Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
Φωτογραφία μετά την φωτιά, ο φωτογράφος βρίσκεται σε έναν δρόμο μεταξύ Αγ. Σοφίας και Αγ. Νικολάου, μάλλον στο ύψος της σημερινής Ερμού, και κοιτάζει βόρεια. Διακρίνονται τα ερείπια του Αγ. Νικολάου του Τρανού και καμιά δεκαριά μιναρέδες.
Νίκανδρος Καστανίδης
Η Καμάρα λίγο πριν το 1890 (με μια βελτιωτική παρέμβαση του Ι. Βλαχόπουλου)
[Από το περιοδ. “CLARA Chronicle” 2019, No 1, σελ. 6]
Μια ακόμη φωτογραφία της Καμάρας από την ίδια πηγή, δηλ. το βιβλίο : L'arc de triomphe de Salonique (1890) του δανού αρχαιολόγου Karl Frederik Kinch (1853-1921)
Μιά πλευρά της Καμάρας τη δεκαετία 1900-1910, περίπου, και πιο συγκεκριμένα ο νότιος πεσσός της από ανατολικά (όπως επισημαίνει ο Ι. Αρτόπουλος)
Στο κείμενο αποδίδεται, λανθασμένα, στον Λυκίδη,
“CLARA Chronicle” 2019, No 1, p. 4.
Κατοχική λήψη από τον Λευκό Πύργο. Μπροστά μας η Φιλικής Εταιρείας Άλλες λήψεις από το ίδιο σημείο εδώ: https://archive.saloni.ca/1084
Μετά από την ολοκλήρωση των κτιρίων της Φυσικομαθηματικής όλα ήταν εύκολα. Ήδη χτιζόταν η Ιατρική, η Κτηνιατρική και η Πολυτεχνική, και το επόμενο έτος θεμελιώθηκε η Νομική. Τελειώνω αυτή τη σειρά αναρτήσεων με μια προσωπική νότα. Παρακολούθησα την τελετή των εγκαινίων από τα “ορεινά”, το άνω διάζωμα του αμφιθεάτρου της Φυσικομαθηματικής, και θυμάμαι πολύ ζωντα το τέλος της ομιλίας του πατέρα μου. “Αισθάνομαι σαν ιδιαίτερη εύνοια της τύχης ότι σε μένα, καθηγητή της Φυσικομαθηματικής Σχολής, έλαχεν η υψηλή τιμή να παραδώσω σαν Πρύτανις του Πανεπιστημίου στον προορισμό τους τα ολοκληρωμένα κτίρια της Σχολής μου. Κι εύχομαι να με αξιώσει ο Θεός -εδώ έσπασε η φωνή του, αλλά συνήλθε γρήγορα- να δω ολοκληρωμένη την Πανεπιστημιούπολή μας, την πρώτη ελληνική Πανεπιστημιούπολη. Μία χίμαιρα πριν από 10 χρόνια, ένα όνειρο δασκάλων, μια χειροπιαστή πραγματικότητα σήμερα κι ένα ολοκληρωμένο έργο στα λίγα αυτά χρόνια.”
Χάρης Βάρβογλης
Η ομιλία του πρύτανη στα εγκαίνια. Από αριστερά με το χέρι στο πρόσωπο ο υπουργός Βόρειας Ελλάδας Αύγουστος Θεολογίτης, ο Καραμανλής, ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Βογιατζής, ο υφυπουργός Εθνικής Αμύνης Γεώργιος Θεμελής και ο αντιστράτηγος του Γ' ΣΣ Παπαγεωργόπουλος. Πίσω διακρίνονται ο Ζαρντινίδης (με το μουστάκι) και δίπλα του ο Σάββας Παπαπολίτης.
Τα εγκαίνια του κτιρίου της Φυσικομαθηματικής Σχολής είχαν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της Φοιτητικής Εβδομάδας του 1961. Στο πλαίσιο αυτό είχε οργανωθεί και μια βραδιά παραδοσιακών χορών στην πλατεία του Χημείου. Στην πρώτη σειρά καθημένων, τρίτος από δεξιά, είμαι εγώ. Αριστερά μου η μητέρα μου, ο Εμπειρίκος, ο Μακρής, άγνωστος και ο πατέρας μου.
