Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

1917-1930. Πρώτη φορά καταγράφεται στην πολιτιστική ιστορία της πόλης. Ο Τομανάς που ασχολείται με την Εθνικής Αμύνης, αλλά και άλλοι, δεν αναφέρουν τίποτα. Ξεκίνησε να λειτουργεί 4 μήνες μετά την πυρκαγιά, τον Δεκέμβριο του 1917. Προχειροκατασκευή αλλά συναγωνιζόταν σε ρεπερτόριο -άνετα- το Θέατρο του Λευκού Πύργου. Κοτοπούλη, Κυβέλη, Βεάκης, Βονασέρας, Χατζηαποστόλου, όπερες, οπερέτες, δεξιώσεις, εργατικό κίνημα, πυγμαχία, φακίρηδες πέρασαν από την σαθρή σκηνή του. Σήμερα θα το τοποθετούσαμε πάνω στην πλατεία της Ιωάννου Δέλλιου.

Μετά τον Αύγουστο του 1917, κάτω από το Καφενείο του Μήττα στο Συντριβάνι δημιουργήθηκε μιά παραγκούπολη. Οι 2 πρώτες παράγκες ανήκαν στο τυπογραφείο του Τριανταφύλλου. Μεσολαβούσε ακόμα μιά τρίτη παράγκα και μετά ήταν το Θέατρο και το Καφενείο ΠΑΝΘΕΟΝ. Έζησε μέχρι το 1930. Το ΠΑΝΘΕΟΝ στον Βαρδάρη εγκαινιάστηκε τον Φεβρουάριο του 1931.

Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=909580532864914&id=204212503401724

Το ΠΑΝΘΕΟΝ. Θέατρο και καφενείο σημειωμένα με κίτρινο. Το ΠΑΝΘΕΟΝ. Θέατρο και καφενείο σημειωμένα με κίτρινο. Στην προέκταση της Δαγκλή. 1926 Δεκέμβριος. Το ΠΑΝΘΕΟΝ εσωτερικά. Η παραγκούπολη κάτω από το Συντριβάνι. 4η και 5η παράγκα, μετά το καφενείο του Μήτα, το θέατρο και το καφενείο Πάνθεον. 1917 Δεκέμβριος. Από την εφημερίδα “Νέα Αλήθεια”. Διάφορες διαφημίσεις γιά την έναρξη λειτουργίας. 1917 Δεκέμβριος. “Νέα Αλήθεια”. Πρωτοσέλιδο στις ειδήσεις. 1918. Γιά το διπλανό ομώνυμο καφεζυθοπωλείο, γιά τον κινηματογράφο + 2 διαφορετικές παραστάσεις οπερέττας. Η Κυβέλη στο Πάνθεον. 1927 Σεπτέμβριος. Μαρίκα Κοτοπούλη. Οκτώβριος του 1928. 1929, μετά από έλεγχο το Πάνθεον κρίνεται κατεδαφιστέο. Έχει πλάκα το άρθρο αν έχεις την υπομονή να το διαβάσεις. Κάτω από το Καφενείο του Μήττα στο Συντριβάνι δημιουργήθηκε μιά παραγκούπολη. Οι 2 πρώτες παράγκες ανήκαν στο τυπογραφείο του Τριανταφύλλου. Μεσολαβούσε ακόμα η τρίτη παράγκα που βλέπουμε και μετά ήταν το Θέατρο και το Καφενείο ΠΑΝΘΕΟΝ. 1927. Αποκριές του 1920. Το Πάνθεον υπερπλήρες. 1920. Εργατική πρωτομαγιά από 2 άρθρα. Στο καφενείο του Πάνθεον. 1924. Αγώνες πυγμαχίας. Νοέμβριος του 1927. Θίασος Βεάκη το 1927. Φακίρης μέντιουμ, σχολική παράσταση. Πρόγραμμα “επιστημονικόν καταρτισθέν” 😃 Φεβρουάριος του 1928. Πάλι φακιρικά. Ακόμα μιά αεροφωτογραφία με το Θέατρο και το καφενείο. Το ΠΑΝΘΕΟΝ στον Βαρδάρη εγκαινιάστηκε τον Φεβρουάριο του 1931. Η διαφήμιση έναρξης.

