Κτίζεται το 1907 σε σχέδια του Παιονίδη.
Ο Κολώνας αναφέρει ως προγενέστερη ιδιοκτήτρια την Άννα Μπουργκάτ.
Στην Παράλλαξη αναφέρονται ως ιδιοκτήτες οι Τζεμποργά και Έβελμαν.
Από το 1915 στεγάζεται το προξενείο της Αυστροουγγαρίας και μετά την κατάληψη των εχθρικών προξενείων χρησιμοποιείται ως στρατηγείο των Σέρβων.
Την εποχή της κατάληψής του από τους συμμάχους. Αναγνώριση ως προξενείο Αυστροουγαρίας από Νικόλαο Μίχο.
Και εδώ από την πίσω πλευρά του.
Ως προξενείο της Ιταλίας χρησιμοποιείται από το 1924.
Από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος χρησιμοποιεί τη βίλα για τις ανάγκες των γυρισμάτων της ταινίας ”Μια αιωνιότητα και μια μέρα”
Σχετικό απόσπασμα με τα εσωτερικά της βίλας και την εντυπωσιακή σκηνή στο μπαλκόνι εδώ:
Ως ερειπωμένο και εγκαταλειμμένο φωτογραφήθηκε σε εντυπωσιακές λήψεις.
Μία μάλιστα φωτογραφία της Αλεξάνδρας Κωνσταντινούδη χρησιμοποιήθηκε από φαν της σειράς «American horror story: Coven» και κυκλοφόρησε άτυπα ως πόστερ της σειράς.
Και το σήμερα.
Γράφτηκε ότι μετά από δημοπρασία πέρασε στην ιδιοκτησία της εταρείας APEX του ομίλου του Λεωνίδα Ζησιάδη
Η πίσω όψη από το Google earth
Τα κτίσματα που αντιστοιχούν στους σημερινούς αριθμούς Βασ. Όλγας 20,22,24 και 26, από το ύψος της Αρχ. Μουσείου (Γενί Τζαμί), μέχρι το ύψος της Καραϊσκάκη.
Το ρυθμιστικό του 1963 δείχνει και το χώρο που θα καταλάμβαναν οι νεοαναγειρόμενες πολυκατοικίες.
Ο προσανατολισμός στις πρώτες βίλες ακολουθούσε τη φυσική μορφολογία της ακτής. Την διαπλάτυνση και την ευθυγράμμιση της ακτής ακολούθησε και η τοποθέτηση των σημερινών πολυκατοικιών. Οι διατηρητέες βίλες έμειναν να θυμίζουν το πώς τα τότε οικόπεδα έβλεπαν την θάλασσα.
Η μεσοπολεμική αεροφωτογραφία. Ανάμεσα στα σημερινά 22 και 24 μια βίλα που μας είναι γνωστή και από την όψη της προς την θάλασσα. Θα στεγάσει την λέσχη του ΑΡΗ και θα ακολουθήσει σχετική ανάρτηση γι αυτήν.
20 η βίλα Σαλέμ, 22 η βίλα Μισραχή και 24 η βίλα που κρυβόταν καλά από τον φωτογραφικό φακό.
Στο 20 Η βίλα Σαλέμ κτισμένη το 1907, εδώ ως ιταλικό προξενείο. Η μπροστινή όψη.
Η βίλα Ερσίλιας Μισραχή Βασ. Όλγας 22 σήμερα, σε μοναδικές απεικονίσεις από το βιβλίο του Κολώνα Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών.
Η ίδια βίλα από το φιλμάκι του Μ. Μ. Χαραλάμπους
Εδώ από την φωτοτυπημένη ανάρτηση του διδακτορικού του Κολώνα
Για να καταλάβουμε πάλι την τοπογραφία της γειτονιάς οι εικόνες από πιο ανατολικά..
Στο πλαίσιο φαίνεται η λεπτομέρεια για να εντοπιστεί η βίλα Μισραχή στο νούμερο 22.
Εκεί όπου σήμερα υπάρχει η οικοδομή στη Βασ. Όλγας 24 στο βάθος του οικοπέδου υπήρχε η βίλα που σημειώνεται με το βέλος.΄Την είδαμε προηγουμένως σε λήψη από την θάλασσα.
Στην πράξη 1326/58 ιδιοκτήτης φέρεται ο Πρόδρομος Ιωαννίδης.
Ανάμεσα στο 24 και το 26, είσοδος για λουτρά, μικροπωλητές υφασμάτων και ειδών ρουχισμού στα κάγκελα. Από το βιβλίο του Πετρόπουλου Η πυρκαγιά του 1917.
Ακολουθούν φωτογραφίες από την κηδεία του Γεωργίου τραβηγμένες στο μέρος αυτό.
