Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Τρία εισιτήρια τραμ από το φωτογραφικό άλμπουμ της Mary Gladwin, και μια γραφική περιγραφή της ίδιας από τα απομνημονεύματά της, με πηγή το ohiomemory.org.

«Οι τιμές των εισιτηρίων του τραμ ήταν το πιο περίπλοκο πράγμα στην Θεσσαλονίκη. Η Ερυθροσταυρίτισσα μπήκε στην Β’ θέση ενός τραμ, όπου δεν υπήρχε χώρος ούτε για να πέσεις κάτω, πλήρωσε το αντίτιμο και έλαβε ένα μικρό χρωματιστό εισιτήριο. Σε λίγα λεπτά, την έσπρωξαν στην Α’ θέση, έδωσε ένα νόμισμα μικρής αξίας και αντάλλαξε το εισιτήριό της με ένα άλλου χρώματος. Ένας Σέρβος αξιωματικός της παραχώρησε μία θέση -πλήρωσε κάτι ακόμα και της αντικατέστησαν πάλι το εισιτήριο με άλλο χρώμα. Οι τιμές ήταν ακόμα πιο περίπλοκες γιατί υπήρχε έκπτωση εάν ήσουν «στρατιωτικός ή μέλος του Ερυθρού Σταυρού». Μόλις η Ε.Σ. κάθισε, πήρε μια βαθιά ανάσα και ετοιμάστηκε να κοιτάξει τους διπλανούς της, αλλά πριν προλάβει να πάρει δεύτερη ανάσα, ένας ελεγκτής τής ζήτησε το εισιτήριό της, το εξέτασε προσεκτικά για να βεβαιωθεί ότι δεν ήταν πλαστό, και η μικρή διαδρομή της τελείωσε. Τα νομίσματα που λάμβανες για ρέστα προέρχονταν απ’ όλον τον κόσμο (το αμερικάνικο σεντ ήταν πολύ μικρό): από την Τυνησία, την Κύπρο, το Σαν Μαρίνο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ιαπωνία, την Αργεντινή, το Βατικανό, το Δουκάτο του Λουξεμβούργο, την Αυστραλία και το Βέλγιο. Μερικά νομίσματα ήταν πολύ παλιά, συλλεκτικά».

Η Γκλάντγουιν ήρθε στη Θεσσαλονίκη τον Φεβρουάριο του 1917 και έμεινε (με διάφορα πηγαινέλα) περίπου ενάμιση χρόνο. Εκείνης της εποχής πρέπει να ήταν τα εισιτήρια που δημιουργούν μία εύλογη απορία: Πώς τους ήρθε και γράφοντας τα λεπτά με το λατινικό αλφάβητο κόλλησαν αυτό το τελικό s; Μια δική τους εκδοχή για τον πληθυντικό της λέξης στα «ξένα», μάλλον.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0VABvN3WiE84iktEkfLfTgjYYAPo2TF7BQJxZwawT91ftroL7wiFGfjvviTrH4Xvnl

Στην Λαγκαδά, κάπου 1200 μέτρα από τον Βαρδάρη, μια βρύση και δίπλα της μια πινακίδα. ‘Ισως για να δείχνει δρόμους, ίσως για να ενημερώνει αν επιτρέπεται να πίνουν ζώα ή όχι, όπως έχουμε δει και δίπλα σε άλλες. Λογικά, πάντως, κατά μήκος του άξονα της Λαγκαδά πρέπει να υπήρχε πρόβλεψη και για τα ζώα, αλλά και άλλες βρύσες που δεν έχουμε δει ακόμα.

Την συγκεκριμένη τη βλέπουμε σε απόσπασμα φωτογραφίας του Οπερατέρ Κ από την κηδεία της Katheryn Harley, τον Μάρτιο του 1917. Η φωτογραφία ολόκληρη (θα την δούμε άλλοτε) έχει δημοσιευτεί αρκετές φορές στις σχετικές ομάδες, η βρύση έχει περάσει απαρατήρητη.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid027bQT4uGr22XDH53WoE14XF3DQ5upNN1deZYD4HsNpLGRRgYMwz2Sv1ZybWp2jdTLl

Με διαφορά δευτερολέπτων, από την ίδια θέση. Η ελάχιστα διαφορετική διάταξη των ανθρώπων μάς επιτρέπει να δούμε -έστω πιο θολά- ένα κομμάτι της που κρυβόταν στην προηγούμενη.