Ανάμεσα στη Μιαούλη και την 28ης Οκτωβρίου, υπάρχουν τα σημερινά νούμερα Βασ. Όλγας 71 και 73 Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=924861101336857&id=204212503401724

Μια ματιά από λίγο πιο ανατολικά κατά την κατοχή. Στο 71, δεξιά, η οικία Ναφίζ διατηρείται ακόμη. Αυτή και η επόμενη φωτογραφία από το βιβλίο του Κολώνα. Αριστερά, το 69, το είδαμε χθες. Φέρεται να στεγάζει τα εκπαιδευτήρια Κοραή ήδη από το 1971 Το σπίτι στο 73 είναι από τα πιο παλιά της λεωφόρου. Εδώ αποτυπώνεται στην πράξη 575-34, το 1963 έχει γίνει πολυκατοικία. Υπάρχει στην πιο παλιά απεικόνιση της λεωφόρου, εδώ με αέτωμα, έχει αναγνωριστεί από Αθ. Νικόπουλο απέναντι το εντυπωσιακό σπίτι (πρέπει να ήταν στο 58 ή στο 60 και αγνοείται εντελώς η ιστορία του). Αυτό δίπλα στο 73 μοιάζει με πλινθόκτιστη κατασκευή. Υπάρχουν και εδώ, δεξιά. Με λίγη προσπάθεια δίπλα στο 73, που έχει χάσει το αέτωμά του, βρίσκεται ακόμη. Στην αεροφωτογραφία του 1916 δεν βλέπω τίποτα δίπλα στο 73 Στο ρυμοτομικό του 1963 Στην αεροφωτογραφία των 30ς Και το σήμερα

Οι κατοικίες στους σημ. αριθμούς 67, 69 της Βασ. Όλγας, πριν την ανέγερση των πολυκατοικιών. Ανάμεσα Φλέμιγκ και Μιαούλη.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=924857904670510&id=204212503401724

Αρχές της δεκαετίας του 1960 [Από φιλμ με αποσπάσματα του Μαρίνου Χαραλάμπους που επεξεργάστηκαν ο κ. Δ. Κωτσίδης κι ο κ. Γ. Κωτσίδης και είχε αναρτηθεί παλιότερα στις ΠΦΘ]. 1935 Η κατοικία αυτή αναφέρεται ότι είχε ως ιδιοκτήτη τον Δαβίδ Χασσόν και το 1966 τον Θεμιστοκλή Πυλορώφ. Ο Δαβίδ Χασσόν ήταν έμπορος και εντολοδόχος στη Θεσσαλονίκη, από το 1908 τουλάχιστον. Το 1924 ανέλαβαν οι γιοί του Αλβέρτος, Μπαρού, Συμεών και Μωυσής και συνέχισαν το γενικό εμπόριο σε κατάστημά τους στην οδό Δόξης 3. Πιθανότατα ο Αλβέρτος κληρονόμησε την κατοικία του πατέρα του στη Βασ. Όλγας, μια κι αυτός την Πούλησε στο Θεμιστοκλή Πύλορώφ (σύμφωνα με το σχόλιο της κ. Τσιρέλη). Ο Θεμιστοκλής Πυρολώφ ήταν πολιτικός μηχανικός κι αδελφός του Κλήμη (ταξίαρχος του Ιππικού), Γεώργιου (γεωπόνου), της Βέρας και του Λεωνίδα (ποδοσφαιριστή στον ΠΑΟΚ γύρω στο 1932, δασολόγου, πολιτευτή στην Ημαθία του συντηρητικού πολιτικού χώρου, νομάρχη Πέλλας το 1954, Σερρών το 1974 μέχρι το 1978). Ο πατέρας τους Χαράλαμπος Πυλορώφ ήταν ευκατάστατος πόντιος από την Τιφλίδα της Γεωργίας, ο οποίος πολιτεύτηκε το 1932 στην Ημαθία με το Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα. 1963 1959-1960 [Από το αρχείο του κ. “Vagelis Kavala”] Και για να είναι πιο ολοκληρωμένη η παρουσίαση των εν λόγω κατοικιών ας συμπεριλάβουμε και τη φωτογραφία από το βιβλίο του κ. Β. Κολώνα, Είναι η κατοικία στη γωνία Βασ. Όλγας με Μιαούλη. Αυτή ήταν ιδιοκτησίας Εδμ. Σίδες, το 1935 και της Αμαλίας συζ. Αλβέρτου Σαούλ, το 1966. Οι σημερινές πολυκατοικίες στους αριθμ. 67, 69 της Βασ. Όλγας, δίπλα στη στάση Φλέμινγκ των αστικών λεωφορείων. Αν θυμάμαι καλά, αυτή στον αριθμό 69 στέγαζε το προξενείο του Ισραήλ στη Θεσσαλονίκη, τη δεκαετία του 1970.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=924856874670613&id=204212503401724

