Saloni.ca Archive

Ο Θόδωρος Νάτσινας είχε αναρτήσει μια σχετική φωτογραφία του 1971 εδώ: https://archive.saloni.ca/89 Δίνεται έτσι η ευκαιρία να δούμε το ίδιο κτίριο, το 1928 [από το βιβλίο “Η Πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη” της Ε. Γκαλά-Γεωργιλά κ.ά. (Θεσ/νίκη, 2008), σελ. 127]. Το κτίριο αυτό κτίστηκε το 1925. Ήταν του Α.Δ. Στούντα και το είχαν αναλάβει οι πολιτικοί μηχανικοί Δ. Φυλλίζης και Τρ. Νάτσης [στο ίδιο, σελ. 156].

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0mpCRPZwxefCivKCcMwsEKQkmvABRQUhZMLM9hN8NPSoFxAu5UgkCd3S5RFVb7xv4l

Σχόλιο του Γιώργου Μιχαηλίδη: Σιούντα όχι Στούντα, παππού μου και άλλων αδελφών και εξαδέλφων, από το Κρούσοβο. Διαμοιράστηκε σε πολλά κληρονομικά μερίδια (Θεσσαλονίκη, Βουκουρέστι, Βελιγράδι), δόθηκε αντιπαροχή κάπου το '67 ίσως, με κάθε κληρονόμο να παίρνει 1-2 γραφεία Τα καταστήματα τους ήταν στην Αγίου Μηνά.

Ανοίγοντας το παράθυρο, ο μιναρές του Αγίου Δημητρίου.

Σε ένα από τα σπίτια στο νότιο πεζοδρόμιο, κάτω από την εκκλησία, που είχαμε την ευκαιρία να δούμε σε δύο αναρτήσεις: https://archive.saloni.ca/2199 https://archive.saloni.ca/1881

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02ytTATrQhvXaEk6w2z52kucgcFvUVM5aP4Vkam9XHiEqk7LjRx4uZbVjkqRkxuSLSl

Μπροστά στον ναό των Ταξιαρχών, κατά την Κατοχή σε λήψη του Erich Rinka, ενός ουμανιστή Γερμανού στρατιώτη που βρέθηκε στην πόλη μας τα τελευταία χρόνια της Κατοχής. Από το αρχείο του φωτογράφου που βρίσκεται στην Deutsche Fotothek

Άλλες λήψεις του ιερού Ναού εδώ: https://archive.saloni.ca/1105 https://archive.saloni.ca/1061 https://archive.saloni.ca/431

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02AcJ5d4mbVK466ezzWnv6Tv7yRisgdThPYTSca1pVsW7wwSFnHQKEaXohp9aFQNWTl

Ο Erich Rinka υπηρέτησε στην 999η Μεραρχία (Strafdivision 999), την Μεραρχία των ανεπιθύμητων των οποίων η θητεία ήταν περισσότερο έκτιση ποινής για ενέργειες κατά του καθεστώτος. Οι φωτογραφίες του Rinka δεν έχουν καμία σχέση με τις “τουριστικές” λήψεις άλλων Γερμανών στρατιωτών.

Περισσότερο θυμίζουν στην αντίληψη και την ευαισθησία τον Joseph Pigassou του οποίου απόσπασμα λήψης από την ίδια εκκλησία βλέπουμε εδώ (από την φωτογραφία με τον κωδικό 046). Πριν 25 χρόνια βέβαια ο ναός των Ταξιαρχών είχε τις ελληνικές σημαίες στα μπαλκόνια του.

Οικία Ζυμαράκη

Στην περιοχή του Ντεπώ βρίσκεται η κατοικία του δικηγόρου Κων/νου Ζυμαράκη, διώροφο κτίσμα στην γωνία Λογοθέτου 1 με Κομοτηνής, απέναντι από τα Κονιορδέικα. Κτίστηκε το 1922 και στη διάρκεια της ζωής της υπέστη κάποιες μετατροπές. Όπως μαθαίνουμε από την μελέτη για την αποκατάστασή της των Ακριτίδου, Αργυράκη, Βιτούλα, Βλαχοδήμου, Βλαχοπούλου, Ηλιάδου, Λιόλιου,Παράσχου και Παναγιωτά που σύνοψή της βρίσκεται αναρτημένη εδώ: http://library.tee.gr/digital/m2301_2400/m2394/m2394_vitoula.pdf?fbclid=IwAR2F7WShrmPRwxuwt-NFDC273LQXoHts8eyW-bK8edHmjwsFn0D2bb4jdkc η βίλα κληροδοτήθηκε από τον Ζυμαράκη στο 424 ΓΣΝ και το 2002 χαρακτηρίστηκε διατηρητέα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid027zAZNkRYGh38ejZvV2kD7J2iwVREFxTYKDE4xBAS9Sy18FePNeNYJ1YLRY3nsHKbl