Δια χειρός Καρπολά (όπως υπογράφει) στην εφημερίδα ΕΡΜΗΣ της Θεσσαλονίκης, φύλλο της 27/5/1875 (πριν από 147 χρόνια) “To ζήτημα της από τόπου εις τόπον ευχερεστέρας μεταβάσεων των ανθρώπων και μεταφοράς των πραγμάτων σήμερον είναι το σπουδαιότερρον των ζητημάτων, περιλαμβάνον εν εαυτώ το σύνολον των πνευματικών υλικών και πολιτικών συμφερόντων των νεωτέρων κοινωνιών.”

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0xemNhCQ3MHywge6dPnyc1Z6E7zkj6jY4t6D5UpDAnBHRXoACDUePui9maZN6vu5Wl

Η επικεφαλίδα του τεύχους της ΕΡΜΗΣ όπου βρίσκεται το κείμενο – από την βιβλιοθήκη της Βουλής.

Φιλελλήνων 16. Για πάρα πολλά χρόνια φαινόταν κλειστό, αν και κουρτίνες υπήρχαν. Άκουσα να το ονομάζουν ως το σπίτι του Μπακόλα, αν και αμφιβάλλω αν ποτέ έζησε ο Μπακόλας στο συγκεκριμένο σπίτι. Οι περίοικοι ζητούσαν η κατεδάφιση του συγκεκριμένου σπιτιού να συνδυαστεί με το διπλανό του άδειο οικόπεδο και να φτιαχτεί ένα παρκάκι. Δεν έγινε. Στην θέση του σήμερα ένα μικρό άδειο οικόπεδο ανάμεσα σε δύο μεγάλες πολυκατοικίες.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02HELnpvNHaDuBpBnWe9e8AVGNnJ228rDEYFphyhxmTzTu8Jgx6be5hhDx5tGXGrkBl

Λήψεις του 1992

Για περισσότερο από 20 χρόνια, μέχρι να κατεδαφιστεί δηλαδή, υπήρχε γραμμένο το “Οχι στο στέμμα”, ορθογραφημένο μάλιστα. Ίσως να ταν το τελευταίο απομεινάρι στην πόλη, ενθύμιο του δημοψηφίσματος.

Σε λήψη του 1963 από την πολυκατοικία που βρίσκεται το Κολοσσαίον που είδαμε χθες, η Φιλελλήνων, με το σπίτι σημειωμένο με το κόκκινο βέλος. Ανάρτηση Antigoni Koronaki στις ΠΦΘ

Η φωτογραφία από το Bing είναι από τότε που γκρεμισμένο πια, είχε δημιουργηθεί μια μεγαλούτσικη αλάνα. Το ίχνος του σπιτιού φαίνεται αποτυπωμένο στην γειτονική καινούρια τότε πολυκατοικία.

Από την πολυκατοικία που στεγάζει στο ισόγειο τον κινηματογράφο Κολοσσαίον, Βασ. Όλγας 150, δύο λήψεις από το αρχείο Antigoni Koronaki, που είχαν αναρτηθεί στις ΠΦΘ.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0DDj2vTgVaNr1KPVU7WozQW6AW6Ecyvo88iGACNVAxmtcTEsQbcaRo1m5sKVAK6Xjl

Η Βασ. Όλγας σχεδόν όπως είναι σήμερα. Από την επίσκεψη του Ντε Γκωλ στην πόλη τον Μάιο το 1963. Η πολυκατοικία Βασ. Όλγας 173 αποπερατώνεται. Η πρώτη πλακόστρωση στο πεζοδρόμιο έχει αρχίσει, δεξιά, τα τραπεζάκια πήραν θέση. Ακόμη υπήρχαν δέντρα εκεί.

