Saloni.ca Archive

Τότε ήταν το Εσκί Τζουμά, τζαμί για 480 χρόνια. Το εσωτερικό του ναού-τεμένους. Διαδραματίστηκαν εδώ σημαντικές ιστορικές στιγμές .

Κτίστηκε τα μέσα του 5ου αιώνα πάνω σε μεγάλο δημόσιο ρωμαϊκό λουτρό, εικάζεται ότι ακόμα νωρίτερα στη θέση του βρισκόταν ναός της Αφροδίτης. Το 1345 σφαγιάστηκαν μέσα σ αυτόν τον χώρο οι Ζηλωτές. Το Κίνημα των Ζηλωτών κράτησε την εξουσία για 7 χρόνια (1342-1349). Πρώτη λαϊκή δημοκρατία στην παγκόσμια ιστορία, αποτέλεσε την “Κομμούνα” της Θεσσαλονίκης (Γ. Κορδάτος).

Το 1430 ήταν η πρώτη εκκλησία που μετατράπηκε σε τζαμί από τον Μουράτ τον Β'. Μετά την άλωση η τελετή για την κατάκτηση της πόλης έγινε εδώ. Από το 1430 μέχρι το 1912 αποτέλεσε το κυριότερο τζαμί με την ονομασία Εσκί Τζουμά (τζαμί της παλιάς προσευχής της Παρασκευής). Στέγασε οικογένειες προσφύγων για πολλά χρόνια. https://archive.saloni.ca/714 Το 1930 λειτούργησε ξανά σαν ορθόδοξος ναός.

Φωτογραφίες από την συλλογή του British School at Athens.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Sg33RXNjaXVrQqG1My5VoJWecqv4QHUorLKyLN1s5md3K2SuBsVKZ1cqwTmaJwBAl

1888. Αχειροποίητος. Τότε ήταν το Εσκί Τζουμά, τζαμί για 480 χρόνια. Το εσωτερικό του ναού-τεμένους.

1908. Αχειροποίητος. Εσκί Τζουμά τζαμί. Κτίστηκε τα μέσα του 5ου αιώνα πάνω σε μεγάλο δημόσιο ρωμαϊκό λουτρό, εικάζεται ότι ακόμα νωρίτερα στη θέση του βρισκόταν ναός της Αφροδίτης.

Δύο κιονοστοιχίες, με 12 κίονες η καθεμία, διαιρούν το ναό σε 3 μέρη.

Το 1430 ήταν η πρώτη εκκλησία που μετατράπηκε σε τζαμί από τον Μουράτ τον Β'. Μετά την άλωση η τελετή για την κατάκτηση της πόλης έγινε εδώ. Από το 1430 μέχρι το 1912 αποτέλεσε το κυριότερο τζαμί με την ονομασία Εσκί Τζουμά (τζαμί της παλιάς προσευχής της Παρασκευής).

Βυζαντινό κιονόκρανο.

Σύνθετα ιωνικά κιονόκρανα, χρονολογούνται στα μέσα του 5ου αιώνα, προϊόντα εργαστηρίων της Κωνσταντινούπολης,

Στον όγδοο από ανατολικά κίονα της βόρειας κιονοστοιχίας υπάρχει στα τούρκικα η επιγραφή: “Ο σουλτάνος Μουράτ πήρε τη Θεσσαλονίκη. 883” (δηλαδή το 1430).

Παλαιοχριστιανική ξυλόστεγη βασιλική. Κτίστηκε μεταξύ των ετών 450 – 475.

Πολλά διακοσμητικά στοιχεία καθώς και ψηφιδωτά του ναού χρονολογούνται τον 5ο αιώνα, πιστοποιούν την ύπαρξη σημαντικών καλλιτεχνικών εργαστηρίων στη Θεσσαλονίκη εκείνη την εποχή.

Πανοραμική φωτογραφία, σε πολύπτυχη κάρτα, με ενδιαφέρουσα απεικόνιση των ανατολικών τειχών της Θεσσαλονίκης, ξεκινώντας από τον Πύργο του Τριγωνίου (δεξιά). Το παραλιακό της εύρος εκτείνεται από το κτήριο ιδιοκτησίας του Ισλαχανέ (αριστερά) μέχρι τον κήπο του Μπεστσινάρ στο βάθος στο τρίτου μέρους της. Αξίζει να την κλικάρετε και να την δείτε σε μεγέθυνση. Λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη του Δημοτικού Νοσοκομείου (Χαμιδιέ) (σημ. νοσοκομείο Άγ. Δημήτριος) και την μη κατασκευή του Νοσοκομείου Γεννηματάς, μπορούμε να τοποθετήσουμε την φωτογραφία στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1900. H κάρτα προσφέρθηκε σε δημοπρασία στο Delcampe.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ZPh1aMrphBPyRV84rfVbxVfJ8vQcvb7EmaeRdXCj4zEnvgLphgWwMDitTC78eyfl

