Saloni.ca Archive

5 φωτογραφίες του Splendid Palace και η Παλιά Ψαραγορά. Γνωρίζουμε πως μετά από πυρκαγιά και για κάποια χρόνια η θέση της καλύφτηκε από τον κήπο του ξενοδοχείου.

Στην 2η φωτογραφία, με τον αρχιστράτηγο Σαράιγ, βλέπουμε την είσοδο του ξενοδοχείου, δεξιά. Η ανακαίνιση γίνεται προς την θέση της πρώην ψαραγοράς. Το μοτίβο κτισίματος της επέκτασης του Αυγούστου του 1916, ακολουθούσε με λεπτομέρεια τις γωνίες της απέναντι πλευράς της εισόδου (με το κομμωτήριο) σαν φυσική προέκταση της εισόδου.

Αβίαστο συμπέρασμα. Το ξενοδοχείο επεκτάθηκε το 1916 και μόλις για έναν χρόνο (μέχρι την πυρκαγιά) προς τον κινηματογράφο Πατέ.

Η θέση της παλιάς ψαραγοράς μέσα από παλιότερη ανάρτηση.https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0muwAUjuTWXbqyQpGDbZcCaE9nLTEnw9auBC1frmiZEumtbad5ymB5vxZAqVYqTX8l

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02DV21QcZJvFCiLwoejWXvEUzUFjL8YXCHK5m85LCHQcUBDGeoU81cxNJfitVKZCWjl

1908. Δίπλα στην μικρή δεύτερη είσοδο του Splendid το άδειο οικόπεδο της παλιάς ψαραγοράς.

Περισσότερα εδώ https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0muwAUjuTWXbqyQpGDbZcCaE9nLTEnw9auBC1frmiZEumtbad5ymB5vxZAqVYqTX8l

Αύγουστος του 1916 Το σχήμα της ανακαίνισης – επέκτασης ακολουθούσε τις γωνίες της απέναντι πλευράς του κομμωτηρίου.

Για έναν χρόνο 1916-17, το χαμηλότερο κτήριο δεξιά (ίσως) αποτελούσε επέκταση του ξενοδοχείου Σπλέντιτ.

Splendid Palace. Το σχήμα της ανακαίνισης του 1916, ακολουθούσε τις γωνίες της απέναντι πλευράς του κομμωτηρίου. Προέκταση της δεύτερης εισόδου.

Ακόμα και το μικρό μπαλκονάκι του 1ου ορόφου έβρισκε το ταίρι του απέναντι. Για λίγο ...

Δίπλα στο Σπλέντιτ. Νωρίτερα ήταν ο κήπος του και θερινός κινηματογράφος. Παλιότερα η Κεντρική Ψαραγορά.

Φωτογραφία από γυάλινη πλάκα που σύμφωνα με την πηγή [Lux in fine] χρονολογείται στα 1916 και δείχνει «Άποψη δρόμου της παλιάς πόλης με ένα τζαμί». Το τζαμί δεν είναι εύκολα ορατό σ’ εμάς γιατί βρίσκεται στο βάθος. Είναι το Κασιμιέ/Άγιος Δημήτριος και ξεχωρίζουμε ελάχιστα το κυπαρίσσι του. Η φωτογραφία όμως μας δίνει ένα σημείο της οδού Αγίου Δημητρίου που δεν νομίζω να έχουμε ξαναδεί σε παλιές φωτογραφίες: Από τη γωνία της οδού Σωκράτους (νυν Μοιράρχου Κουφίτσα) προς τα δυτικά, όπως εξηγείται παρακάτω.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid035qjV8mBwERHqUwydMBqFJXbWoo47DdtVSyfqbGztr1G48ZqAymvfGciJKkWJuz4dl

Η μάντρα στα δεξιά με τα δέντρα στο πεζοδρόμιο ανήκει σε αρχοντόσπιτο που βρισκόταν στην βορειοανατολική γωνία της Σωκράτους (νυν Μ. Κουφίτσα) με Αγ. Δημητρίου. Σημειώνονται επίσης η κατηργημένη οδός Φλωρίνης και το σπίτι στην βορειοδυτική γωνία της Σοφοκλέους που ξεχωρίζει από την σοφίτα του. Η αρίθμηση αντιστοιχεί και σ’ αυτήν της παρακάτω αεροφωτογραφίας, και η κίτρινη βούλα επισημαίνει την γωνία της Αισχύλου όπου και το περίφημο περσικό προξενείο της αυτοχρωμικής του μουσείου Kahn [η ταύτισή του εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/photos/a.211295696026738/211303826025925/ ]

Σε λήψη από αεροπλάνο το 1916 σημειώνονται τα ίδια νούμερα και περισσότεροι δρόμοι.

