Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Ανεβαίνοντας την οδό Κλαυδιανού, πριν την συμβολή της με την σημερινή οδό Παναγίας Φανερωμένης. Στα δεξιά διακρίνεται ο Πύργος του Κλαυδιανού και αριστερά ο εξωτερικός τοίχος που περιέβαλε το συγκρότημα του Μεβλεβιχανέ. Στο βάθος της φωτογραφίας μόλις εμφανίζονται τα Τείχη στην άνοδο της οδού Έβρου μετά την Πλατεία Περιστερίων.

Η λεζάντα αναφέρει ως φωτογράφο τον Ali Eniss με την περιγραφή “Enfants en promenade le long des murailles”.

Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στην άκρως ενδιαφέρουσα έκθεση “Salonique. Jérusalem des Balkans, 1870-1920” που πραγματοποιείται στο Μουσείο “d'art et d'histoire du Judaïsme” στο Παρίσι από 19 Σεπτεμβρίου 2023 με 21 Απριλίου 2024.

Η έκθεση περιλαμβάνει φωτογραφίες της δωρεάς του συλλέκτη Pierre de Gigord.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0GcTu1a5JZgNVYjJ3PNACB1Zhio6nfmU9njAksJ5U39vsFnBuFqMoiu4pE4NDppz9l

Λεβή Μπαρούχ του Χαΐμ, εβραίος θεσσαλονικιός που πήρε πτυχίο μαθηματικού, με άριστα, από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Γεννήθηκε το 1918 στη Θεσσαλονίκη, πέρασε με εισαγωγικές εξετάσεις την ακαδ. χρονιά 1936-1937 και πήρε πτυχίο με άριστα στις 17-7-1941.

Ένα έτος πριν, την ακαδ. χρονιά 1935-1936, είχε εισαχθεί στο ίδιο Τμήμα κι ο Κοέν Πέπο του Σαμουήλ. Πέρασε όλες τις τμηματικές εξετάσεις κανονικά, αλλά δεν πήρε πτυχίο. Ίσως διέκοψε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια της κατοχής έκαναν εγγραφή, άνευ εξετάσεων, 12 ακόμη εβραίοι θεσσαλονικείς, οι εξής: την ακαδ. χρονιά 1940-1941, ο Λάϊτμερ Εδμόνδος του Ιωσήφ κι ο Περέντε Ιωσήφ τους Μπις, την ακαδ. χρονιά 1941-1942 ο Σαλέμ Σολομών του Ισαάκ κι ο Ούρι Σαμουήλ του Ιακώβ, την ακαδ. χρονιά 1942-1943 ο Εσκενάζη Λέων του Χάϊμ, ο Βαρσάνο Σολίν του Δαβίδ, ο Χασίμ Σαμ του Χάϊμ, ο Μπεράχα Γιουδά του Ιακώβ, η (ή ο) Κραήλ Μαντίλδη του Μαρκάδο, η (ή ο) Ελιέζερη Κραήλ Ηλίας του Μαρκάδο, ο Κοέν Ισαάκ τουΑβραάμ κι ο Μπεράχα Αλβέρτος του Καρόλου. Και οι 12 φαίνονται στα αρχεία ότι δεν έλαβαν πτυχίο.

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Ruk3q84FRHL1K8usR7iyhppdK8smVkmb5qqF21nbpN37XRibgD7Ce4zqHaah1T2bl

Μορφωτικό και πολιτιστικό ίδρυμα.

Με τον διαχωρισμό Εκκλησίας – Κράτους στην Γαλλία το 1905 (τον οποίο δεν έχουμε καταφέρει ακόμη εμείς), το Γαλλικό Κράτος ξεκίνησε την δημιουργία κοσμικών σχολείων σε διάφορα μέρη της Μεσογείου. Η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε την πρώτη τους επιλογή. Το Λυσέ ξεκίνησε την λειτουργία του το σχολικό έτος 1906-1907.

Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα γαλλικές εταιρείες είχαν έντονη παρουσία στην οικονομική ζωή της πόλης, όπως πχ στο σημαντικό έργο της κατασκευής του Λιμανιού. Η Γαλλία ήταν από τις χώρες που πρώτες άνοιξαν Προξενείο στην πόλη. Τα γαλλικά, άνετα τότε εδραιώθηκαν σαν γλώσσα του εμπορίου. Αλλά και οι θρησκευτικές αποστολές, πέραν των κοσμικών όπως το Λυσέ, με τα σχολεία των Λαζαριστών, των Αδελφών του Ελέους και των Φρέρηδων έπαιξαν ρόλο ώστε τα γαλλικά να κυριαρχήσουν σαν πρώτη επιλογή ξένης γλώσσας στην Θεσσαλονίκη.

Μετά την πυρκαγιά του 1917, Γάλλοι αρχιτέκτονες (όχι μόνον ο Εμπράρ), όπως και γαλλοσπουδαγμένοι, βοήθησαν στην εφαρμογή του Νέου Σχεδίου Πόλης. Η όμορφη μεσοπολεμική εικόνα της πόλης οφείλει πολλά σαυτούς.

