Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Στην ΑΘ ο Ορέστης Καλογήρου ανάρτησε φωτογραφία του πατρικού σπιτιού της μητέρας του με τα στοιχεία:

“Το πατρικό σπίτι της μητέρας μου Μαίρης Σοφρά (1924-2014). Στην πίσω όψη με τον γραφικό της χαρακτήρα σημειώνει: “Το πατρικό μου σπίτι στην οδό Δάμωνος η φωτογραφια είναι μετά τον πόλεμο του 1940”. Σύμφωνα με το συμβόλαιο αγοράς που βρίσκεται στο οικογενειακό αρχείο, το σπίτι αγοράστηκε από τον παππού μου, ιατρό Χρυσόστομο Σοφρά, το 1923. Σε έγγραφό του της 9ης Νοεμβρίου 1919, ο Υποθηκοφύλαξ Θεσσαλονίκης αναφέρει ότι βρίσκεται “...εις συνοικίαν Τσαϊρ οδώ Βαρδάρ Καπού ή Κερεστέ Τζιλάρ (ξυλεμπορικα)...”. Η Δάμωνος είναι σήμερα κάθετη στην Αναγεννήσως. Στο συμβόλαιο αναφέρεται ότι η τριώροφη οικία συνορεύει “...γύρωθεν με οδόν Δάμωνος, με οικίαν Γεωργίου Ζαρούκα, με αυλήν Ιακώβ Μπενσούα, με αυλήν Σαρά Χανέ & με αυλήν Ρομπέν Χαβέλ & Σιμών Χαουέλ...“. Στο ισόγειο ο παππούς μου χρησιμοποιούσε έναν χώρο ως ιατρείο”.

Σύμφωνα με την πράξη τακτοποίησης 2165/1966 το σπίτι αυτό αναγνωρίζεται λίγο κάτω από την Σαπφούς πηγαίνοντας προς την Αναγεννήσεως στον σημερινό αριθμό 10.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02yWRjgzYT7sbyWcthDD2dQ55k84vNxiT6CpaBjf7KTumAputshyzbB6nFUims4eZhl

Το maps.gov.gr μας δίνει μια αεροφωτογραφία της πρώτης μορφής του διαδρόμου 10/28 από το 1945. Σύμφωνα με τα στοιχεία από το βιβλίο του Μ. Τρεμόπουλο «Η ιπτάμενη ιστορία της Θεσσαλονίκης», οι εργασίες για την κατασκευή του αεροδρομίου “Μακεδονία” στην θέση της Μεγάλης Μίκρας (εκεί που βρίσκεται σήμερα δηλαδή) άρχισαν το 1938 αλλά δεν είχαν προχωρήσει πολύ ως την κατοχή. Ο διάδρομος 10/28 ολοκληρώθηκε σε μήκος 600 μ. από τις κατοχικές δυνάμεις, και σε αυτό το μήκος τον βλέπουμε στην αεροφωτογραφία του 1945. Στο επάνω όριο φαίνονται κρατήρες από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς. Η δεύτερη εικόνα είναι από την ίδια αεροφωτογραφία αλλά με ευρύτερη κάλυψη, όπου φαίνεται και το αεροδρόμιο του Σέδες. Επίσης διακρίνεται ένας δρόμος που συνδέει τα δύο αεροδρόμια, ο οποίος, σύμφωνα με τον Τρεμόπουλο, χρησιμοποιούνταν και για μετακινήσεις αεροσκαφών μεταξύ των δύο αεροδρομίων. Μάλιστα, κατά μήκος του δρόμου αυτού είχαν διαμορφωθεί χώροι για να αποθηκεύονται τα αεροπλάνα και να αποφεύγουν τους βομβαρδισμούς. Το τρίτο απόσπασμα από την ίδια αεροφωτογραφία δείχνει έναν αριθμό από κάθετα δρομάκια που οδηγούσαν από τον δρόμο αυτό σε τέτοια σημεία φύλαξης, πιθανόν υπόστεγα. Ο δρόμος αυτός υπάρχει ακόμα και σε αυτόν βρίσκονται το ξενοδοχείο Hyatt, οι εγκαταστάσεις της Express Service, κλπ. Ίσως επειδή έχει αυτό το παρελθόν, ο δρόμος αυτός είναι σήμερα ιδιαίτερα φαρδύς. Η επόμενη αεροφωτογραφία είναι από το 1954, έχουν πλέον κατασκευαστεί και οι δύο διάδρομοι και έχουν ασφαλτοστρωθεί. Ωστόσο ακόμα διακρίνονται οι κρατήρες από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς του αεροδρομίου. Το ενδιαφέρον είναι ότι κάποιοι από αυτούς τους κρατήρες διακρίνονται ακόμα και σήμερα, όπως φαίνεται στην τελευταία αεροφωτογραφία που είναι από το google earth με ημερομηνία 2017!

