«Ι. Κοέν & Λ. Περαχιά, Ηλεκτρικά Είδη, οικοδομή Ραφαέλ Καμχή – οδός Κομνηνών 26(;)». Πριν από το κατάστημα αυτό φαίνεται το Καφεζυθοπωλείον [Ζύθος & Πάγος] Α. Αλτσέχ.
Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Άρη Παπατζήκα, ο οποίος αντέγραψε τα στοιχεία της επιχειρήσεως από τον οδηγό του ΓΑΒ-ΓΑΒ.
Γωνία με Βασ. Ηρακλείου, βλέπουμε την πλευρά προς την Κομνηνών
Και στην μεταγενέστερη κατοχική, βλέπουμε το ίδο κτίριο με την πλευρά που εκτεινόταν προς την Βασ. Ηρακλείου.
O Παλιός Σιδηροδρομικός Σταθμός, των Σιδηροδρόμων της Ανατολής. Η πλευρά του κτιρίου προς τις γραμμές, με ένα συρμό με την ατμομηχανή σε πρώτο πλάνο – σχετικά σπάνιος συνδυασμός γιατί συνήθως βλέπουμε βαγόνια και τις μηχανές στο βάθος, μισοκρυμμένες.
Υπάρχει, άραγε, περίπτωση να είναι το Orient Express;
Με την ευκαιρία της ανακοίνωσης της ανακατασκευής βαγονιού του Orient Express το οποίο θα παρουσιαστεί στην φετινή ΔΕΘ.
Το σημείο και η φωτογραφία γνωστά. «Νοσοκόμα έξω από την κάτω μεριά της οικίας Χασάν Ταχσίν Πασά. Ίσως στον Α ΠΠ λειτούργησε κι αυτό το κτήριο σαν νοσοκομείο. Προγενέστερα της κλινικής ΔΑΝ», σημείωνε ο Δαυίδ Μπράβος σε μια παλιά μας ανάρτηση. Δεν βρήκα να έχει ξεκαθαριστεί, ούτε στις άλλες σχετικές ομάδες. Σήμερα μαθαίνουμε τι ακριβώς ήταν: Το χρησιμοποιούσε ο Βρετανικός Ερυθρός Σταυρός ως Αναρρωτήριο Νοσοκόμων.
Είμαστε στην Άνοιξη του 1917. Η Mary Gladwin την έχει γλιτώσει στο τσακ από μηνιγγίτιδα. Νοσηλεύτηκε στο 43ο Βρετανικό Νοσοκομείο (εκεί που νοσηλεύονταν οι γιατροί και οι νοσοκόμες). «Αν ήμουν βασίλισσα δεν θα με είχαν φροντίσει περισσότερο», γράφει η Γκλάντγουιν. Για τη συνέχεια, αποκρυπτογραφούμε το χειρόγραφό της. Eυτυχώς στα βασικά σημεία που μας ενδιαφέρουν είναι ξεκάθαρο. «Οι Βρετανοί πήγαν την καλοσύνη τους ένα βήμα παραπέρα και την έστειλαν ως προσκεκλημένη στο Αναρρωτήριο Νοσοκόμων του Βρετανικού Ερυθρού Σταυρού. Έτσι, οκτώ βδομάδες αφότου έπαθε μηνιγγίτιδα βρέθηκε στον Παράδεισο», γράφει μιλώντας πάντα στο γ’ ενικό για τον εαυτό της. Και συνεχίζει δίνοντας μια πλήρη περιγραφή, από την οποία μεγαλύτερη ίσως σημασία έχει όσα λέει για τον ίδιο τον Χασάν Ταχσίν Πασά – τα κεφαλαία δικά της. «Το σπίτι ανήκε στον Χασάν Τασάν [sic] Πασά, έναν εξόριστο στην Ελβετία, τον Σωτήρα του Λαού του και Υπερασπιστή της Θεσσαλονίκης, ο οποίος για να αποφύγει μια περιττή αιματοχυσία παρέδωσε την πόλη στους Έλληνες το 1912. Ή, όπως επέμεναν οι εχθροί του, έναν προδότη που χρηματίστηκε και πρόδωσε την πατρίδα