Επιτρέψτε μου να παρουσιάσουμε ένα νέο βίντεο που δημιουργήσαμε, στο οποίο μπορεί να δει κανείς ορισμένα σημεία της Θεσσαλονίκης του 1970. Το νέο βίντεο περιέχει εικόνες παλιές και νέες της Θεσσαλονίκης από τη κέντρο της πόλης και τη δυτική περιοχή της. Το βίντεο αυτό βασίστηκε σε μια παλιά ταινία στην οποία οι λήψεις έγιναν με κινηματογραφική μηχανή super 8 στα 1970, από το φίλο και φοιτητή τα χρόνια εκείνα, Μιλτ. Αρβανιτάκη, στα πλαίσια του μαθήματος Ειδικής Κτηριολογίας της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Ήταν στην καρδιά της περιόδου της δικτατορίας και ο φίλος που είχε και εξακολουθεί να έχει καλιτεχνικές τάσεις και γνωριμίες με καλλιτέχνες, ανέλαβε, με επιβλέποντα τον καθηγητή Δ. Τριανταφυλλίδη, ο οποίος είχε δημοσιεύσει τότε τη μελέτη του για το Χωροταξικό της Θεσσαλονίκης, να δημιουργήσει ένα είδος ντοκυμαντέρ της πόλης. Στο βίντεο αυτό προκαλούμε τη σύγκριση των χώρων και τις μεταβολές τους στα 50 χρόνια που πέρασαν από τότε. Ας μελετήσουμε και ας συγκρίνουμε τις περιοχές των γυρισμάτων.
Η άδεια οικοδόμησης είναι του 1925, εκπονήθηκε από τον Αναστάσιο Μπίρδα για τον Σ. Καραπίδη. Ενώ προβλέπονταν 5 όροφοι κατασκευάστηκαν μόνον τρεις.
Πληροφορίες από:
Κολώνας Β. “Εκατό χρόνια φιλοξενίας. Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης (1914-2014)”. Θεσσαλονίκη 2015
Φωτογραφίες στο εσωτερικό του ξενοδοχείου από επισκέπτες
Από την αφήγηση του επιβιώσαντος Ζωρζ Νεχαμά, το οικογενειακό τους σπίτι Βασ. Όλγας 87 (σήμερα), σε μια σχετικά καθαρή απεικόνιση.
Στην γωνία με Ανδρεοπούλου. Πίσω διακρίνεται η πολυκατοικία του Γιακούπ πασά., που βρισκόταν στην άλλη γωνία.
Τους αριθμούς 85 και 87 τους είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/1472
Η μετακίνηση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης από το ανατολικό γκέτο τους στο στρατόπεδο-γκέτο Χιρς, που τους εξανάγκασαν οι γερμανο-ναζιστές στρατοκράτες, στις 9-4-1943.
Μια γνωστή φωτογραφία, λίγο πιο διευρυμένη, από το βιβλίο “The Holocaust in Thessaloniki. Reactions to the Anti-Jewish Persecution, 1942–1943” του Leon Saltiel (2020, σελ. 210).
Δρόμος της άνω πόλης στη Θεσσαλονίκη. Στερεοσκοπική φωτογραφία από λήψη του Pierre Marchard το 1916 σύμφωνα με την πηγή.
Η Επιμενίδου από το ύψος της Μπουμπουλίνας που μόλις φαίνεται δεξιά μας προσφέρει ένα πανόραμα της πόλης που πιάνει μέχρι το λιμάνι. Στο μέσο διακρίνουμε τον ναό του Προφήτη Ηλία.
H πρώτη φωτογραφία είναι στο Τσινάρι, δεξιά από το κατάστημα φαίνεται λίγο η κρήνη, που υπάρχει ακόμα. Το σημείο το προσδιόρισε ο Στάθης Ασλανίδης.
Συνήθως σε αυτό το σημείο οι φωτογράφοι επικεντρώνονται στην κρήνη ή στο καφενείο στο Τσινάρι. Εδώ ο φωτογράφος ενδιαφέρθηκε για τον μικροπωλητή. Δύο φωτογραφίες του Pigassou δείχνουν τον μικροπωλητή και το κατάστημα σε γενικότερο πλάνο της περιοχής,.
Σε δύο άλλες φωτογραφίες φαίνονται μόνο οι δίσκοι. Μεγεθύνσεις της πινακίδας του μαγαζιού από την πρώτη φωτογραφία φαίνεται να αναφέρει κάτι σε σχέση με γάλα, κάτι προς γιαούρτι αναφέρει η δεύτερη. Στο τέλος το ίδιο σημείο από το street view το 2011.