Λήψη Θωμά Νεδέλκου από την πλευρά της οδού Απόδημου Ελληνισμού, προς την οποία εκτείνεται η αυλή της βίλας.

Λήψη Θωμά Νεδέλκου

Λήψη Θωμά Νεδέλκου από την πλευρά της Λογοθέτου

Λήψη Θωμά Νεδέλκου

Λήψη Θωμά Νεδέλκου στην γωνία Λογοθέτου και Κομοτηνής

Λήψη Στέφανου Πασβάντη

Λήψη Στέφανου Πασβάντη

Λήψη Στέφανου Πασβάντη από την Κομοτηνής

Πριν από λίγο καιρό είχαμε δει τον φούρνο Μπογδάνου στην Καμάρα. Σήμερα θα δούμε το σπίτι που έμενε, στην Θεμ. Σοφούλη 27, με την τωρινή αρίθμηση. Η αναφορά του Τομανά στον Νίκο Μπογδάνο: “Ο κυρ Νίκος Μπογδάνος ήταν χονδρούλης, φαλακρός και ωραιοπαθής (χτένιζε προς τα πάνω τα λιγοστά μαλλιά του, για να κρύβει την φαλάκρα του). Άνθρωπος πονετικός, έδινε δωρεάν ψωμί στους άνεργους οικογενειάρχες της γειτονιάς και παπούτσια Χριστούγεννα και Πάσχα στα ξυπόλητα παιδιά του συνοικισμού της Αγίας Φωτεινής.

Μετά την Κατοχή, ο Μπογδάνος, όπως και πολλοί άλλοι ευσυνείδητοι επαγγελματίες, δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στις “μοντέρνες” συνθήκες της αγοράς, έπαψε να είναι οικονομικός παράγων κι έκλεισε τον φούρνο του. Αποτραβήχτηκε στο σπίτι του στην οδό Θεμιστοκλέους Σοφούλη κι εκεί έπινε κάθε βράδυ τα ουζάκια του μαζί με τους ψαράδες της γειτονιάς, μαζί με τον κοσμάκη, που τόσο τον είχε συμπονέσει. Μα κι οι απλοί άνθρωποι δεν τον λησμόνησαν. Ακόμα σήμερα, ύστερα από μισόν αιώνα, η στάση των λεωφορείων μπροστά στο σπίτι του λέγεται “στάση Μπογδάνου”.

Από το βιβλίο του “Δρόμοι και γειτονιες της Θεσσαλονίκης μεχρι το 1944”

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0wGehqNE8vSg2ktotSaQEbJJzST1ytR4QH1LLHRWFfUCsqoaMd1S2SxqoLo2sJVGtl

Το σπίτι του Μπογδάνου στην Σοφούλη, σε ανάρτηση Βασίλη Πλαστήρα από το βιβλίο “Η Αρχιτεκτονική μιας εκατονταετίας” του Βασίλη Κολώνα.

Λήψη από την Λογοθέτου με το σπίτι του Μπογδάνου αριστερά. Σχόλιο Βασίλη Πλαστήρα: 1949 H οδός Λογοθέτου ( τότε …χωράφι… ) Αριστερά διακρίνεται η καμινάδα του Αλευρόμυλου ΑΛΛΑΤΙΝΗ, μετά επί της σημερινής οδού Σοφούλη η οικοδομή που είχε τον φούρνο του Ν. Μπογδάνου και μετά το σπίτι του. Ο φούρνος αργότερα είχε είσοδο από κάθετο στην Σοφούλη ακάλυπτο, που με μονοπάτι έβγαζε στην Παρνασσού, μέσω άχτιστου οικοπέδου! Στον φούρνο του Ν.Μπογδάνου εγκαταστάθηκε αργότερα το παντοπωλείο Αδαμπα. Δεξιά και αριστερά της οδού Λογοθέτου διακρίνονται οι οδοί Παρνασσού και Πλούτωνος. Στην Παρνασσού και Λογοθέτου 17 ήταν η κατοικία του μηχανικού Ι. Ζαχαριάδη, και στη συνέχεια στη Λογοθέτου 19 και Πλούτωνος γωνία, η κατοικία του καθηγητή της Γλωσσολογίας στο Α.Π.Θ Νικ. Ανδριώτη.