Καθώς βρισκόμαστε εκτός πυρίκαυστου η εικόνα δεν άλλαξε πολύ για αρκετές δεκαετίες. Στην αεροφωτογραφία του 1938 που πιάνει από την Αγ. Σοφίας (με κόκκινο αριστερά) ως την Σωκράτους/Κουφίτσα βλέπουμε ότι όχι μόνον τα σημειωμένα στο βόρειο πεζοδρόμιο αλλά και αυτά στο νότιο παραμένουν ίδια. Πολλά απ’ αυτά έπεσαν για την διαπλάτυνση της Αγ. Δημητρίου. Δυστυχώς από εκείνο το κομμάτι δεν έχουμε παρά ελάχιστες φωτό -ούτε καν κάποια καλή αεροφωτογραφία.

Ξενοδοχείο Splendid. 1916, Αύγουστος. Η όμορφη είσοδος και το ευρωπαϊκό Salon de Coiffure. Κομμωτήριο και Parfumerie.

Ο στρατηγός Maurice Sarrail περιμένει την άφιξη του Αλβανού συμμάχου των συμμαχικών δυνάμεων Εssad Pasha. Κάποιες ανακαινίσεις του ξενοδοχείου, δεξιά, θα πάνε στον βρόντο ένα χρόνο αργότερα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0DGMJUKucf5wCJx1bBB2B9CqJZPx1D1Xgk3X39KjvumT73cvdTfUy18XwkQrd7JWzl

Τα καμένα κτήρια των ξενοδοχείων Imperial (αριστερά), Splendid Palace (στο κέντρο) και του κινηματογράφου Pathé (δεξιά) μετά την καταστροφική πυρκαγιά στις 6/19 Αυγούστου 1917 (βλ. ανάρτηση https://archive.saloni.ca/1331).

Φωτογραφία σε εξαιρετική ανάλυση από την συλλογή Pierre de Gigord, που παρουσιάζεται στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02tK3GDpwtpyvZuMdtWLTXNSjeBPFPx1Bpdu5Whr9wUaRc7rdNhPgVUs9dqRi4f2ZFl

Σχόλιο από τον Βαγγέλη Καβάλα:

Πριν 8 χρόνια είχα κάνει την παρακάτω ανάρτηση. Ας βρίσκεται και εδώ. “Παρατηρωντας τα ανοιγματα της οψης του Σπλεντιτ και του Μεντιτερανε φαινεται οτι μετα την πυρκαγια του 1917 το Σπλεντιτ δεν κατεδαφιστηκε αλλα ανακαινιστηκε και μεγαλωσε για να γινει το Μεντιτεραννε. Συγκεκριμενα προστεθηκε ενας οροφος, εγινε μια μεγαλη επεκταση στα δεξια και μια μικροτερη στα αριστερα. Προσεξτε και τις γωνιες των δυο κτιριων, δεν ειναι ορθες αλλα πλαγιες. Δυστυχως δεν εχουμε δει ακομα φωτογραφιες του κτηριου απο το 1918 μεχρι το 1925 για να επιβεβαιωσουν ή να διαψευσουν το σκεπτικο μου.

ΥΓ Αρχες δεκαετιας του 1960 προστεθηκε ακομα ενα οροφος στο Μεντιτερανε”

Το ιππήλατο τραμ στρίβει στην Λεωφόρο Νίκης. Κάποιος κάνει κωλοτούμπες μπροστά στα κιόσκια της μαρμάρινης αποβάθρας. Δεξιά φαίνεται πινακίδα του “Hotel Royal”. Παραδίπλα το “Ξενοδοχείο της ... Αγγλίας”.

Απόσπασμα φωτογραφίας του Jean Leitmair.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02rQC4g7teXudcSyWaGMNbbHV3g86qN5dUnRaBfKBvPe8EB9tLRcxF9G5wobyuDB1dl

Βασ. Όλγας 36, 1916. Βίλα Οσμάν Αλή Μπέη. Κτίστηκε το 1896 στο όνομα της γυναίκας του. Γνωστή σαν πρώην Ορφανοτροφείο Μέλισσα. Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών σήμερα.

