Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

20/1/1916 στην αρχή της Σαλαμίνος από την Κουντουριώτη το γερμανικό αεροπλάνο έτοιμο να εκτεθεί. Σε τεκμηρίωση της Μάρας Νικοπούλου Το κτίριο στο βάθος σε φωτό από την Συλλογή Paul Albarel.

To Μηχανουργείο ο Αρχιμήδης των αδελφών Πουτού, στην Κουντουριώτη 44.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη.

Εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη ως εταιρική επιχείρηση το 1895 και ήταν το πρώτο μηχανουργείο ναυτιλίας στη Μακεδονία. Τα αδέλφια Θωμάς, Ιωάννης και Αλέξανδρος Πουτού ήταν από τη Σύρο και σπούδασαν στην Αγγλία την τεχνική μηχανολογία εξειδικευμένη στις μηχανές των ατμόπλοιων. Στη Θεσσαλονίκη ήρθε ο Θωμάς και ίδρυσε τον “Αρχιμήδη”. [βλ. “Πανελλήνιον Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδος 1821-1921”,Τομ. Β, μέρος 2ο, 1925, σελ. 225]

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη Πέτρος Οικονόμου (1952-2011), ημέρα μνήμης Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, τελείωσε το Πειραματικό Σχολείο του ΑΠΘ και σπούδασε στο Τμήμα Μαθηματικών του ΑΠΘ και στο Πανεπιστήμιο 7 του Παρισιού. Ειδικεύτηκε στη Διδακτική των Μαθηματικών και δίδαξε Μαθηματικά, σε σχολεία της Θεσσαλονίκης και Ψυχολογία της Διδασκαλίας των Μαθηματικών, στο Παιδαγωγικό Τμήμα του ΑΠΘ. Συμμετείχε στην αντιδικτατορική εξέγερση του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, το Νοέμβριο του 1973. Συνελήφθηκε, τότε, μαζί μ’ άλλους 13 αντιφρονούντες ως πρωραίοι της κατάληψης οι οποίοι φυλακίστηκαν αρχικά στο Επταπύργιο και στη συνέχεια στις φυλακές των Διαβατών. Αποφυλακίστηκε μετά την πτώση της χούντας, στις 24 Ιουλίου 1974.

Οι 14 πολιτικοί κρατούμενοι στις φυλακές Διαβατών, από τους συλληφθέντες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ΑΠΘ το 1973, ήταν οι Δημήτρης Ιωαννίδης, ηλεκτρολόγος, Βασίλης Δεμουρτζίδης, φοιτητής Νομικής, Γεράσιμος Μπετσιμέας, οικοδόμος, Κυριάκος Υψηλάντης, φοιτητής Φυσικομαθηματικής, Γρηγόρης Κοκοζίδης, αγρότης, Περικλής Τερζής, παρκετοποιός, Σταύρος Βασιλείου, χρυσοχόος, Παναγιώτης Ακριτίδης, εργάτης, Νικόλαος Καπλάνης, φοιτητής Οδοντιατρικής, Σταύρος Νάσκος ή Νάσος, εργάτης, Γιάννης Βασιλειάδης, φοιτητής Οδοντ., Αλέκος Γκαγκανιάρας, λογιστής, Πέτρος Οικονόμου, φοιτητής Φυσικομαθηματικής, Χρήστος Γαζιάνος, οικοδόμος. [βλ.https://thessmemory.wordpress.com/2016/07/24/]

Αρχείο Λαπούρτα. Από την προσεχή έκθεση της τράπεζας Πειραιώς «Θεσσαλονίκης Εμπόριον 1870-1970». Αναγνώριση από τον Δαυίδ Μπράβο.

Στην αρχή της Ερμού, με την στοά Μαλακοπής αριστερά σε μια συνένωση κάπως αταίριαστη, αλλά κατατοπιστική

Το μαγαζί του Σιμόν Μπαρζιλάι αριστερά, πολύ κοντά στον άλλο Μπαρζιλάι, τον Νατάν, που έδρευε στην Φράγκων με Τραπέζης, όπως αναγνωρίστηκε από τον Ευστάθιο Ασλανίδη

Σημείο συσχέτισης.

Το 1917 στην Ακροπόλεως. Μπροστά στην σημερινή Ληθηνόη, η βρύση του πλατάνου που δεν διακρίνεται δεξιά.

18 Ιουλίου 1926. 2 μήνες πριν την 1η ΔΕΘ. Τα εγκαίνια του Μεντιτερανέ. Ο Δαυίδ Μπράβος κι ο Νίκανδρος Καστανίδης επιλέγουν σχετικά:

Μια πολύ ενδιαφέρουσα επισήμανση σχετικά με το Mediterranean Hotel και τον εμπλεκόμενο (πελοποννήσιο) πολιτευτή κι επιχειρηματία της Θεσσαλονίκης. [Από το βιβλίο: “Φοίνιξ Αγήρως” Η Θεσσαλονίκη του 1925-35, του Α. Ι. Δημητριάδη, εκδ. Παρατηρητής, 1994, σελ. 17-8]

