Saloni.ca Archive

Στην καρδιά της Μπάρας. Αναγνωστοπούλου, λίγο πριν την Ντέκα (τότε Παυσιλύπων)

Ο Αποστολικός βικάριος των Βούλγαρων Ουνιτών της Μακεδονίας Επιφάνιος Σιάνοφ, από το 1873 στη Θεσσαλονίκη, από το 1895 ως Επίσκοπος, σε λήψη του Paul Zepdji. Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Epiphanius_Shanov

Από σήμερα αρχίζει ένα μικρό αφιέρωμα σε πρόσωπα που είχαν σχέση με τις διάφορες θρησκείες στην πόλη μας, έτσι όπως αυτά απεικονίστηκαν από τον φακό του Paul Zepdji, Ο Ιωακείμ ο Γ' ο Μεγαλοπρεπής, μητροπολίτης στην πόλη μας από Ιανουάριο 1874 έως Οκτώβριο 1878. Η φωτογραφία πιθανότατα ανήκει σ αυτήν την περίοδο. Το πανόραμα του Zepdji που έχει χρονολογηθεί το 1873, και οι επόμενες φωτογραφίες που δείχνουν τον Ιωακείμ ως Πατριάρχη, κάνουν ακόμη πιθανότερη αυτήν την χρονολόγηση.

Ο αγοραστής της φωτογραφίας αναγράφει σχετικά: “Πρώην επίσκοπος Θεσσαλονίκης, τώρα Πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη, Έλληνας Πάπας”.

4 Οκτωβρίου 1878 έως 30 Μαρτίου 1884 γίνεται για πρώτη φορά Οικουμενικός Πατριάρχης. Η παρακάτω φωτογραφία ανήκει σ' αυτήν την περίοδο. 1901-1912 (μέχρι τον θάνατό του) γίνεται Οικουμενικός Πατριάρχης για δεύτερη φορά. Το πορτρέτο από έκδοση του 1902

Το κλισέ του Paul Zepji με ν. 38 στην έκδοση Naar-Hananel έχει ήδη ειπωθεί ότι “αποδίδει” τη δεύτερη αλμπουμίνα στο γνωστό πανόραμα από το οποίο ξέρουμε την ύπαρξη τριών αντιτύπων: Την γνωστή ως Σέυς-Δέλλιου όπως παρουσιάστηκε στο ΜΙΕΤ, ένα δεύτερο που έγινε γνωστό πριν 2 περίπου χρόνια και ένα τρίτο από τη συλλογή του Pierre de Gigord. Όμως εδώ δεν πρόκειται για «απόδοση», αλλά για την ίδια ακριβώς φωτογράφιση, δηλαδή το 2ο μέρος από το τετράπτυχο πανόραμα της πόλης του 1873, που φωτογράφος του είναι ο Paul Zepdji. Ίσως η επικείμενη έκθεση στο ΜΙΕΤ με την παρουσίαση του τετράπτυχου πλέον της δωρεάς Δέλλιου, κι επειδή το Σέυς συνοδεύει μόνο το δεύτερο μέρος του, είναι η κατάλληλη ευκαιρία να αποδοθεί η φωτογραφία στον φωτογράφο της –φυσικά και στον δωρητή της, στην περίπτωση του ΜΙΕΤ, αλλά πάντως όχι στον πρώτο αγοραστή ενός μόνο μέρους της.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο. Credits στον Vangelis Kavalas.

