέρων.

Εδώ έχει υψωθεί Από ένα φιλμάκι στο youtube . Ούτε SABA ούτε και περίπτερο.

Αναζητώντας τις οικογενειακές ρίζες του γιατρού Γεωργίου Ι. Πεντζίκη (περ. 1870-1951) Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Αφορμή: μια δημοσίευση της εφημερίδας “Νέα Αλήθεια”, στις 4-3-1912, όπου διαπιστώνεται ότι ο γιατρός Γεώργιος Ι. Πεντζίκης ήταν ανεψιός του “Απόστολου Σακορράφα, εκ των εγκρίτων πολιτών της Δράμας”, όπως κι ο Σταύρος Πεντζίκης. Αυτό πιθανότατα σημαίνει ότι η μητέρα του Μαρία ήταν το γένος Σακορράφα κι ότι η οικογένειά του είχε κάποια οικογενειακή ρίζα στη Δράμα. Κάποια ίχνη Πεντζίκηδων που βρέθηκαν στη Δράμα: 1) το 1917 υπήρχαν δύο μαθητές με τα ονόματα Ελπίδα και Γεώργιος Πεντζίκης. 2)το 1924 υπήρχε ο Ιωάννης ή Γιαννίκος Πεντζίκης. 3)το 1925 ο Δ. Πεντζίκης ήταν μέλος του Δ,Σ. των κυνηγών Δράμας. 4)το 1926 συμμετείχαν σε χορό στη Δράμα οι αδελφοί Ιωάννης και Γεώργιος Πεντζίκης, 5) το 1924 υπήρχε “πανδοχείο Πεντζίκη”

“Νέα Αλήθεια”, 4-3-1912 Ο γιατρός Γεώργιος Ιωάννη Πεντζίκης (περ. 1870-1951) Η οικογένεια του Γεωργίου Ι. Πεντζίκη: η μητέρα του, Μαρία (πιθανότατα το γένος Σακορράφα), ο πατέρας του, Ιωάννης, η αδελφή του, Ευδοκία κι ο ίδιος σε παιδική ηλικία

“Η Νέα Δράμα”, 26-3-1917, σελ. 2 “Θάρρος”, 19-1-1924, σελ. 1 “Ο Αγών”, 16-3-1925, σελ. 3 “Νέος Ορίζων”, 6-2-1926 “Πρωία” (Δράμας), 2-8-1924, σελ. 2 Ξενοδοχείο “Η Νέα Ελλάς” στην πλατεία Ελευθερίας της Δράμας, το 1917΄

[Αναρτήθηκε από τον κ. Στέφανο Πασβάντη, στις ΠΦΔ, στις 18-8-2018]

ΔΕΘ-οι μορφολογικές αλλαγές της τη δεκαετία του 1950 Από τον Νίκανδρο Καστανίδη. Η αφορμή είναι μια φωτογραφία της ΔΕΘ όπου απεικονίζεται μια πύλη εισόδου επισκεπτών στο ύψος του σημερινού παρκινγκ της ΔΕΘ, δηλ. στο ύψος της σημερινής Σβώλου. Δεν είναι γνωστή η χρονιά της, μόνο πιθανολογώντας μπορεί να θεωρηθεί του 1955; Η είσοδος αυτή υποδηλώνει κάποιες χωροταξικές αλλαγές της ΔΕΘ στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Προκαλεί, επίσης, το ερώτημα: ήταν στη Λεωφόρο Στρατού ή στην οδό Αγγελάκη; Έτσι το ενδιαφέρον ανοίγεται προς τις ιστορικές αλλαγές του χωροταξικού πλαισίου της ΔΕΘ και των γύρω δρόμων της, τη δεκαετία του 1950. Είναι αλήθεια ότι έχουν αναρτηθεί αρκετές φωτογραφίες της τότε ΔΕΘ σε όμορες ομάδες του Facebook. Είναι όμως μεμονωμένες και χωρίς σίγουρους χρονικούς προσδιορισμούς, οι περισσότερες. Όταν αυτές οι φωτογραφίες ενοποιηθούν σε μια σειρά, τότε προβάλλει το ζήτημα των χωροταξικών αλλαγών της ΔΕΘ ως ιστορικός προβληματισμός. Αυτό επιδιώκει η συγκεκριμένη ανάρτηση.

