Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

ΤΟ ΜΠΑΛΑΟΥΡΟ Όταν το μπάζωμα της νέας παραλίας είχε προχωρήσει αρκετά , βρέθηκε ξαφνικά η παρέα της Σπάρτης και της Αγίας Τριάδας χωρίς θάλασσα για κολύμπι. Η Καστέλα ,το Φάληρο , το νεοκλασικό του Άρη στην Όλγας , το Μιραμάρ , τα Κύματα μπαζώθηκαν , έγιναν πλέον στεριά . Τότε ανακαλύψαμε ότι ένας νέος χώρος δημιουργήθηκε για να συνεχίζουμε να κολυμπάμε κανονικά στην γειτονιά . Η νέα παραλία , τα μπλόκια που μας προσφέραν ένα νέο τρόπο το ίδιο καλό και με πολλά νέα καλούδια που παλιότερα δεν είχαμε . Το κοντινότερο σημείο που είχε το πλεονέκτημα να έχει και σκαλάκια που μας επέτρεπε να σκαρφαλώνουμε από την θάλασσα , ήταν ακριβώς μπροστά μας , το περίφημο ΠΙ στα μπλόκια μπροστά στο Ξενοδοχείο Μακεδονία Παλλάς . Βέβαια από την παλιά γραμμή της παραλίας απείχε αρκετά μέτρα καμμιά 200 ριά κι έτσι βρήκαμε μεν θάλασσα αλλά τα νερά ήταν βαθιά και βουτώντας μέσα έπρεπε να ξέρεις οπωσδήποτε μπάνιο . Όσοι δεν ήξεραν έμαθαν θέλαν δεν θέλαν . Το σημείο είχε πολλά πλεονεκτήματα που τα ανακαλύψαμε σιγά σιγά . Κάθε απόγευμα στον πεζόδρομο της νέας παραλίας κατέβαιναν εκατοντάδες συμπολίτες να κάνουν την βόλτα τους και τα καλοκαίρια να δροσιστούν . Η παρέα που το κολύμπι είχε γίνει καθημερινό βίωμα αφού έκανε το πρωινό μπάνιο στο ΠΙ , κατέβαινε και το απόγευμα να ρίξει τις βουτιές της μια και κίνητρο ήταν μεγάλο . Ανάμεσα στους περιπατητές υπήρχαν και τα κορίτσια της γειτονιάς . Και ποιος δεν θάθελε να τον δει το κορίτσι του , η το κορίτσι που ήταν ερωτευμένος και επιθυμούσε , να τον δει να κολυμπάει σαν αθλητής κολύμβησης , κάνοντας κρόουλ , πρόσθιο , ύπτιο , ακόμα και πεταλούδα αν μπορούσε , ακόμη και εντυπωσιακές βουτιές . Γιατί εκτός από την κολύμβηση σιγά σιγά αρχίσαμε να μαθαίνουμε να κάνουμε βουτιές από πάνω από τα μπλόκια μια και η θάλασσα ήταν βαθιά όχι παντού βέβαια και τις επέτρεπε . Εμφανίστηκαν επίσης κάποια στιγμή στα μπλόκια παιδιά κι από άλλες γειτονιές και αθλητές των ομάδων της Θεσσαλονίκης του Άρη του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή μια και τα κολυμβητήριά τους είχαν μπαζωθεί . Του Άρη στο νεοκλασικό της Βασ. Όλγας του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή δίπλα στο Μιραμάρ και τα Κύματα που δεν ήταν τίποτε ιδιαίτερο , παρά κάτι μικρές ξύλινες παράγκες δίπλα στην θάλασσα ίσα για να ξεντύνονται . Πρώτη μας φορά βλέπαμε κανονικούς κολυμβητές που μας εντυπωσίαζαν με το στυλ την ταχύτητά τους και βαλθήκαμε να τους μοιάσουμε μιμούμενοι τις κινήσεις τους . Έτσι ξεπήδησαν απρόσμενα αρκετά ταλέντα κολύμβησης εκεί στα μπλόκια το ΠΙ . Τα απογεύματα οι κανονικοί αθλητές της κολύμβησης έκαναν επίδειξη κολυμβητικών ικανοτήτων και καταδύσεων γιατί πολλοί από αυτούς συμμετείχαν σε κανονικούς κολυμβητικούς αγώνες και σαν καταδύτες . Κοντεύαμε να σκάσουμε , να έρθουν στην γειτονιά μας ξένοι να μας φάνε τα κορίτσια μας . Έτσι ο ανταγωνισμός έφερε φανταστικά αποτελέσματα . Γίναμε φίλοι τους και κολυμπώντας δίπλα τους αρχίσαμε να μαθαίνουμε τα μυστικά . Και ενώ όλα αυτά τα καλά γινότανε εμφανίστηκε από το πουθενά κι ένας που ήταν αντίθετος μ΄ αυτά τα όμορφα που συνέβαιναν στο ΠΙ μας .. Ήταν το Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης που είχε στη δικαιοδοσία του όλο το παραλιακό μέτωπο κι απαγόρευε το κολύμπι . Έτσι σχεδόν κάθε μέρα είχαμε σε ανύποπτο χρόνο την επίσκεψη ενός