Στο 30 βλέπουμε μια από τις οικίες Χάννα Μοδιάνο, την ανατολικότερη από τις 2 που είχαν πρόσοψη στην Βασ. Όλγας. Για την τεκμηρίωση, όταν θα μιλήσουμε γι αυτές σε άλλη ανάρτηση. Πάντως είμαστε στα 1912 και η οικία με σημερινό ν. 28 δεν έχει κτιστεί ακόμη.
Ολόκληρη η γειτονιά κατά την κατοχή.
Απόσπασμα από το γνωστό φιλμ του Μ. Μ. Χαραλάμπους. Το άσπρο κουτί στη μέση ανήκει στο οικόπεδο της Ναυτικής Διοίκησης, πρώην Τορνιβούκα. Είναι στο μέρος όπου τα δύο σπίτια με το ν. 26. Τα 28 και 30 περισσότερο τα εικάζω παρά τα βλέπω, ίσως σε φάση κατεδάφισης.
Η κατάσταση σήμερα.
Το σημερινό 31 αντιστοιχούσε σ αυτό που ονομάζουμε βίλα Μπενουζίλιο. Πρώτος όμως ιδιοκτήτης φέρεται ο Τζιμάρζι και η βίλα χρονολογείται από το 1900.
Γύρω στα 1905 ήταν ρώσικο προξενείο όπως φαίνεται και από τη σχετική καρτ ποστάλ. Στα 1909 καταλήγει στον Ελί Μπενουζίλιο, τελευταία χρήση του από τα εκπαιδευτήρια Καραγιάννη, κατεφαδίζεται αρχές δεκαετίας 1970 (στοιχεία από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”).
Μια επιστολή 27/5/1910 προς το προξενείο ίσως κατέληξε σ αυτό το κτίριο, αν ακόμη φιλοξενούνταν εδώ και δεν είχε μετακομίσει στο 18.
Η βίλα Μπενουζίλιο με τις αμέσως επόμενες βίλες
Η γειτονιά στις αρχές του 20ου αιώνα.
Από τη γωνία με Καραϊσκάκη προς τα δυτικά κατά την κατοχή
Σχετικά με την πρώτη της ανάρτησης και την κατοχική: Όπως είχε παρατηρήσει ο Christos Sotiriou στο 31 διακρίνεται η βίλα Μπενουζίλιο. Εδώ σημειώνονται άλλα κοινά σημεία για την ταυτοποίηση του μέρους.
Από το Ρυμοτομικό διάταγμα του 1963 ένα μερικό από τις μεμονωμένες βίλες και τα μαγαζιά. Το κτίσμα πάνω αριστερά, που φαίνεται στην επόμενη αεροφωτογραφία, δίνει την θέση του στην διαπλάτυνση της Αρχ. Μουσείου.
Αεροφωτογραφική απεικόνιση της δεκαετίας του 30.
Στη Μακεδονία 16/2/1918 ο Χατζητάσιος συστήνει προίκα για την κόρη του. Ανάμεσα σ άλλα ένα ακίνητο ανώγειο με δύο μαγαζιά (φούρνο και κρεοπωλείο), το οικόπεδο συνορεύει δεξιά και πίσω με οικία Σεχή Αβδούλ Καδήρ και αριστερά με λάκκο. Μπροστά του είναι η Βασ. Όλγας.
Με την τότε αρίθμηση Βασ. Όλγας 31
Μοιάζει να είναι αυτό που στην πράξη 971/1942 φέρεται ως ιδιοκτήτης Βασ. Ζαχαρίου. Το πίσω δεξιά (του) σημαίνεται ως ανταλλάξιμον. Ο Κολώνας λέει ότι το οικόπεδο όπου κτίστηκε η βίλα Μπενουζίλιο αγοράστηκε από τον Αβδούλ Κερήμ. Υπάρχει κάποια ομοιότητα. Όλα αυτά είναι υποθέσεις, οπότε μέχρις εκεί.
Από το ν. 31, μπροστά από τη βίλα Μπενουζίλιο μέχρι την Αρχ. Μουσείου, βλέποντας δυτικά.
Το σημερινό 31 αντιστοιχούσε στη βίλα Μπενουζίλιο.
Μπροστά από τη βίλα κοιτάζοντας προς το κέντρο. Κατοχή. Μια μεσοπολεμική πολυκατοικία εμφανίζεται στο 27
Και από λίγο πιο ανατολικά της Καραϊσκάκη, πίσω το 1916.
Η κατάσταση σήμερα.
Σχετικά με το Ρώσικο προξενείο γύρω στα 1920.
