Ένας κηπάκος, δυο ματιές στην πόλη
Σχόλιο Αλέξ. Σαββόπουλου:
H τρίτη φωτογραφία του άλμπουμ, αποκαλύπει εύκολα το σημείο λήψης κάτω από τον πύργο του Τριγωνίου και δίπλα στο ανατολικό τείχος της πόλης.
Γωνία Ιουστινιανού και Πλάτωνος
Ανάρτηση Δήμης Τζιβοπούλου στις ΠΦΘ, από το αρχείο της Αχειροποιήτου. Στο βάθος στην γωνία η όμορφη μεσοπολεμική πολυκατοικία με τον τρούλο.
Από την Εγνατία τα σπίτια στην Πλάτωνος. Πάλι το κτίσμα με τον τρούλο ξεχωρίζει
Ανάρτηση Γιώργου Παπαδόπουλου στις ΠΦΘ και εικονίζεται ο ίδιος. Πίσω του το εντυπωσιακό τριώροφο στην γωνία Πλάτωνος και Ιουστινιανού
Ελένη Μαυρογιάννη Τα φορτηγά στο βάθος ήταν τής Συνεργατικής Φορτηγών Αυτοκινήτων Χαλκιδικής. Το μεσαίο ήταν τού πατέρα μου. Το γραφείο ήταν στο παλαιό σπίτι πίσω. Στην πλατεία ήταν τά λεωφορεία τού ΚΤΕΛ Χαλκιδικής. Αυτά την δεκαετία του πενήντα.
Λαδάδικα πριν την ανάπλαση
Τέλη 1980ς
Θόδωρος Νάτσινας
Λυκούργου και Πίνδου
Τα ψηλά κτίρια στο βάθος (τα “νέα”) είναι τα δυο κτίρια στη νοτιοανατολική γωνία Σαλαμίνος με Πολυτεχνείου.
Αριστερά ένα κομματάκι από την ανατολική πλευρά του νυν Ρόβερ και δεξιά το κτίριο πίσω από το Πανελλήνιο (δεν ξέρω τι στεγάζει). Εκεί που φαίνονται τα μισογκρεμισμένα στην αρχική, τώρα πρέπει να είναι το Πανελλήνιο. Τα αυτοκίνητα είναι σ’ ένα ‘υπόλειμμα’ της παλιάς οδού Ροδόπης -τώρα νομίζω ότι εκεί χτίστηκε ένα μοντέρνο κτίριο. Στη μαυρόασπρη φωτό της σύνθεσης βλέπουμε πώς ήταν τα κτίρια το 1915 -σημειώνονται και στον χάρτη, (ταυτοποίηση Μ. Νικοπούλου).
Και με την ευκαιρία και η Ροδόπης – ίσως δεξιά είναι το μπετονένιο τέρας της αρχικής. Ακόμα παρκάρουν κολλητά του! Αυτή η δίοδος ήταν ένας παλιός δρόμος
Πλάτωνος 9 και 11
Πίσω από την γυναίκα που βρίσκεται στο πάρκο Μακεδονομάχων φαίνονται τα σπίτια στην οδό Πλάτωνος 9 και 11 (που βρισκόταν στη γωνία με Ιουστινιανού).
Στον οροφο η εφημερίδα “το Φως”. Στο ισόγειο βρισκόταν η ταβέρνα Ίγγλις, του Θωμά Μαρμαρά, πριν αυτή μεταφερθεί στην πάνω πόλη.
Η φωτογραφία από Alex Dagkas και είναι από το 1940.
Ιδρυτής και διευθυντής της εφημερίδας ήταν ο Δημοσθένης Ρίζος, ο οποίος ήρθε το 1914 από τον Βόλο, όπου και εκεί εξέδιδε μια εφημερίδα. Πότε υπέρ του Βενιζέλου αλλά για το μεγαλύτερο διάστημα, και μέχρι τέλους κατά του Βενιζέλου πέθανε τον Φεβρουάριο του 1941 αφήνοντας την εφημερίδα στον ανηψιό του Γ. Σπαθάρη. Οι κόντρες του Φωτός με την Μακεδονία, κατά τον μεσοπόλεμο, σχεδόν καθημερινές.
Ανάρτηση Γιώτας Ησαϊάδου στις ΠΦΘ. λήψη 25/3/1967
Τα σπίτια έπεσαν γύρω στα 1960 και τις αντικατέστησαν οι πολυκατοικίες που βρίσκονται στο κέντρο και δεξιά στην φωτογραφία.