ναύτη του λιμενικού που μας έδιωχνε . Κι επειδή εμείς δεν μασούσαμε φεύγαμε μεν αλλά μόλις ο ναύτης απομακρυνόταν ξαναγυρνούσαμε . Χάναμε εμείς τέτοιο γλέντι , παίζαμε κρυφτούλι κάθε μέρα . Μόλις έπεφτε σινιάλο ... • Παιδιά ο ναύτης … Βγαίναμε γρήγορα γρήγορα από τη θάλασσα , αρπάζαμε τα ρούχα και τα παπούτσια που τα είχαμε χώσει ανάμεσα στους θάμνους δίπλα στα παγκάκια και όπου φύγει φύγει . Ο λόγος του φευγιού μας ήταν γιατί ο ναύτης μας είδε κι αποείδε ότι με μας χωριό δεν γίνεται , άρχισε να άρχισε να λαβαίνει ποιο δραστικά μέτρα . Μας κυνηγούσε να μας πιάσει κι επειδή δεν μπορούσε να μας πιάσει – μπορούσε τότε κανείς να μας παραβγεί στην τρεχάλα – αναγκάστηκε να ψάχνει να βρει τα ρούχα μας και όποιος ήταν ο τυχερός και του τα έβρισκε τον ακολουθούσε μέχρι το Λιμεναρχείο για να τα παραλάβει . Εκεί τα παραλάμβανε μεν αφού προηγουμένως πέρναγε μια βόλτα από το μπαλαούρο , τον χώρο κράτησης των παραβατών του Λιμεναρχείου . Κυκλοφορούσαν πολλές φήμες για το τι γινόταν στο Λιμεναρχείο για παραδειγματισμό του και φυσικά και για όλων μας που μαθαίναμε τα νέα . Πρώτον ίσως ένα χέρι ξύλο , δεύτερον κλήση του κηδεμόνα για παραλαβή του άτακτου , τρίτον κλήση του σχολείου που σου φόρτωναν καμιά περιποιημένη αποβολή και τέλος και φοβερότερο το κλείσιμο στο μπαλαούρο για κανένα βράδυ με την ανάλογη περιποίηση . Μια από τις περιποιήσεις ήταν ότι σου άδειαζαν ένα τσουβάλι πατάτες , σου έδιναν ένα μαχαίρι και σούλεγαν καθάρισέ τες όλες και μετά είσαι ελεύθερος . Τρέμαμε τη στιγμή ότι κάτι τέτοιο θα μας συμβεί και λαβαίναμε τα μέτρα μας . Δυστυχώς όμως μια τέτοια κακή στιγμή είχα κι εγώ . Όταν έπεσε το σύνθημα … • Παιδιά ο ναύτης … δεν πρόλαβα να βγω έγκαιρα . Έτσι ο ναύτης πήρε τα δικά μου ρούχα αναγκάζοντάς με να τον πλησιάσω . • Δικά σου είναι ? • Ναι • Πάμε πρώτα μια βόλτα στο Λιμεναρχείο για να σου τα δώσω . Άρχισα να τον παρακαλάω να του υπόσχομαι ότι δεν θα κολυμπήσω ξανά στο ΠΙ . Αυτός ανένδοτος ξεκίνησε με βήμα ταχύ και μούδωσε μόνο τα παπούτσια , γιατί δεν μπορούσα περπατώντας με γυμνά πόδια στο τσιμέντο να τον φτάσω . Περπατήσαμε όλη την παραλία και εγώ σ΄ όλη την διαδρομή να τον παρακαλάω να τον ικετεύω , τίποτε αυτός . Είχαμε φτάσει στην πλατεία Αριστοτέλους το Λιμεναρχείο με το μπαλαούρο ήταν ένα βήμα . Είπα μέσα μου , η ταν η επί τας και πήρα την μεγάλη απόφαση . Βάζω όσες δυνάμεις και κουράγιο μου είχαν απομείνει και του αρπάζω από τα χέρια τα ρούχα μου . Αυτός μη περιμένοντας τέτοια αντίδραση από μέρους μου τα έχασε κι εγώ θριαμβευτής με το πολύτιμο φορτίο στα χέρια μου , πάτησα ένα τροχάδι που ακόμη το θυμάμαι και εξαφανίστηκα από τα μάτια του . Ούτε που του πέρασε μάλλον από το νου να με κυνηγήσει , γιατί κατάλαβε ότι ήταν αδύνατον να με προλάβει . Χώθηκα σε ένα στενό δίπλα στη Μητροπόλεως και ήσυχα ήσυχα φόρεσα τα ρούχα μου και σαν κύριος πήγα σπίτι . Το μπαλαούρο το γλύτωσα , αλλά δυστυχώς δεν γλύτωσα το σπίτι μου . Τα νέα είχαν φτάσει εκεί και η μητέρα μου την είχε στημένη και με περίμενε με άγριες διαθέσεις ... Ο λόγος που ανέβασα τον πίνακα με τον ναύτη του Τσαρούχη , είναι γιατί μου θυμίζει τον δικό μου ναύτη , που ήταν κι αυτός του Λιμενικού Σώματος . Από χρόνια τον έχω στο γραφείο μου σε μια μακρόστενη αφίσα μεγαλύτερη από ένα μέτρο . Τι να κάνω ο Τσαρούχης είναι ένας από τους αγαπημένους μου ζωγράφους κι ο πίνακάς του αυτός από τους ωραιότερους ...