του». Το σπίτι ήταν σ’ έναν κήπο με τριανταφυλλιές κι ανάμεσά τους ανθισμένους πανσέδες. Ήταν Μάιος και η Γκλάντγουιν φέρνει στο νου της στίχους και περνάει τις μέρες της ξαπλωμένη σε μια σεζ-λονγκ «με την ανείπωτη ευωδία και το θεϊκό χρώμα να διεισδύει στον πυρήνα της ύπαρξής της. Ένας άνθρωπος που αγαπούσε τόσο τα λουλούδια και είχε τόσα σπάνια βιβλία καλά φυλαγμένα σε κλειστές βιβλιοθήκες με διακοσμημένες τζαμόπορτες δεν μπορεί να ήταν τελείως κάθαρμα», καταλήγει, εννοώντας προφανώς τον Χασάν Ταχσίν Πασά και τις διαφορετικές γνώμες που ακούγονταν γι’ αυτόν, δίνοντάς μας μια ιδέα και για το εσωτερικό του κτιρίου.
Για την ειδική πτέρυγα του 43ου αλλά και το Αναρρωτήριο βρίσκουμε αναφορά και στην εργασία για την Άλις Έμιλυ Λίνφιλντ που πέρασε και από τα δυο, χτυπημένη από ελονοσία και δυσεντερία, τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο 1917 και έναν χρόνο μετά. «Στις 17 Σεπτεμβρίου εισήχθη στο 43ο Γενικο Νοσοκομείο στην περιοχή της Καλαμαριάς, που είχε μια ειδική πτέρυγα 100 κλινών για ‘Ασθενείς Νοσοκόμες’ για να περιθάλπει τις άρρωστες νοσοκόμες των πολλών νοσοκομείων της περιοχής. Τις νοσοκόμες του στρατού τις στοίχειωνε ο εφιάλτης να αρρωστήσουν σοβαρά, αλλά τις περιέθαλπαν εξαιρετικά καλά σε άνετο περιβάλλον για να βοηθήσουν την ανάρρωσή τους […] Στις 16 Οκτωβρίου, μετά από ένα μήνα στο νοσοκομείο, η Άλλι στάλθηκε για ανάρρωση στο Αναρρωτήριο του Ερυθρού Σταυρού που στεγαζόταν στην πρώην οικία του Τούρκου διοικητή της Θεσσαλονίκης», γράφει ο Μάλκολμ Λίνφιλντ, χωρίς όμως να μας δίνει το όνομα του διοικητή.
Στη φωτογραφία (από το Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας) μια εικόνα του κτιρίου και του κήπου, χρόνια αργότερα, όταν πια στέγαζε την Κλινική Δαν. Δημοσιεύτηκε στη «Θεσσαλονίκη εκτός των Τειχών» του Β. Κολώνα (σ. 253), όπου μαθαίνουμε ότι είχε χτιστεί το 1911 σε σχέδια Παιονίδη. Ο Χασάν Ταχσίν δεν πρόλαβε να το χαρεί. Κατά τον Α’ Παγκόσμιο, όταν αυτός ήταν εξόριστος στην Ελβετία, του ανήκε ακόμα. Με τον θάνατό του, το κληρονόμησαν τα τρία παιδιά του που το πούλησαν το 1925.
Καλοκαίρι 1961 με το δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Ιωάννη Παπαηλιάκη (1902-1974) στα πλαίσια λαϊκής συναυλίας.
Καλοκαίρι 1962, ο Μίκης με τη Γιοβάνα σε λαϊκή συναυλία
Ο Μίκης Θεοδωράκης στο ΑΠΘ, Μάιος 1963
Παρουσίαση για την ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη σε συγκέντρωση της Νεολαίας Λαμπράκη στο “Παλλάς” , από την Μακεδονία της 17/11/1964.