Ο τσολιάς κι οι κοπελιές κουβεντιάζουν μπροστά στο Συντριβάνι (1916-17). Αναγνώριση του μέρους από την Μάρα Νικοπούλου Είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για τον ίδιο τσολιά, την ίδια μέρα

Για όσους παρακολούθησαν την ανάρτηση σχετικά με τα σπίτια της Βασ. Γεωργίου, έρχεται να προστεθεί η παρουσίαση ακόμη ενός σπιτιού από τον Δαυίδ Μπράβο. Το σπίτι πάνω στην θάλασσα με το ν. 44 της παρουσίασης, δεξιά στην Μπιζανίου, απέναντι απ τα διαμερίσματα Αριγκόνη. Ανήκε στην οικογένεια του Σαμουέλ Κατάν. Τους βλέπουμε σε 3 φωτογραφίες από το 1931. Πηγή Beth Hatefutsoth, Photo Archive, Salonika collection. Η παρουσίαση με τα σπίτια από το ρέμα μέχρι την Παρασκευοπούλου εδώ: https://archive.saloni.ca/55

Και σύμφωνα με την παρουσίαση

Το σπίτι με τα κυπαρίσσια ήταν το δυτικότερο από την σειρά με τα κτίρια με τις μεγάλες αυλές και τα παράσπιτα μπροστά, που υψώνονταν πάνω από την Ακροπόλεως, λίγο πιο δυτικά από τον Ταξιάρχη (στο σημερινό ΙΚΑ, ας πούμε). Στο πλάι του προς τον θεατή, τώρα βρίσκονται τα σκαλάκια της οδού Μάνιου. Μεγάλο του κομμάτι είχε ζήσει μέχρι πριν 4-5 χρόνια όταν κατεδαφίστηκε ως “επικίνδυνο”. Πίσω του διακρίνεται ο μιναρές του Ικί Σεριφιέ.

Το συγκεκριμένο κτίριο (Ακροπόλεως 13) είχε αποτελέσει αντικείμενο μελέτης που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Διεπιστημονικής Συνεργασίας της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ. Σύντομη παρουσίασή της, δημοσιεύτηκε σε άρθρο της Πολυξένης Γεωργάκη στο «Θεσσαλονικέων Πόλις», τ. 14 το 2004. Εκεί, ανάμεσα στα άλλα πολύ ενδιαφέροντα, περιέχονται και τα στοιχεία που βρέθηκαν στα αρχεία. Μια «έκθεση ερεύνης» του Κτηματικού Γραφείου με ημερομηνία 27/2/1919, αναφέρει πρώτη φορά ως ιδιοκτήτη του ακινήτου -που ήδη από το 1916 ήταν εγκαταλελειμμένο και «κατειλημμένο» από πρόσφυγες χωρίς συμβόλαιο ή ενοίκιο- τον Κεμάλ Αλλατίν, όνομα που παραπέμπει σε ντονμέ. Στο ίδιο έγγραφο καταγράφονται λεπτομερώς τα ονόματα και οι χώροι που καταλαμβάνονται από τον καθένα, προκειμένου να υπολογιστούν αναδρομικά τα χρωστούμενα ενοίκια, ενώ προηγουμένως αναφέρεται ότι η οικία των 15 δωματίων με ένα μαγαζί –ποτοποιείο- ήταν ιδιοκτησία του «Οθωμανού αποδημήσαντος κατά των Βαλκανοτουρκικών πολέμων εις Τουρκίαν, Κεμάλ Λατίν Βέη». Τα επόμενα χρόνια το όνομα συναντάται με κάποιες παραλλαγές, αλλά η μελετητική ομάδα δεν βρήκε κάποια παραπάνω στοιχεία στα ισραηλιτικά και μουσουλμανικά βιβλία του Υποθηκοφυλακείου –ούτε για το έτος ανέγερσης ούτε για το αρχικό ιδιοκτησιακό καθεστώς. Υπολογίζουν πάντως ότι χτίστηκε γύρω στα 1870 (Το σίγουρο είναι ότι το 1889 υπάρχει, καθώς διακρίνεται και στη φωτογραφία των Schultz & Barnsley). Το άρθρο συνοδεύεται από πολλές σύγχρονες φωτογραφίες (του 2001, όπως οι δυο που ακολουθούν), σχέδια και τεκμήρια από τις έρευνες στα αρχεία.

Το κυπαρίσσια στο βάθος ψηλά (και κάποιες αυλές), σε φωτογραφία αντίθετης κατεύθυνσης, πίσω από το Ικί Σεριφιέ

Εδώ σε απόσπασμα πανοραμικής του 1915-16 (με πράσινο η Ακροπόλεως μέχρι την συμβολή της με την Θεοτοκοπούλου).

Οι δυο Εβραίες μόλις έχουν αφήσει την Απ. Παύλου πίσω τους και συνεχίζουν δυτικά επί της Εγνατίας, γύρω στα 1935, μετά από εντοπισμό του Ευστάθιου Ασλανίδη. (Μουσείο Μπενάκη, φωτογραφήθηκε από την Έλλη Παπαδημητρίου) Οι αποδείξεις στις φωτογραφίες που ακολουθούν. Γωνία με Απ. Παύλου