Εβραίοι αχθοφόροι (χαμάληδες), φωτογραφία τραβηγμένη στο ατελιέ του φωτογράφου Paul Zepdji. O Zepdji δημιούργησε εκτός από τις πασίγνωστες φωτογραφίες της πόλης και μια σειρά εξαιρετικών πορτρέτων μέσα στο ατελιέ του που παραθέτουν μεταξύ άλλων τις διάφορες κοινωνικές τάξεις και επαγγέλματα (βλ. https://archive.saloni.ca/1292). Χαρακτηριστικό το σκηνικό πίσω από αχθοφόρους, καθώς και η αναγραφή στο κιβώτιο των αρχικών PZ του ονοματεπώνυμου του Zepdji. Το κλισέ της φωτογραφίας κυκλοφόρησε ως κάρτ-ποστάλ από αρκετούς εκδότες.

Η φωτογραφία σε εξαιρετική ανάλυση, ανήκει στην συλλογή του Pierre de Gigord και περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης “Salonique Jerusalem des Balkans” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid035zMtNmp8aFUgb1KJWrZy5iVRFMi6jUBYCd8BkHd67P7e26DVDZNaNBTBFDj6cdG4l

Και μια έγχρωμη απόδοση του σκηνικού από τον Σπύρο Αλευρόπουλο Μια ενδεικτική κάρτ ποστάλ των αχθοφόρων, με εκδότη τον G. Bader από διαδικτυακή δημοπρασία του delcampe.

Κεραμοποιεία Αλλατίνι. Ξαναχτίστηκαν το 1939 στην Χαριλάου, μετά την Νέα Ελβετία. Το 1972 έκλεισαν οριστικά. Τα 88 του στρέμματα πρόσφατα ανακοινώθηκαν σαν χώρος κατασκευής ουρανοξύστη !

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0vuVzGQMsdWeZhknZA3BA1PnfY2oqK4UgoynQ62EmRPPAhEDJvwJKqJgw5DvsMyJl

Παλιό Κεραμοποιείο Αλλατίνι. Οδός Ανδρούτσου γωνία με την ανατολική όχθη του χειμάρρου του Κυβερνείου (σήμερα Κοσμά Αιτωλού). Το ρεπορτάζ της πυρκαγιάς του 1936. Ξεκίνησε να λειτουργεί το 1880 σε χώρο παλιότερου μικρού κεραμουργείου ιδρυμένου το 1848. Καταστράφηκε από πυρκαγιά στις 21 Σεπτεμβρίου του 1936. Ξαναχτίστηκε το 1939 στη Νέα Ελβετία μέχρι το 1972. Τα 88 στρέμματα που καταλαμβάνει είναι έτοιμα για τις συνηθισμένες στην πόλη σκανδαλώδεις συμβάσεις.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02oc1oDA7KuPtt2gc8FxqMbiTjdmU2syryBNGCeKETMbRLsnwwU6ztrshxWEM8HzHLl

Κεραμοποιείο Αλλατίνι. Ξεκίνησε να λειτουργεί το 1880 σε χώρο παλιότερου μικρού κεραμουργείου ιδρυμένου το 1848.

Κεραμοποιείο Αλλατίνι. Η πυρκαγιά στις 21 Σεπτεμβρίου του 1936.

Το ρεπορτάζ της “Μακεδονίας”

Ρεπορτάζ της “Μακεδονίας” μέρος 2ο.

Τα ερείπια του Κεραμοποιείου Αλλατίνι μετά την πυρκαγιά

1916. Παλιό Κεραμοποιείο Αλλατίνι.

Άγημα Ρώσων στρατιωτών παρελαύνει στην πλατεία Βαρδαρίου ανεβαίνοντας στην οδό Λαγκαδά τον Αύγουστο του 1916.

Το ενδιαφέρον στοιχείο της φωτογραφίας είναι, ότι μας παρέχει μια κοντινή οπτική των οικιών που βρισκόταν στην απέναντι γωνία των οδών Εγνατίας και 26ης Οκτωβρίου. Στα δεξιά πίσω από το δέντρο το ξενοδοχείο “Κωνσταντινούπολις”. Το ίδιο ακριβώς πολυφωτογραφημένο Ρωσικό άγημα το είχαμε δει πάλι, στιγμές νωρίτερα στην διασταύρωση των οδών Εγνατίας και Ιπποκράτους (βλ. ανάρτηση https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid09xn9dSWtiYcz7pgSZDPmmkJi4pxERFUVXDPkjYWsgMJDrThf6GPVuuRhukKdfMq4l) καθώς και στιγμές μετά στην άνοδο της Λαγκαδά. Η φωτογραφία τραβηγμένη από τον Γάλλο φωτογράφο Prouho με Κωδ. SPA 64 K 3832 προέρχεται από τα Γαλλικά Αρχεία imagesdefense.gouv.fr.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0sWjdP7qcdUg3dBEJgEbiz5cPc7y2tEbgLKwyJmBAQ99CA76UFZwdzfj1yduHYCW9l

Τα σημεία συσχέτισης των δύο κτηρίων στην γωνία των οδών Εγνατίας και 26ης Οκτωβρίου με βάση απόσπασμα αεροφωτογραφίας της πλατείας Βαρδαρίου, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Αλέκας Γερολύμπου.