Από τη συλλογή του Pierre de Gigord Η κάρτα ν 38 της έκδοσης Naar-Hananel αποχρωματισμένη Μεγέθυνση σημείου της πρώτης Μεγέθυνση του ίδιου σημείου της δεύτερης Ένθεση της κάρτας πάνω στην αλμπουμίνα

Μια σειρά επιχρωματισμένων καρτ ποστάλ των εκδοτών Naar-Hananel, η οποία στο πίσω μέρος τους ονοματίζει ως φωτογράφο κάποιον με τα αρχικά P.Z. Παίρνοντας ως δεδομένο ότι πρόκειται για τον Paul Zepdji (το οποίο πιστοποιείται από κάποιες υπογεγραμμένες διαθέσιμες αλμπουμίνες, αλλά και από το ότι ο ίδιος στις πρώτες λήψεις στούντιο, όπως θα δείξουμε σε άλλες δημοσιεύσεις, υπογράφει ως P.Z.) αναρτάται εδώ σχεδόν ολόκληρη η σειρά, σύνολο 64 καρτ ποστάλ, αριθμημένες στο πίσω μέρος τους, εκτός από 2 (αυτές με τα νούμερα 44 και 55, τις οποίες αγνοούμε). Η αρίθμηση από τους εκδότες βρίσκεται στη μέση της κάρτας, στην πίσω πλευρά. Οι διαθέσιμες αλμπουμίνες βρίσκονται στα επιμέρους σχόλια των καρτών αυτών. Παρατηρήσεις για την ν. 49 γίνονται επίσης στα σχόλια για την κάρτα. Όλες οι λήψεις τοποθετούνται χρονικά στα τέλη του 19ου αιώνα.

Credits στον Vangelis Kavalas.

Facebook: https://www.facebook.com/profile/100064939414390/search/?q=%CE%9C%CE%B9%CE%B1%20%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%20%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%87%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CF%89%CE%BD%20%CE%BA%CE%B1%CF%81%CF%84%20%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BB%20%CF%84%CF%89%CE%BD%20%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CE%BF%CF%84%CF%8E%CE%BD%20Naar-Hananel

1 Το πίσω μέρος από τις κάρτες έχει τυπικά αυτήν τη μορφή. Ο αριθμός βρίσκεται στο κάτω μέρος και στο κέντρο της κάρτας. 2 Τα γράμματα μόλις διακρίνονται κάτω δεξιά. Εδώ αριστερά σε άλλη αλμπουμίνα και δεξιά απόσπασμα της πιο πάνω.

3 4 5 Νεκροστάσιο μουσουλμανικών κοιμητηρίων πίσω από το συντριβάνι

6 7 Η τελευταία από το τρίπτυχο του Zepdji

8 9 Η ανυπόγραφη αλμπουμίνα της καρτ ποστάλ 10 11 Φωτογραφία ενυπόγραφης αλμπουμίνας. 12

Φωτογραφία ανώνυμης αλμπουμίνας, από το “Τείχη”, in Αποτυπώματα: Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη σε φωτογραφίες και σχέδια της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (1888-1910), στο ![](https://www.academia.edu/16237882/_Τείχη_in_Αποτυπώματα_Η_βυζαντινή_Θεσσαλονίκη_σε_φωτογραφίες_και_σχέδια_της_Βρετανικής_Σχολής_Αθηνών_1888-1910_The_walls_in_Impressions_Byzantine_Thessaloniki_through_the_photographs_and_drawings_of_the_British_School_at_Athens_1888-1910_Thessaloniki_2012 13 14 15 16