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ibA4diKLv6puFPMaYvh2vc31DW4zvbvW9Eu3K1ETwDcQgZvmJ5GdhhMJYoAz64Fpl

Ο μοναχικός πρώτος διάδρομος απογειώσεων-προσγειώσεων του αεροδρομίου Θεσσαλονίκης, γνωστός και ως 10/28, και ο οποίος πλέον έχει επεκταθεί και μέσα στη θάλασσα κατά ένα χιλιόμετρο. Στο επάνω όριο της φωτογραφίας διακρίνονται κρατήρες από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς.

Η αεροφωτογραφία του 1945 από το maps.gov.gr. Διατίθεται και από την ΓΥΣ.

Από την ίδια αεροφωτογραφία βλέπουμε τόσο το αεροδρόμιο Μακεδονία όσο και αυτό στο Σέδες. Διακρίνεται και ο δρόμος που τα συνέδεε.

Μεγέθυνση του δρόμου για να φανούν τα κάθετα δρομάκια από τα οποία απομακρυνόταν τα αεροπλάνα για να φυλαχτούν κατά τους βομβαρδισμούς.

Το αεροδρόμιο το 1954. Έχει κατασκευαστεί και ο δεύτερος διάδρομος, o 16/34 και έχουν ασφαλτοστρωθεί και οι δύο. Οι κρατήρες από τους βομβαρδισμούς εξακολουθούν να διακρίνονται.

Η εικόνα από του βιβλίο του Μ. Τρεμόπουλου «Η ιπτάμενη ιστορία της Θεσσαλονίκης».

Εικόνα τους βόρειου άκρου του αεροδρομίου Μακεδονία, κοντά στο τέλος του διαδρόμου 10/36, από το google earth, από το 2017. Οι κρατήρες των βομβαρδισμών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ακόμα διακρίνονται.

Θεσσαλονίκης, το οποίο βρίσκεται δίπλα στην ΧΑΝΘ, στην συμβολή των οδών Τσιμισκή και Εθνικής Αμύνης. Ειδικότερα, το ακίνητο που ανήκει στην Εκκλησία αλλάζει χέρια μετά από τον διαγωνισμό που διεξήχθη από την Εκκλησιαστική Κεντρική Υπηρεσία Οικονομικών, με πλειοδότη τον Όμιλο Electra Hotels. Πρόκειται για οικόπεδο 1.346 τ.μ., στο οποίο επί χρόνια λειτουργεί υπαίθριο πάρκινγκ και μετά από πολλούς διαγωνισμούς που είχαν αποβεί άκαρποι περνάει στα χέρια της Electra Hotels, τον Όμιλο που ανήκει και το Electra Palace στην πλατεία Αριστοτέλους. Ο διαγωνισμός προβλέπει την μακροχρόνια μίσθωση του ακινήτου, συγκεκριμένα για 49 χρόνια, ενώ επιπλέον προβλέπεται η παράταση για ακόμη 49 έτη, σε συμφωνία μεταξύ μισθωτή και εκμισθωτή. Ο όρος για τις αρχαιότητες Λόγω της θέσεως του ακινήτου, υπάρχει ειδική πρόβλεψη σχετικά με την δόμηση στο εν λόγω οικόπεδο. Ειδικότερα, ο μισθωτής Όμιλος Electra Palace δεν θα ευθύνεται απέναντι στην Εκκλησία για την μη ανοικοδόμηση εφόσον ο λόγος της μη εκπλήρωσης οφείλεται σε γεγονός ανωτέρας βίας. Μάλιστα, αν το γεγονός είναι οριστικό (π.χ. απαγόρευση ανοικοδόμησης σε εφαρμογή της νομοθεσίας περί προστασίας αρχαιοτήτων) ο Μισθωτής θα δικαιούται να υπαναχωρήσει αζημίως από τη σύμβαση εντός έξι (6) μηνών από το γεγονός που αποτελεί ανωτέρα βία, και με την παρέλευση αυτού του διαστήματος δικαίωμα αζημίου υπαναχωρήσεως θα έχει ο Εκμισθωτής”.

