Τα τρένα. Ακμή και παρακμή της πόλης είναι άρρηκτα συνδεμένες με τον σιδηρόδρομο.
Μετά την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ (1869), η Θεσσαλονίκη αναδείχτηκε σαν το βολικότερο λιμάνι για μεταφορές προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Το αποτέλεσμα ήταν ραγδαία τοπική ανάπτυξη και ευημερία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Γκρέμισμα παραθαλάσσιων τειχών, κατασκευή λιμανιού, σιδηροδρομική σύνδεση της πόλης με την Ευρώπη.
Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος, διάλυση Βαλκανίων και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, 1922, οι συρμοί για Άουσβιτς-Νταχάου, τα τραίνα των μεταναστών για Γερμανία. Η Αθήνα και ο Πειραιάς λειτουργώντας σαν κανονικοί κλέφτες, απαξίωσαν όχι μόνον την πόλη και το λιμάνι της, αλλά και την ίδια την ύπαρξη του τραίνου σαν μέσου συγκοινωνίας.
BONUS 2-3 πίνακες. Αγαπημένο θέμα του ζωγράφου Στέλιου Μαυρομάτη. 1930 – 2020.
ΥΓ. Ο καλά μελετημένος σχεδιασμός Ευρωπαϊκού κεφαλαίου και Οθωμανών, τέλη του 19ου αιώνα, ήταν Σουέζ – Θεσσαλονίκη, μεταφορικά τραίνα για όλη την Ευρώπη. Είναι – ήταν ο κοντινότερος και οικονομικότερος τρόπος. Εδώ η κύρια θαλάσσια πύλη της Νοτιοανατολικής, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης χωρίς καμία αμφισβήτηση. Τελευταίο έγκλημα του κράτους των Αθηνών ... οι Κινέζοι πιέστηκαν να αναλάβουν τον Πειραιά μόνο, αντί να μοιράσουν την δραστηριότητα τους και στην Θεσσαλονίκη. Όλα πολιτικές αποφάσεις σκόπιμης μη ισόρροπης ανάπτυξης. Οι δικοί μας κοιμούνται μη ασκώντας καμία πίεση διαχρονικά. Μην μιλήσουμε για τα τραίνα που απαξιώθηκαν εντελώς ...
Η υπονόμευση του Λιμανιού και της πυκνής Σιδηροδρομικής δικτύωσης της πόλης, από το 1900, δεν είναι καινούργια υπόθεση. Καμία δικαιολογία για τις συνεχόμενες κλοπές έργου του υπέρ του Πειραιά και της Αθήνας. Λες και δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί εδώ από παλιά Ναυπηγική και Επισκευαστική Ζώνη. Ο δε Βαλκάνιος, Κεντρο-ευρωπαίος επιβάτης να είναι υποχρεωμένος να κατεβεί Πειραιά και μόνο για ταξίδι. Τα έξοδα που κάνεις για να διανύσεις την μισή Ελλάδα ισοφαρίζονται από το να ξεκινούσαν πλοία για τα νησιά και από εδώ.
Πλατεία Μακεδονομάχων, χωρίς “ήρωες” το 1961. Μονίμως εργοτάξιο από το 1983.
Μια πόλη που δεν αγαπάει τον εαυτό της. Με ανύπαρκτη – ανίκανη ηγεσία διαχρονικά. Ακόμα και η καινούργια προβλεπόμενη διαρρύθμιση της, όοοοοοταν τελειώσουν τα έργα του μετρό δεν θα έχει τα αστικά χαρακτηριστικά πλατείας με κοινωνικό χαρακτήρα. Άλλη μια χαμένη υπόθεση σε βάρος μας.
Αρχές 1960. Ο κυκλικός κόμβος μπροστά στον Λ. Πύργο πριν μπει εκεί το συντριβάνι, το θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών τελειωμένο, ένας υπαίθριος φωτογράφος βρήκε καταφύγιο στον ίσκιο και περιμένει πελατεία διαβάζοντας εφημερίδα.
Για τον κόμβο στην πλατεία εδώ:
https://archive.saloni.ca/1949
Για τα σχέδια και το κτίσιμο του θεάτρου της ΕΜΣ εδώ:
https://archive.saloni.ca/339https://archive.saloni.ca/340
Η είδηση είναι πως ο μεγαλύτερος σύγχρονος συλλέκτης φωτογραφιών της Οθωμανικής Περιόδου, Pierre de Gigord, παραχώρησε μέρος της συλλογής του που αφορά την Θεσσαλονίκη στο Παρισινό “Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας του Ιουδαϊσμού”. “Musee d'art et d'histoire du Judaisme”
Απόφοιτος της Εθνικής Σχολής Διακοσμητικών Τεχνών, μεγάλος ταξιδιώτης με πάθος για την Ανατολή, ο Pierre de Gigord συγκέντρωσε από τη δεκαετία του 1980 την πιο πλούσια ιδιωτική συλλογή παλιών φωτογραφιών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Περιμένουμε σύντομα κι άλλα διαμάντια σαν αυτήν με τα κιόσκια στην Νίκης, την πρώτη που κυκλοφόρησε.
“Θεσσαλονίκη η Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων 1870 – 1920”. Από 19 Σεπτεμβρίου του 2023 μέχρι 21 Απριλίου του 2024. “Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας του Ιουδαϊσμού” Παρίσι.