Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
Ανατολική πλευρά του νοσοκομείου “Άγιος Δημήτριος” κι ο χείμαρρος του Αγίου Παύλου στην περιοχή της Ευαγγελίστριας
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1153818868441078
Τη δεκαετία του 1980. Ο χείμαρρος, τότε, ήταν σε μια διαρκή επιχωμάτωση.
Σήμερα. Ο χείμαρρος επιχωματώθηκε πλήρως
Παλιότερα, το 1917. Ο χείμαρρος, τότε, ήταν στην φυσική του κατάσταση.
Στην κοσμική Θεσσαλονίκη από το 1935 μέχρι το 1955 στην οδό Βασιλέως Γεωργίου Α΄ 72 (τώρα 40, στο ύψος του Μακεδονία Παλλάς) και δίπλα από τον κινηματογράφο “Απόλλων” δέσποζε το ιστορικό νυκτερινό κέντρο “Ντελίς” με τον ωραίο κήπο του, του Κώστα Βικελίδη (μεγάλου αδελφού των Νικηφόρου και Κλεάνθη Βικελίδη –της γνωστής δηλαδή οικογενείας παικτών- αλλά και συνιδρυτών [ξάδελφος Γρηγόρης Βικελίδης]) του σωματείου του ΑΡΗ Θεσσαλονίκης. Προπολεμικά το κέντρο λειτουργούσε κατά περιόδους σαν dancing restaurant, σύντομες χρονικές περιόδους σαν cabaret, αλλά και σαν αριστοκρατικό κέντρο διασκέδασης. Κατά τη διάρκεια της κατοχής σύχναζε ο αφρός των «νεόπλουτων», όπως περιπαικτικά ονόμαζαν τους μαυραγορίτες που ξαφνικά πλούτιζαν κατά τη διάρκεια της κατοχής με τις ανάλογες «κορυβαντιούσες» γυναικείες συντροφιές τους. Μετά την απελευθέρωση εμφανιζόταν εκεί η πολύ αγαπητή στον κόσμο της Θεσσαλονίκης 16μελής ορχήστρα του Σπάθη, που ήταν περιζήτητη όπου γινόταν οι μεγάλοι χοροί (κρουστά Αντώνης Σπάθης, πιάνο Αλέκος Σπάθης, μπάσο Άγγελος Καλλιπολίτης, τραγούδι Μαίρη Μοντ, βιολί Μενέλαος Θης, ακορντεόν Κώστας Καρανίκας, σαξοφωνίστας Αγάπιος Χατζηνάσιος κ.ά.). Μουσικοχορευτικά σχήματα, μπαλέτα, εκδηλώσεις ομάδων, οι καλύτεροι τραγουδιστές και τραγουδίστριες, σπουδαίες ορχήστρες έκαναν την εμφάνιση τους στην αμφιθεατρική του αίθουσα. Πέρα από τις τοπικές ορχήστρες έπαιζαν και ξένα συγκροτήματα με αμερικάνικα τραγούδια και βραζιλιάνικους ρυθμούς. Στο χώρο του Ντελίς εορτάστηκαν πολλές επιτυχίες της ομάδος του Άρη με πρώτη και καλύτερη αυτή των επινικίων του πρωταθλήματος του 1946. Η διοίκηση του Άρεως διοργάνωσε στις 9-8-1946 στο κοσμικό κέντρο «Ντελίς» καλλιτεχνική και αθλητική βραδιά προκειμένου να τιμήσει τους ποδοσφαιριστές της ομάδος οι οποίοι ανέδειξαν τον ΑΡΗ πρωταθλητή Ελλάδος.
Αρειανό στέκι το “Ντελίς” (μετέπειτα Μαύρος Γάτος, 1955-1957) στο οποίο σύχναζαν μεγάλες προσωπικότητες του συλλόγου όπως ο αείμνηστος Αλκέτας Παναγούλιας, Χρήστος Νανάκος, Λεωνίδας Ποζάνης αλλά φυσικά και όλα τα αδέρφια Βικελίδη.