Το βασικό κτήριο του Ινστιτούτου, κτισμένο το 1906, καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1967. Το 1969-72 κατασκευάστηκε αυτό που υπάρχει σήμερα, δείγμα μεταπολεμικού μοντερνισμού. Στις εγκαταστάσεις του στεγάζονται επίσης το Γενικό Προξενείο της Γαλλίας και το Γαλλικό Σχολείο.

Το Ινστιτούτο συνεχίζει στις μέρες μας να προσφέρει σημαντικά. Προάγει τον σεβασμό και την αποδοχή της διαφορετικότητας, την αλληλεγγύη, την ισότητα, την πολυπολιτισμικότητα, την πολυγλωσσία. Διαθέτει αίθουσα εκθέσεων 300 τ.μ.

Συμμετέχει στα σημαντικότερα πολιτιστικά ραντεβού της Βόρειας Ελλάδας στον χώρο του σινεμά (Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ), των πλαστικών τεχνών (Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης και Μπιενάλε Φωτογραφίας), του βιβλίου ( Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ) και στον επιστημονικό χώρο (εκθέσεις, διαλέξεις ).

Συνολικά καταγράφεται σαν θετική παρουσία. Μην ξεχνάμε πως Σαλονικιοί, Εβραίοι και Έλληνες, βρήκαν καταφύγιο και συμπαράσταση στην Γαλλία για σπουδές ή το ξεκίνημα μιας νέας ζωής. Για τους Σαλονικιούς Εβραίους βοήθησε και η ύπαρξη της Alliance Israelite Universelle.


Οι φωτογραφίες τοποθετήθηκαν χρονολογικά. 1906 μέχρι την δεκαετία του 1970.

Το ινστιτούτο λείπει από τον διαδραστικό μας χάρτη, ήρθε η ώρα του.

Δ.Μ.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0riUgNHqMCAjvrkEHdrCw9PQPYkBVeUzrcdcXtciLmbAGeVWcv41iPeN9pfpusAXTl

Tο Σχολείο της Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής, γνωστότερο σαν Λυσέ. Κτισμένο το 1906. Εκεί κοντά και η φωτογραφία

Με τον διαχωρισμό Εκκλησίας – Κράτους στην Γαλλία το 1905 (τον οποίο δεν έχουμε καταφέρει ακόμη εμείς), το Γαλλικό Κράτος ξεκίνησε την δημιουργία κοσμικών σχολείων σε διάφορα μέρη της Μεσογείου. Η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε την πρώτη τους επιλογή. Το Λυσέ ξεκίνησε την λειτουργία του το σχολικό έτος 1906-1907.

1916. Σχολείο της Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής, γνωστότερο σαν Λυσέ. Κτισμένο το 1906, φιλοξένησε το Αρχηγείο της Στρατιάς της Ανατολής κατά τον ΑΠΠ.

1916, το Λυσέ από την κάτω μεριά.

Το Λυσέ κατά τον ΑΠΠ φιλοξενούσε στον περιβάλλοντα χώρο και νοσοκομείο. Εδώ από την μεριά της Ευζώνων.

Το Λυσέ από την μεριά της Λεωφόρου Στρατού. ΑΠΠ.

1917. Το Σχολείο της Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής, με τους πυροπαθείς στο Πεδίο του Άρεως.

1937, Λυσέ.

1937, μαθητές του Λυσέ τον Μεσοπόλεμο.

Κατοχή. Απόσπασμα αεροφωτογραφίας του Μηνά Δρεστηλιάρη. Η περιοχή γύρω από τo Λυσέ και την οδό Ευζώνων είχε “ανθίσει” κατά την διάρκεια του Μεσοπολέμου. Απόσπασμα από φωτογραφία συλλογής Μηνά Δρεστηλιάρη.

1963. Η βόρεια μοντέρνα πτέρυγα του Λυσέ υπήρχε από τότε.

1964. Η βόρεια μοντέρνα πτέρυγα του Λυσέ υπήρχε πριν την πυρκαγιά του 1967. Κάτω αριστερά μετά το βασικό κτήριο.

1965. Γαλλικό Ινστιτούτο. Παλιό κτήριο και νέα πτέρυγα συνυπάρχουν.

“Η φωτιά ήταν φοβερή και οι φλόγες ορατές από μακριά. Τα ερείπια κάπνιζαν μέχρι το μεσημέρι της επομένης. Ώσπου να τελειώσει το νέο κτίσμα, τα μαθήματα γίνονταν στο Μέγαρο Στάιν στην Πλατεία Ελευθερίας. Αν θυμάμαι καλά, ως το καλοκαίρι του '71.” Georgios Giannitsopoulos

Απόσπασμα αεροφωτογραφίας του Vangelis Καβάλα.

1975. Το νέο κτήριο του Λυσέ

Από την Αμαλίας προς την Ευζώνων φαίνετε το πίσω μέρος του νέου Λυσέ. Δείγμα μεταπολεμικού μοντερνισμού.

Η οδός Ευζώνων την δεκαετία του 70. Δεξιά το πίσω μέρος του Γαλλικού Ινστιτούτου.

