Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Χτισμένη το 1886 από τους καθολικούς μοναχούς του τάγματος του Αγ. Βικεντίου, στην Θεσσαλονίκη ανέλαβαν κυρίως το έργο του προσηλυτισμού των βουλγαρόφωνων Σλάβων. Για τελευταία φορά λειτούργησε το 1913 με 32 Βούλγαρους και 10 καθολικούς από την Σύρο. Με το τέλος της σχολικής χρονιάς και την ελληνοβουλγαρική σύρραξη το σχολείο κλείνει οριστικά. Το 1916 μετατρέπεται σε νοσοκομείο του Γαλλικού στρατού. Έκτοτε στέγαζε πρόσφυγες ενώ μοναχοί συνέχιζαν την εκεί διαβίωσή τους. Στην κατοχή επιτάσσεται από τους Γερμανούς και στον εμφύλιο στέγαζε τα ΤΕΑ. Τα επόμενα χρόνια και μέχρι τον σεισμό του 1978 συνέχιζε να στεγάζει οικογένειες απόρων. Το 1983 κηρύσσεται διατηρητέο, αγοράζεται από το Ελληνικό Δημόσιο και χαρακτηρίζεται Πολιτιστικό Κέντρο της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Τα έργα τελειώνουν το 1997 και έκτοτε χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από την ιστοσελίδα https://www.monilazariston.gr/6845B6D7.el.aspx

Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια από τον Αλ. Αθάνατο που είχε δουλέψει στην αποκατάσταση της Μονής:

”...μας επέβαλαν την αποκατάσταση η αποκατάσταση κάποιων καμινάδων στο δυώροφο κτίριο, την ανακατασκευή της εισόδου του περιβόλου μπροστά από αυτό με τα καμπύλα τμήματα των τοιχείων, την ανάδειξη της κατασκευής των τοξωτών οροφών στο τριώροφο κτίριο μέσα από επιδαπέδιες προθήκες και την αποξήλωση των επιχρισμάτων στο υπόγειο ώστε να φανεί η φέρουσα τοιχοποιία με τούβλα. Ειδικά για το τελευταίο, δεν ήθελα να ανοίξω νέα μέτωπα σε μεγάλες επιφάνειες, έτσι πρότεινα να κάνουμε εμφανείς τις τοιχοποιίες στο μικρό δωματιάκι του υπογείου κάτω ακριβώς από την είσοδο του μουσείου. Οταν αρχίσαμε την αφαίρεση των επιχρισμάτων, παρατήρησα πως κάτω από τα δικά μας επιχρίσματα υπήρχε ένα στρώμα καφέ χρώματος πάνω από τα τούβλα. Καθώς δεν ήθελα να καταστρέψω κάτι που δεν ήξερα την αξία του, φώναξα την εφορεία νεωτέρων μνημείων να το δει πριν προχωρήσουμε. Πράγματι, ήρθε η υπεύθυνη, και μόλις το είδε άρχισε όλο χαρά να αναφωνεί “ω, είναι υπέροχο! Να καθαρίσετε τα επιχρίσματα σε όλο το δωμάτιο με προσοχή, ώστε να φανεί όλη η επιφάνεια”. Τι είναι, ρώτησα και εγώ... “Υπολείμματα οργανικής ύλης, εδώ ήταν ο βόθρος παλιά”... Από ανάρτηση στις ΠΦΘ

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid07NJQboc43TxZpFipyzFjkonPi5jescAZxMLg8ofQ5QETgfzfrMMgtXiaHfCucaLsl

Η Μονή από την σημερινή Ακριτών στην Σταυρούπολη

Η παλιότερη απεικόνισή της σε γκραβούρα

Η λήψη πρέπει να είναι από την σημερινή λεωφόρο 28ης Οκτωβρίου

Η λήψη από την γυναικεία Μονή των αδελφών του Ελέους απέναντι από την Μονή Λαζαριστών

Λίγο πριν αρχίσουν οι εργασίες αποκατάστασης μετά τον σεισμό. Από την σημερινή Κολοκοτρώνη, απ όπου και η σημερινή είσοδος

Από τον ιστότοπο της Μονής Λαζαριστών.

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02TyH1nB1rqEEiRG8cfCYZvKqugHhzFBjn22u5LprR7WQtbg3K9hqZB3cFhd6qiFWal

Ήταν ένα από τα τελευταία διώροφα της Ανδρεοπούλου (στην Ανατολική Θεσσαλονίκη). Κτίστηκε μετά τον πόλεμο, πιθανότατα στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ή τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Η φωτογραφία είναι του 2011.