Γιώργος Κοτσίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ujpcRSJ88CXmQuJzFgPjuJfxNvfeNf3SnpqSws55EV81KCfUb4wnL2B6FtQdLor5l

Messageries Maritimes. Γαλλική Ναυτιλιακή Εμπορική Εταιρία. Κολοσσός των μεταφορών στην Μεσόγειο. Η χρυσή της εποχή ήταν από το 1851 μέχρι το 1914. Περιστασιακά γνωστή σαν “Mes ” ή με τα αρχικά του “MM”. Στην Θεσσαλονίκη τοποθετήθηκε έγκαιρα με ιδιόκτητο κτήριο στην Λεωφόρο Νίκης. Ημερομηνία εγκατάστασης 1870 +/– . Κοντά στο άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ και το γκρέμισμα του παραθαλάσσιου τείχους.

Η Γαλλική εταιρία διεκπεραίωνε τότε την αλληλογραφία όλων των χωρών της Μεσογείου με ειδικές προνομιακές συμβάσεις. Στο ισόγειο του παραλιακού κτηρίου της λειτουργούσε το Γαλλικό Ταχυδρομείο. Φυσικά αρχική τους εργασία ήταν οι μεταφορές εμπορευμάτων και αργότερα επιβατών. Επέζησε από το 1851 μέχρι το 1970, για 120 χρόνια.