Ασαφές για το αν συνοδεύεται η αλμπουμίνα με υπογραφή

17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Η ανυπόγραφη αλμπουμίνα της 31 32 33 34 Φωτογραφία αλμπουμίνας με υπογραφή του Zepdji, κάτω δεξιά 35 Η ενυπόγραφη αλμπουμίνα του Zepdji που δείχνει το ρετουσάρισμα της κάρτας 35. Αυτοί που δεν στάθηκαν ακίνητοι να φωτογραφηθούν και άφησαν το αποτύπωμα της σκιάς τους, απλώς εξαφανίστηκαν στην καρτ ποστάλ. 36 37 38 Το δεύτερο μέρος από το ανώνυμο πανόραμα Zepdji, συλλογής Pierre de Gigord. 39 Η ανυπόγραφη αλμπουμίνα της 40 41 42 Είναι η πρώτη από το πανοραμκό τρίπτυχο Εδώ άλλη κοπή ανώνυμης αλμπουμίνας Η ανυπόγραφη αλμπουμίνα της Η δεύτερη από το πανοραμκό τρίπτυχο Η τρίτη από το πανοραμκό τρίπτυχο από εδώ: https://archive.saloni.ca/937 43 45 46 Η ίδια λήψη, που δείχνει το ρετουσάρισμα της 46, σε ανώνυμη αλμπουμίνα 47 48 49 Ειδικά η ν. 49 αποτέλεσε αφορμή να αμφισβητηθεί κατά πόσον αυτή η σειρά είναι με λήψεις του Zepdji. Τίθεται όμως υπόψη η παρακάτω κάρτα που πουλήθηκε από τον Zepdji Όπως φαίνεται παρακάτω, η φωτογραφία έχει παρθεί από τον Gustave Fraugner- Béchard στο Κάιρο Η υπόθεση επομένως είναι η εξής. Ο Zepdji πουλούσε και ξένες, όχι μόνο δικές του φωτογραφίες. Μπορεί ως τέτοια να παρεισέφρησε και η 49 στην εκδοτική σειρά Naar-Hananel. 50 51 Ανώνυμη αλμπουμίνα 52 Επώνυμη αλμπουμίνα. Η πρασινάδα προστέθηκε απλόχερα στην 52 ![](https://zzz.zaclys.com/download.php?z=2&doc_id=6686866 53 Επώνυμη αλμπουμίνα 54 56 57 58 59 60 61 Ανώνυμη αλμπουμίνα 62 63 64

Αυτοχρωμική πλάκα με τον σκελετό του Ζέπελιν μετά την κατάρριψή του στις 5 Μαϊου 1916, στις εκβολές του Αξιού, κοντά στην Χαλάστρα

Για τον Leitmair ξέραμε ελάχιστα. Ο δισέγγονός του, Dimitri Laitmer, είχε την καλοσύνη να μοιραστεί μαζί μας τα στοιχεία που γνωρίζει και το υλικό που βρήκε στις έρευνές του. Ελπίζουμε με την πάροδο του χρόνου να εμπλουτιστεί. Ο Leitmair έγινε γνωστός κυρίως από τις ένθετες “επιγραφές” σε τοίχους, στις κάρτες του Varsano, όπου φέρεται ως καλλιτέχνης, φωτογράφος, καλλιτεχνικός φωτογράφος, μεγεθυντής φωτογραφιών. Είναι άγνωστη μέχρι στιγμής η σχέση που είχε με τον Varsano, δηλαδή αν ήταν ο φωτογράφος ή/και ο γραφίστας.

Επιμέλεια από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Μια φωτογραφία από το στούντιο του Jean Leitmair. Προς το παρόν η μοναδική γνωστή. Η πίσω όψη της φωτογραφίας, με τη σφραγίδα του.

Οι κάρτες του Varsano που αναφέρονται στη Θεσσαλονίκη. Έχει βγάλει και μιαν άλλη παρόμοια στο στυλ σειρά με θέματα του Αγίου Όρους. Λϊγα λόγια για τον βιβλιοπώλη εκδότη Varsano:

“Το βιβλιοπωλείο του Γιουδά Βαρσάνο ήταν λίγο πιο παλιό από του Μόλχο του 1888. Κάηκε στην πυρκαγιά του 1917. Βρισκόταν νότια της Εγνατίας Οδού και των «Σκεπαστών» επί της ανατολικής κι αυτό πλευράς της οδού Βενιζέλου και βόρεια της οδού Ερμού”.

