Saloni.ca Archive

Μια βόλτα στο HT4. Στο μέρος όπου ζούσε και δούλευε ο Joseph Pigassou. Μια πρώτη γνωριμία με το μέρος είχαμε κάνει εδώ, όπου και οι σχετικές κατατοπιστικές αεροφωτογραφίες: https://archive.saloni.ca/1045

Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Δεξιά το μέρος όπου έμενε και εργαζόταν ο Pigassou. Εδώ φωτογραφίζει τους κηπουρούς Αυτοχρωμική λήψη από το ίδιο σημείο, πάλι από τον Pigassou όπως την είχαμε δει στο σχετικό άμπουμ, φωτογραφίζοντας τους συναδέλφους του

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.196, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°196 sur film 35x55 NB Το ίδιο προκατασκευασμένο παράπηγμα από την μεριά της θάλασσας δεξιά του και ίσια επάνω η Γραβιάς.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.200, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°200 sur film 35x55 NB Bernard Maurice: “notre habitation : la 4e fenêtre est celle de ma chambre, la partie antérieure de la baraque est transformée en salle à manger. La vue est prise du point A marqué sur la photo n°2, lorsqu'on est devant la porte si on se tourne vers la gauche de la photo on a la vue n°2, et vers la droite la vue n°3. Si on se met au point B en tournant le dos à la mer on a la vue n°5, et au point A la vue n°6 si on se met sur la porte en regardant devant soi on a la mer n°7 et 8”

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.227, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°227 sur film 35x55 NB Στην γωνία της σημερινής Γραβιάς με Θάλητος βλέποντας προς τα βόρεια. Το ψηλό σπίτι αριστερά, η βίλα Χιρς, διατηρητέο, υφίσταται και σήμερα στην γωνία με Βασ. Όλγας σε ερειπιώδη κατάσταση.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.228, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°228 sur film 35x55 NB Προς τα ΒΑ, η Θάλητος δεξιά μας διακρίνεται ο τρούλος της βίλας Μορδώχ, σήμερα Μαρτίου με Βασ. Όλγας.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.229, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°229 sur film 35x55 NB Η Θάλητος και στο βάθος ο μύλος Αλλατίνη.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.231, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°231 sur film 35x55 NB Και πάλι η Γραβιάς βλέποντας την είσοδο του Νοσοκομείου, εκεί που είναι το αυτοκίνητο.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.232, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°232 sur film 35x55 NB

Η είσοδος του HT4, από την εξωτερική πλευρά, βλέποντας προς την θάλασσα.

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.234, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°234 sur film 35x55 NB

“BUREAU des ENTREES” “L'ENTREE de L'HOPITAL est FORMELLEMENT INTERDITE A TOUTE PERSONNE ETRANGERE AU SERVICE” “State of hospital resources on October 1, 1916”

έργο του γλύπτη Γεωργ. Δημητριάδη τοποθετήθηκε το 1940, και δεν πρόλαβε να φωτογραφηθεί σε καιρό ειρήνης. Αντίθετα, έχουμε αρκετές λήψεις του με γερμανούς στρατιώτες. Μετά τον πόλεμο αποφασίστηκε η μετακίνησή του στην πλατεία Βαρδαρίου. Εκεί τοποθετήθηκε το 1959 όπου και δέσποζε στην σχηματισμένη πλατεία. Όταν ευθυγραμμίστηκε η Μοναστηρίου με την Εγνατία στα τέλη της δεκαετίας του 1960 μετακινήθηκε σε μία άκρη του πεζοδρομιου, όπου και παραμένει.

Φωτογραφία του Νίκου Δούγια που αναρτήθηκε στις ΠΦΘ. Το στήσιμο του ανδριάντα το 1940 τον Αθ. Δουγια Λήψεις με Γερμανούς Αλλά και με έλληνες πολίτες στα χρόνια πάντα της κατοχής

Ενδιάμεσα κάποιες λήψεις από έλληνες επισκέπτες

Μετά τον πόλεμο στέκι λευκοντυμένων υπαίθριων φωτογράφων. Επιχρωματισμένες λήψεις.