Τα λιμάνια που προσέγγιζε ήταν η Μάλτα, η Αλεξάνδρεια, το Port-Said, η Συρία, η Σμύρνη, η Θεσσαλονίκη, η Κωνσταντινούπολη και η Μαύρη Θάλασσα. Ο Πειραιάς θεωρούνταν τότε ασήμαντο λιμάνι.

Η πτώση της ήρθε με την άνοδο της επιβατικής κίνησης των αεροπλάνων αλλά και το κόστος της βενζίνης στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Το 1977 η εταιρία, που τώρα ασχολείται με φορτηγά, ορισμένα δεξαμενόπλοια και τα πρώτα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, συγχωνεύθηκε με άλλη μεγάλη εταιρία για να γίνει η Compagnie Generale Maritime (CGM).

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02DdyMvmAdNEt3qpeGPyMxkaGrj5spu2ovA37wXQLXHCmdc25q1JRNE5wpiZgRDEgNl

Στο κέντρο το κτίριο της Messageries Maritimes. Γαλλικής Ναυτιλιακής Εταιρίας. Στο ισόγειο του λειτουργούσε το Γαλλικό Ταχυδρομείο.

Τον Ιούνιο του 1856 ανοίγει το Γαλλικό Ταχυδρομικό γραφείο Salonique. Το γραφείο έκλεισε στις 31 Οκτωβρίου 1914, όταν έκλεισαν οριστικά και όλα τα άλλα ξένα ταχυδρομικά γραφεία της πόλης.

Messageries Maritimes. Αριστερά του το καφέ Κρυστάλ, δεξιά το κινηματοθέτρο Ολύμπια.

Messageries Maritimes. Στην Θεσσαλονίκη τοποθετήθηκε έγκαιρα. Ημερομηνία εγκατάστασης 1870 +/– . Κοντά στο άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ και το γκρέμισμα του παραθαλάσσιου τείχους.

Messageries Maritimes. Γαλλική Ναυτιλιακή.

Στο ισόγειο του παραλιακού κτηρίου της λειτουργούσε το Γαλλικό Ταχυδρομείο.

Το κτήριο της Messageries Maritimes επέζησε και μετά την πυρκαγιά.

Αριστερά το κτήριο της Messageries Maritimes στον μεσοπόλεμο.

H προκυμαία από την Πλατεία Βενιζέλου προς τα δυτικά, μεταξύ 1908 με 1909. Μπροστά ο χώρος του διαμορφωμένου πλέον λιμανιού που οδηγεί προς την πρώτη προβλήτα άδειος, με τα κτίρια της οδού Βότση να μην έχουν κτιστεί ακόμη, ενώ στα δεξιά η διακρίνεται η παραλιακή οδός Κουντουριώτη. Στο βάθος δεσπόζουν τα δίδυμα μέγαρα γραφείων της Bartisol, τα οποία χτίστηκαν μεταξύ 1906 και 1907 από την εταιρία που κατασκεύασε το λιμάνι και τα οποία καταστράφηκαν στους βομβαρδισμούς του Σεπτεμβρίου του 1944. Η πανέμορφη φωτογραφία τραβηγμένη από πλεούμενο μπροστά από την αποβάθρα (Débarcadère) με τα “Μαυριτανικά” κιόσκια από τον Ali Eniss. H φωτογραφία ανήκει στην συλλογή του Pierre de Gigord και περιλαμβάνεται στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans ” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02jPGruk7Havw6n4TPqjf43JtkrSGfgs7BGbDfEJUqPXw3gpgYgfGB1shKRSxdSRBnl

Αριστερά το κτίριο διαμερισμάτων της Νεσιμπέ Χανούμ νεόκτιστο. Κτίστηκε το 1909 σε σχέδια Βιταλιάνο Ποζέλι.