Η αρχική φωτογραφία από https://www.gros-delettrez.com/.../5496626-photographe...
Οι άλλες φωτογραφίες προέρχονται από το saloni.ca:
https://archive.saloni.ca/481https://archive.saloni.ca/982
Με αφομή μια φωτογραφία και την βοήθεια της Μαρίας Παπαγεωργίου, η οποία έμενε Κων/νου Παλαιολόγου 33, η ανθρωπογεωγραφία μιας γειτονιάς.
Η φωτογραφία στην ανάρτηση εδώ: https://archive.saloni.ca/2379
Σε αυτήν τη φωτογραφία αναγνωρίστηκε το σπίτι ιδιοκτησίας Παπαγιαννόπουλου (ένα τούρκικο σπίτι).
Από τα διαγράμματα στις πράξεις τακτοποίησης του Δήμου Θεσσαλονίκης προκύπτουν τα εξής για την συνοδευτική φωτογραφία: Η είσοδος που γράφει Μπουτάρης ήταν μακρόστενη και δίπλα της η είσοδος όπου έμενε η οικογένεια της κ. Παπαγωργίου στον αρ. 33. Η κατοικία της κ. Παπαγεωργίου δεν φαίνεται αλλά πιάνει λίγο μέρος της περίφραξης. Στην αυλή του Μπουτάρη υπήρχαν μπασκέτες, όπου έπαιζαν τα παιδιά της γειτονιάς.
Τα ονόματα προκύπτουν από τα διαγράμματα 787 και 1610 αναρτημένα στο χαρτογραφικό portal του Δ.Θ.
Την ανθροπογεωγραφική κατανομή επιμελήθηκε ο Στάθης Ασλανίδης
Λήψη του 1915
Ο φωτογράφος βρίσκεται στο ύψος της Μενελάου (Μπακατσέλου) 16 σήμερα και βλέπει μπροστά του από αριστερά τον Αγ. Νικόλαο τον Τρανό και τους μιναρέδες από το Μουσταφά, Πισμανιγιέ, Φετχιέ, Άγ. Δημήτριο, Προφ. Ηλία και Αλατζά.
Η επίσκεψη του Τίτο το 1959 μας έδωσε την δυνατότητα να τοποθετήσουμε το ξενοδοχείο “Φλώρινα”. Μας δίνει όμως την ευκαιρία να δούμε δίπλα του και το ξενοδοχείο “Εθνικόν”. Λειτούργησε μέχρι και την δεκαετία του 1960, (αναφέρεται σε σχετικό οδηγό του 1964).
Το 1927 ήδη αναφερόταν στον Guide Sam.
Ειδήσεις από τα ψιλά της μεσοπολεμικής Μακεδονίας. Το 1946 το διευθύνει ο Β. Μιδούχος
Το ανάγνωσμα του Ελληνικού Βορρά το καλοκαίρι του 1945 “Ο αιμοσταγής Δάγκουλας” αναφέρεται σ' αυτό. Είναι το ξενοδοχείο όπου ο δοσίλογος Βήχος εγκατέστησε το δικό του Τμήμα Καταδιώξεως.
Στις εφημερίδες υπάρχει η αναφορά του ξενοδοχείου “Ευρώπη”. Πού ήταν όμως αυτό;
Το ξενοδοχείο Ευρώπη άρχισε την λειτουργία του τους τελευταίους μήνες του 1925. Από την αρίθμηση στον οδηγό Sam του 1927 συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για το ξενοδοχείο που γνωρίσαμε ως “Ατλαντίς”.
Το βλέπουμε και εδώ το 1956 σε ανάρτηση Σταμάτη Παντίδη στις ΠΦΘ
Τα παραβαρδάρεια ξενοδοχεία αναφέρονται στις εφημερίδες για υγειονομικές παραβάσεις, για αυτοκτονίες, για κλοπές ή για περιπέτειες ιερόδουλων. Εδώ το 1966 η τελευταία περίπτωση. Ο δράστης ξέφυγε πηδώντας στην κουζίνα της κλινικής Μουτσούδη που βρισκόταν πίσω από ξενοδοχείο, επί της Σβορώνου.
Σήμερα με μια κάπως φουτουριστική όψη, έχοντας αποκτήσει επιπλέον ορόφους.