Η οικία Μπογδάνου Θεμ. Σοφούλη 27 σήμερα, την δεκαετία του 1950, μόλις διακρίνεται αριστερά. Δίπλα σ αυτές οι οικίες Γ. και Ν. Τσατάλα, σήμερα Σοφούλη 29-31. Από ανάρτηση της κ. Τσατάλα στις ΠΦΘ.

Μια αναφορά στην στάση Μπογδάνου επί της Σοφούλη

Από το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου, Old Salonica.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ULuWqm72iqoxPfk1DWKKpuMJYnjjmD1bukJ3uQfYtrubF2LwEqQjVDe8ynSzNVyrl

O Γάλλος στρατηγός Διοικητής της Στρατιάς της Ανατολής Μωρίς Σαράιγ εξέρχεται της έπαυλης Μοδιάνο, έχοντας υποβάλει τα σέβη του στον πρωθυπουργό της προσωρινής κυβέρνησης Ελευθέριο Βενιζέλο. Η έπαυλη γνωστή και ως Κυβερνείο, το διάστημα 1916-17 αποτελούσε την έδρα της Κυβέρνησης Εθνικής Αμύνης (βλ. περισσότερα https://archive.saloni.ca/1535 και https://archive.saloni.ca/549). Σήμερα στο κτήριο στην Βασιλίσσης Όλγας 68, στεγάζεται το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης. Φωτογραφία του Paul Dubray από τα ψηφιακά αρχεία του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού https://www.pop.culture.gouv.fr/

Καλή χρονιά, υγεία και ευτυχία!

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02tct7NnfJLyeqA33jC4JHNxcYJhKqKR5Fd89eP9MX51jHJhoVpBoFZsWPPraavdJXl

Η έπαυλη Μοδιάνο ως Βασιλικό ανάκτορο του Κωνσταντίνου Α', σε φωτοκάρτα, από τις “Ψηφιοποιημένες συλλογές ΕΛΙΑ” http://eliaserver.elia.org.gr:8080/

Σπάνιες λήψεις από τον μιναρέ του Hamza Bey προς τη θάλασσα μετά την πυρκαγιά του 1917, αχρονολόγητες. Κάποια κτήρια έχουν διορθωθεί προσωρινά για τη διευκόλυνση της εμπορικής κίνησης. Η αγορά περιμένει την εφαρμογή του νέου σχεδίου πόλεως που όμως θα αργήσει μερικά χρόνια ακόμα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid031HbVKfpMYHXtjvZUUP4x29v3pbzJotqoBQzypBgGZMFuEBJCDoauXiAEWZ22ZA1Zl

Πηγή: https://servimg.com/view/19943622/257#

Πηγή: https://servimg.com/view/19943622/258#

Μπροστά ο αραμπατζής με το άλογο να σέρνει το κάρο του και πίσω το λεωφορείο 28 των Συκεών να στρίβει στην γωνία των οδών Κλαυδιανού και Προνοίας, γύρω στις αρχές του 1980. Ο συγκεκριμένος αραμπατζής πρέπει να έμενε στις Συκιές σε παράπηγμα στην γωνία των οδών Οδ. Φωκά και Ναούσης. Η φωτογραφία με τίτλο «Ο καθένας το δρόμο του…» περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η Θεσσαλονίκη που χάνεται» που εκδόθηκε το 1982 από την Τράπεζα Continental.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0YETwDj3aKTbaZFXcVNNFJDfEyhCt54s9eMSVQAdSFxVwbaT1Zz5bqGAhCT6FAfqrl

Το βιβλίο έχει εκδοθεί το 1982 και όσο για τα τείχη η λήψη της φωτογραφίας λίγο ξεγελάει. Το ίδιο σημείο σε φωτογραφία του 2019 από το google.