1916-17 [Αναρτήθηκε παλιότερα στις ΠΦΘ] Την περίοδο της κατοχής [Από το αρχείο του κ. Ανδρέα Ασσαέλ] Την περίοδο της κατοχής 1945 Αρχές της δεκαετίας του 1960 [Από φιλμ με αποσπάσματα του Μαρίνου Χαραλάμπους που επεξεργάστηκαν ο κ. Δ. Κωτσίδης κι ο κ. Γ. Κωτσίδης και είχε αναρτηθει παλιότερα στις ΠΦΘ] Αρχές της δεκαετίας του 1960 [Από το φίλμ που ανάρτησαν ο κ. Δ. Κωτσίδης και ο κ. Γ. Κωτσίδης στις ΠΦΘ] Αρχές της δεκαετίας του 1960 [Από το φιλμ ποτ ανάρτησαν ο κ. Δ. Κωτσιδής και ο κ. Γ. Κωτσιδής στις ΠΦΘ] 1059-1960 [Από το αρχείο του κ. “Vagelis Kavala”] Αρχές της δεκαετίας 1930 1938-39 1935, ιδιοκτησία τότε: Εστρέα Μεναχέμ (το 1966 αναφέρεται ως ιδιοκτήτρια η Εσθήρ Μπενβενίστε) 1958 1963 Το ξενοδοχείο Metropolitan στη Βασ. Όλγας 65 (γωνία με Φλέμινγκ), σήμερα

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=928336177656016&id=204212503401724

Καλοκαίρι στην Καμάρα. Νοικοκυριά μεταφέρονται, κάποτε είχαν άλογα, τώρα με τα χέρια. Λεπτοί, όμορφοι άνθρωποι προστατεύονται απ' τον ήλιο, μάλλον περιμένουν το τραμ, να πάνε ανατολικά. Κατά τα άλλα δυο ανοιχτά μαγαζιά, για τα απαραίτητα: τσιγάρα και ψωμί. Τόσο απαραίτητα και δυσεύρετα και ακριβά, ώστε να πουλιούνται με το δελτίο. Το καπνοπωλείο ενός Αρμένη αριστερά, ο φούρνος του Μπογδάνου απ' την άλλη μεριά της Καμάρας. Σημείωση του Σπ. Αλευρόπουλου που επιμελήθηκε τη συγκεκριμένη ανάρτηση. Με αφορμή αυτήν την “σεσημασμένη” φωτογραφία, αυτή είναι η θέση μου και δεν χρειάζεται να επανέλθω: Η μη αφαίρεση λογοτύπων δεν δηλώνει προφανώς τεχνική αδυναμία, αλλά σεβασμό στον όποιον φορέα τις διαθέτει δημόσια, όσο ταπεινά, εγωιστικά ή μεγαλόσχημα κι αν είναι τα κίνητρά του. Η άποψή που προσωπικά ακολουθώ όσο μπορώ είναι ότι κάθε είδους παρέμβαση αφαίρεσης τέτοιων σημείων είναι παρέμβαση στην αυθεντικότητα του κάθε ανιχνεύσιμου ιχνοστοιχείου, της κάθε ανιχνεύσιμης ψηφίδας της εικόνας. Οι εικόνες, σχεδόν όλες οι εικόνες, δεν έχουν ανάγκη από τέτοιες παρεμβάσεις για να είναι σημαντικές. Όλες κουβαλούν τη σημασία τους, ο καλλωπισμός υπακούει προσωπικά γούστα που επιβάλλονται σε άλλους.