Ειδυλλιακή λήψη μέσα στο επιχρωματισμένο πάρκο Το 12ο δημοτικό σε αναμνηστική φωτογραφία το 1953

Τρεις μαυροσκούφηδες το 1950 σε ανάρτηση Θωμά Αμπατζή στις ΠΦΘ 28 Οκτωβρίου 1958 η τελευταία παρέλαση, με τις κυρίες των επισήμων μπροστά στον Κωνσταντίνο Στα 1959 η αεροφωτογραφία από την συλλογή του Βαγγέλη Καβάλα συλλαμβάνει κατά πάσα πιθανότητα και τις εργασίες μετακίνησης του αγάλματος. Μακεδονία 28/8/1959 Χθες στήθηκε ο ανδριάντας στην πλατεία Βαρδαρίου Η θέση του από το 1959 και για τα επόμενα χρόνια Ο χώρος που κατέλαβε κατά την πρώτη περίοδο στην πλατεία. Και όταν ο δρόμος της Μοναστηρίου ουσιαστικά ενώθηκε με την Εγνατία, η πλατεία έπαψε να υφίσταται με το οβάλ της σχήμα και ο ανδριάντας του Κωνσταντίνου παραμέρισε για να περάσει ο δρόμος

Αταύτιστη κάρτα που κυκλοφορεί σε διαδικτυακές δημοπρασίες με τίτλο “Άστεγοι κοιτάζουν τα κατεστραμμένα σπίτια τους”. Ο Αύγουστος του 1917 έμελλε να φέρει τα τραγικότερα νέα στην πολύπαθη Θεσσαλονίκη την εποχή του μεγάλου πολέμου. Ο φωτογραφικός φακός αποτυπώνει το δράμα των κατοίκων λίγα μέτρα κάτω από την πλατεία Yilan Mermer. Από τον Στάθη Ασλανίδη

Ο άγνωστος φωτογράφος βρίσκεται λίγο δυτικότερα από τον Ταξιάρχη –πιθανόν σκαρφαλωμένος στην μάντρα του. Αποτυπώνει για πρώτη φορά σε «κοντινό» την νότια πλευρά του ψηλού τοίχου που χώριζε (και χωρίζει ακόμα) την Θεοτοκοπούλου από την Ακροπόλεως –ή, για να το πούμε αλλιώς, στηρίζει την Ακροπόλεως για να μην κατρακυλήσει στην Θεοτοκοπούλου. Συγχρόνως πιάνει όλη την πλαγιά μέχρι την Βλατάδων. Το ριγέ σπίτι ήταν το τελευταίο από την γνωστή σειρά των αρχοντόσπιτων που διακρίνεται στις λήψεις προς την Άνω Πόλη.

Εδώ σε σύγκριση με απόσπασμα μίας πανοραμικής του 1915-16. Στο κόκκινο βελάκι περνάει η Θεοτοκοπούλου.

Το σημείο λήψης.

[Από το αρχείο του Ν. Μητσάκη] Από έρευνα του Νίκανδρου Καστανίδη και συμπληρωματικά στοιχεία από την Μάρα Νικοπούλου Κάποιες λήψεις κατά πάσα πιθανότητα από το κτίριο όπου και το φαρμακείο του Ζωγράφου. Τα σχέδια του αρχιτέκτονα Ν. Μητσάκη για τον ΝΣΣ τα είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/326

Η διχάλα που έκανε η Μοναστηρίου (δεξιά) με την Γιαννιτσών (αριστερά) στο ύψος περίπου της Ταντάλου. Από το ίδιο σημείο λήψης. Ο πυλώνας της ΔΕΗ στην ΒΔ γωνία Μοναστηρίου με Ταντάλου. Ένωση των δυο πανοραμικών που είδαμε πριν. Εδώ μια πρόχειρη συνένωση των άλλων τριών, όπου ο φωτογράφος αποτυπώνει την περιοχή “παρακολουθώντας” τον άνθρωπο που κουβαλάει ανάμεσα στα ήδη γκρεμισμένα και τα λίγα εναπομείναντα παραγκόσπιτα της περιοχής. Οι προηγούμενες φωτογραφίες αφορούν το κομμάτι στο κόκκινο πλαίσιο. Βλέπουμε τα σπίτια σε σχέση με τον ΝΣΣ (Η αεροφωτογραφία είναι του 1962 σύμφωνα με τον Γ. Μανιό που την είχε αναρτήσει στις ΠΦΘ) Άλλες αντίστοιχες της περιοχής δεν έχουμε δει -εκτός φυσικά από τις φωτογραφίες της Μπάρας. Η πιο “κοντινή” ήταν αυτή (από ανάρτηση Αλ. Αθάνατου στις ΠΦΘ) όπου διακρίνεται η διχάλα Γιαννιτσών (αριστερά) με Μοναστηρίου (δεξιά) και η σειρά κτιρίων που υπήρχε στη μέση. Πιθανότερο σημείο λήψης των δυο πανοραμικών φωτογραφιών σημειωμένο σε αεροφωτογραφίες πριν το '17 και του 1945, με εμφανείς τις διαφορές. Ο Μητσάκης πρέπει να τις τράβηξε από το κτίριο που στέγαζε και το Φαρμακείο Ζωγράφου στην ΝΑ γωνία Μοναστηρίου με Ταντάλου (σημειωμένο εδώ με κόκκινη βούλα -το 1945 ήδη κατεστραμμένο), ή από το αντίστοιχο κτίριο της NΔ γωνίας (εδώ με κίτρινο). H ροζ βούλα δείχνει το ψηλό κτίριο με την σοφίτα που ξεχωρίζει στις πανοραμικές. Το μπλε τετράγωνο την περιοχή που απεικονίζεται στην πιο δυτική από τις τρεις άλλες φωτό.