Ευθεία η δενδρόφυτη Λεωφόρος των Εξοχών μέχρι την σημερινή οδό Κολοκοτρώνη. Αρκετά τα παϊτόνια και φυσικά το τραμ. https://archive.saloni.ca/715

Άλλη μια φωτογραφία του Ali Eniss, μέρος της συλλογής Pierre de Gigord, που περιλαμβάνεται στην έκθεση “Salonique Jerusalem des Balkans” και παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0qddj6BaZWbi9MsVxp6Zu9i5Jzpw4AfHREteE1J8xPz7ssMh1n4E47smTX5D6B43vl

Αυτοχρωμική φωτογραφία της Μονής Βλατάδων, με επιμέρους πανόραμα προς τα ανατολικά, γύρω στα 1917 με 1918. Μπροστά η πτέρυγα των κελιών των μοναχών. Η φωτογραφία τραβηγμένη από τον Πύργο του Λαπαρδά, ανήκει στην συλλογή του Pierre de Gigord και περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης “Salonique Jerusalem des Balkans” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι. Στο βάθος διακρίνεται η παρουσία πλήθους στρατιωτικών πλοίων.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0aRmCNsjYmLZMDvrzeccUcf5D1KD6syGNhnTZhAfrsx52VBxWxkW2x6novb4mE6JTl

1870 – 1895. Όταν η Θεσσαλονίκη είχε μεταφορικές γραμμές τραίνων (εμπορευμάτων και επιβατών) με πυκνές διασυνδέσεις για Ευρώπη και Κωνσταντινούπολη, το χωριό της Αθήνας συνδεόταν με την ... Πάτρα. Το δε λιμάνι του Πειραιά δεν το υπολόγιζε κανείς. Ακόμα και στην ιστορία του σιδηροδρόμου, που γράφουν αθηνοκεντρικά, μπερδεύουν το τραμ με τον σιδηρόδρομο. Η Θεσσαλονίκη δεν συμπεριλαμβάνεται. Το δίκτυο τους ήταν στο μεγαλύτερο μέρος του μετρικό (πλάτος γραμμής 1 m) και εξυπηρετούσε τοπικές ανάγκες, αφού οι διεθνείς προδιαγραφές προέβλεπαν γραμμές πλάτους 1,56 m. O “κωλοσούρτης”, ατμήλατο τραμ, που μας τον πλασάρουν σαν τραίνο, συνέδεε το κέντρο της Αθήνας με το Νέο Φάληρο.

1871 κατασκευάστηκαν τα κτίρια του πρώτου Σιδηροδρομικού Σταθμού στην πόλη. Στην φωτογραφία που ανήκει στην συλλογή του Pierre de Gigord και περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης “Salonique Jerusalem des Balkans” απεικονίζονται οι αποθήκες εμπορευμάτων και τα εκατοντάδες βαγόνια. Σιδηροδρομικός Σταθμός σχεδιασμένος για μεγάλα πράματα. Από τους σημαντικότερους στην Ευρώπη των αρχών του 20ου αι. Σήμερα φτάσαμε στο σημείο να έχει σταματήσει η λειτουργία όλων των γραμμών ανατολικά και να υπολειτουργούν οι υπόλοιπες.

