Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Από τον 2ο όροφο της Τσιμισκή 36, περίπου στις 11 το πρωί της 27ης Ιανουαρίου 1964 φωτογραφίζεται η αυτοκινητοπομπή και η λαϊκή υποδοχή του Γεωργίου Παπανδρέου στην Θεσσαλονίκη, στο ύψος της Καρόλου Ντηλ. Αριστερά και το κτίριο της καπναποθήκης Κούδογλου που είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/27

Φωτο Σ. Κουρκούτα – Λ. Βελλή, από δημοπρασία, η οποία θα πρέπει να αλλάξει την λανθασμένη χρονολογία 1967.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0fGeW2NSTZwyRNhABmKjU7hzwJpFoNPxuSyaNU49fwMnT6vEMWf2knx3uELLDXG1ml

Σε μια άλλη λήψη από τον ίδιο ίσως φωτογράφο από το ίδιο μπαλκόνι, όπως δημοσιεύτηκε στην Μακεδονία στις 28/1/1964

Η ομιλία έγινε στην πλατεία Αριστοτέλους στις 12 το μεσημέρι. Ήταν οι εκλογές στις οποίες ο Γ. Παπανδρέου είχε πάρει 52,72%.

Θεσσαλονίκης, 1988-89 σταματούμε μπροστά στον Λ. Πύργο. Συγκεντρωμένα ποδήλατα! Είχε ποδηλάτες και τότε, που κρατούσαν ζωντανό το μέσο μέσα σε ένα πολύ εχθρικό περιβάλλον.

Η φωτογραφία προς την Π. Μελά δίνει την ευκαιρία να δούμε μαζί με τον τροχαίο της εποχής και ένα λεωφορείο της Ολυμπιακής – αν θυμάστε ως κάποια εποχή μπορούσε κανείς να πάει στο αεροδρόμιο με λεωφορεία της Ολυμπιακής που έφευγαν από τα γραφεία της στην Λ. Νίκης.

Στην άλλη φωτογραφία βλέπουμε και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που μάλλον ήρθε επίσκεψη στον Λ. Πύργο.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid08arGTVXMvtHnrvGjfZMbK3nxjdxp6mmB48PnaZY4t94HSbZN7yJjNRQFcr9gyifXl

Στην είσοδο της Μονής Βλατάδων οι πολυέλαιοι έξω. Λήψη του 1965

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02EFMSTtsH34YGg5G5DBCAJHdqXX3SDfJEzL7c4dR8TJRejZgVxo78qwwafA817vCUl

Το ωραίο με τις φωτοκαρτες ή φωτογραφίες είναι που μπορείς να ζουμάρεις και να ξεχωρίσεις λεπτομερειες που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Στην παρακάτω κάρτα του Λυκίδη μπορούμε να διακρίνουμε τον νεαρό να γυρίζει το βλέμμα του για να θαυμάσει τα κάλλη της κοπέλας που μόλις προσπέρασε με το αποκαλυπτικο για την εποχή φόρεμα.

Βαγγέλης Καβάλας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02n6RXqchYYwg7QgzHxQ7DRpG8JJubEkb9s2guHsL33MZjp3R3oPX4xicCgjtqLXBil

και ολόκληρη η φωτογραφία, διασταύρωση Τσιμισκή με Βενιζέλου

Το 1955, όσο περισσότερο ρεύμα κατανάλωνες τόσο μικρότερη τιμή ανά ΩΧΒ χρέωνε η ΔΕΗ.

Επίσης, μαθαίνουμε ότι το 1955 ακόμα η Θεσσαλονίκη είχε συνεχές ρεύμα: “η ΔΕΗ όχι μόνον αντικαθιστά το παλαιόν δίκτυον συνεχούς ρεύματος {!!!} ... αλλά ... μειώνει εις το ελάχιστον τα έξοδα των πελατών δια την αλλαγήν των καλωδίων των ώστε να λάβουν το εναλλασόμενον ρεύμα” [μάλιστα στο πρωτότυπο η λέξη ρεύμα είχε και δασεία!].

Θόδωρος Νάτσινας

Σχόλιο του Γιώργου Κωτσίδη:

Με την ίδρυσή της η ΔΕΗ ανέλαβε το εξηλεκτρισμό της χώρας με εναλλασσόμενο ρεύμα 220 V . Εξαγόρασε σιγά σιγά όλες τις μικροεταιρείες που παρείχαν συνεχές 110 V . Οι προδιαγραφές των 220 V ήταν πολύ αυστηρές έτσι όποιο σπίτι ήθελε εναλλασσόμενο έπρεπε να ξηλώσει την παλιά εγκατάσταση και να την αντικαταστήσει με νέα . Ήταν η χρυσή εποχή την Ηλεκτρολόγων εγκαταστατών . Οι περισσότεροι έκαναν εξωτερική εγκατάσταση με σωλήνες μπέρκμαν που ήταν φτηνότερη η εγκατάσταση . Οι λιγότεροι χωνευτοί αλλά τότε έπρεπε να σκαφτούν αυλάκια με σφυρί και σκαρπέλο με το χέρι φυσικά . Η ΔΕΗ ενίσχυε τον εξηλεκτρισμό που θα έδινε άλλες δυνατότητες στην ανάπτυξη της χώρας . Ξεκίνησε να χτίζει υδροηλεκτρικά φράγματα και κατέστησε την Πτολεμαίδα το ενεργειακό κέντρο της Ελλάδας με την χρήση του λιγνίτη για ηλεκτροπαραγωγή . Παράλληλα γίνονταν τεράστιες καμπάνιες για τις προφυλάξεις που έπρεπε να πέρνει ο κόσμος που χρησιμοποιούσε εναλλασσόμενο που σκότωνε σε σχέση με το συνεχές που όταν σε χτυπούσε δεν είχε σοβαρές επιπτώσεις . Κάπως έτσι ξεκίνησε η ΔΕΗ την εποχή εκείνη . Σιγά σιγά όλα τα σπίτια άλλαξαν τις εγκαταστάσεις και άρχισαν να απολαμβάνουν τα καλά του εναλλασομένου με ηλεκτρικές κουζίνες ψυγεία , θερμοσίφωνες και λοιπές συσκευές …

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0bNoQPFeXhkahtQFscQBpQsT1thyyPtg17ERnaG8goD3tB9gXS41Kjm9upjv12UcUl

Μπροστά στην πλατεία Αχειροποιήτου, στη γωνία Εγνατία και Αγ. Σοφίας. Στέκι για λούστρους που αναλαμβάνουν τον ευπρεπισμό των υποδημάτων για όσους έχουν λόγο να κάνουν κάτι τέτοιο.

Αργότερα εκεί οι ασπριτζήδες και οι υπαίθριοι φωτογράφοι. Το σημείο το έχουμε επισκεφτεί αρκετές φορές σε διάφορες χρονικές περιόδους, από τότε που δεν ήταν καν πλατεία. Εδώ κατά την κατοχή.

Από οίκο δημοπρασιών, γι αυτό και οι σημάνσεις.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02nTcN6w7peqi5nEn3dHgNQ2zbh3uvC6fiWdoUNFXFAauXouRPrCTroYGXGN1AkPNdl

Άλλη μια κατοχική φωτογραφία του Erich Rinka [από την Deutsche Fototek] που κουμπώνει σε παλιότερη αναγνώριση και το αφιέρωμά μας για την μικρή οδό Αγ. Παντελεήμονος [https://archive.saloni.ca/751]

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0wWutJDw3P9nft3qkNRu6hxKvczppH1iej1tNBj3B6suX2mVbYfX9jyyZme5JUykBl

Η πιο παλιά φωτογραφία του σπιτιού με το διπλό λοξο σαχνισί που έχουμε δει. Κατοχική, του Erich Rinka. [Πηγή: Deutshe Fototek}

Ξαναβάζω εδώ, καθαρή από σημειώσεις, και την “τελευταία” του. Του Γιάννη Στυλιανού (ψηφιακή συλλογή ΜΦΘ), 1966 ή και λίγο μετά.

Η πλατεία του Λευκού Πύργου, το 1943. Καλλιτεχνική απεικόνιση του Βούλγαρου ζωγράφου Vladimir Mansky (1914-1982)

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0QVg9A32xeryw21LrsbmGesPVQYrynDf4AvdR2bqAaEcpnCVB9Wt1otF73cUV5y5Hl

Το συγκεκριμένο λιμανάκι που αποκαλούμε σήμερα “Κελλάριο όρμο” είναι σύγχρονο, δεν υπήρχε πριν το 1960. Το ότι αυτό είναι Ο “Κελλάριος” όρμος είναι αστικός μύθος. Αν θέλουμε να το ονομάζουμε έτσι, να συμφωνήσουμε ότι το ονομάζουμε έτσι όπως ονομάζουμε μια οδό “Εγνατία”, χωρίς αυτή να έχει σχέση με την ρωμαϊκή αντίστοιχη οδό.

Ο σύγχρονος “Κελλάριος όρμος” βρίσκεται στο τέλος της νέας παραλίας, εκεί που η οδός Μ. Κάλλας συναντάει την Καθ. Ρωσσίδου. Πολλές φορές συνδέεται το λιμανάκι αυτό με τη βυζαντινή περίοδο και ίσως και με ακόμα παλιότερα χρόνια. Υπάρχουν πολλά ερωτήματα σχετικά με αυτό το θέμα. Με αυτή την ανάρτηση θέλω να ξεκαθαρίσω μόνο το ότι το λιμανάκι αυτό φτιάχτηκε σχετικά πρόσφατα, ίσως στα τέλη της δεκαετίας του 60.