Μέρος της πράξης 785, 7/7/1937, με κομμάτι της περιοχής του (μελλοντικού) ΝΣΣ. Πολλοί από τους ιδιοκτήτες της περιοχής, όπως φαίνεται στη λίστα που συνοδεύει την πράξη, ήταν Εβραίοι. Με κίτρινο, η ιδιοκτησία ενός παλιού μας “γνώριμου”, του ΄Άλκη Πέτσα, στην Αφροδίτης 51.. Το ρεπορτάζ για τη δολοφονία του το είχαμε παρακολουθήσει εδώ https://write.as/saloni-ca/479 Τότε που στην εφημερίδα καταγράφονταν ακόμα οι επιβάτες των αεροπορικών πτήσεων... Κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για τον αρχιτέκτονα Ν. Μητσάκη. Εκείνη τη χρονιά “έτρεχαν” ακόμα δυο έργα του στη Θεσ/νίκη και συγχρόνως ήταν προϊστάμενος του Γραφείου Μελετών των Νέων Σχολικών Κτιρίων -άρα μάλλον πηγαινοερχόταν συχνά.

Γερμανίδες στη Θεσσαλονίκη στα χρόνια της Κατοχής. Στρατευμένες συνήθως στο σώμα της γερμανικής αεροπορίας σε αναμνηστικές πόζες στα αξιοθέατα και τους δρόμους της πόλης.

Στην γνωστή αγαπημένη του γωνία, εκεί που έχουμε δει επανειλημμένα να αράζουν οι κουρίτες , ο Joseph Pigassou στρέφει τον φακό του ανατολικά. Εκεί που ψαράδες ξεψαρίζουν τα δίχτυα τους και ένα πλήθος ντόπιων και ξένων περιέργων παρακολουθεί.Τους πλαισιώνει ο όγκος του μύλου Αλλατίνη. Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.062, ασπρόμαυρο φιλμ 3,5Χ5,5 εκ photo Joseph Pigassou n°062 sur film 35x55 NB Φωτογραφία ασπρόμαυρη σε χαρτί του Joseph Pigassou ν. 293b photo Joseph Pigassou n°293b tirage papier Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11- 1601 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11- 1601 tirage papier Φωτογραφία ασπρόμαυρη σε χαρτί του Joseph Pigassou ν. 293a photo Joseph Pigassou n°293a tirage papier

Μια βρύση στη συμβολή ανηφορικού δρόμου, σε φωτογραφία από την Συλλογή Παπαϊωάννου [ΜΦΘ]. Αν θυμάμαι καλά, έχει ξαναδημοσιευτεί, αλλά δεν είχε βρει την θέση της: Πρόκειται για την μόνη (ως τώρα) κοντινή φωτογραφία της βρύσης που βρίσκεται στην γωνία της Αλ. Παπαδοπούλου με την Ρακτιβάν, όπου ίχνη της υπάρχουν ακόμα. Η τεκμηρίωση ακολουθεί Από την Μάρα Νικοπούλου

Από την συλλογή Παπαϊωάννου, Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης.

Σε σύγκριση με φωτογραφία του Gaston Cherau, τραβηγμένη από την Αλ. Παπαδοπούλου με μέτωπο προς τα ανατολικά.