Η ΣΑΤΡΑΠΙΣΣΑ ΤΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟΥ

Μέρες γιορτινές και τους ανθρώπους της ηλικίας μου οι αναμνήσεις δεν τους αφήνουν στην ησυχία τους . Τι μια θυμάμαι το ένα την άλλη το άλλο και μετά ακολουθούν σειρά ατελείωτη γεγονότων του παρελθόντος που δεν έχουν σταματημό . Θα μου πείτε τι σχέση έχουν όλα αυτά με τον τίτλο . Κι όμως έχουν , ακούγοντας σήμερα τυχαία το υπέροχο ρεμπέτικο του Τσιτσάνη με τον Βαμβακάρη τσίμπησα τον δεύτερο στίχο που ήταν αυτός που ήταν γραμμένος σαν τίτλος στο 45 ρι δισκάκι του 1948 κι όχι αυτός που τελικά επικράτησε και είχε αργότερα κι αδελφάκι με την Μαρίζα Κωχ . Αραμπάς περνά ... ‘’ Αραμπάς περνά σκόνη γίνεται σήκωσε το φουστανάκι σου να μη σκονίζεται …’’ Όμως εγώ μ αυτό το τραγούδι λάτρεψα τον Τσιτσάνη τα τραγούδια του και τα ρεμπέτικα ... Η ΣΑΤΡΑΠΙΣΣΑ ‘'Αραμπάς περνά κι η σατράπισσα που αγάπησα είναι μέσα αγκαλιάζεται κι ούτε νοιάζεται η μπαμπέσα …'’ Η μικρή ιστορία της σατράπισσας για μένα είχε σχέση με την αγάπη μου με τα ηλεκτρονικά και την τεχνολογία . Ήμουν ακόμη μαθητής Γυμνασίου και ο πρώτος μου ξάδερφος μεγαλύτερος μου κατά τρία χρόνια που είχε κι αυτός κλίση παρόμοια γράφτηκε στο μονοετές τμήμα ραδιοτεχνιτών του Ευκλείδη που τότε ακόμη το κύρος του , δεν είχε καμία σχέση με την μετέπειτα εξέλιξή του . Το ραδιόφωνο τότε είχε ραγδαία διάδοση με λυχνίες φυσικά και οι ανάγκες για τεχνικούς για συντήρησή τους , γιατί είχαν συχνότατες βλάβες , τεράστιες . Σ΄ ένα χρόνο έπαιρνες το πτυχίο σου και αμέσως άνοιγες ένα κατάστημα , επισκευές ραδιοφώνων , κι έκανες χρυσές δουλειές . Μέναμε στο ίδιο σπίτι κι εγώ τον έβλεπα να κατασκευάζει πάνω σε μια ξύλινη τάβλα ένα ραδιόφωνο σε ανάπτυγμα με τα κυκλώματά του , τις βάσεις των λυχνιών , τους μεταβλητούς πυκνωτές , μετασχηματιστές , αντιστάσεις , πυκνωτές κλπ εξαρτήματα . Πριν το ολοκληρώσει κατασκεύασε τον απλούστερο ραδιοφωνικό δέκτη που μπορούσε να γίνει , με ένα κομματάκι γαληνίτη μεγέθους φασολιού μια πετρούλα δηλαδή σαν στερεό σφουγγαράκι . Μια καρφίτσα , ένα μονό ακουστικάκι κρυσταλλικό , ένα κομματάκι συρματάκι και το ραδιόφωνο ήταν έτοιμο . Η καρφίτσα ακουμπούσε επάνω στον γαληνίτη δεμένη με το συρματάκι και το ακουστικάκι προσαρμοσμένο επάνω της με την καρφίτσα έξυνε την πετρούλα του γαληνίτη και ω του θαύματος από το ακουστικάκι ακουγόταν μουσική ενός από του δύο ραδιοφωνικούς σταθμούς που υπήρχαν στην πόλη του Ε.Ι.