Οι αριθμοί 59, 61 και 63 ανάμεσα στην Καλλιδοπούλου και Φλέμιγκ. Στα ίχνη της κατοικίας στην Βασ. Όλγας 61 (δίπλα στη βίλα Ίντα), πριν την ανέγερση της σημερινής πολυκατοικίας Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=924854641337503&id=204212503401724

Πρώτα ο χώρος που καταλαμβάνει σήμερα η πολυκατοικία στο 59. Αδόμητος για πολλά χρόνια. Από το βιβλίο του Κολώνα, βλέποντας προς τη βίλα Ίντα από τον χώρο περίπου του οικοπέδου της σημερινής πολυκατοικίας με το νούμερο 59 Αρχές της δεκαετίας του 1930 ο χώρος των σημερινών αριθμών 59 και 61 ακόμη αδόμητος. Μέσα στον κίτρινο κύκλο ο χώρος του 61. 1938-39. Πρωτοεμφανίζεται η κατοικία αυτή 1947 Μόλις διακρίνεται πίσω από τα δέντρα. 1945 1958 Και εδώ στο κόκκινο πλαίσιο. Η Ίντα έχει ήδη αντικατασταθεί. 1963. (Η φωτογραφία αυτή αναρτήθηκε παλιότερα στην ομάδα ΠΦΘ) 1971. Αναφέρονται ως ιδιοκτήτες: Δώδου Ζαχαρούλα και Ι. Δασκαλόπουλος 1963 Βασ. Όλγας 61, σήμερα ως πολυκατοικία Η βίλα Ίντα, Βασ. Όλγας 63 Έχουμε αναφερθεί στην Ίντα εκτενώς σε δύο αφιερώματα: εδώ με λήψεις και από το εσωτερικό της εδώ: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=264617267361247&id=204212503401724

αλλά και όταν λειτούργησε ως ιταλικό σχολείο εδώ: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=453297478493224&id=204212503401724 Ήδη από την 2285/66 υπάρχει το ιταλικό μονοπώλιο καπνού

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=923486264807674&id=204212503401724

Τα ξεχασμένα ακρογιάλια αναψυχής και διασκέδασης του μεσοπολέμου, δεν αρχειοθετήθηκαν καν στην μυθολογία και μνήμη της πόλης.

Σε έναν από αυτούς τους πολλούς όρμους ήταν το Θέατρο “Μέγας Αλέξανδρος”. Πάνω στο κύμα, στην αρχή της σημερινής οδού Καλλιδοπούλου γωνία με Βασ. Όλγας 46 (τότε 58). Παραδίπλα έβρισκες τα ομώνυμα Λουτρά. Αυτά επέζησαν μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 60.

Η πυκνοδομημένη περιοχή της Αγίας Τριάδας ήταν σχεδόν υπόδειγμα αρμονικής συμβίωσης Εβραίων και Χριστιανών. Ποσοστά πληθυσμού περίπου 50-50, μέχρι την περιοχή της Ανάληψης που υπερτερούσε το Ελληνικό στοιχείο. Οι κοινότητες γειτονεύουν ανεμπόδιστα. Καμμία σχέση με την γκετοποίηση που υπήρχε στο ιστορικό κέντρο πριν την πυρκαγιά του 1917. Μαζί διασκεδάζουν, μαζί κολυμπάνε, μαζί χορεύουνε. Τα καλοκαιρινά δειλινά ολονών τα βήματα κατέληγαν στου Αλμοσνίνο, (κινηματογράφος Αθήναιον πρώτα και Απόλλων αργότερα), στο “Ντελλίς”, στην “Καστέλλα”, στο “Νέο Φάληρο”, στον “Μέγα Αλέξανδρο”. Με το τραμ η Λεωφόρος των Εξοχών αποτελούσε εύκολη δροσερή διαφυγή και για τους υπόλοιπους Σαλονικιούς.