Όλα τα δεινά που ζούμε μέχρι σήμερα τα προκάλεσαν και τα προκαλούν σκόπιμα, υποβαθμίζοντας τα μέσα μεταφοράς της πόλης, διαλύοντας τον σιδηρόδρομο και περιθωριοποιώντας το λιμάνι. Κέντρο αποφάσεων για τα τραίνα στην Αθήνα είναι ανέκδοτο. Δεν είναι τοπικισμός, είναι η καθαρή αλήθεια που συνεχίζεται από το 1912 μέχρι σήμερα. Μετρό -ανέκδοτο- και Fly Over είναι το κερασάκι στην τούρτα που μας επέβαλαν για πρόσθετες ταλαιπωρίες. 2 χαμένες θέσεις τοπικών βουλευτών από κρητικάτσα αρχηγούς κομμάτων που μας επισκέπτονται βλέποντας μας σαν ερωτική πόλη για να μας ... ερωτευτούν. Μας έχουν γραμμένους κανονικά ... φταίνε και οι εκάστοτε “τοπικοί” άρχοντες , όλως παραδόξως οι περισσότεροι με καταγωγές μακρινές που δεν νοιώθουν καν την πόλη στο πετσί τους. https://archive.saloni.ca/1473 Δ.Μ.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02u2eZdorvhRKNspcRPzHWazeRWfBcLFvWw3BtnrZhNout4AVDuXDesnHgbtmWtNRhl

Φάλαγγα αποχωρούντων ελλήνων στρατιωτών στη γωνία Λεωφόρου Νίκης με πλατεία Βενιζέλου, μπροστά από το καφεζυθοπωλείο Κρυστάλ , του οποίου μόλις διακρίνεται η ταμπέλα.

Βρισκόμαστε τον Δεκέμβριο του 1915 και οι συμμαχικές δυνάμεις της Αντάντ, απαίτησαν την αποχώρηση ελληνικών στρατευμάτων από την περιοχή της Θεσσαλονίκης. Τελικά στις 11 Δεκεμβρίου 1915 ο ουλαμός των εφέδρων υγειονομικών αξιωματικών μετατίθεται και αποχωρεί από την πόλη. Η στερεοσκοπική φωτογραφία προσφέρθηκε σε δημοπρασία του ebay

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ynqknLr28ktVPE9eg64neQjT2QDemdZBt543xi3WnHLxzp4ijAgqB1CqoJnKfAjel

Λατρεμένες Συκιές, σε αυτοχρωμική φωτογραφία περίπου το 1917 με 1918, της εξαιρετικής συλλογής του Pierre de Gigord, η οποία περιλαμβάνεται στο πολύτιμο βιβλίο της Catherine Pinguet επιμελήτριας της έκθεσης “Salonique Jerusalem des Balkans ” που παρουσιάζεται στο Musée D'art et d'histoire du Judaïsme στο Παρίσι. Είμαστε έξω από τα κάστρα, πιο χαμηλά από το τότε νταμάρι, στο χώρο που οποίου σήμερα βρίσκεται το γήπεδο του ΒΑΟ, περίπου προς την συμβολή των οδών Προνοίας και Μετεώρων. Η φωτογραφία έρχεται να συμπληρώσει την γνωστή φωτογραφία της συλλογής Albert Kahn (βλ. ανάρτηση https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02oRndorf9dchAtc5TxoXC97nm3pV6qYN89XXTP8qaL4WMcYzK8kUKtSbYVypmKv5Hl).

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02a5tHoXqJXoXHUmWpNKeoHtAhn9W91zNhw1Fdyci2M9VqVS99Z7DzYhN3jbfBFGrFl

Πανοραμική φωτογραφία της πόλης προς τα δυτικά, κατά την διάρκεια της κατοχής. Μπροστά μας η οδός Έκτορος προς Περιάνδρου. Η φωτογραφία προσφέρεται στο ebay.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0rotbLrHhk1oe9PSeRtUGZuGHMixiwF3TUQoXTqjWGfErFJsDKRuBNahRH2LLRaJVl

Πανοραμική πανέμορφη φωτογραφία προς τα ανατολικά, τραβηγμένη κατά την διάρκεια της Κατοχής από τον Πύργο του Τριγωνίου. Αναμνήσεις, θύμησες, με υπάρχοντα και χαμένα προ πολλού σημεία αναφοράς. Προσφέρεται στο ebay.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0NjnZviLfSoTq7Zixxg8fSPQCmZvMKoAenGDte633JfzUc3QZMBGUHNZVvMsHCzvel