Saloni.ca Archive

Στρίβοντας κάτω στη Βενιζέλου. Στο βάθος στη γωνία με Εγνατία, το ξενοδοχείο Σωσίδη. Μπροστά στο Αλκαζάρ

Από την Κατερίνα Κουμλίδου

Από τον Προφήτη Ηλία,μια θέα προς την πόλη. Ξεχωρίζει ο μιναρές της Αγ. Αικατερίνης και στο λιμάνι ο όγκος του σιλό.

πηγή: “Thessaloniki – military ships in the become port – the photo was made by the old town. 1917”. (Photo: Maurice Guilbaud – private archives

Λιγο μετά τον πόλεμο στην Διαγώνιο. Απομεσήμερο, ζέστη, σκαλομαρία και πόλη ανθρώπινη.

Οι κατοικίες αυτές ήταν στην οδό Αγίας Τριάδος, σύμφωνα με την κα. Άννα Δαμιανίδη, που τις φωτογράφισε στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Ο Δαυίδ Μπράβος τις αναγνωρίζει στην οδό Σπάρτης 9 (επίσης 7,5 και 3 στην προοπτική της φωτο) μεταξύ Ευζώνων και Σαρανταπόρου.

Το πρώτο σπίτι ανακαινίστηκε στον δεύτερό του όροφο αλλά υπάρχει και σήμερα. Έφυγε το δεξί μικρό σαχνισί και έγινε μπαλκόνι. Στην αντιπαράθεση των φωτογραφιών υπήρχε ακόμα το σαχνισί. Τα δύο σπίτια (Σπάρτης 7 και 9) ταιριάζουν στα πάντα. Οι φωτογραφίες της Δαμιανίδη είναι της ίδιας περίπου περιόδου με την πρώτη αντιπαραβαλλόμενη.

Οδός Σπάρτης ξανά ! Τελικά και στην Κατοχή ο Γερμανός που την τράβηξε μπροστά του έβλεπε τα 5 7 9 και 11 της οδού, από σπίτι στην Ευζώνων 4. Πιο πίσω φαίνονται τα σπίτια της οδού Βελισσαρίου. Τα ίδια σπίτια στην Σπάρτης. Από Δαμιανίδη και Γερμανό

Σπάρτης 11, υπάρχει και σήμερα. Λείπει μόνο το δεξιά πάνω παράθυρο. Σπάρτης 9 σήμερα. Φαίνεται η παρέμβαση δεξιά. Πέντε κοινά σημεία: Α Σαχνισί. Β Καπνοδόχος. C Αριστερό μπαλκόνι (για Σπάρτης 9). D Οροφή Ε ενδιάμεσο χώρισμα (για Σπάρτης 7).

Αναρτηθείσες φωτογραφίες βοηθούν η μία την άλλη στην ταύτισή τους από τον Ευστάθιο Ασλανίδη.

Η πρώτη του κ. Τσορμπατζόγλου στις ΠΦΘ, ταυτοποιεί την έγχρωμη που είχε ανέβει από τον Jean-michel Spieser, τον Απρίλιο του 2016 στην ίδια ομάδα και είχε παραμείνει αταύτιστη.

Πλατεία Αγίων Αποστόλων λοιπόν, με κατεύθυνση ΝΑ. Συσχέτιση με τη σημερινή μορφή.

Το μοναχικό τόξο μιας ρωμαϊκής γέφυρας κοντά στο Κλειδί, σε παρουσίαση του Θεόδωρου Νάτσινα.

Το τόξο αυτό το βλέπουμε από την Εθνική προς Κατερινή, στα δεξιά μας. Η πρώτη εικόνα από το google street view όπως φαίνεται τώρα. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε για το τόξο αυτό έχει ενδιαφέρον γιατί δίνει στοιχεία αφενός για την περιγραφή της εξέλιξης του οδικού δικτύου προς την πόλης και αφετέρου για τις αλλαγές της ακτογραμμής στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης. Η 2η εικόνα δείχνει το τόξο όπως το φωτογράφησαν για τη μελέτη. Εντυπωσιάζει το μέγεθος που δεν το καταλαβαίνουμε όταν το βλέπουμε από μακριά.

Κατά τα φαινόμενα η οδός προς νότο (Πιερία κλπ) στα ελληνιστικά χρόνια έπρεπε να κάνει μια μεγάλη καμπύλη μέσω Βέροιας (και ίσως Βεργίνας) καθότι η σημερινή πεδιάδα της Θεσσαλονίκης ήταν θάλασσα ως εκεί. Στην 3η εικόνα (από την ιστορία του ελληνικού έθνους) ο χάρτης δείχνει αυτόν τον δρόμο με την μεγάλη καμπύλη.