Ρ. ( Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας ) η της ΥΕΝΕΔ ( Υπηρεσίας Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων ) . Αν ήσουν τυχερός τα βράδια που ανέβαινε η διάδοση ξύνοντας την πετρούλα περισσότερο , άκουγες και κανένα ξένο σταθμό και τότε η ευτυχία σου ήταν απερίγραπτη . Με το τέλος της χρονιάς ο ξάδελφος τέλειωσε το ραδιόφωνο και εγώ ενθουσιάστηκα περισσότερο απ αυτόν . Κόλλησα κι εγώ την τρέλα και που μ΄ έχανες που μ΄ έβρισκες στην στοά των ηλεκτρονικών στην Βασ. Ηρακλείου ήμουν με κολλημένη τη μύτη στα τζάμια των βιτρινών , βλέποντας τα διάφορα εξαρτήματα που αγοράζοντάς τα θα μ΄ έβαζαν κι εμένα στον υπέροχο κόσμο των ηλεκτρονικών κατασκευών . Έτσι σκάλισε σκάλισε με πολλή προσπάθεια και με πολύ διάβασμα σε ότι κυκλοφορούσε τότε , κατασκεύασα κι εγώ ένα μικρό ραδιοφωνάκι γαληνίτη κι μετά μετέτρεψα το ραδιόφωνο της οικογένειας , μια και χαρτζιλίκι δεν υπήρχε για νέα κατασκευή , σε ένα πομποδέκτη μεσαίων κυμάτων . Μ΄ ένα μεταγωγό διακόπτη το ραδιόφωνο γινόταν πομπός . Ήταν τότε η Άνοιξη των ερασιτεχνικών πειρατικών μικρών ραδιοπομπών μεσαίων κυμάτων . Ψάχνοντας την συχνότητα βρήκα πολλούς σαν και μένα , μ΄ένα από τους καλύτερους γνωριστήκαμε εξ αιτίας της Σατράπισσας . Με ένα παμπάλαιο πικ άπ έπαιζε από το πρωί μέχρι το βράδυ τον μοναδικό δίσκο που είχε Την Σατράπισσα . Εγώ δεν είχα ούτε πικ άπ μόνο μικρόφωνο . Έμενε μακριά στην Ν. Κρήνη πήγαινα στο σπίτι του , ήταν πολύ προχωρημένος έπαιρνε μαθήματα άνευ διδασκάλου δι αλληλογραφίας και τον εκτιμούσα ιδιαίτερα . Πολλά βραδιά πήγαινα σπίτι του και ξενυχτούσαμε κι έπαιρνα το τελευταίο υπηρεσιακό όπως λεγότανε λεωφορείο από Ν. Κρήνη – Αγία Τριάδα . Όταν καμιά φορά το έχανα μούδινε ένα ερειπωμένο ποδήλατο με κόντρα που είχε και πήγαινα σπίτι μ΄ αυτό . Στο δρόμο σταματούσα που και που άνοιγα ένα μικρό ραδιοφωνάκι που είχα μαζί και έβλεπα πως ακούγεται ο πομπός του στην διαδρομή , την άλλη μέρα έπρεπε να δώσω πλήρες ραπόρτο . ΤΙ άκουγα σ όλη τη διαδρομή , μα φυσικά την σατράπισσα που ήταν το μοναδικό του δισκάκι το σήμα κατατεθέν του . Όταν τον συναντώ τελευταία χαμογελώντας τον φωνάζω – Γειά σου Σατράπισσα … κι εκείνος ανταποδίδει το χαμόγελο ... Αυτός κι ο λόγος που σήμερα θυμήθηκα όλα αυτά και κυρίως την υπέροχη σατράπισσα ..

Γιώργος Κωτσίδης Η σατράπισσα (αραμπάς περνά) – M. Βαμβακάρης,Σ.Καλφοπούλου, Β.Τσιτσάνης 1948

YOUTUBE.COM

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02gxDWxHxp1GFRqCL6xW7FZsRVycfdD9nLqsPDthJ98m8zMBBvHLmTqbjPcAFXAsCpl

Τα στιγμιότυπα από την στοά Ριάδη-Διαμαντοπούλου (Βασιλέως Ηρακλείου 28) τα δανειστήκαμε από το μικρό οδοιπορικό της Αναστασίας Χριστοφορίδου από το youtube εδώ: