Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το κτίριο του Χημείου κέρδισε η μελέτη των αρχιτεκτόνων Πάτροκλου Καραντινού, Αλέξανδρου Λοΐζου και Κωνσταντίνου Μπίτσιου. Η ανέγερση του Χημείου άρχισε το 1953 από τον εργολάβο Ιάσωνα Γεωργιάδη και τα διαθέσιμα χρήματα εξαντλήθηκαν σχεδόν με τη διάνοιξη των θεμελίων. Τότε επενέβη το ΑΠΘ και διέθεσε 6 εκατομμύρια από τον πανεπιστημιακό προϋπολογισμό. Στη συνέχεια όμως η ανέγερση των κτιρίων του ΑΠΘ ενετάχθη στο πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μετά από πρόταση του Κ. Καραμανλή, ο οποίος είχε εντυπωσιαστεί από την αποτελεσματικότητα του Οικοδομικού Συμβουλίου. Έτσι τον Αύγουστο του 1956 ολοκληρώνεται το Χημείο, με συνολικό κόστος 22 εκατομμύρια. Σε αυτό στεγάζεται το Τμήμα Χημείας και προσωρινά το Τμήμα Φυσικής (στον τελευταίο όροφο) ως την αποπεράτωση του κτιρίου της ΦΜΣ. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του (πρωτοποριακό για εκείνη την εποχή): οι σωληνώσεις όλων των δικτύων (νερού, αποχέτευσης, ηλεκτρικού, φωταερίου) είναι εμφανείς.

Ξενάγηση του τότε διαδόχου Κωνσταντίνου το 1961 στο Εργαστήριο Οργανικής Χημείας, στον 2ο όροφο του Χημείου. Από αριστερά: Κωνσταντίνος, Κ. Καβασιάδης, καθηγητής Ανόργανης Χημείας (πίσω), Φαίδων Χατζημιχαλάκης, βοηθός, Γ. Βάρβογλης, διευθυντής του Εργαστηρίου, Γ. Τστσαρώνης, επιμελητής. Αριστερά επάνω διακρίνεται τμήμα των σωληνώσεων.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02iKWJvQEf5cAXPB6JySAPXCCphc1T7B12MHiKs36hFY6Gcj6CfarajZi3L1GoVgxWl?_rdc=1&_rdr

Την επόμενη ημέρα από τον εορτασμό της 25-ετηρίδας, το πρωί της 14ης Μαίου 1951, ο βασιλιάς Παύλος θεμελίωσε το κτίριο του Χημείου. Αξιοσημείωτο ότι εκείνη την ημέρα δεν υπήρχαν ούτε σχέδια του κτιρίου (στις 19 Ιουλίου προκηρύχθηκε ο σχετικός διαγωνισμός) αλλά ούτε και τα χρήματα για την κατασκευή του: από τα 22 εκατομμύρια δραχμές που κόστισε τελικά είχαν συγκεντρωθεί μόνο τα 2! Από αριστερά: Παντελεήμων Α’ Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, Γεώργιος Μόδης?, Κωνσταντίνος Τσάτσος, υπηρεσιακός υφυπουργός Συντονισμού, άγνωστος, Γεώργιος Παπανδρέου, Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βενιζέλου και υπουργός Συντονισμού, Θρησκευμάτων και Παιδείας (με το καπέλο να τον σκιάζει από τον ήλιο), Λεωνίδας Ιασωνίδης, υπουργός Γενικός Διοικητής Βορείου Ελλάδος, Νικόλαος Εμπειρίκος, καθηγητής ΦΜΣ, πρύτανης. Δεξιά, στην άκρη της φωτογραφίας, μάλλον η βασίλισσα Φρειδερίκη.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02rfxjcCboVNKW2LBifmAyw1BtaHFrkom7mJZKEEb9fMYV7RVSba31eHfCpWmxhSDYl?_rdc=1&_rdr

Συνήθως οι φωτογράφοι σ' αυτό το σημείο έστρεφαν την μηχανή τους προς τα ανατολικά, θέλοντας να απαθανατίσουν την Ροτόντα. Ο Γερμανός τουρίστας όμως στα 1957 φωτογράφισε τον στενό δρόμο Αμφιπόλεως στο σημείο που συναντούσε την Απ. Παύλου με το μικρό μπακάλικο στην ΒΔ γωνία εκεί που τέμνονταν οι δύο δρόμοι

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02ecFbyi1mRbXx5kt5CL7YLbNeBbQkHk9CF3rrWXDxGNdmfmbeaMkK9FZiWSNBCAJjl?_rdc=1&_rdr