Από την εργασία του φοιτητή του Τμήματος Βιβλιοθηκονομίας Σταμάτη Γιαννουλάκη “Βιβλιοπωλεία με άποψη-πρόταση-πρότυπο” 2005 Φωτογραφία με τίτλο “Δρόμος της Πυρκαγιάς”, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό, η οποία δεν έχει εντοπιστεί ακόμη, με τα διαφημιστικά στοιχεία εκδότη και φωτογράφου. Η γραφιστική αντίστοιχη κάρτα Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, η αλλαγή στους δύο ανθρώπους ανάμεσα στις δύο εκδόσεις. Δεξιά το Ξενοδοχείο Αίγυπτος και δίπλα αριστερά του το Γκράν Οτέλ επί της Εγνατίας, κοιτώντας προς τον Βαρδάρι, κοντά στην Αντιγονιδών.. Η γραφιστική αντίστοιχη κάρτα Βενιζέλου πάνω από την Εγνατία, στο ύψος της Πτολεμαίων, και το όνομα του Leitmair, περίπου σαν το κυνήγι του χαμένου θησαυρού στην κάρτα. Η γραφιστική αντίστοιχη καρτ ποστάλ Βενιζέλου με Αγ. Μηνά. και η αντίστοιχη κάρτα της Βουλγαροκτόνου, με την ιταλική σχολή Casa D' Italia “Dante Alighieri” δεξιά και η αντίστοιχη γραφιστική κάρτα της Ο Jean Leitmair τo 1903 συνεργάζεται με τον , θεατράνθρωπο Πλούταρχο Ιμπροχώρη για να ανοίξουν την πρώτη κινηματογραφική αίθουσα στα Βαλκάνια, το κίνημα Ολύμπια. Ο Leitmair πήγε στην Ευρώπη και έφερε μηχανήματα προβολής. Τα στοιχεία και η φωτογραφία από την σελίδα του Νίκου Θεοδοσίου https://theodosiou.wordpress.com/ Καρτποστάλ με την είσοδο του κινηματογράφου Ολύμπια. Το γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας Leitmair. Ο George Leitmair, αυστριακής καταγωγής, γεννημένος το 1850 στην Κωνσταντινούπολη, Σύμφωνα με John Karatzoglou “The Imperial Ottoman Bank in Salonica : the first 25 years, 1864-1890”, σ. 22 Αριστερά το παρακλάδι με τον Jean Leitmair Ο George Leitmair το 1906 σε φωτογραφία στο στούντιο του Albert F. Baubin, στη Θεσσαλονίκη Παρμένη από αυτό εδώ το άλμπουμ στο ψηφιακό αρχείο της Οθωμανικής Τράπεζας στο http://saltonline.org/en/99/ottoman-bank-museum Η σελίδα του άλμπουμ με το προσωπικό. Κάτω, δεύτερος από αριστερά ο George Leitmair. Κάτω δεξιά, ο Antoine Saridaki, αδελφός του προπάππου του Jean Pierre-Francois (αυστριακής μάλλον καταγωγής κι αυτός). Όλες οι φωτογραφίες στο στούντιο του Albert F. Baubin, επίσης αυστριακής καταγωγής Φωτογραφία του προσωπικού της Οθωμανικής Τράπεζας στην οδό Φράγκων, στα σκαλοπάτια της εισόδου του παλιού κτιρίου, το 1895. Ο George Leitmair στην πρώτη σειρά αριστερά. Ο οικογενειακός τάφος με το οικόσημο και το όνομα de Choch, συζύγου του George Leitmair, στο καθολικό νεκροταφείο από: http://www.rizes.altervista.org/images/stories/cimitero_stpaul/IMG_0302.JPG?fbclid=IwAR2XrViibIOWxrpEqKJTuPyM6BOj7H7zJhcwKastCDpXH1RvdqHW56bLd6I Για να υπάρχουν μαζεμένες, μια φωτογραφία που αναρτήθηκε πρόσφατα από την Έφη Σταθοπούλου στις ΠΦΘ. Την έχουμε ξαναδεί, αλλά νομίζω ότι ήταν με μικρότερο κάδρο και “κομμένη” την υπογραφή που εδώ φαίνεται καθαρά. Και ακόμη μια αναφορά του Jean Leitmair πάνω σε καρτ ποστάλ, αυτή τη φορά σαν υπογραφή της φωτογραφίας,πάλι από τον Dimitri Laitmer. Η αντίστοιχη γραφιστική κάρτα: 11/6/1903 Journal de Salonique: Παρασημοφόρηση του Georges Leitmair, διευθυντή του καταστήματος της Τράπεζας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με το μετάλλιο 4ης τάξης του Τάγματος Μετζιτιέ, πιθανώς μετά την καταστροφή του αρχικού κτιρίου της τράπεζας την 29η/4/1903