Σύμφωνα με σχόλιο του Στέλιου Μακρή: Στην σειρά από την γωνία Πλάτωνος με Ιουστινιανού,το πακτορείο Χαλκιδικής,το οινομαγειρείο ΛΟΥΞ και η έκθεση με τα μπιλιάρδα Ελευθερίου.
Πλάτωνος 3,5,7
Από αυτά τα δύο τελευταία σώζονται.
Το πιο χαμηλό στον αριθμό 3 αντικαταστάθηκε με πολυκατοικία. Στην γωνία Πλάτωνος 1 με Εγνατία, ένα χαμηλό διώροφο που στέγαζε τα γραφεία της Λαϊκής Φωνής (το είχαμε δει εδώ https://archive.saloni.ca/1712 και εδώ https://archive.saloni.ca/1713)
Απόσπασμα αεροφωτογραφίας 1960 από το αρχείο Βαγγ. Καβάλα. Στην γωνία Πλάτωνος 1 ήδη υφίσταται η πολυκατοικία, υπάρχουν όμως ακόμη τα τρία επόμενα.
Πίσω από τις κυρίες, Πλάτωνος 1, 3 και 5, 7
Πλάτωνος 3, 5 και 7
Από το αρχείο Χρήστου Καββαδά:
”“Στο πάρκο μεταξύ των οδών Αγίας Σοφίας και Πλάτωνος, ο Θεόδωρος Πολυζόπουλος κρατάει στην αγκαλιά του τον γιο του Ιπποκράτη, 1958 ή 1959”
Στο 5 για πάρα πολλά χρόνια τα γραφεία της Φιλοβασιλικής Ένωσης.
Φωτογραφίες του 1976
Aπό μια βόλτα που κάναμε με τον φίλο Basil Sakellarides με την ιδέα να προλάβουμε κτίρια που ίσως κατεδαφίζονταν. Ωστόσο από τα κτίρια της σειράς αυτής λίγα χάθηκαν. Μάλλον διαλέξαμε λάθος κατεύθυνση στην διαδρομή μας. Αν πηγαίναμε πιο δυτικά ή πιο βόρεια θα είχαμε άλλα αποτελέσματα. Ωστόσο, ακόμα και αυτές οι εικόνες δείχνουν μια άλλη κατάσταση. Για παράδειγμα, σε αυτή την πρώτη επιλογή από το σετ 38 slides, η ΜΕΛΚΑ ήταν ακόμα στο κτίριο της γωνίας Βανιζέλου-Αγ. Μηνά, και το παλιό ταχυδρομείο (το μέγαρο Πελοσόφ) είχε ακόμα τη διακοσμητική μετόπη που χάθηκε δυο χρόνια αργότερα, στον σεισμό του 1978.
Θόδωρος Νάτσινας
Πανοραμική άποψη της Ανατολικής Θεσσαλονίκης από τα κάστρα, πριν το 1906
Νίκανδρος Καστανίδης
Δίπλα στην Καμάρα ένα ήσυχο βράδυ
Από το βιβλίο των Καλογερόπουλου-Ανδρεάδη “Η πόλη μας”
Κατράντζος σπορ στην Αγ. Σοφίας και στην Τσιμισκή
Ο Νίκος Κατράντζος γεννημένος στην Αθήνα μεγάλωσε στην Θεσσαλονίκη. Με τον αδελφό του Γιώργο ίδρυσε το πολυκατάστημα “Κατράντζος σπορ” στην Τσιμισκή στο 14, κοντά στον Λαμπρόπουλο. Από νωρίς επεκτάθηκε και στην Αθήνα. Το κατάστημα εκείνο πυρπολήθηκε μαζί με το Μινιόν στις 19 Δεκεμβρίου 1980. Ποδοσφαιριστής στον Άρη, βασικά τερματοφύλακας, αργότερα έγινε προπονητής και παράγοντας στην ίδια ομάδα αλλά και στην εθνική. Μάλιστα αθλοθέτησε και κύπελλο στο τουρνουά μπάσκετ “Κατράντζος” για αρκετά χρόνια στα τέλη δεκαετίας 59 και αρχές του 60.
Πληροφορίες από το σχετικό αφιέρωμα του Χρήστου Ζαφείρη εδώ: http://www.thessmemory.gr/%cf%83%ce%b1%ce%bd-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%b1/19-%ce%b4%ce%b5%ce%ba%ce%b5%ce%bc%ce%b2%cf%81%ce%af%ce%bf%cf%85-1980-%cf%8c%cf%84%ce%b1%ce%bd-%ce%b7-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ac-%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7%cf%83%ce%b5-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b8/
Το πρώτο κατάστημα Κατράντζος στην Θεσσαλονίκη.