Σπάνια απεικόνιση της πίσω μεριάς της βίλας. Τότε η αυλή του αρχοντικού έφτανε ως τη θάλασσα.

Γαλλικά κρατικά αρχεία.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02214AVypjZX5PoGpM3Mk3NnEKoT4MzEgMQwpqcf6wJH8roTnJeCqfWSbDubT3Pc4rl

Στρατιωτικό απόσπασμα (δύο Γάλλοι και Έλληνες στρατιώτες;;) γύρω στο 1915-1916, μπροστά στην δυτική πλευρά του οικοπέδου της οικίας Σάλεμ (σημ. Βασ. Όλγας 20), όπου στεγαζόταν το προξενείο της Αυστροουγγαρίας, το οποίο καταλήφθηκε ως εχθρικό κατά την διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου από τις δυνάμεις της Αντάντ. Ενδιαφέρον στοιχείο της φωτογραφίας είναι στα δεξιά οι δύο μικρές οικίες στο οικόπεδο ΔΘ, σύμφωνα με την πράξη τακτοποίησης 1325/1925, το οποίο παρεμβαλόταν μεταξύ της οικίας Σάλεμ και της οικίας Μιχαηλίδη. Κατά την δεκαετία του 1950 υπήρχε εκεί εργαστήριο επισκευής ραδιοφώνων του Χρήστου Παραμυθά (βλ. ανάρτηση https://archive.saloni.ca/1424).

Η στερεοσκοπική φωτογραφία προσφέρθηκε σε δημοπρασία του ebay.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Kk2sHWwGf4Mxx8e3GFNgz8uSZ9KkCUWrPTkgip64CHm538eqDA6y4tRJDuhTEexUl

Το σημείο λήψης με βάση απόσπασμα από την πράξη τακτοποίησης 1325/1925. Διακρίνονται: 1) Η οικία Σάλεμ, 2) Το οικόπεδο ΔΘ και 3) Η οικία Μιχαηλίδη. Φωτογραφία του ανατολικού άκρου της οικίας Σάλεμ επί της Βασ. Όλγας. Διακρίνονται τα όμοια κάγκελα της περίφραξης καθώς και το ακριανό στηθαίο.

Τότε ήταν το Εσκί Τζουμά, τζαμί για 480 χρόνια. Το εσωτερικό του ναού-τεμένους. Διαδραματίστηκαν εδώ σημαντικές ιστορικές στιγμές .

Κτίστηκε τα μέσα του 5ου αιώνα πάνω σε μεγάλο δημόσιο ρωμαϊκό λουτρό, εικάζεται ότι ακόμα νωρίτερα στη θέση του βρισκόταν ναός της Αφροδίτης. Το 1345 σφαγιάστηκαν μέσα σ αυτόν τον χώρο οι Ζηλωτές. Το Κίνημα των Ζηλωτών κράτησε την εξουσία για 7 χρόνια (1342-1349). Πρώτη λαϊκή δημοκρατία στην παγκόσμια ιστορία, αποτέλεσε την “Κομμούνα” της Θεσσαλονίκης (Γ. Κορδάτος).

Το 1430 ήταν η πρώτη εκκλησία που μετατράπηκε σε τζαμί από τον Μουράτ τον Β'. Μετά την άλωση η τελετή για την κατάκτηση της πόλης έγινε εδώ. Από το 1430 μέχρι το 1912 αποτέλεσε το κυριότερο τζαμί με την ονομασία Εσκί Τζουμά (τζαμί της παλιάς προσευχής της Παρασκευής). Στέγασε οικογένειες προσφύγων για πολλά χρόνια. https://archive.saloni.ca/714 Το 1930 λειτούργησε ξανά σαν ορθόδοξος ναός.

Φωτογραφίες από την συλλογή του British School at Athens.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Sg33RXNjaXVrQqG1My5VoJWecqv4QHUorLKyLN1s5md3K2SuBsVKZ1cqwTmaJwBAl

1888. Αχειροποίητος. Τότε ήταν το Εσκί Τζουμά, τζαμί για 480 χρόνια. Το εσωτερικό του ναού-τεμένους.