Έτσι άνθισε το Θέατρο, από το 1921 και μετά. Το 1927 επανακατασκευάστηκε. Η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Ανταγωνισμό τότε είχε από το Θέατρο του Λευκού Πύργου. Ο “Κήπος Βασ. Γεωργίου” είχε γνωρίσει μεγάλες πιένες νωρίτερα. Το καλοκαίρι τα ευχάριστα-εύπεπτα θεάματα είχαν την τιμητική τους, επιθεώρηση και οπερέτες. Αλλά και η σοβαρή όπερα ήταν καθημερινότητα. Η επιτυχία αυτών των παραστάσεων οφειλόταν σε μεγάλο μέρος στο περισσότερο εξοικειωμένο με την όπερα εβραικό κοινό. Το σοβαρό θέατρο επίσης βρήκε εδώ μιά αξιόλογη στέγη. Θα παρακολουθήσουμε μέσα από αποσπάσματα εφημερίδων μέρος της πορείας του μέχρι και το 1940.

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=921962804960020&id=204212503401724

Θέατρο και Κινηματογράφος “Μέγας Αλέξανδρος”. Πάνω στο κύμα, στην αρχή της σημερινής οδού Καλλιδοπούλου γωνία με Βασ. Όλγας 46 (τότε 58).

Θέατρο και Κινηματογράφος “Μέγας Αλέξανδρος”. Δεκαετία του 30.

Η θέση του θεάτρου Μέγας Αλέξανδρος σημειωμένη.

Ακριβώς μπροστά από το Θέατρο τα λουτρά..

Το 1927 το θέατρο επανακατασκευάστηκε. Η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Έτσι το 1928 το επιλέγει η Μαρίκα Κοτοπούλη γιά τις παραστάσεις της.

Διάφορες διαφημίσεις. Χατζηαποστόλου, Νέζερ. Τα ονόματα του θιάσου της Κοτοπούλη εντυπωσιακά. Λογοθετίδης, Μινωτής, Βασιλειάδου και άλλοι πολλοί. Διαφήμιση της λειτουργίας του και σαν κινηματογράφου.

Το 1921 και κινηματογράφος. Λουτρά γλυκού νερού. Είσοδος ελευθέρα.

Βασίλης Αυλωνίτης γόης της εποχής 😃 και Μαρίκα Κρεββατα

Κάρμεν, Ριγολέττος, Κουρέας της Σεβίλλης. Όπερα από τον θίασο “Ελληνικό Μελόδραμα”.

Ντίβα της εποχής. Ηρώ Χαντά.

1927. Λίζα Μπονέλλι και Αρ. Χρυσοχόου. Χαμένοι στην λήθη του χρόνου.

Το εσωτερικό του θεάτρου. Στην σκηνή Σκιαδά, Λαυρέντης Διανέλος. 1939.

Επιθεώρηση “Η Σαλονικιά”. 1938

1934. Οπερέτα

Άρθρο του 1927 μετά την ολοκλήρωση των εργασιών επανακατασκευής του θεάτρου, όταν η πλατεία του έγινε 1600 θέσεων. Κάτω δεξιά διαφήμιση του 1921 ημερομηνία έναρξης του σαν κινηματογράφος.

Το εσωτερικό του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε συνέλευση Δημοσίων Υπαλλήλων. 1931.

Διαφήμιση με τα 3 σημαντικότερα παραθαλάσσια θέατρα των Εξοχών στα τέλη της δεκαετίας του 20.