Οι εικόνες της ανάρτησης δείχνουν το συγκεκριμένο τμήμα της ακτογραμμής παλιότερα, με αεροφωτογραφίες και χάρτες από το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Οι τρεις πρώτες φωτογραφίες είναι από την εφαρμογή maps.gov.gr που επιτρέπει την παράλληλη παράθεση σύγχρονων αεροφωτογραφίων με παλιότερες (με ημερομηνία λήψης μεταξύ 1945 και 1960). Οι τρεις εικόνες δείχνουν ακριβώς το σημείο με το λιμανάκι, το οποίο φαίνεται στην σύγχρονη λήψη αλλά είναι απόν στην παλιότερη. Μετά παρουσιάζονται δύο αεροφωτογραφίες, η πρώτη από τον ΑΠΠ και η δεύτερη από τον ΒΠΠ και. τέλος, δύο χάρτες από αντίστοιχες περιόδους. Σε καμία από αυτές δεν διακρίνεται κάποιο λιμανάκι στην περιοχή όπου βρίσκεται το σημερινό.

Το λιμανάκι αυτό πιθανόν να είναι αποτέλεσμα την ημιτελούς διαμόρφωσης της νέας παραλίας στο τμήμα κοντά στην Καλαμαριά. Δηλαδή ίσως είναι αποτέλεσμα από το μπάζωμα της αρχικής ακτογραμμής καθώς υπήρχε η σκέψη η νέα παραλία να συνεχιστεί ως την Γκόνη ή την Αργοναυτών. Να τονίσω ότι με αυτήν την ανάρτηση δεν θέλω να υπονοήσω ότι δεν υπήρχε εκεί κάποιο λιμάνι σε παλιότερες εποχές. Ίσως να υπήρχε, αλλά αν υπήρχε δεν είναι αυτό που βλέπουμε την σήμερον ημέρα.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0BSdZZ9DFCMiFgEZ2Y4Df7B3xjiazuHYjS3fhoW1P48Sy7JWx3Ft3UYGSUfX3eHZbl

Από το maps.gov.gr, παράλληλη προβολή των δύο αεροφωτογραφιών σε υπέρθεση, όπως το ονομάζουν, δηλαδή η μία επάνω στην άλλη με δυνατότητα μετακίνησης της κάθετης μπάρας ώστε να βλέπουμε άμεσα την εξέλιξη κάθε περιοχής. Εδώ φαίνεται το λιμανάκι

Σε αυτήν η μπάρα βρίσκεται έτσι ώστε να φαίνεται η συγκεκριμένη περιοχή μισή από την σύγχρονη και μισή από την παλαιότερη αεροφωτογραφία.

Πλέον μόνο η παλαιότερη φωτογραφία καλύπτει την περιοχή και το λιμανάκι έχει “εξαφανιστεί”

Αεροφωτογραφία του Πρώτου Παγκοσμίου, το λιμανάκι θα βρισκόταν περίπου στο σημείο όπου διακρίνεται μια έπαυλη (γνωστή ως έπαυλις των αεροπόρων).

Η ίδια περιοχή από αεροφωτογραφία του Δεύτερου Παγκοσμίου.

Χάρτης από την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου με ένδειξη της επαύλεως των αεροπόρων.

Βρετανικός χάρτης της δεκαετίας του 1940

Τρεις κατοχικές φωτογραφίες του Erich Rinka στο ίδιο σημείο από την Deutsche Fototek. Είναι ευτυχής συγκυρία όταν κάποιες φωτό ‘κουμπώνουν’ πάνω σε παλιότερες αναγνωρίσεις δρόμων και βρίσκουν τη θέση τους. Εδώ βλέπουμε την συμβολή των οδών Καστοριάς και Αρριανού. Το σημείο -ιδωμένο και από τους δύο δρόμους- είχε αναγνωριστεί και τεκμηριωθεί από τον Στάθη Ασλανίδη το 2016. Εκείνες οι φωτό περιέχονται στο παλιότερο αφιέρωμά μας, εδώ: https://archive.saloni.ca/1123

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0LsZC5LZgK6tYG78MLhVdKNG5nwXyEMg17MGgYKxN4bcnaeR4bAhzN8ZJLzVYBdgMl

Αν και η φωτό είναι κατοχική, η φορεσιά του άντρα θα μπορούσε κάλλιστα να μας ξεγελάσει και να την χρονολογήσουμε κάποιες δεκαετίες πριν. Ο Ρίνκα στέκεται στην κατηργημένη οδό Καστοριάς. Το σαχνισί με τα περιποιημένα κουρτινάκια και το ένα σοβατισμένο παράθυρο βρίσκεται στην Αρριανού λίγα μέτρα πριν την Αγ. Δημητρίου, σε τμήμα της που επίσης έχει καταργηθεί.

Στρέφοντας την κάμερά του λίγο πιο ψηλά, αποκαλύπτει το ζωγραφισμένο μοτίβο που πλαισιώνει το σαχνισί.

Kι από λίγο παραπίσω, τραβάει την μεγάλη πόρτα του κτιρίου στην Αρριανού και μεγαλύτερο κομμάτι του συνθήματος -τραβάει και τα βλέμματα όλων των περαστικών.

Με τελείως διαφορετική χάραξη των δρόμων, σήμερα στο σημείο αυτό βρίσκεται ένα -επίσης αρκετά παλιό πια- μαγειρείο: ‘Το παρελθόν’.