Αρκετές φορές έχει αναφερθεί ότι το Ρώσικο προξενείο ήταν Βασ. Όλγας 18, επομένως πρέπει να στεγάζονταν στην οικία Μιχαηλίδη. Ο Κολώνας σε μια αναφορά ιδιοκτητών δεν αναφέρει κάτι τέτοιο, ούτε υπάρχει και κάποιο οπτικό υλικό.
Από την ανάρτηση όμως του Hans-Joachim Lang που μας πρόσφερε τη λήψη με το σπίτι του Τσιγκιρίδη, γράφει ότι σε γράμμα του ιδιοκτήτη στα 1944 αναφέρεται ως διεύθυνσή του το ν. 20.
Τηρουμένων των αυτονόητων προϋποθέσεων, προσανατολιζόμαστε στην οικία Τσόλη, δηλ, την αμέσως προηγούμενη του Τσιγκιρίδη δυτικά (σήμερα μαζί με του Τσιγκιρίδη αντιστοιχούν στο ν. 16).
Η οικία Τσόλη στο πλαίσιο.
Η αναφορά της διεύθυνσης του Ρώσικου προξενείου.
Επιβεβαιώνεται και από εδώ.
Μακεδονία 24/3/1919, πωλούνται έπιπλα πολυτελείας
Η επανάσταση των σοβιέτ έφερε αναστατώσεις.
Φθινοπωρινές μελαγχολικές σκέψεις αρθρογράφου της Μακεδονίας, κοιτάζοντας τη ρώσικη σημαία στο ρώσικο προξενείο.
Λυρικές αναπολήσεις μιας αυτοκρατορίας, της οποίας οι κάτοικοι “στάθηκαν ανίκανοι να κρατήσουν το ύψος της”.
Μακεδονία 16/10/1921
Μια ξεχωριστή ανάρτηση για μία από τις ελάχιστες εναπομείνασες βίλες της λεωφόρου των Εξοχών. Βασ. Όλγας 18 η βίλα Μιχαηλίδη, κτισμένη το 1890. Θεμελής, Λεβή Μοδιάνο, αδελφοί Νάαρ οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες, καταλήγει το 1926 στον δραμινό καπνέμπορο Αλέξανδρο Μιχαηλίδη. Ανήκει ακόμη στην οικογένεια.
Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ 1957
Από τον Γιώργο Κωτσίδη
Μόλις μου ήρθε μια παλιά ανάρτηση για την Έκθεση .
Αυτή η είσοδος ήταν η πρώτη μετά την μεταφορά της από το Πεδίο του Άρεως .
Τόσο πολύ μ' είχε εντυπωσιάσει που στα παιδικά μου μάτια φάνταζε σαν τους περίφημους άτυχους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης .
Και τώρα ακόμη που την βλέπω μετά τόσα χρόνια την θαυμάζω . Ήταν πραγματικά εντυπωσιακή είσοδος αντάξια του μεγάλου γεγονότος που συνέβαινε στην Θεσσαλονίκη μας κάθε Σεπτέμβρη για 22 ημέρες .
Μετά λίγα χρόνια την γκρέμισαν με την ευκαιρία της επέκτασης της προς το κτίριο της ΧΑΝΘ και το ξήλωμα της γραμμής του τραμ .
Από τότε για αρκετά χρόνια κάθε τόσο την γκρέμιζαν χτίζοντας μια νέα προσπαθώντας να δώσουν κάτι ποιο καινούριο , πιο μοντέρνο , πιο εντυπωσιακό , κατά την άποψη πάντα των ιθυνόντων , αλλά δυστυχώς δεν κατάφερναν να κάνουν κάτι μ '
αυτή την μεγαλοπρέπεια .
Και τι δεν είδαν τα ματάκια μας ,το τι καρακιτσαριό κατασκευάστηκε δεν λέγεται , αφού κι αυτοί που τις κατασκεύαζαν την άλλη χρονιά την γκρέμιζαν κι έχτιζαν μια άλλη είσοδο ίσως χειρότερη από την προηγούμενη .
Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια το πήραν απόφαση και σταθεροποίησαν την σημερινή που μάλλον τους ικανοποιεί και δεν είναι πρόχειρη όπως οι άλλες .
Έτσι κανείς πλέον δεν ενδιαφέρετε τι καινούρια είσοδο θα έχουμε φέτος , όπως για πολλά χρόνια συνέβαινε .
Σημειωτέον ότι η είσοδος της ΧΑΝΘ είχε εγκαταλειφθεί και το ετήσιο αυτό πανηγύρι είχε μεταφερθεί στην είσοδο του Σιντριβανίου .
Υπάρχουν όλες οι φωτογραφίες και θα είχε ενδιαφέρον κάποιος επιμελής να τις αναζητήσει και να τις βάλει σε μια χρονολογική σειρά .