Κατεδαφίστηκε το 2022 κι άρχισε η κατασκευή του τσιμεντένιου πολυώροφου όγκου. Η φωτογραφία είναι στις 4-10-2022

Η Ανδρεοπούλου σε σημερινό τοπογραφικό χάρτη της περιοχής της, στην Ανατολική Θεσσαλονίκη

Τοπογραφικό σχέδιο του 1939 της περιοχής γύρω από την Ανδρεοπούλου, όπου δεν υπάρχει κτίσμα στον Αρ. 23.

Αεροφωτογραφία του 1959 γύρω από την Ανδρεοπούλου, όπου φαίνεται το διώροφο στον Αρ. 23 και μοιάζει νεόκτιστο. [Η αεροφωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. “Vangelis Kavalas”]

Από τον 2ο όροφο της Τσιμισκή 36, περίπου στις 11 το πρωί της 27ης Ιανουαρίου 1964 φωτογραφίζεται η αυτοκινητοπομπή και η λαϊκή υποδοχή του Γεωργίου Παπανδρέου στην Θεσσαλονίκη, στο ύψος της Καρόλου Ντηλ. Αριστερά και το κτίριο της καπναποθήκης Κούδογλου που είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/27

Φωτο Σ. Κουρκούτα – Λ. Βελλή, από δημοπρασία, η οποία θα πρέπει να αλλάξει την λανθασμένη χρονολογία 1967.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0fGeW2NSTZwyRNhABmKjU7hzwJpFoNPxuSyaNU49fwMnT6vEMWf2knx3uELLDXG1ml

Σε μια άλλη λήψη από τον ίδιο ίσως φωτογράφο από το ίδιο μπαλκόνι, όπως δημοσιεύτηκε στην Μακεδονία στις 28/1/1964

Η ομιλία έγινε στην πλατεία Αριστοτέλους στις 12 το μεσημέρι. Ήταν οι εκλογές στις οποίες ο Γ. Παπανδρέου είχε πάρει 52,72%.

Θεσσαλονίκης, 1988-89 σταματούμε μπροστά στον Λ. Πύργο. Συγκεντρωμένα ποδήλατα! Είχε ποδηλάτες και τότε, που κρατούσαν ζωντανό το μέσο μέσα σε ένα πολύ εχθρικό περιβάλλον.

Η φωτογραφία προς την Π. Μελά δίνει την ευκαιρία να δούμε μαζί με τον τροχαίο της εποχής και ένα λεωφορείο της Ολυμπιακής – αν θυμάστε ως κάποια εποχή μπορούσε κανείς να πάει στο αεροδρόμιο με λεωφορεία της Ολυμπιακής που έφευγαν από τα γραφεία της στην Λ. Νίκης.

Στην άλλη φωτογραφία βλέπουμε και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που μάλλον ήρθε επίσκεψη στον Λ. Πύργο.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid08arGTVXMvtHnrvGjfZMbK3nxjdxp6mmB48PnaZY4t94HSbZN7yJjNRQFcr9gyifXl

Στην είσοδο της Μονής Βλατάδων οι πολυέλαιοι έξω. Λήψη του 1965

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02EFMSTtsH34YGg5G5DBCAJHdqXX3SDfJEzL7c4dR8TJRejZgVxo78qwwafA817vCUl

Το ωραίο με τις φωτοκαρτες ή φωτογραφίες είναι που μπορείς να ζουμάρεις και να ξεχωρίσεις λεπτομερειες που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Στην παρακάτω κάρτα του Λυκίδη μπορούμε να διακρίνουμε τον νεαρό να γυρίζει το βλέμμα του για να θαυμάσει τα κάλλη της κοπέλας που μόλις προσπέρασε με το αποκαλυπτικο για την εποχή φόρεμα.

Βαγγέλης Καβάλας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02n6RXqchYYwg7QgzHxQ7DRpG8JJubEkb9s2guHsL33MZjp3R3oPX4xicCgjtqLXBil

και ολόκληρη η φωτογραφία, διασταύρωση Τσιμισκή με Βενιζέλου

Το 1955, όσο περισσότερο ρεύμα κατανάλωνες τόσο μικρότερη τιμή ανά ΩΧΒ χρέωνε η ΔΕΗ.

Επίσης, μαθαίνουμε ότι το 1955 ακόμα η Θεσσαλονίκη είχε συνεχές ρεύμα: “η ΔΕΗ όχι μόνον αντικαθιστά το παλαιόν δίκτυον συνεχούς ρεύματος {!!!} ... αλλά ... μειώνει εις το ελάχιστον τα έξοδα των πελατών δια την αλλαγήν των καλωδίων των ώστε να λάβουν το εναλλασόμενον ρεύμα” [μάλιστα στο πρωτότυπο η λέξη ρεύμα είχε και δασεία!].