Το κατάστημα Νεωτερισμών και Υφασμάτων «Λαϊκή Αγορά » του Ιωάννη Αβραμίδη στα Διαβατά γύρω στο 1960. Με την επισήμανση του εγγονού του Πατρός Πολύκαρπου Κοτσασαρλόγλου, το πρώτο κατάστημα του Ι. Αβραμίδη τοποθετείται στην οδό Βασιλέως Κωνσταντίνου 37 στα Διαβατά.

Η φωτογραφία προέρχεται από την ανάρτηση του κ. Χρύσανθου Τσομπάνογλου στην ομάδα «Αναμνήσεις από τα Διαβατά και Μαγνησία».

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Nw9HhoaAQVSucuNgZSGd1KxmeChitJhqzarzrhF18kWZ6waNvTsY16z2QAvmMwcSl

Μετά τον περίβολο του ορφανοτροφείου δεκάδες παϊτόνια σε στάση “ταξί”.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Dnvsf5EWbqGijRERv67i2oQ9RynZHUCN4oLCic3eK1YhXeiEdrse3Dq8Y2zemYh8l

Σύγχρονη λήψη (2022) από διπλανό σημείο. Δεξιά η είσοδος του Ορφανοτροφείου.

Λεωφόρος Νίκης στα δυτικά των χαρακτηριστικών μικρών κτισμάτων της νηματουργίας Saias/Sides γύρω στο 1908-1909 που φαίνονται στην δεξιά άκρη (βλ. ανάρτηση https://archive.saloni.ca/1355).

Το πλοιάριο με Αρ. 23 υποθέτω ότι είναι της οθωμανικής ναυτιλιακής Şirket-i Hayriye-i Hamidiye, η οποία είχε βραχύβια παρουσία στην Θεσσαλονίκη. Τα πλοιάρια της ως φέρρυ-μποτ, εκτελούσαν δρομολόγια κατά μήκος της παραλίας στην διαδρομή Μπεστσινάρ-Μύλοι Αλλατίνη.

Η φωτογραφία του Ali Eniss, περιλαμβάνεται στην συλλογή Pierre de Gigord, στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0pK5WcankQFunSGhH6MJDhFQVWQKkb5dGEfi6qBoshuyH9ELSuQZv4jUJpJTy2zUul

Το Ξενοδοχείο “Εξέλσιορ” σε κάρτα των τελών της δεκαετίας του 1920. Το κτήριο διατηρείται μέχρι σήμερα στην γωνία των οδών Μητροπόλεως και Κομνηνών.

Η οικοδομική άδειά του, εκδίδεται με μελέτη των μηχανικών Ελί Χασσίδ-Φερνάντεζ και Ζοζέφ Πλεϋμπέρ, στο όνομα του Ασέρ Ματαλών (βλ. www.salonikajewisharchitecture.com ). Στο φάκελο του οικοπέδου σώζονται προσχέδια με μολύβι, από άγνωστο γαλλομαθή μηχανικό, τα οποία προβλέπουν την διαμόρφωση δύο (2) διαμερισμάτων ανά όροφο. Τον Γενάρη του 1925 την μελέτη του οικοπέδου αναλαμβάνουν οι Ελί Χασσίδ-Φερνάντεζ και Ζοζέφ Πλεϋμπέρ, οι οποίοι μελετούν την κατασκευή ενός ξενοδοχείου. Το κτίριο λειτουργεί ως ξενοδοχείο ήδη, όταν στις 6 Οκτωβρίου 1927 το Γραφείο Σχεδίου Πόλης ειδοποιεί τον ενοικιαστή-διευθυντή του Ξενοδοχείου Α. Χατζή-Τσώμο για άμεση κατεδάφιση του ξύλινου παραπήγματος (ανθώνας) στην ταράτσα. Διακρίνονται στην κάρτα δύο μαγαζιά στο ισόγειο. Το ένα από αυτά αναγνωρίζεται.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02zDQwKC3MGMXQataUhaoz75A3W4EBiui4Dq7Lxti2PE2WwUPatyqGRCX3UwfS1aJ3l

Ι. Θεμενακης – Αγγλικόν Εμπορορραφείον

Από διαφήμιση εποχής που είχαμε δει εδώ: https://www.facebook.com/photo?fbid=718126780361963&set=a.465862328921744

Και από την συλλογή του Βαγγέλη Καβάλα μια ματιά στην βιτρίνα του.