Κοντινή φωτογραφία της εισόδου του Αγ. Νικολάου μετά την πυρκαγιά. Ήταν ο μητροπολιτικός ναός της πόλης 1890-1917. Μοναδικές φωτογραφίες από το εσωτερικό του, όσο ακόμη λειτουργούσε, εδώ: https://archive.saloni.ca/1014
Στις 7 Μαίου 1961 έγιναν από τον τότε Πρωθυπουργό Κωνταντίνο Καραμανλή τα εγκαίνια όχι μόνον του νέου κτιρίου της Φυσικομαθηματικής Σχολής αλλά και ολόκληρου του συγκροτήματων των υπόλοιπων τριών κτιρίων που ανήκαν στη Σχολή, Χημείου, Μετεωροσκοπείου και Αστεροσκοπείου. Κατά την τελετή που ακολούθησε στο κατάμεστο μεγάλο αμφιθέατρο του νέου κτιρίου μίλησε ο τότε πρύτανης του ΑΠΘ Γεώργιος Βάρβογλης και, μεταξύ άλλων, είπε: “Αγαπητοί φοιτητές, εκπρόσωποι των οποίων βρίσκεσθε σήμερα εδώ, τα κτίρια αυτά προορίζονται για σας: για τη μόρφωσή σας και για το μέλλον σας. Αγαπήστε τα γιατί είναι δικά σας, φυλάξτε τα, γιατί προέρχονται από το χρήμα -σωστότερα από το υστέρημα- όλου του Ελληνικού Λαού και αξιοποιήστε τα με το να μορφωθείτε κατά τον καλύτερο τρόπο για το καλό της Πατρίδας και το ατομικό σας. Από την πλευρά την δική μας, σας διαβεβαιώνομε ότι θα κάνωμε όχι μόνον το καθήκον μας, μα και κάτι πάρα πάνω. “
Η στιγμή της κορδέλας. Από αριστερά: ο φοιτητής εκπρόσωπος της ΦΕΑΠΘ, ο πρύτανης Γεώργιος Βάρβογλης, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνιος Καραμανλής, ο αρχιτέκτονας Πάτροκλος Καραντινός, ο υπουργός Παιδείας Γεώργιος Βογιατζής και ο κοσμήτορας της Φυσικομαθηματικής Σχολής Κωνσταντίνος Μακρής.
Χάρης Βάρβογλης
Το αρχαιολογικό μουσείο νεόκτιστο, είμαστε λίγο μετά το 1962, έτος εγκαινίων του. Οι οδικοί άξονες, η πλατεία, μοιάζουν να εξυπηρετούν υπερεπαρκώς την πόλη. Τα νεοφυτεμένα δεντράκια κατά μήκος της Λεωφόρου Στρατού, η τάξη, η καθαριότητα τα λίγα οχήματα, οι ελάχιστοι πεζοί περισσότερο παραπέμπουν σε μακέτα.
Νίκανδρος Καστανίδης
Η κατάσταση του υπο εξέλιξη κτιρίου της Γεωπονικής Σχολής
Η μακέτα του Χημείου
Ο Γεώργιος Κοντόπουλος εξελέγη καθηγητής αστρονομίας την άνοιξη του 1957 και διορίστηκε τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Βλέποντας τον οργασμό οικοδομικής δραστηριότητας στον χώρο της Πανεπιστημιούπολης, θέλησε να προωθήσει την στέγαση του Εργαστηρίου Αστρονομίας. Απευθύνθηκε λοιπόν στον Πάτροκλο Καραντινό, παρακαλώντας τον να εκπονήσει δωρεάν τα προσχέδια ενός κτιρίου Αστεροσκοπείου, απέναντι από το Μετεωροσκοπείο. Ο Καραντινός του απάντησε ότι δεν είχε καιρό για μια εξ υπαρχής μελέτη (εκείνη την εποχή μελετούσε τα κτίρια της Πολυτεχνικής Σχολής), τον ρώτησε όμως αν ενδιαφερόταν για ένα κτίριο-μικρογραφία της ΦΜΣ. Ο Κοντόπουλος δέχθηκε και τον Σεπτέμβριο κιόλας του 1957 ο Καραντινός παρέδωσε την προμελέτη. Ο Κοντόπουλος την πήρε μαζί του στην Αθήνα, ζητώντας τη χρηματοδότηση του κτιρίου από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Εκεί του απάντησαν ότι είναι πολύ αργά για το 1957, αλλά δέχθηκαν σε μια μελλοντική αναμόρφωση προϋπολογισμού να εγγράψουν έναν νέο κωδικό με ένα μικρό ποσό, 50.000 δρχ. αν θυμάμαι καλά. Την επόμενη όμως χρονιά, μια που υπήρχε ήδη κωδικός, εγγράφηκαν σημαντικές πιστώσεις και άρχισε η κατασκευή του κτιρίου, που κόστισε 1.000.000 δρχ. από τις δημόσιες επενδύσεις και 808.000 δρχ. από τον πανεπιστημιακό προϋπολογισμό, το δεύτερο κονδύλι για τον θόλο και το τηλεσκόπιο.
Χάρης Βάρβογλης
Προσχέδιο Καραντινού
Τελική μορφή
Όταν τα Σάββατα τα μεσημέρια έδιναν εκεί ραντεβού οι δικοί μας άνθρωποι και τα γλέντια καλά κρατούσαν