Θόδωρος Νάτσινας

Σχόλιο του Γιώργου Κωτσίδη:

Με την ίδρυσή της η ΔΕΗ ανέλαβε το εξηλεκτρισμό της χώρας με εναλλασσόμενο ρεύμα 220 V . Εξαγόρασε σιγά σιγά όλες τις μικροεταιρείες που παρείχαν συνεχές 110 V . Οι προδιαγραφές των 220 V ήταν πολύ αυστηρές έτσι όποιο σπίτι ήθελε εναλλασσόμενο έπρεπε να ξηλώσει την παλιά εγκατάσταση και να την αντικαταστήσει με νέα . Ήταν η χρυσή εποχή την Ηλεκτρολόγων εγκαταστατών . Οι περισσότεροι έκαναν εξωτερική εγκατάσταση με σωλήνες μπέρκμαν που ήταν φτηνότερη η εγκατάσταση . Οι λιγότεροι χωνευτοί αλλά τότε έπρεπε να σκαφτούν αυλάκια με σφυρί και σκαρπέλο με το χέρι φυσικά . Η ΔΕΗ ενίσχυε τον εξηλεκτρισμό που θα έδινε άλλες δυνατότητες στην ανάπτυξη της χώρας . Ξεκίνησε να χτίζει υδροηλεκτρικά φράγματα και κατέστησε την Πτολεμαίδα το ενεργειακό κέντρο της Ελλάδας με την χρήση του λιγνίτη για ηλεκτροπαραγωγή . Παράλληλα γίνονταν τεράστιες καμπάνιες για τις προφυλάξεις που έπρεπε να πέρνει ο κόσμος που χρησιμοποιούσε εναλλασσόμενο που σκότωνε σε σχέση με το συνεχές που όταν σε χτυπούσε δεν είχε σοβαρές επιπτώσεις . Κάπως έτσι ξεκίνησε η ΔΕΗ την εποχή εκείνη . Σιγά σιγά όλα τα σπίτια άλλαξαν τις εγκαταστάσεις και άρχισαν να απολαμβάνουν τα καλά του εναλλασομένου με ηλεκτρικές κουζίνες ψυγεία , θερμοσίφωνες και λοιπές συσκευές …

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0bNoQPFeXhkahtQFscQBpQsT1thyyPtg17ERnaG8goD3tB9gXS41Kjm9upjv12UcUl

Μπροστά στην πλατεία Αχειροποιήτου, στη γωνία Εγνατία και Αγ. Σοφίας. Στέκι για λούστρους που αναλαμβάνουν τον ευπρεπισμό των υποδημάτων για όσους έχουν λόγο να κάνουν κάτι τέτοιο.

Αργότερα εκεί οι ασπριτζήδες και οι υπαίθριοι φωτογράφοι. Το σημείο το έχουμε επισκεφτεί αρκετές φορές σε διάφορες χρονικές περιόδους, από τότε που δεν ήταν καν πλατεία. Εδώ κατά την κατοχή.

Από οίκο δημοπρασιών, γι αυτό και οι σημάνσεις.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02nTcN6w7peqi5nEn3dHgNQ2zbh3uvC6fiWdoUNFXFAauXouRPrCTroYGXGN1AkPNdl

Άλλη μια κατοχική φωτογραφία του Erich Rinka [από την Deutsche Fototek] που κουμπώνει σε παλιότερη αναγνώριση και το αφιέρωμά μας για την μικρή οδό Αγ. Παντελεήμονος [https://archive.saloni.ca/751]

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0wWutJDw3P9nft3qkNRu6hxKvczppH1iej1tNBj3B6suX2mVbYfX9jyyZme5JUykBl

Η πιο παλιά φωτογραφία του σπιτιού με το διπλό λοξο σαχνισί που έχουμε δει. Κατοχική, του Erich Rinka. [Πηγή: Deutshe Fototek}

Ξαναβάζω εδώ, καθαρή από σημειώσεις, και την “τελευταία” του. Του Γιάννη Στυλιανού (ψηφιακή συλλογή ΜΦΘ), 1966 ή και λίγο μετά.

Η πλατεία του Λευκού Πύργου, το 1943. Καλλιτεχνική απεικόνιση του Βούλγαρου ζωγράφου Vladimir Mansky (1914-1982)

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0QVg9A32xeryw21LrsbmGesPVQYrynDf4AvdR2bqAaEcpnCVB9Wt1otF73cUV5y5Hl