ΠΗΓΕΣ: 1) ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ (Χρήστος Ζαφείρης) 2) ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ (Ισίδωρος Ζούργος) 3) Εφημερίδα ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΗ άρθρο σε συνέχειες, ΟΙ ΝΕΟΠΛΟΥΤΟΙ αρθρογράφος Πέτρος Φωτεινός. 4) Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (Κώστας Τομανάς)
Από τον Δημήτρη Βουγιούκα
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1153815355108096
Η νυν Βασ. Γεωργίου -φωτογραφημένη από το ύψος της Ναπ. Ζέρβα- κατά την περίοδο 1889-1896, πριν την πρώτη επιχωμάτωση της παραλίας.
1916. Το οικόπεδο στο οποίο αργότερα κτίστηκε το οίκημα που στέγαζε το Ντελίς. Η φωτογραφία είναι από το ετήσιο μνημόσυνο του Βασιλέως Γεωργίου.
Τοπογραφικό Δήμου Θεσσαλονίκης του 1925. Το Ντελίς είναι το νο 18.
Οι αρχικοί ιδιοκτήτες του οικοπέδου όπως φαίνονται και στο τοπογραφικό του Δήμου. Οι πρόγονοί της αγόρασαν το οικόπεδο το 1902, όπως μου δήλωσε απόγονός τους που συνεχίζει να ζει στην πολυκατοικία που είναι τώρα χτισμένη επί του οικοπέδου.
Σεπτέμβριος 1940, κωπηλατικοί αγώνες στο βάθος το Ντελίς.
Αεροφωτογραφία της περιοχής από την πλευρά της βίλας Τορνιβούκα.
Ελάχιστα φαίνεται το Ντελίς, το νούμερο 40 στο χάρτη.
Η ορχήστρα του Σπάθη.
Ηταν τόση η επιτυχία του κέντρου που άνοιξαν με το ίδιο όνομα άλλα στις Σέρρες, την Αλεξανδρούπολη αλλά και την Αθήνα.
Ο χορός του συλλόγου των ραπτών
Η φωτογραφία της εκτέλεσης μπροστά από τον Λ. Πύργο (με το ζωγραφισμένο περιτείχισμα) είναι γνωστή, την έχουμε δει πολλές φορές. Την δεύτερη φωτογραφία με την μεταφορά νεκρού “εγκληματία” (ίσως του ίδιου της πρώτης φωτογραφίας) δεν την έχω ξανασυναντήσει. Το πίσω μέρος της κάρτας στην τρίτη φωτογραφία δίνει ένα πρόσθετο στοιχείο. Αν αφορά την ίδια εκτέλεση, η φωτογραφική κάλυψη του γεγονότος υπονοεί ότι η εκτέλεση αφορούσε κάποιο σημαντικό έγκλημα. Στη δεύτερη φωτογραφία, μπροστά από το κάρο με τον νεκρό περπατάει ένας ορθόδοξος παπάς. Αναρωτιέμαι αν η εκτέλεση αφορούσε κάποιον από τους Βούλγαρους βομβιστές του 1903.
Από τον Θόδωρο Νάτσινα
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1153804215109210
Η κηδεία με τον ορθόδοξο παπά και την συνοδεία από ενόπλους.
Ο Ιορδάνης Βλαχόπουλος διαβάζει ως έτος αποστολής της κάρτας το 1907, πολύ κοντινό στο 1903. Αν γνωρίζαμε πότε έγινε η εκτέλεση, θα καταλαβαίναμε αν πρόκειται για κάποιον εκτελεσμένο της ομάδας των Βαρκάρηδων
Φωτογραφία σπιτιού σε δρόμο της Θεσσαλονίκης. Εντύπωση κάνει η χαρακτηριστικά ανορθόγραφη ταμπέλα: ΣΗΝΕΡΓΙΟΝ ΕΛΕΟΧΡΟΜΑΤΙΣΤΟΝ ΔΕΧΟΜΕΘΑ, ΠΑΡΑΓΚΕΛΙΕΣ ΑΓΟΡΑΖΟΝΤΕ ΚΑΙ ΠΟΥΛΟΥΝΤΕ ΠΑΛΕΑ ΒΗΒΛΙΑ, ΕΠΗΣΚΕΒΑΖΟΝΤΕ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΕ ΣΟΜΠΕΣ ΠΕΤΡΕΛΕΟΥ Ο αριθμός τηλ. 27(3;)2-106 προσδιορίζει ως δεκαετία λήψης το 1970 και ίσως βοηθήσει στον προσδιορισμό της οδού, αναφέρει ο Αλέξανδρος Σαββόπουλος
Η τοποθεσία ταυτίζεται από την Μάρα Νικοπούλου
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1153798775109754
Κατηφόρα, και ένα ...ΦΙΑΣ επάνω αριστερά ίσως να διακρίνεται.