Βαγγέλης Καβάλας

Πηγή: https://www.typosthes.gr/thessaloniki/313156_thessaloniki-telos-epohis-gia-iero-fileto-stin-tsimiski-gia-49-49-hronia

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0bxjhj61ZDak5cEMPJs5dMgpXaVjPesnyxqehhW8MfJzJeBH6ZEbYqtYxdYcRKxPpl

Λεπτομέρεια λήψης απο τον Λευκο Πυργο το 1930

Λήψη του Prouho το 1916 σύμφωνα με την πηγή. Άγημα Ρώσων στρατιωτών παρελαύνει στην Εγνατία.

Πολύτιμο πλάνο για την τοπογραφία της πόλης. Αποκαλύπτει τμήμα στις αρχές της σημερινής οδού Εγνατίας στη συμβολή της με την καταργημένη οδό Ιπποκράτους. Σήμερα, στο κεντρικότερο σημείο της πόλης, στην πλατεία Βαρδαρίου, στο μέσο του οδοστρώματος με τον φακό να κοιτάζει προς την Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων που οι παλιότεροι την θυμούνται ως Διοικητηρίου. Από την αντίθετη κατεύθυνση την είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/1991

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02DVK9vFzKXrczzFFSZeYHQsCzmdsN4cuXJ3t2Y3MNjDy5va3aAG5eYMeJUHkaD7ZXl

Πηγή: https://imagesdefense.gouv.fr/fr/salonique-rue-egnatia-arrivee-et-defile-d-un-contingent-de-soldats-russes-legende-d-origine.html?fbclid=IwAR3Jcoep3Uwzg1uKHOd00fGsKkMfN2Y8vCirGqMCUbpQVDayyhRO96pRScg

Κωδικός τεκμηρίου: SPA 64 K 3831

Η αρχή της σημερινής οδού Εγνατίας στο βόρειο μέτωπο. Τα κτίρια που βλέπουμε βρίσκονται στο σημερινό οδόστρωμα.

Η αεροφωτογραφία από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας (Μ.Ι.Ε.Τ.). Στον κίτρινο κύκλο η θέση του φωτογράφου και με το βέλος η κατεύθυνση της λήψης.

Σήμερα ο φωτογράφος θα στεκόταν στο μέσο του οδοστρώματος στην πλατεία Βαρδαρίου.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02FcHRXEBT33jsdxBJeZUWjDUxuk6uRYQx3ceUFhF5m8miVXJw98XCW6sVeBoinrHul

Αμέσως μετά τον κινηματογράφο Αττικόν, μόλις διακρίνεται το όνομά του δεξιά. Ξενοδοχείο μικρό με έναν όροφο.

Το πρώτο αριστερά. Το όνομά του διακρίνεται ολόκληρο

Σε λήψη από την πλατεία του Βαρδάρη, Ιορδανίδης γύρω στα 1960

Πριν το 1965 αντικαταστάθηκε με την σημερινή πολυκατοικία.

Σήμερα

Λήψη του Paul Fils το 1917 σύμφωνα με την πηγή με θέμα τα τείχη.

Η Στέργιου Πολυδώρου εκτείνεται παράλληλα και κατά μήκος του νότιου τείχους στο εσωτερικό της Ακρόπολης από τον Πύργο του Λαπαρδά ως την Πορτάρα στη σημερινή Πλατεία των Αγίων Αναργύρων. Ο φωτογράφος βρίσκεται δυτικά της οδού Παλληκαρίδη, κοντά στο ύψος της Πύλης του Πύρρου (Γ. Βελένης – Τα τείχη της Θεσσαλονίκης). Στη φωτογραφία διακρίνουμε επτά πύργους οι οποίοι επιβιώνουν μέχρι σήμερα και αριστερά, μία πέτρινη κατασκευή που δεν μοιάζει με κατοικία. Η χρήση της γεννά ένα ερώτημα. Επίσης, παρατηρούμε κάποιες πέτρινες περιφράξεις που οδηγούν κάθετα από τη Στέργιου Πολυδώρου προς τα τείχη και πιθανολογούμε ότι αυτές παλιότερα αποτελούσαν όρια αυτοτελών ιδιοκτησιών τα οποία απαλλοτριώθηκαν για τη διάνοιξη της οδού, την κατασκευή του πάρκου και την ανάδειξη των μνημειωδών τειχών.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0gaQnypsAejkBzu6tncZiCk7n9DSZuZoFbiJoYvWGKrk4i7azFQtWcKmdTzNrUzL9l

https://imagesdefense.gouv.fr/fr/salonique-les-remparts-legende-d-origine-3.html?fbclid=IwAR1aiImzb1Eh8UesbfjkXZkV6aGopxIbNCbIfTKxMJyMkboGUdT2NBjtOH4

Κωδικός τεκμηρίου: SPA 137K 7988

Η οδός Στέργιου Πολυδώρου το 1917.