Καθώς τα ποτάμια συνέχισαν να αποθέτουν φερτά υλικά, κατά τον 4ο αιώνα της σύγχρονης εποχής είχε υποχωρήσει η ακτογραμμή και υπήρχε πλέον η δυνατότητα να κατασκευαστεί μια πιο ευθεία οδός, κάτι που έγινε στην ύστερη ρωμαϊκή περίοδο.

Στο σημείο του τόξου κατασκευάστηκε μια γέφυρα με πολλά τόξα από τα οποία έχει μείνει μόνο αυτό το μοναχικό. Η 4η εικόνα δείχνει την εξέλιξη κατά τους αιώνες του σημείου όπου βρίσκεται το τόξο και όπου θα υπήρχαν και τα υπόλοιπα στοιχεία της γέφυρας.

To 1859, αποτυπώθηκε η γέφυρα από τον Delacoulonche. Από τότε οι κάτοικοι της περιοχής χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη γέφυρα για κατασκευές στα τριγύρω χωριά. Παραδείγματα φαίνονται στην 5η φωτογραφία από την μελέτη.

Ερωτηματικό μένει πώς συνδεόταν αυτός ο δρόμος με τη Θεσσαλονίκη. Το άρθρο είναι Reconstruction of the landscape history around the remnant arch of the Klidhi Roman Bridge, Thessaloniki Plain, North Central Greece και βρίσκεται στο http://users.uoa.gr/~pavlakis/SyridesPapaer06.pdf Το μοναχικό τόξο, κοντά στο Κλειδί, όπως φαίνεται από την Εθνική. Εικόνα από το google street view To μοναχικό τόξο όπως φωτογραφήθηκε για την ερευνητική εργασία το 2008 Το οδικό δίκτυο της περιοχής. Από την Ιστορία του Ελληνικού έθνους, σελ 149 Με κόκκινο το τόξο όπου θα έπρεπε ή όντως βρίσκεται ανά τους αιώνες. Οι επάνω δύο εικόνες πριν κατασκευαστεί, όταν η περιοχή ακόμα ήταν θάλασσα (50 ΠΣΕ) ή βάλτοι. Στη δεύτερη σειρά με όλη την έκταση της γέφυρας και στην τελευταία σειρά μοναχικό... ...το τόξο και τα απομεινάρια από τα υπόλοιπα στοιχεία της γέφυρας

Το Γερμανικό σχολείο στη Θεσσαλονίκη από το 1888 έχει έντονη παρουσία στην πόλη.

Τα σχόλια συνοδεύουν τις φωτογραφίες.

Ένα συνοπτικό χρονικό της Γερμανικής Σχολής:

Καλοκαίρι 1886 Ίδρυση ενός συλλόγου (Schulverein) «για τη συγκρότηση και διατήρηση ενός γερμανικού σχολείου στη Σαλονίκη» 13.11.1887 Δημιουργία του καταστατικού από τη Γενική Συνέλευση. 13.02.1888 Επίσημη έναρξη της διδασκαλίας σε μισθωμένο οίκημα στην οδό Μπέχ-Τσινάρ με τη συμμετοχή 9 μαθητριών και 7 μαθητών. 1896 Πρώτο ιδιόκτητο κτίριο στην περιοχή Τόπχανέ 1912 Δεύτερο ιδιόκτητο κτίριο της Γερμανικής Σχολής πλάι στο πρώτο 1914 Έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Αριθμός μαθητών 401. 30/12/1915 Σύλληψη του Διευθυντή Α. Sigmund. Επίταξη του σχολικού κτιρίου από γαλλικά στρατεύματα 03/11/1924 Επαναλειτουργία του σχολείου σε οίκημα της οδού Βασ. Όλγας 116 με δύο τάξεις και Νηπιαγωγείο (πάρκο Αστόρια) 03/11/1929 Ανέγερση ενός τρίτου ιδιόκτητου κτιρίου στην οδό Βασ. Όλγας 66, το σημερινό Γκαίτε. Τότε λεωφόρος Δημοκρατίας παρά το Κυβερνείον. Εγκαίνια στις 3/11. Νοέμβρης 1940 Κλείσιμο της Σχολής –επιστροφή των γερμανών διδασκάλων στη Γερμανία Απρίλης 1941 Επαναλειτουργία της Σχολής Οκτώβριος 1944 Αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων. Κλείσιμο και κατάσχεση του σχολείου από αγγλικά στρατεύματα. 1946-1958 Ιδρύεται η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης στο κτίριο της παλιάς γερμανικής σχολής. 01.10.1956 Επαναλειτουργία του σχολείου σε κτίριο στη Βασ. Όλγας 184 με 55 έλληνες και 3 γερμανούς μαθητές. 1961-62 Εξαγορά του παλαιού σχολικού κτιρίου στη Βασ. Όλγας 66. Οι μαθητές ξεπερνούν τους 300 και το σχολείο θα παραμείνει στο κτίριο μέχρι το 1996. 1980 Δημιουργία του γερμανικού Γυμνασίου. 17.05.1994 Θεμελίωση του τέταρτου ιδιόκτητου κτιρίου στην περιοχή Πυλαίας/Θέρμης. 10.09.1996 Έναρξη μαθημάτων στο νέο κτίριο. Το σχολείο αριθμεί 601 μαθητές στα δύο τμήματα και στο Νηπιαγωγείο. Η μετάφραση του χρονολογίου από δω: http://parallaximag.gr/ Το πρωτότυπο χρονολόγιο από την σελίδα του σχολείου εδώ: http://www.dst.gr/eine-kleine-chronik-der-dst/?lang=el