Διαφημίσεις οπερέτας και θεάτρου. Η Μαρίκα Νέζερ νιάνιαρο.

Ντίβες της εποχής. Οι οπερέτες ήταν η αγαπημένη διασκέδαση της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης.

Φοβερή φυσιογνωμία ο πρωταγωνιστής.

Το πρωί μπανάκι, χαμάμ αργότερα, ουζάκι το μεσημέρι, χορός το απόγευμα, θέατρο κινηματογράφος το βράδυ. Μεταμεσονύχτια σέρβιρε ακόμα, υπήρχε και χαρτοπαιχτική λέσχη γιά τους ξενύχτηδες. Πολυκέντρο – Λούνα Παρκ όπως το ονόμασαν τότε.

Οπερέτα του Σακελλαρίδη. 1938.

Εθνικό θέατρο “Οιδίπους Τύραννος”. Γιορτή της διπλανής Σχολής Κωνσταντινίδη, παράσταση της Σχολής Νούκα.

Τα λουτρά του Μεγ. Αλεξάνδρου, Βασ. Όλγας 58 τότε, με το τραμ στη στάση Μισραχή, Βασ. Όλγας 44 σήμερα.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=914108695745431&id=204212503401724

Μακεδονία 27/5/1920, Διαφημίζεται η έναρξη των λουτρών Άρχισαν ιαματικά θαλασσινά λουτρά και λουτρά γλυκού νερού και χαμάμ αλά τούρκα.

Από το προσεχές Σάββατο και κινηματογράφος με μπίρα και εκλεκτούς μεζέδες. Είσοδος ελεύθερη. Το 1932 υπάρχει τιμολόγιο των υπηρεσιών Μακεδονία 17/6/1932 Αριστερά πας στο θέατρο δεξιά στα λουτρά. Ίσια κάτω η θάλασσα και οι καμπίνες. Το πίσω μέρος από το 46 και οι καμπίνες του Μ. Αλέξανδρου Οι καμπίνες των λουτρών από κοντά

Οικία Σεφιγιέ Τελτζή, μετέπειτα Αθηνοδώρου. Βασ. Όλγας 38, γωνία με Κακάβου. 1906-1961.

Κτίστηκε το 1906. Στην θέση του προυπήρχε άλλη οικοδομή. Ήταν ένα από τα πολυτελέστερα μέγαρα της συνοικίας των Εξοχών. Μεγαλοαστική αρχιτεκτονική, σε γαλλικό νεομπαρόκ ρυθμό, με εκλεκτικιστικές διακοσμήσεις και εντυπωσιακό κήπο. Με το χαρακτηριστικό διακοσμητικό λοφίο της ξεχώριζε από τα γύρω κτήρια.

Ο Γάλλος στρατηγός Φρανσέ Ντ' Εσπερέ, αρχιστράτηγος των συμμαχικών δυνάμεων, την χρησιμοποίησε σαν κατοικία κατά τον ΑΠΠ. Από το 1922 μέχρι το 1931 φιλοξένησε διάφορες άπορες οικογένειες καθώς και το βρεφοκομείο “Άγιος Στυλιανός”. Το 1924 εμφανιζόταν ακόμα ως ιδιοκτήτρια μέλος της οικογένειας Τελτζή (Σεφιέ Σαμπιχά).

Το 1933 θεωρήθηκε ανταλλάξιμο και το απέκτησε ο καπνέμπορος Δημήτριος Αθηνοδώρου με συνιδιοκτήτρια την κόρη του. Μέχρι την κατεδάφιση του, αρχές της δεκαετίας του 60, δεν άλλαξε ιδιοκτησία. Απέναντι στην Κάκκαβου, το Ορφανοτροφείο Μέλισσα κατάφερε να επιζήσει. Σήμερα Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών.

Από τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=921966414959659&id=204212503401724

Οικία Σεφιγιέ Τελτζή, αργότερα Αθηνοδώρου. Βασ. Όλγας 38. Φαίνεται και το κουδούνι της εισόδου.