Αν μη τι άλλο, η Θεσσαλονίκη και ο Μίκης Θεοδωράκης «συνδέονται» με τον Επιτάφιο του Ρίτσου, εμπνευσμένο από τα γεγονότα του Μάη του 1936 και με την εξαιρετική μελοποίηση ποιημάτων του Μανώλη Αναγνωστάκη.
Αναγόρευση του Μίκη Θεοδωράκη σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Μουσικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, 2000
Στην ίδια εκδήλωση
Αναγόρευση του Μ. Θεοδωράκη σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, 2000
Ο Μίκης στην πλατεία Αριστοτέλους, 9-1-2011
Ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στην πλατεία Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης,
26 Σεπ 2013
Ένα μουσικό αποτύπωμα του Μίκη στη Θεσσαλονίκη, την περίοδο της πρώτης φάσης της
πανδημίας του κορονοϊού το 2020, στο βίντεο
Προχθές μόλις είδαμε μια φωτογραφία της εισόδου της Λέσχης των Αξιωματικών δίπλα στον Λευκό Πύργο. Με βάση αυτή ο Θόδωρος Νάτσινας αναγνώρισε ακόμη μια της ίδιας εισόδου, από την αντίθετη κατεύθυνση.
Η ιδιαίτερης διαμόρφωσης κυλινδρική είσοδος και η εσωτερική αυλή του κτιρίου που στέγασε την στρατιωτική λέσχη κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου δεν αφήνουν καμία αμφιβολία.
Η φωτογραφία από το βιβλίο “Οχυρωμένο στρατόπεδο, ανοχύρωτη πόλη” της κας Καραδήμου-Γερόλυμπου.
Η ανάρτηση για τη σοκολατοποιία Φλόκα ίσως προκάλεσε μια νοσταλγική ανάμνηση του ζαχαροπλαστείου Φλόκα στη νότια πλευρά της διασταύρωσης: Τσιμισκή με Αγίας Σοφίας. Ήταν για πολλά χρόνια, το πολυτελές ζαχαροπλαστείο Φλόκα, από τη μια μεριά και το κατάστημα Ζήμενς, από την άλλη. Είναι μια καλή αφορμή για να αναδειχθεί αυτή η πλευρά της συγκεκριμένης πολύ κεντρικής διασταύρωσης της Θεσσαλονίκης.
Σήμερα, ούτε ζαχ. Φλόκα, ούτε κατάστ. Siemens
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960
Το 1965
Γύρω στο 1970
Το ζαχαρ. Φλόκα (1957) και το κατάστ.. Siemens (περ. 1985) από την πλευρά της Αγίας Σοφίας
1949, πλημμυρισμένη η συγκεκριμένη διασταύρωση, χωρίς το ζαχ. Φλόκα, αριστερά και με το καφεν. Αστόρια, δεξιά.
Από το βιβλίο “Λες και ήταν χθες, Θεσσαλονίκη 1945-1960” του Α. Καριπίδη, University Studio Press, 2006, σελ. 124
1936, χωρίς το ζαχαρ. Φλόκα και το κατάστ. Siemens (στη θέση του ήταν το καφενείο Αστόρια)
Από το εσωτερικό του ζαχ. Φλόκα στην διασταύρωση Τσιμισκή με Αγίας Σοφίας. Ο πρώτος αριστερά είναι ο Αθανάσιος (Νάσος) Δημ. Φλόκας.
Τα τραπεζάκια του εν λόγω ζαχ. Φλόκα, από τη μεριά της Τσιμισκή
O Paul Zepdji δεν πουλούσε μόνον δικές του φωτογραφίες. Εδώ ο σουλτάνος Μουράτ Ε', είχε κυκλοφορήσει προφανώς πιο πριν από τους αδελφούς Abdullah στην Κωνσταντινούπολη.