Σε σύγκριση με μεγέθυνση της γνωστής επιχρωματισμένης κάρτας. Από την Αλ. Παπαδοπούλου (που συνεχίζεται δεξιά από την διχάλα με την βρύση) προς τα δυτικά.

Η σημερινή κατάσταση της βρύσης

Μια σαρκοφάγος με ονοματεπώνυμο και χρονολόγηση : Της Αννίας Τρύφαινας, 134/35 μ.Χ. Σήμερα βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Aπό την Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου, “Η σαρκοφάγος της Αννίας Τρύφαινας, που χρονολογείται το 134/35 μ.Χ, δείχνει επιδράσεις από τις αττικές σαρκοφάγους με ανάγλυφες ζωφόρους. Το θέμα, όμως, της ζωφόρου στην περίπτωση αυτή είναι καθαρά μακεδονικό: η ιδιοκτήτρια της σαρκοφάγου εικονίζεται στο μέσο ως ιέρεια της Ίσιδος και περιβάλλεται από μέλη της οικογένειάς της, που αποδίδονται ως ήρωες στον τύπο του ιππέα”. Στο: Οι τοπικές σαρκοφάγοι της Θεσσαλονίκης, [από την Έκδοση Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης αρ.10, Αγρός-Οικίας-Κήπος-Τόπος, επιμ. Π.Αδάμ Βελένη, Δ. Τερζοπούλου, Θεσ/νίκη 2012, σ.131] Επίσης από την διδακτορική διατριβή της Ελένης Παπαγιάννη, Αττικές σαρκοφάγοι με Ερωτιδείς και γιρλάντες, μαθαίνουμε ότι στην συγκεκριμένη σαρκοφάγο “βρέθηκαν τρεις σκελετοί, δύο από τους οποίους βρεφικοί” [Σημείωση 1051, με παραπομπή πάλι σε δημοσίευση της κα Στεφανίδου-Τιβερίου σε υπό έκδοση -τότε- τόμο του Corpus των Σαρκοφάγων] Από το αφιέρωμα: ο Joseph Pigassou στην Θεσσαλονίκη

Φωτογραφία Joseph Pigassou ν.485, ασπρόμαυρη μονή γυάλινη πλάκα, 6,5Χ9 εκ. photo Joseph Pigassou n°485 sur plaque mono 65x90 NB Υπάρχει και στην συλλογή Albarel:

Φωτογραφία σε χαρτί που συνέλεξε ο Paul Albarel. Βρίσκεται στην Médiathèque du Grand Narbonne, με αρ. AD11028Dv0761580 photo ramenée par Paul Albarel – Médiathèque du Grand Narbonne AD11028Dv0761580 tirage papier Σε καρτ ποστάλ της εποχής. Όπως φυλασσόταν στον πρόχειρο στεγασμένο χώρο απόθεσης των αρχαιοτήτων στο Τοπ Χανέ, και όπου την φωτογράφισε ο Pigassou Από το IWM

1981, από συλλογή του ΛΕΜΜ-Θ, χωρίς παραπάνω πληροφορίες. Ας το εντοπίσουμε λοιπόν.

Το σημείο ανάμεσα στα στενάκια Ισμήνης και Αντιγόνης έχει χτιστεί πια αρκετά. Η αρίθμηση καθώς και τα ονόματα των δρόμων όπως εμφανίζονται στο gis του Δήμου Θεσσαλονίκης είναι μια σπαζοκεφαλιά. Παρ’ όλ’ αυτά το σπίτι με το χαρακτηριστικό μικρό αέτωμα στην άκρη της Ισμήνης διατηρείται ακόμα –αποκατεστημένο– και δεν αφήνει αμφιβολία για το εσωτερικό του τετραγώνου που βλέπουμε.

Ένα-δυο χρόνια νωρίτερα, ο Νίκος Γιαννακόπουλος αποτύπωσε το σπίτι και τα διπλανά κολωνάκια όπως φαίνονταν από την Ισμήνης [ανάρτηση στις ΠΦΘ].

Αριστερά το 1982, από την εξαιρετική καταγραφή των σπιτιών της Άνω Πόλης που έχει κάνει ο κ. Πλάτων Κλεανθίδης [ανάρτηση στην ΑΘ], και δεξιά, τον Δεκέμβριο 2013.

To σημείο λήψης.