1908. Αχειροποίητος. Εσκί Τζουμά τζαμί. Κτίστηκε τα μέσα του 5ου αιώνα πάνω σε μεγάλο δημόσιο ρωμαϊκό λουτρό, εικάζεται ότι ακόμα νωρίτερα στη θέση του βρισκόταν ναός της Αφροδίτης.

Δύο κιονοστοιχίες, με 12 κίονες η καθεμία, διαιρούν το ναό σε 3 μέρη.

Το 1430 ήταν η πρώτη εκκλησία που μετατράπηκε σε τζαμί από τον Μουράτ τον Β'. Μετά την άλωση η τελετή για την κατάκτηση της πόλης έγινε εδώ. Από το 1430 μέχρι το 1912 αποτέλεσε το κυριότερο τζαμί με την ονομασία Εσκί Τζουμά (τζαμί της παλιάς προσευχής της Παρασκευής).

Βυζαντινό κιονόκρανο.

Σύνθετα ιωνικά κιονόκρανα, χρονολογούνται στα μέσα του 5ου αιώνα, προϊόντα εργαστηρίων της Κωνσταντινούπολης,

Στον όγδοο από ανατολικά κίονα της βόρειας κιονοστοιχίας υπάρχει στα τούρκικα η επιγραφή: “Ο σουλτάνος Μουράτ πήρε τη Θεσσαλονίκη. 883” (δηλαδή το 1430).

Παλαιοχριστιανική ξυλόστεγη βασιλική. Κτίστηκε μεταξύ των ετών 450 – 475.

Πολλά διακοσμητικά στοιχεία καθώς και ψηφιδωτά του ναού χρονολογούνται τον 5ο αιώνα, πιστοποιούν την ύπαρξη σημαντικών καλλιτεχνικών εργαστηρίων στη Θεσσαλονίκη εκείνη την εποχή.

Πανοραμική φωτογραφία, σε πολύπτυχη κάρτα, με ενδιαφέρουσα απεικόνιση των ανατολικών τειχών της Θεσσαλονίκης, ξεκινώντας από τον Πύργο του Τριγωνίου (δεξιά). Το παραλιακό της εύρος εκτείνεται από το κτήριο ιδιοκτησίας του Ισλαχανέ (αριστερά) μέχρι τον κήπο του Μπεστσινάρ στο βάθος στο τρίτου μέρους της. Αξίζει να την κλικάρετε και να την δείτε σε μεγέθυνση. Λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη του Δημοτικού Νοσοκομείου (Χαμιδιέ) (σημ. νοσοκομείο Άγ. Δημήτριος) και την μη κατασκευή του Νοσοκομείου Γεννηματάς, μπορούμε να τοποθετήσουμε την φωτογραφία στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1900. H κάρτα προσφέρθηκε σε δημοπρασία στο Delcampe.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ZPh1aMrphBPyRV84rfVbxVfJ8vQcvb7EmaeRdXCj4zEnvgLphgWwMDitTC78eyfl

Εβραίοι αχθοφόροι (χαμάληδες), φωτογραφία τραβηγμένη στο ατελιέ του φωτογράφου Paul Zepdji. O Zepdji δημιούργησε εκτός από τις πασίγνωστες φωτογραφίες της πόλης και μια σειρά εξαιρετικών πορτρέτων μέσα στο ατελιέ του που παραθέτουν μεταξύ άλλων τις διάφορες κοινωνικές τάξεις και επαγγέλματα (βλ. https://archive.saloni.ca/1292). Χαρακτηριστικό το σκηνικό πίσω από αχθοφόρους, καθώς και η αναγραφή στο κιβώτιο των αρχικών PZ του ονοματεπώνυμου του Zepdji. Το κλισέ της φωτογραφίας κυκλοφόρησε ως κάρτ-ποστάλ από αρκετούς εκδότες.

Η φωτογραφία σε εξαιρετική ανάλυση, ανήκει στην συλλογή του Pierre de Gigord και περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης “Salonique Jerusalem des Balkans” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid035zMtNmp8aFUgb1KJWrZy5iVRFMi6jUBYCd8BkHd67P7e26DVDZNaNBTBFDj6cdG4l

Και μια έγχρωμη απόδοση του σκηνικού από τον Σπύρο Αλευρόπουλο Μια ενδεικτική κάρτ ποστάλ των αχθοφόρων, με εκδότη τον G. Bader από διαδικτυακή δημοπρασία του delcampe.