Η πιο ενδιαφέρουσα από τις δύο λήψεις. Πέρα από τις πρώτες πολυκατοικίες της Βασ. Όλγας, τα στενά ζούσαν ακόμη τον οικιστικό μεσοπόλεμό τους. Εδώ απέναντι ακριβώς από την πολυκατοικία, η Φιλελλήνων, μέχρι σχεδόν το ύψος της Αλεξανδρείας από τα ζυγά νούμερα. Η Παπαδιαμάντη δεν είχε διανοιχτεί ακόμη.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02zRrnbHy8JExkTeyCkAc86DWpz96mLctxdCK3HZWxhxBjfvf14ygbqQqc5xzG5Nsyl

Τα βράδια στο Κολοσσαίον. Από την σελίδα του κινηματογράφου στο fb

Μακεδονία 3 Ιανουαρίου 1960, από χθες λειτουργεί ο νέος κινηματογράφος. Εϊναι ενδιαφέρον ότι το λογότυπο του κινηματογράφου με φωτισμό νέον ήταν απομίμηση γραφής με χέρι (και με την περισπωμένη μάλιστα). Το ίδιο στυλ έχει κρατήσει μέχρι σήμερα.

΄Το πρώτο έργο που προβλήθηκε στην οθόνη του.

Το εσωτερικό σε σε ανάρτηση στην ιστοσελίδα biscotto

Ο κινηματογράφος Κρόνος στη σημερινή Βαφοπούλου 28

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02rJHmeB2HbkhMgHsa3RES4Fh2F5kywY2ATDCnAdKZnbQZ7VLrjbfFB9EocBvqMCC6l

Αναφέρεται ότι πρωτολειτούργησε το 1939. Το έργο που παίζεται εδώ είναι του 1957 Η Γυναίκα που Εγέννησε τον Πόθο (Une manche et la belle). Η φωτογραφία πρέπει να είναι γύρω στα 1960

Προστέθηκε η ένδειξη θερινός. Λειτουργούσε ως θερινός στην ταράτσα. Αναρτήθηκε στις ΠΦΘ.

Η τελευταία αναφορά λειτουργίας του κινηματογράφου. Μάιος του 1979

Ως θερινός κινηματογράφος είχε σταματήσει να λειτουργεί από το 1976. Εδώ και πάλι η τελευταία προβολή ως θερινού κινηματογράφου.

Στην Αχειροποίητο πίσω από το ιερό, η προσπάθεια για επιβίωση. Τα σπασμένα παράθυρα πρόχειρα κλεισμένα για να προφυλαχθούν στο εσωτερικό της εκκλησίας οι πρόσφυγες

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0vjUs3uxoBW6JwrapQBVXtMVgzEYNzMb4J1bkoS68qBAM7nRbrnKMxcXXHux7eU6el

Για πολλά χρόνια η Γραβιάς σταματούσε στην Κρήτης. Η διαδικασία απαλλοτρίωσης των μεσοπολεμικών κτισμάτων που εμπόδιζαν την διάνοιξη κράτησε πολλά χρόνια. Κάποια στιγμή έγινε και αυτό.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0cZVcAjNmeP2xngnArnG9GzSRueZd1GiGxK9gXESiZHEXsJdDHgGBq6Btpc3es9dfl

Το 1939 το κομμάτι στην Γραβιάς ανάμεσα Κρήτης και Θερμοπυλών ήταν αποκλεισμένο

Τα κτίσματα στην Κρήτης στους αρ. 15, 17 και 19 τα είχαμε δει εδώ σε παλιότερη ανάρτηση Γ. Κωτσίδη εδώ: https://archive.saloni.ca/1589. Στους αρ. 17 και 19 εδώ ακόμη τα μεσοπολεμικά κτίσματα. Στο ν. 17 κατοικούσε η οικογένεια Ιωαννίδη, όπως μας πληροφορεί η Χριστίνα Σταυρίδου.

Λήψη του 1992. Το σημερινό 21 φαίνεται αριστερά να κτίζεται, στην θέση του σημερινού 23 αυτό το περιποιημένο κτίσμα. Στην πράξη 378 του 1932 φέρεται να ανήκει στον Φωτ. Γκόρα, μαζί με 2 άλλους συνιδιοκτήτες (Φραγκιαδάκης και Βοϊδομάτης). Στην πράξη πάντως του 396 φέρεται και ως διεκδικούμενο από την Εθν. Τράπεζα.