Σε λήψη του Σωκράτη Ιορδανίδη βρίσκουμε το ίδιο σπίτι
Οι λεπτομέρειες δεν αφήνουν καμία αμφιβολία. Βρισκόμαστε γωνία Αγίας Σοφίας με Ολυμπιάδος.
Εδώ στην κατοχική φαίνεται και από την αντίθετη πλευρά.
O ιερός ναός της Παναγίας στην Μηχανιώνα, στην πλαζ της Αγ. Τριάδας, μια θέα από το θέρετρο του ΟΤΕ (ανάμεσα Αγ. Αγ. Τριάδα και Μπαξέ) και τέλος στην πόλη, στην πλατεία της ΧΑΝΘ. Μόλις πριν 50 χρόνια, Σεπτέμβριος του 1971.
Από τον Θόδωρο Νάτσινα Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1153217685167863
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1152524448570520
Περίπτερα και εκθέματα από την Α' ΔΕΘ
Από τον Νίκανδρο Καστανίδη
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1149950465494585
Από τη “Μακεδονία”, 11-9-2016
Από τη “Μακεδονία”, 11-9-2016
Το περίπτερο της Εμπορικής Τράπεζας
Στο εσωτερικό του περιπτέρου του καπνού και της καπνοπαραγωγής.
Στη μέση ο διευθυντής του Γραφείου Προστασίας Καπνού Θεσσαλονίκης, Πειρουνάκης με συνεργάτες του
Εκθέματα καπνών διαφόρων περιοχών Μακεδονίας και Θράκης
Εκθέματα ελληνικών τσιγάρων
Εκθέματα ελληνικών πούρων
Τα περίπτερα μηχανημάτων των υιών Μ. Κ. Σταματόπουλου και αδελφών Παπαϊωάννου
Το μεγάλο υπόστεγο έκθεσης μηχανημάτων
Το υπόστεγο έκθεσης μηχανημάτων κι αριστερά τμήμα του περιπτέρου της Γεωργικής Τράπεζας
Περίπτερο μηχανημάτων αδελφών Γρηγοριάδου
Υπόστεγα έκθεσης μηχανημάτων
Υπόστεγο έκθεσης μηχανημάτων
Περίπτερο εταιρείας οίνων και οινοπνευμάτων
Το περίπτερο των ζυθοποιείων Όλυμπος-Νάουσα
Το περίπτερο του ζυθοποιείου Φίξ
Το περίπτερο του οίκου Παπαγεωργίου
Μικρό φωτογραφικό αφιέρωμα για τον τόπο δολοφονίας του βασιλέως Γεωργίου Α΄. Κάποιες εικόνες μας είναι γνωστές από καρτ ποσταλ της εποχής. Όμως αυτή είναι η πιο καθαρή εκδοχή της, από την πρωτότυπη εκτύπωση. [Ο οβελίσκος του Βασιλέως Γεωργίου Α΄ το 1913, φυλασσόμενος από Κρητικό στρατιώτη, λίγες μέρες μετά τη δολοφονία. Η φωτογραφία είναι με τη μέθοδο της αυτοχρωμίας και είναι πρωτότυπη, από τη συλλογή των εικόνων που έλαβαν οι φωτογράφοι του Άλμπερτ Καν, τις πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν ποτέ στη Νύμφη του Θερμαϊκού κατά την αυγή του 20ου αιώνα]. Από την επομένη της δολοφονίας στήθηκε τραπέζι με καντήλα που έκαιγε 40 μέρες στο σημείο της δολοφονίας και την φύλαγαν Κρήτες χωροφύλακες, ενώ λίγο αργότερα μαρμάρινος οβελίσκος. Στη συνέχεια απαλλοτροιώθηκε το μπακάλικο μπροστά στο οποίο τον δολοφόνησε ο Σχινάς και διαμορφώθηκε το πάρκο -που υπάρχει μέχρι σήμερα- με πράσινο και δενδροφύτευση, όπου και μεταφέρθηκε ο οβελίσκος και μετέπειτα τοποθετήθηκε και η προτομή του βασιλέως. Στον εξωτερικό τοίχο της παρακείμενης οικίας κτίσθηκε εικονοστάσιο με κανδήλες -αντί της επιθυμίας της τότε πλέον βασιλομήτορος Όλγας να κτισθεί ναϊδριο- και το μνημείο συντηρούνταν και φυλασσόταν μέχρι το Β΄Π.Π. Μετά την απελευθέρωση και μέχρι το 1974 κατά την ημέρα της δολοφονίας άγημα προσκόπων κατέθετε στεφάνι, ενώ προπορευόταν προσκοπική μπάντα με πένθιμα εμβατήρια. Στις 26/10/1955 κατέθεσε στεφάνι ο Κ. Καραμανλής ως πρώτος Μακεδόνας πρωθυπουργός, ενώ το 1963 και ο Βασιληάς Παύλος με τον τότε διάδοχο Κωνσταντίνο Β΄ για την επέτειο συμπλήρωσης των 100 ετών της βασιλικής οικογενείας.