Στον κίτρινο κύκλο η θέση του φωτογράφου και το βέλος, η κατεύθυνση της λήψης.

Διώροφο ιδιοκτησίας Σ. Χατζηβασιλείου, στην Αρχαιολογικού Μουσείου 5. Οικοδομήθηκε το 1931, με σχέδια του αρχιτέκτονα Λέανδρου Ι. Ζωΐδη (1900-1965).

Η φωτογραφία, πιθανότατα, είναι της δεκαετίας του 1930.

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid082Nxf78hivnZEV4onWcYXoEbFFzU7guauaXF4abP2nDe4yMw22LHMW4rg6N6VCtfl

Έτος κατασκευής 1948, Σταγείρων 13 & Πάροδος Σταγείρων, Άνω Πόλη, Θεσσαλονίκη (ασπρόμαυρη φώτο Πλάτων Κλεανθίδης 1982, έγχρωμες φώτο Πλάτων Κλεανθίδης 2023)

Ανεβαίνοντας την οδό Ακροπόλεως συναντάς ένα γραφικό σημείο με έναν πλάτανο που από κάτω έχει μια μαρμάρινη οθωμανική βρύση του 1910: την «Κόκκινη Βρύση της Ναμίκα Χανίμ». (https://archive.saloni.ca/2102). Σ’ εκείνο το σημείο είναι η αρχή της οδού Σταγείρων, ένα ανηφορικό στενάκι που μόλις αρχίζεις να το σκαρφαλώνεις βρίσκεις την πάροδο της με πολλά όμορφα σκαλάκια και εντυπωσιάζεσαι από τον κόκκινο όγκο του «Τούβλινου σπιτιού» (https://archive.saloni.ca/2092). Εκ πρώτης όψεως σου δίνει την εντύπωση ότι ήταν κάτι πρόχειρο που έμεινε ασοβάτιστο, αλλά αν το προσέξεις στις λεπτομέρειες είναι ένα στολίδι. Οι εξώστες, η ταράτσα, τα κάγκελα, τα παράθυρα, η πόρτα της αυλής ακόμη και η χρονολογία κατασκευής. Σε μεταφέρει σε άλλες εποχές. Το ωραιότερο όμως από όλα είναι η θέα από την αυλή και τους εξώστες της πρόσοψης. Η απόλυτη ομορφιά της Θεσσαλονίκης και του Θερμαϊκού. Σε κάποια άλλη χώρα αν δεν ήταν Μουσείο, θα ήταν ένα ξενοδοχείο μπουτίκ ή εστιατόριο πολυτελείας.

Πλάτων Κλεανθίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0u2cM5544gdPZ5EYvHdoBCFLuTso54QDLwaaXnz5SZmQxoUduGjYPfT1PJrHpJg66l

Δύο φωτογραφίες της πλατείας Αριστοτέλους, μια από τις αρχές και μια από τα τέλη της δεκαετίας του 1950

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0KHM31d46c6TDSvHySgXM4rPXb5ncoKbeND9nLPCKSKTHyjWq5tnHVih5cX6Z2P3zl

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0wsjcSGaCYNx3kzx3Yd4xybhG27YoH6y2d8NgtDWWafZSpFv4GZcfPtHKa7rkBAiXl

Ο κινηματογράφος το 1952 σε ανάρτηση της Persa Spandagos στην ομάδα “Κάποτε στη Νεάπολη...” https://www.facebook.com/groups/kapoteneapoli/posts/960096487492849/

Σύμφωνα με το blog http://cinemahellas.blogspot.com/2012/09/blog-post_3153.html ξεκίνησε την λειτουργία του το 1950

Στις 11 Ιουλίου του 1963 το μεσημέρι ο Ηλίας Πετρόπουλος βρισκόταν στην Λαγκαδά μπροστά στο θερινό σινεμά ¨Ναπολιτάνα” και φωτογράφιζε ένα ατύχημα. Από το βιβλίο του “Old Salonica”

Το ίδιο ατύχημα στην εφημερίδα Μακεδονία

Το πρόγραμμα εκείνης της ημέρας

Η τελευταία καταχώριση στην Μακεδονία τον Σεπτέμβριο του 1974

Δίπλα, στην άλλη γωνία το χαμηλό σπίτι που υπάρχει ακόμα, το συνεργείο Πετρίδη (που ήταν ιδιοκτήτης του σινεμά Δάφνη) Ανάρτηση Χριστίνας Τάτη στην ομάδα “Κάποτε στη Νεάπολη...” https://www.facebook.com/groups/kapoteneapoli/posts/1799842900184866

Σύγχρονη λήψη του Google