[Από το βιβλίο “Η Εξώτειχος Ανατολική Θεσσαλονίκη”, των Ν. Χόρμπου και Α. Καραθανάση, εκδ. Κυριακίδη, 2018, σελ. 46]

[Αναρτήθηκε από τον κ. Γιώργος Θεοδοσιάδης, στις ΠΦΘ, στις 4-6-2018] [Αναρτήθηκε από τον κ. Christos Kipouras, στις ΠΦΘ, στις 26-8-2016] [Αναρτήθηκε από τον κ. Lakis Anastasopoulos, στις ΠΦΘ, στις 17-2-2016] [Αναρτήθηκε από τον κ. Γιαννης Μανιος, στις ΠΦΘ, στις 9-9-2015] [Αναρτήθηκε από τον κ. David Bravos, στις ΠΦΘ, στις 19-5-2015] [Αναρτήθηκε από τον κ. Constantine Papaconstantinou, στην ΑΘ, στις 7-9-2018] [Αναρτήθηκε από τον κ. David Bravos, στις ΠΦΘ, στις 18-5-2015] [Αναρτήθηκε από τον κ. Γιαννης Μανιος, στις ΠΦΘ, στις 11-4-2018] [Αναρτήθηκε από τον κ. Γιαννης Μανιος, στις ΠΦΘ, στις 7-9-2018]

Από τις πιο κλασικές καρτ ποστάλ, σε σημείο το οποίο αναζητούνταν. Μέχρι σήμερα. Ο Ευστάθιος Ασλανίδης το εντοπίζει στο πιο πολύβουο σημείο της πόλης πριν την πυρκαγιά.
Βενιζέλου, δίπλα στο Τίριγγ, μια τεράστια κινηματογραφική αφίσα πάνω από το μανάβικο και το ποτοπωλείο. Η τεράστια κινηματογραφική αφίσα πιάνει ολόκληρη την πρόσοψη του κτίσματος

Η πρωταγωνίστρια του έργου “Φωτιά” Pina Menichelli. Ο συνειρμός είναι εύκολος. Μετά από λίγους μήνες όλα αυτά που βλέπουμε έγιναν στάχτη. Σε λήψη από το μέγαρο Στάιν. Σε κύκλο το εν λόγω κτίσμα, στην γνωστή αεροφωτογραφία από το βιβλίο «Το χρονικό της μεγάλης πυρκαγιάς» της Αλ.Γερόλυμπου Δίπλα στο Τίριγγ, κολλητά, το εν λόγω κτίσμα. Στην ταμπέλα διακρίνονται “TO PA...... LIBRAIRIE PAPET(ERIE) ARTICLES DE .... Ξέρουμε ότι ένα διεθνές βιβλιοπωλείο λειτουργούσε στην Βενιζέλου. Ίσως να πρόκειται γι αυτό που βλέπουμε. Δίπλα στο καμμένο Τίριγγ το κτίσμα με την προσεγμένη αρχιτεκτονική.

Ο Ευστάθιος Ασλανίδης μας παρουσιάζει τον αθέατο μανάβη της προηγούμενης ανάρτησης, έξω από το καμμένο μαγαζί του, με το ίδιο πάντα εμπόρευμα, προσπαθώντας να βιοποριστεί κατά τον χειμώνα του 17. Τα διακοσμητικά τουβλάκια μείνανε καθώς και το νούμερο 9 πάνω τους. Αρκετά για να αναγνωριστεί το μέρος.

Μια φωτογραφία του Gaston Chérau τον χειμώνα του 1915-16 εντοπίζεται από τον Σπύρο Αλευρόπουλο στην γωνία της Βασ. Ηρακλείου με Βενιζέλου και έρχεται να ρίξει “φως” στο εσωτερικό ενός καταστήματος της αγοράς.

Αριστερά μόλις και μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά στην Βενιζέλου. Το νούμερο 9 ίσως δείχνει ότι η Βασ. Ηρακλείου άρχιζε δυτικότερα της Βενιζέλου.

Τα διακοσμητικά τουβλάκια και ο εντοπισμός της δεύτερης φωτογραφίας στην Βασ. Ηρακλείου (είχε αναρτηθεί από τον Βασ. Σεραφίδη στις ΠΦΘ και χρησιμεύσει στην εκεί παρουσίασή μας) οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα.

Άλλη μια γνωστή φωτό του κτιρίου, τραβηγμένη από την Βασ. Ηρακλείου με Φ. Σπάθα και μέτωπο προς Βενιζέλου. Τα τουβλάκια με τα διακοσμητικά “κενά” παρόντα φυσικά και εδώ.

Φωτογραφία με λεζάντα, αβάπτιστη και πολυσυζητημένη στις άλλες ομάδες. “Ecole des jeunes filles Yadighiari Terekki a Salonique Fondee en 1881”. Οδός Αγίου Δημητρίου λίγο δυτικότερα της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου. Από τον Ευστάθιο Ασλανίδη

“Ecole des jeunes filles Yadighiari Terekki à Salonique Fondée en 1881”

Φωτογραφία συσχέτισης από δημοπρασία. Μεταγενέστερη της αρχικής και λήψη από το μιναρέ του Fethiye. Βλέπουμε το κτίριο σε φάση ανακατασκευής της πρόσοψης.

Το κτίριο απουσιάζει στη φωτογραφία των Schultz & Barnsley.

Ακόμη μια λήψη από εκεί. Σπάνια, γιατί συνήθως οι διαθέσιμες προς αυτήν την κατεύθυνση είναι από καρτ ποστάλ.