Συμπληρωμένη ανάρτηση με πρόσθετες φωτογραφίες
Από τον Δημήτρη Βουγιούκα
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1148009862355312
Η τελευταία βόλτα με τον υπασπιστή του, που τον οδήγησε και στο σημείο της δολοφονίας.
Το πιστόλι που χρησιμοποίησε ο Σχινάς, και φυλάσσεται στο εγκληματολογικό μουσείο, μαζί με το αυτί και το χέρι του.
Ο δολοφόνος ανάμεσα στους αστυφύλακες.
Κρήτες χωροφύλακες φυλάσσοντες το σημείο δολοφονίας την επόμενη μέρα.
Η βασίλισσα Όλγα και κυρίες της τιμής.
1 μήνα μετά.
εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 16/3/1913 (π.ημ)
9 μήνες μετά και έχοντας γκρεμιστεί το παντοπωλείο.
1926
2013
1971, λυκόπουλα καταθέτουν το στεφάνι.
1963, ο Βασιλιάς Παύλος και ο διάδοχος καταθέτουν στεφάνι στο μνημείο του για τα 100 χρόνια της βασιλικής οικογένειας, που εκείνος ίδρυσε.
Με αφορμή μια πρωτοεμφανιζόμενη φωτογραφία στο προαύλιο της Αγ. Σοφίας μια μικρή ανθολόγηση των κατοχικών εικόνων του κατεστραμμένου οθωμανικού προστώου της εκκλησίας
Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο
Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1149995522156746
Ένας ψηλός κύριος με πολιτικά, οι Γερμανοί συνωστίζονται γύρω του, ίσως ξεναγός τους. Το οθωμανικό προστώο του ναού με εμφανή τα σημάδια από τις ζημιές που είχε υποστεί λίγο καιρό πριν.
Από την ίδια σειρά φωτογραφιών, η αναμνηστική στην ξύλινη προβλήτα του Λ. Πύργου. Ο ψηλός κύριος πάντα εκεί να τους συνοδεύει, δεύτερος όρθιος από τα δεξιά.
Η ιταλική βόμβα έπεσε τον Φεβρουάριο του 1941 Παραλίγο να ισοπεδώσει τον ιερό ναό. Το προστώο δεν φαίνεται να είχε υποστεί μεγάλες ζημιές.
Από την αρχή της κατοχής, οι διαθέσιμες λήψεις μας δείχνουν τα εσπευσμένα σωστικά έργα της οροφής του ναού. Ταυτόχρονα είναι εμφανής και η αποψίλωση του προστώου από τα κεραμίδια του. Κατά πάσα πιθανότητα χρησιμοποιούνταν για την αναπλήρωση των κατεστραμμένων της οροφής.
Προς το τέλος της κατοχής οι εργασίες στην οροφή έχουν ολοκληρωθεί, ταυτόχρονα με την πλήρη εγκατάλειψη του προστώου στην τύχη του.
Λειτουργία κατά την κατοχή
Και μια μοναδική έγχρωμη απεικόνιση της εισόδου της εκκλησίας κατά την κατοχή.
Με την απελευθέρωση και την επίσημη δοξολογία υπό τον ένοπλο χαιρετισμό των ανταρτών.
Για σύγκριση, μια φωτογραφία λίγο πριν την κατοχή
Και η εκκλησία την δεκαετία το 50, χωρίς το προστώο και χωρίς τον κρεμμυδόσχημο τρούλο στο καμπαναριό.