Κατά τον εορτασμό της 25-ετηρίδας του ΠΘ, που τότε δεν ήταν ακόμη Αριστοτέλειο, όλα ήταν έτοιμα για το μεγάλο άλμα: το ξεκίνημα μιας πανεπιστημιούπολης από μια μικρή ομάδα οραματιστών. Κυριακή 13 Μαΐου 1951. Στην αίθουσα τελετών του ΠΘ ομιλεί ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και Υπουργός Συντονισμού, Θρησκευμάτων και Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου. Στα έδρανα της Συγκλήτου διακρίνονται, από αριστερά, Ν. Ανδριώτης, καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής, Δ. Κωνσταντόπουλος, καθηγητής της Σχολής ΝΟΕ, άγνωστος, άγνωστος, άγνωστος, Κ. Καραβάς, καθηγητής της Σχολής ΝΟΕ, προπρύτανης, Ν. Εμπειρίκος, καθηγητής της ΦΜΣ, πρύτανης, Κ. Λιβαδάς, καθηγητής της Γεωπονοδασολογικής Σχολής, αντιπρύτανης, άγνωστος, Ι. Ξανθάκης, καθηγητής της ΦΜΣ, Β. Χρηστίδης, καθηγητής της Γεωπονοδασολογικής Σχολής. Στα έδρανα των καθηγητών, πίσω από τον ομιλούντα, διακρίνονται από αριστερά ο αρχιμανδρίτης Παρθένιος Πολλάκης (με τα ράσα), καθηγητής της Θεολογικής Σχολής, δύο άγνωστοι, ο καθηγητής της ΦΜΣ Γ. Βάρβογλης, άγνωστος, ο καθηγητής της Γεωπονοδασολογικής Σχολής Σ. Παξινός. Στη συνέχεια, μετά τον ομιλούντα, ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής Ι. Κακριδής, και ο καθηγητής της ΦΜΣ Β. Κυριαζόπουλος. Δεξιά, στα έδρανα τω καθηγητών σε χαμηλότερο επίπεδο, άγνωστος, Κ. Καββασιάδης, Ν. Ασπιώτης?, Μ. Μαρκέτου-Πυλαρινού, Σ. Κυριακίδης, Ο. Πυλαρινός, άγνωστος, Κ. Γκανιάτσας, Ε. Παναγιωτόπουλος.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid033fkPBnFdAiqjNvqzUNeBnnbFs6x6VtUDwsbpFQpVV8z4V2QHmoyENeSwoKrK2waql?_rdc=1&_rdr

Το Γενί τζαμί ως αρχαιολογικό μουσείο, μάλλον μετά την κατοχή. Η πλευρά που βλέπουμε είναι η βόρεια, προς την Πραξιτέλους. Το τελευταίο κτίριο που φαίνεται με την εγκιβωτισμένη στέγη που μισοκρυβεται πίσω απ' το Γενι Τζαμί, είναι το ακόμα υφιστάμενο διατηρητέο στην γωνία Πραξιτέλους και Ζαϊμη, κληροδότημα του ΚΕΔΑΚ.

Από την έκθεση στο αρχαιολογικό μουσείο για τα 60 χρόνια του.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0MkiPQ5vLryDEsJkXu7Btn1LiVXhiCot4wqjJ28NTuNMjYECGfC32RxnvKSwduPNsl?_rdc=1&_rdr

Μετά τη λύση του «εύκολου» προβλήματος του κτιρίου της ΓΔΣ, σειρά είχαν τα κτίρια της «νέας» ΦΜΣ, με πρώτο το Χημείο. Δημιουργήθηκε μια άτυπη επιτροπή του πανεπιστημίου για την εξεύρεση πόρων, στην οποία κλήθηκαν να συμμετάσχουν και καθηγητές από τις υπόλοιπες σχολές. Η επιτροπή αυτή ονομάσθηκε αρχικά Επιτροπή Εράνων, επειδή ο έρανος φάνηκε αποτελεσματικό «εργαλείο» για τη συγκέντρωση χρημάτων, στη συνέχεια όμως διευρύνθηκε και ονομάσθηκε Οικοδομικό Συμβούλιο. Αρχικά πρόεδρος της Επιτροπής ήταν ο Εμπειρίκος και γραμματέας ο Βάρβογλης. Τον Απρίλιο του 1951 η Επιτροπή απευθύνθηκε σε υποψήφιους χορηγούς και ο ίδιος ο Εμπειρίκος ταξίδεψε στο Λονδίνο για να ζητήσει την οικονομική συνδρομή των θείων και εξαδέλφων του, που δραστηριοποιούνταν στον εφοπλιστικό τομέα. Φυσικά διοργανώθηκε και έρανος στην πόλη, νομίζω όμως ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του τελικά συγκεντρωθέντος ποσού των 1.922.642 δρχ. προήλθε από την «εθελοντική» συνεισφορά όλου του προσωπικού του Πανεπιστημίου.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02Qzmo7rg65biQ5UTvWdpCWk11K5XsQqSH9WKqgVkpojAoUbMWrL5hpqaDCkbiJJUil?_rdc=1&_rdr