Το νέο Λυσέ κατασκευάστηκε το 1969-72. Εδώ βλέπουμε το πίσω μέρος του, δείγμα μεταπολεμικού μοντερνισμού.

Ρυμοτομημένη με καλαισθησία για την εξυπηρέτηση και έκφραση πραγματικών αναγκών της πόλης και των κατοίκων της. Το ύψος των όμορφων οικοδομών δεν καταπίεζε τον χώρο. Τα δεντράκια, ακόμα και στην συνεχόμενη οδό Ερμού, ομοιόμορφα κατανεμημένα, ανάσα οξυγόνου. Ο σχεδιασμός τότε είχε μακρόπνοο ορίζοντα. Μετά ήρθαν οι επίγονοι ..

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0293smdfoLdtwXQsmyo4v89aLog1SjJwagBBf2tbCJDd7sXsyMjLDomD3goQuyCA6gl

Ματζέστικ, Mέγαρο Τυρολόη ... το καραβάκι “Θεσσαλονίκη”

https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0g88D6tNCSXsKUahGegzZS1achxjWm8qq2k5toETgXq7NXfCwnXu7FpJFrXFd8dQMl

Βρετανικό συσσίτιο τέλος. Ότι απέμεινε, βρίσκει άμεση κατανάλωση από τα χαριτωμένα πιτσιρίκια. Δεν φημίζονταν ποτέ για την κουζίνα τους, αλλά όταν πεινάς ... Θεσσαλονίκη, 1916.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0hRdocKyLcizBJks5f4qRMcqaMNwnbYDBELpzhx4wXiqydWxKTBvtGaABu9R6ZRbml

Στα 1961. Η Λεωφόρος Νίκης κομματάκι πιο ανθρώπινη. Άκρη αριστερά η οδός Καρόλου Ντηλ. Το εστιατόριο του Στρατή, το ξενοδοχείο Ματζέστικ στην γωνία με την οδό Αγίας Σοφίας.

Μέγαρο Τυρολόη, θερινός κινηματογράφος “Αμιράλ”. Το “Αχίλλειον” από τότε εκεί, στην γωνία με την οδό Βογατσικού.

Στην συνέχεια τα 4 πρώτα σπίτια προς Μητροπολίτου Ιωσήφ.

Facebook: https://www.facebook.com/photo/?fbid=675532104621431&set=a.465862328921744

Η πόλη στο μεταίχμιο της ανοικοδόμησης.

Η Νέα Βενιζέλου έχει ήδη διαμορφωθεί. Πρώτο ορατό νέο κτήριο το Ξενοδοχείο Ριτζ, Μητροπόλεως και Βενιζέλου γωνία.

Το κάτω μέρος της Βενιζέλου, προσεχώς πλατεία, περιλαμβάνει τροποποιημένα τα κτηρία που υπήρχαν πριν την μεγάλη πυρκαγιά. Καφέ Κρυστάλ δεξιά, ξενοδοχείο και καφέ Όλυμπος, Φλόκα, αριστερά. Σύντομα θα γκρεμιστούν.

Ο φωτογράφος βρίσκεται μπροστά από τα 2 Μαυριτανικά κιόσκια, που υπήρχαν ακόμα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Tn5d3Peqo4MfobYDafekCKrM4Fugy93W1QbC3gjeVHQmrUop6mDT5Zwi6GUPm4gwl

1926, Νοέμβριος. Το ξενοδοχείο Μεντιτερανέ μόλις έχει τελειώσει. Κτισμένο πάνω στον σκελετό του καμένου Splendid, είχε κάνει εγκαίνια 4 μήνες πριν.

Οι παράγκες είναι η σημερινή πλατεία Αριστοτέλους.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Cm26KgzFgk7KjEdT8wtVmH8rcRpsesvR7FE1pa968Uyos3atj9tEHeLwy1K6Y4GBl

Η φωτογραφία υπάρχει (ανάποδα) σε ρεπορτάζ του Photo Electrique στην εφημερίδα “Μακεδονικά Νέα” τον Νοέμβριο του 1926.

Ίωνος Δραγούμη 21. Ανοικοδόμηση. Το Μέγαρο της Εμπορικής Τράπεζας. Απέναντι από τον Αγ. Μηνά. Υπάρχει και σήμερα, μέχρι πρόσφατα σαν ALPHA BANK, σήμερα σαν ιδιωτικό κολλέγιο.

Δεξιά πάνω από το εμπορικό των αλεύρων Χασσίδ, η καθολική εκκλησία.

Kτίστηκε το 1926. Ιδιοκτήτες ήταν οι οικογένειες των Ερρίκου Αμπραβανέλ και Αλμπέρτου Μπενβενίστε. Αρχιτέκτονες οι Κωνσταντίνος Κιτσίκης και Eli Fernandes, πολιτικοί μηχανικοί οι Δ. Καψαμπέλης και ο Joseph Pleyber. 1927 Οκτώβριο εγκαταστάθηκε η Εμπορική Τράπεζα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0nqwbKc6iTrD5PkTkwLhuCjfhzKncQCjmuv8NjiipFzBSu7RvLFJAuCDfitUJAVXyl