Επιμέλεια από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Προσωπικό και μαθητές του πρώτου Γερμανικού σχολείου. Γύρω στα 1900 Η κάρτα συνδυάζει την προηγούμενη λήψη με τα ερείπια της Οθωμανικής Τράπεζας μετά την ανατίναξή της το 1903. Διευκρινίζει ότι και στο σχολείο έγινε απόπειρα.το βράδυ 29/4/1903 Άλλη μια, μεταγενέστερη λήψη, του πρώτου Γερμανικού σχολείου Μαθητές παραταγμένοι στην αυλή Μια φωτογραφία με το διδακτικό προσωπικό της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης, το ακ. έτος 1905-6. στο στούντιο του Paul Zepdji Ένας έλεγχος της σχολ χρονιάς 1900/01 του 14χρονου μαθητή Ατίφ Αλή. Αριστερά κάτω η υπογραφή του Αυστριακού πρώτου διευθυντή August Sigmund και η σφραγίδα του σχολείου. Δεξιά η υπογραφή του καθηγητή της τάξης, του Walter Kleinert Η θέση του πρώτου Γερμανικού σχολείου στην πλατεία Βαρδαρίου. Στη διάρκεια του Α' ΠΠ καταλαμβάνεται από τους συμμάχους και χρησιμοποιείται ως κτίριο όπου στεγάζεται η Ασφάλεια (Force Publique de Salonique) Η ας πούμε σύμπτωση είναι ότι και το κτίριο που το διαδέχτηκε ως Ιταλικό σχολείο, ξαναχρησιμοποιήθηκε από το 1968 για να στεγαστεί η Ασφάλεια. Ακόμη μια φωτογραφία από τα Γαλλικά αρχεία. 1925 Οκτώβριος 1928, Οδός Τραπεζούντας 63 ! Από την “Μακεδονία”. Λείπει από την ιστορική αναδρομή του Γερμανικού σχολείου Είδηση για τα εγκαίνια της Γερμανικής Σχολής στη “Μακεδονία”, στις 4-11-1929 Από το 1929, Βασ. Όλγας 66 το γνωστό κτίριο. Εδώ σε φωτογραφία στην Κατοχή. Μεσολάβησε ένα άλλο σχολείο σε οίκημα της οδού Βασ. Όλγας 116 με δύο τάξεις και Νηπιαγωγείο (πάρκο Αστόρια) Παράλληλα με το Γερμανικό σχολείο, στην παραλία (αλλά και σε παραρτήματα) άνοιξε και η Γερμανική Ακαδημία Μονάχου για όσους πρόθυμους. Από την εφημερίδα Νέα Ευρώπη 20/09/1942 Νίκης 61. 5/4/1947 η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή εγκαθίσταται στο κτίριο της Γερμανικής μέχρι τον Δεκέμβριο του 1958 πηγή: https://ssas.army.gr/el/content/istoriki-anadromi Η Γερμανική Σχολή επαναλειτουργεί σε κτίριο στη Βασ. Όλγας 184 (κάποιο στοιχείο;) μέχρι το 1961 όταν αγοράζεται από το Γερμανικό Δημόσιο και ξαναλειτουργεί η Σχολή.

Πλ. Ελευθερίας – πριν το 17 ίσως και πριν το 15 (δεν διακρίνω κάποιον με στολή στρατιωτικού της στρατιάς της Ανατολής).

Καρέ από φιλμάκι της εποχής. Ένα (παλιό) κάρο, με τόπια υφάσματα (?) πάει να βγει από το καρέ προς τα αριστερά ενώ μπαίνει ένα (νέο) τραμ προς τα δεξιά, Η πόρτα ανοιχτή και μας κοιτάζουν από πριν 100+ χρόνια. Θα κατέβουν στη στάση πλ. Ελευθερίας;