Πάντως όπως και νάχει το πράμα στα δικά μου μάτια ακόμη και σήμερα αυτή η είσοδος του 57 είναι μακράν η ομορφότερη …
Στους αριθμούς 12-18 επί της Βασ. Όλγας λήψεις από μπροστά υπάρχουν μόνο για τα δύο τελευταία σπίτα, για να ακριβολογούμε το ενάμιση τελευταίο, μια και η πολυκατοικία στο 16 έπιασε το χώρο που έπιαναν 2 σπίτια.Το 16Β, ας πούμε, είναι του Τσιγκιρίδη.Το 18 είναι το διατηρητέο του Μιχαηλίδη.
Η εικόνα από τα τοπογραφικά.
Δεξιά εκεί που το εικονιζόμενο έχει τα αρχικά του Δήμου Θεσσαλονίκης, έχουμε την εξής μαρτυρία στις ΠΦΘ αν δεν κάνω λάθος
“Vasilis Vasiliadis Μεταξύ Ιταλικού Προξενείου και της οικίας Μιχαηλίδη, ακριβώς στο σημερινό πεζόδρομο, υπήρχε το εργαστήριο επισκευής ραδιοφώνων του Χρήστου Παραμυθά. Το θυμάμαι καλά, γιατί στο εργαστήριο αυτό δούλεψα το 1954”.
Το σπίτι του Τσιγκιρίδη σε ανάρτηση Hans-Joachim Lang, Βασ. Όλγας 16
Βίλα Μιχαηλίδη Βασ. Όλγας 18, φωτογραφία Βασίλη Σακελλαρίδη του 1976
Αν δεν έχουμε από μπροστά λήψεις στα πρώτα τρία, μπορούμε με κάποια ασφάλεια, μια και δεν υπάρχει βάθος προς τη θάλασσα σ εκείνο το σημείο, να τα δούμε από πίσω σε μια φωτογραφία των αρχών του αιώνα.
Όλα τα σπίτια με τους σημερινούς αριθμούς τους. Του Τσιγκιρίδη στο 16Β είναι ακριβώς ίδιο και από μπροστά
Από την μεσοπολεμική αεροφωτογραφία
Η Βασ. Όλγας από κει που την είχαμε αφήσει.
Από την Παρασκευοπούλου (Όθωνος) και ανατολικότερα.
Πρώτα κάποια εισαγωγικά και μετά τα μονά νούμερα 13-21, δηλαδή μέχρι την Αρχ. Μουσείου (Γενί Τζαμί)
Για το ψηλό σπίτι της Νεσιμπέ Χανούμ Βασ. Όλγας 13 είχαμε μιλήσει σχετικά εδώ:
https://archive.saloni.ca/715
Η ευθύνη της παρουσίασης από τον Σπύρο Αλευρόπουλο
Όπως βλέπουμε πρώτα κτισμένα οικόπεδα είναι φυσικά τα παραθαλάσσια, ενώ από την επάνω μεριά υπάρχουν κυρίως ισόγεια μαγαζιά και αδόμητοι χώροι με πολύ πράσινο.
Το ίδιο φυσικά και εδώ, στο πρώτο κομμάτι που μας ενδιαφέρει. Το κομμάτι ανάμεσα Παρασκευοπούλου με Αρχ. Μουσείου, με πρώτα τα μονά νούμερα. Όλα τα νούμερα είναι τα σημερινά πραγματικά νούμερα της Βασ. Όλγας.
Μια φωτογραφία που απεικονίζει από κοντά τη βίλα Μπενουζίλιο, μας βοηθάει να τοποθετήσουμε και την φωτογραφία με τους στρατιώτες.
Έτσι έχουμε την εξής αρίθμηση. Θα μας χρειαστεί κι αργότερα αυτή η φωτό.
Στην αεροφωτογραφία βλέπουμε ότι εκτός από το πολυώροφο της Χανούμ και τα μαγαζάκια, εμφανίζεται στο 21 και ένα κτίσμα, που το πρωτοβλέπουμε σε πράξη του 1942, με ιδιοκτήτη τον Αρμάνδο Ραζή.
Ένας φούρνος στο μαγαζάκι στην Β. Όλγας 15
Και πιο δίπλα εργαστήριο επιδιόρθωσης καλτσών
Βασ. Όλγας 17β οικογένεια Μπερνανσκόνι
Μακεδονία 25/10/1920
Η πράξη 971/42 με το κτίριο του Ραζή στη γωνία με Αρχ. Μουσείου.
Η σημερινή κατάσταση. Το σπίτι του Ραζή υπάρχει ακόμη.