Το σπιτάκι, που έχει χειρόγραφη πινακίδα 23 βρισκόταν επάνω στην Γραβιάς και ήταν αυτό που εμπόδιζε την ένωση των δύο τμημάτων της Γραβιάς. Ήταν το τελευταίο που είχε απομείνει. Μετά από λίγα χρόνια η Γραβιάς άνοιξε. Λήψη του 1992.

Σήμερα οι οικοδομές από Κατσάλη μέχρι Γραβιάς.

Η Αστική Σχολή Αναλήψεως στους Πύργους. Το σημερινό 81ο Δημ Σχολείο στην Δελφών

Πολύ πιθανόν σε σχέδια του Ξενοφώντα Παιονίδη, εγκαινιάστηκε τον Ιανουάριο 1911 ως Αστική Σχολή Πύργων. Μια 6μελής επιτροπή ανέλαβε τον έρανο για την συγκέντρωση των χρημάτων και ο θείος του Παύλου Μελά, Βασίλης, συνεισέφερε άλλα τόσα για να γίνει δυνατή η αποπεράτωσή του. Κτίστηκε σε οικόπεδο που παραχωρήθηκε από τον Παναγ. Κεχαγιά. Ήταν η πέμπτη αστική σχολή που ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Αρχίζοντας με 500 μαθητές και μαθήτριες, το 1922 αριθμούσε 722 και το 1925 τους 1000. Το 1930 μετονομάστηκε σε 12ο Δημοτικό σχολείο Επιτάχτηκε από τους Γερμανούς και το 1954 μετονομάστηκε σε 4ο δημ. σχολείο.Το 1965 έγιναν εκτεταμένες εργασίες ανανέωσής του. Συστέγασε αρκετά δημοτικά και νηπιαγωγεία με αρκετές διασπάσεις λόγω πληθώρας μαθητών. Σήμερα φιλοξενεί το 81ο Δημ Σχολείο

Αναλυτική παρουσίαση της ιστορίας του σχολείου στην σελίδα της Παράλαξης https://parallaximag.gr/ena-scholio-apce84ta-palia-sta-karagatsia-9035., με συνεισφορά του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού. Άλλες πληροφορίες από το έργο του Βασ. Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02gUsM8hUUvMA6mZB7F3HWvkXz2okM987nQpX1dvtvtWY8iisMAiy8jovoaZH6heYtl

Φωτογραφία του Βασ. Κολώνα που περιέχεται στο βιβλίο του “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” σε λήψη του ιδίου.

Φωτογραφία του εγγονού του Αντ. Νάστου, Kostas Gkovedaros, που αναρτήθηκε στις ΠΦΘ.‎ “Στην πρώτη σειρά κάτω δεύτερος από αριστερά ο παππούς μου Αντώνιος Νάστος εκ των ιδρυτών και πρώτος διευθυντής του σχολείου”

Από το αφιέρωμα της Παράλλαξης

Φωτογραφία που ανάρτησε ο Μιχ. Τρεμόπουλος στις ΠΦΘ από γυμναστικές επιδείξεις του σχολείου. Απέναντι φαίνεται η, σε πρώτη χρήση, νηματουργία Τορνιβούκα η οποία κάηκε γύρω στα 1970 (λειτούργησε από το 1924).

Από το αρχείο του Θωμά Νεδέλκου 1960 ή 1961, πάλι στο βάθος το εργοστάσιο. Σήμερα είναι ο χώρος όπου στεγάζεται το 4ο Δημοτικό σχολείο

Ήδη από το 1968 ο χώρος προοριζόταν για την ανέγερση δημοτικού.

Το 1973 το οικόπεδο παραχωρείται στην σχολική εφορεία για να κτιστεί το σχολείο, το 4ο Δημοτικό.

Από λήψη του 1939 με κόκκινο η Αστική Σχολή. Από το 1937 ονομαζόταν 12ον Δημοτικόν Σχολείον Α΄ Περιφερείας. Με πράσινο το υφαντουργείο.