Σε όλες σχεδόν τις κρήνες της Θεσσαλονίκης έχουμε φωτογραφίες με παιδιά. Σ’ αυτήν όμως περισσότερα – σχεδόν αποκλειστικά, θα έλεγα. Με παιδιά ποζάρει και ο στρατιώτης σ’ αυτή η θαμπή φωτογραφία από το 1917 ή 1918, όπου η κρήνη της γωνίας Αποστόλου Παύλου με Μελενίκου αναγνωρίζεται μόνον από λεπτομέρειες.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid034gcWX249ZQrhJLmw7AZNXDtfq5qYe7j84V5QhYA8mCjLKBwU3WmsB8LG42Vz7vC7l?_rdc=1&_rdr

Πηγή: Delcampe, n. 1724343328 Το κλειστό κάδρο δεν δίνει επαρκείς πληροφορίες για να αναγνωριστεί με ασφάλεια η βρύση. Οπότε εξετάζουμε την τοιχοδομή…

… σε σύγκριση με μεγέθυνση μιας ‘σίγουρης’ φωτογραφίας της (παρακάτω ολόκληρη).

Στις αρκετές αναρτήσεις της εδώ και χρόνια στις διάφορες ομάδες δεν μπόρεσα να βρω πηγή. Αν κάποιος γνωρίζει, παρακαλώ να την γράψει. Για κάποιο λόγο, έλειπε από την συλλογή μας με τις φωτό και την ‘περιπέτεια’ τοποθέτησης της βρύσης που μπορείτε να δείτε εδώ: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WCbxDT6v3Sw1GXX8JVUFxqkXDYo2fzKTRo2SXEcsVqXNDE9F2gzaZATHSqXcGFTDl Ευκαιρία να την συμπληρώσουμε, όπως και την επόμενη…

Από ανάρτηση του κ. Σιδηρόπουλου στις ΠΦΘ [Μάιος 2023], με πληροφορία ότι χρονολογείται το 1916 και επισήμανση του φούρνου που πρέπει να υπήρχε δίπλα της (όπως δείχνουν τα φρύγανα).

Με την επάνοδο της κανονικότητας, άρχισαν το 1950 οι συζητήσεις για την τύχη των δύο ημιτελών κτιρίων του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Οι προσπάθειες για την αποπεράτωση του κτιρίου της ΓΔΣ άρχισαν την άνοιξη του 1950, με την τυχαία συνάντηση του καθηγητή Κυριαζόπουλου με τη Διοίκηση της τότε Κτηματικής Τράπεζας (Κάρολος Αρλιώτης και Ηλίας Κριμπάς). Μετά από αυτήν ο Κυριαζόπουλος πέτυχε να πάρει από την τράπεζα έγκριση για ένα δάνειο 2.500.000 δραχμών με σκοπό την αποπεράτωση της ΓΔΣ. Η λύση αυτή όμως συνάντησε την αντίδραση του τότε πρύτανη Κωνσταντίνου Καραβά, καθηγητή εμπορικού δικαίου της Νομικής Σχολής, το επιχείρημα του οποίου ήταν ότι το πανεπιστήμιο δεν θα μπορούσε να αποπληρώσει το δάνειο. Ο επόμενος πρύτανης Νικόλαος Εμπειρίκος, καθηγητής της ΦΜΣ, προχώρησε στην υπογραφή της δανειακής σύμβασης στις 3 Σεπτεμβρίου 1950, δύο μόλις μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του την 1η Σεπτεμβρίου. Έτσι, υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού, όχι μόνο ολοκληρώθηκε αλλά και επεκτάθηκε στη σημερινή μορφή του το κτίριο της ΓΔΣ. Ο Πάτροκλος Καραντινός πρόσθεσε έναν επιπλέον όγκο, προς την οδό Αγίου Δημητρίου, πίσω από τους δύο όγκους του σχεδίου Μητσάκη.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Va3Zz8BighjQRzwdNjytUbyVtd27Jv72tMjqmfiV83F1jNytuZtuuWp5ZkMk3UPxl?_rdc=1&_rdr