Αγ. Σοφίας 27, στην γωνία με Αγ. Θεοδώρας από το αρχείο Χρήστου Καββαδά.
Το κτίριο υπάρχει ακόμη
Από την περίοδο πριν τον πόλεμο. 4ης Αυγούστου 17 (Αγ. Σοφίας 27 σήμερα) αναφέρεται στο κατάστημα που είδαμε πριν.
Μετά τον πόλεμο μεταφέρθηκε Τσιμισκή 14, παλιά 22
Η πρώτη του μορφή
Η “μοντερνοποίηση” της πρόσοψής του
Το χρονικό του σεισμού της 20 Ιουνίου 1978
Το χρονικό του σεισμού της 20 Ιουνίου 1978, από δημοσίευση του Τμήματος της Κεντρικής Μακεδονίας του ΤΕΕ, το 1979
Νίκανδρος Καστανίδης
-Η υποκατάσταση του κράτους από τους πολίτες στο χώρο της μοιραίας πολυκατοικίας. Τι θα γινόταν αν το κακό έπαιρνε έκταση;
-Κανείς δεν πείστηκε, ότι προσπάθεια διάσωσης των επιζώντων της μοιραίας πολυκατοικίας έγινε με τα σωστά μέσα.
-Βασ. Ηρακλείου με Καρ. Ντηλ
-Τα μνημεία της πόλης. Άντεξαν στη φθορά τόσων αιώνων, όχι όμως στη φοβερή δύναμη του σεισμού (Ροτόντα).
-Εργοστάσιο Τιτάν με εμφανείς τις ζημιές στις δύο καμινάδες.
-Η «φυγή». Φυσιολογική αντίδραση ενός πληθυσμού που αισθάνεται εγκαταλειμμένος.
-Από τις περιοχές που κτυπήθηκαν θανάσιμα: αγορές Βλάλη-Βατκιώτη.
-Η οδός Βασ. Σοφίας έρημη κι αποκλεισμένη από το φόβο κατάρρευσης των δύο πολυκατοικιών.
– Το ρήγμα του σεισμού στο χωριό Στιβος στην περιοχή Λαγκαδά.
-Ο φόβος της πολυκατοικίας που έπεσε οδήγησε του Θεσσαλονικείς στην ασφάλεια των σκηνών.
-Μια άλλη χαρακτηριστική εικόνα της «συνύπαρξης» των σκηνών με τις οικοδομές
-Σκηνές ακόμη και στην πλατεία Βαρδαρίου. Ανοιχτωσία, αλλά και καυσαέριο σε μεγάλη ποσότητα…
-Ο καταυλισμός του πανεπιστημίου. Στήθηκε ο καλύτερα οργανωμένος. Έργο των φοιτητών που εκτιμήθηκε.
-Νέες συνθήκες ζωής και νέοι τρόποι…
-Η πόλη εγκαταλειμμένη στο έλεος του σεισμού. Ήσυχη, υγιεινή και παρ’ όλα αυτά απωθεί…
-Ο χαρακτηρισμός των κτιρίων.
-Η προστασία των μνημείων της πόλης
-Για μερικά κτίρια ο σεισμός υπήρξε η χαριστική βολή.
-Συνέντευξη τύπο στο Τεχνικό Επιμελητήριο.
-Αυτοψία στις επικίνδυνες οικοδομές της Βασ. Σοφίας
-Η θάλασσα, η παραλία, η πόλη η ερημιά…
-Τραγικές συνθήκες διαβίωσης, αλλά και …χιούμορ
-Ένα κακό δεν έρχεται ποτέ μόνο του. Στις σκηνές μόνοι κι απροστάτευτοι, αλλά και χωρίς νερό…
-Στην ύπαιθρο, αλλά πιο κοντά ο ένας στον άλλο.
-Τα παιδιά ένας κόσμος, που ο «κόσμος των μεγάλων» τα … ξεγελάει με κουκλοθέατρο σ’ ένα από τους καταυλισμούς
-Η “συμβολή» της εκκλησίας. Λιτανεία των εικόνων.
-«Γράψτε στα παλιά σας τα παπούτσια το φόβο. Συνθήματα για το «μεγάλο πανηγύρι» της νύχτας της πανσελήνου…
-Συγκέντρωση-Σταθμός! Όλοι εναντίον ενός: της πανσελήνου. Ο λαός νίκησε! Η πανσέληνος δεν τόλμησε!…