Κάποια ακόμη πρόσθετα στοιχεία από τον Dimitri Laitmer Οι de Choch προέρχονταν από τη Βενετία και ήταν αυστριακοί πολίτες. Ο Pietro Choch έφτασε στη Θεσσαλονίκη γύρω στο 1754 με την γυναίκα του και τα δύο πρώτα τους παιδιά, ενώ κατείχε το αξίωμα του Πρόξενου της Βενετίας στη Θεσσαλονίκη. Η οικογένεια έκανε ακόμα εννέα παιδία, κατά πάσα πιθανότητα στο Urendjik (Ρετζίκι) όπου υπήρχε η παροικία των προξένων των δυτικών κρατών. Το όνομα της οικογένειας αναγράφεται στα αρχεία της καθολικής εκκλησίας της Άμωμου Συλλήψεως στη Θεσσαλονίκη εκτός από «Choch» και ως «Kok» και «Koch». Το πρόθεμα «de» και ο τίτλος ευγενείας του Κόμη εμφανίζεται στους τους 2 γιούς του Pietro, τον Joseph de Choch, που γεννήθηκε το 1762, και τον Antonio Luigi de Choch, που γεννήθηκε το 1766. Ο Joseph διετέλεσε Πρόξενος της Βενετίας το 1789, Πρόξενος της Επτάνησου Πολιτείας, Υποπρόξενος της Πρωσίας το 1801 και Πρόξενος της Αυστρίας στην Ανγκόνα το 1820. O Antonio Luigi διετέλεσε Chancelor του Προξενίου της Βενετίας στη Θεσσαλονίκη. Οι γιοί του Joseph, Pietro Francesco de Choch, που γεννήθηκε το 1790, και Domenico de Choch, 1801-1884, διατηρούν τον τίτλο του Kόμη και είναι Πρόξενοι της Αυστρίας στη Θεσσαλονίκη. Η κόρη του Domenico, Maria Concetta de Chοch,1854-1905, παντρεύεται τον Georges Leitmair το 1874 και κάνουν έξι παιδιά, τρία από τα οποία πεθαίνουν βρέφη. Ο πρώτος τους γιός, Joannes Domenico Francesco (Jean), γεννιέται το 1874. 18/5/1889 Journal de Salonique: Αγοράζεται ποδήλατο σε καλή κατάσταση, ή ανταλλάσσεται με καινούρια κάμερα 9*12, πληροφορίες J. Leitmair περιοχή Φράγκων 20/11/1905 Journal de Salonique: η κηδεία της Marie de Choch, συζύγου του Georges Leitmair, που πέθανε την προηγούμενη ημέρα σε ηλικία 47 ετών

Σιντριβάνι με την άνω πόλη στο βάθος και με την καμπύλη των γραμμών του τραμ σε όλο το μεγαλείο της (και τα σύρματα). Ταυτόχρονα και στερεοσκοπική!

Εντυπωσιακό το πλέγμα δεξιά που ίσως ήταν για τα σύρματα του τραμ. https://www.pantazopoulos.net/collection/images/Thessaloniki%20Plateia%20Syntrivaniou%20-%201918.JPG?fbclid=IwAR0JHVFbUnsIGd-mpKQAI4LOVB3a0PyNa4TYXSbNAjkK_4N1DeuLPtqzXnM Η πηγή την δίνει ως 1918.

Οι χοροδιδάσκαλοι ... και 3ος χορός. Πικουί !