Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη
α ασυνήθιστη σκηνή στην Εγνατία, στο ύψος της Λέοντος Σοφού και των παρακείμενων ξενοδοχείων Αλεξάνδρεια (με κλειστά παντζούρια, δεν φαίνεται να χει ακόμη επιταχθεί), Παρθενών (αργότερα Καστοριά), Ηλύσια, Μακεδονικόν κλπ. Ένα φορτηγό ρυμουλκεί ένα γερμανικό αεροπλάνο.
Σε άλλη λήψη την “παρέλαση¨του αεροπλάνου την είχαμε συναντήσει στην λεωφόρο Νίκης.
Από εδώ: https://archive.saloni.ca/585
Στην γωνία Αγίας Σοφίας με Νίκης, το πολυτελές ξενοδοχείο Μάζεστικ, με γερμανικά αυτοκίνητα παρκαρισμένα στον δρόμο, ίσως λίγο πριν μεταφερθεί εκεί το φρουραρχείο (Feld Kommandatur)
Ως Feld Kommandatur
Δύο στιγμιότυπα από την παραδόξως πολυφωτογραφημένη διασταύρωση της παλαιάς πλέον καταργημένης οδού Φιλίππου με την Ιουλιανού. Παραμένει ανεξήγητο μυστήριο γιατί υπάρχουν τόσες πολλές λήψεις από το συγκεκριμένο σημείο.
Ο φακός κοιτάζει δυτικά, προς το κέντρο της πόλης, ακολουθώντας την παλιά χάραξη του δρόμου, ο οποίος βρισκόταν βορειότερα από τη σημερινή οδό Φιλίππου. Αξίζει να θυμίσουμε πως τμήματα εκείνης της παλαιάς οδού επιβιώνουν σήμερα ως οδοί Ιορδανίδη και Δελμούζου. Παλιότερες αναφορές στις δημοσιεύσεις της ομάδας: [https://archive.saloni.ca/849], [https://archive.saloni.ca/1698]
Στάθης Ασλανίδης
Η παλαιά Φιλίππου στη διασταύρωση με την αρχή της Ιουλιανού.
Η φωτογραφία (Οκτώβριος 1928) προέρχεται από τη «Βρετανική Σχολή Αθηνών» (B.S.A.) και ανήκει στη συλλογή της οικογένειας John Pendlebury. Κωδικός τεκμηρίου: PEN/2/2/3/58
Η παλαιά Φιλίππου από τη διασταύρωση με την οδό Ιουλιανού.
Η φωτογραφία προέρχεται από τη «Βρετανική Σχολή Αθηνών» (B.S.A.) και ανήκει στη συλλογή του Winifred Lamb. Χρονολογία: 1927-28 Κωδικός τεκμηρίου: LAM/3/1/4/47
Επισήμανση των οδών προς διευκόλυνση της τοπογραφίας.
Στον κίτρινο κύκλο η θέση του φωτογράφου με κατεύθυνση το βέλος.
Η χρωστούμενη συνέχεια για το Μανδαλίδειο και την κατάληψη στη Λεωφόρο Νίκης 39, λίγες μέρες μετά την επέτειο των 40 ετών απ’ την αρχή της, και των 35 από το τέλος της, στις 30/11/1990, με αφορμή και ένα πρόσφατο άρθρο του TyposThes [Η παλιότερη ανάρτηση για το Μανδαλίδειο εδώ: [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02mCqKgPeRcqKP7z96p1qHEkMPmoVnkEK5D3cjZ5RMdbSqVdik8QqkVwM92xo7X3nhl]
Όσοι έζησαν την πόλη 40 χρόνια πριν, σίγουρα θα θυμούνται μια Θεσσαλονίκη πολύ μικρότερη σε έκταση (συνοικίες ολόκληρες δεν είχαν χτιστεί ακόμα), σαφώς ‘χαμηλότερη’ σε ύψος ( η αντιπαροχή σε περιοχές όπως Kάτω Τούμπα, Χαριλάου και άλλες ήταν στην αρχή της) κλπ.. Και ίσως θυμούνται και ότι κάποια από τα -έτσι κι αλλιώς ελάχιστα- ενοικιαστήρια έγραφαν ότι «αποκλείονται φοιτητές». Σ’ αυτό το περιβάλλον, στις 15/11/1985, έγινε από ομάδα φοιτητών η κατάληψη του Μανδαλίδειου. Αρχικά ως ολιγοήμερη παρέμβαση για το θέμα της στέγης, σε σημείο απ’ όπου θα περνούσε η πορεία για το Πολυτεχνείο.
Με την είσοδο στο άδειο από χρόνια κληροδότημα της Οδοντιατρικής, έγινε αντιληπτό ότι με ορισμένες επισκευές μπορούσε να στεγάσει άνετα πάνω από 30 άτομα και, μετά από κάποιες συζητήσεις, αυτό ακριβώς έγινε.
Μάρα Νικοπούλου
Η φωτό από εδώ: https://www.typosthes.gr/oikonomia/410240_thessaloniki-rimazei-ktirio-me-piato-thermaiko-sti-l-nikis-sokaroyn-oi-eikones
Υπάρχουν και άλλες σύγχρονες, σε ένα άρθρο που -αν και ξεχνάει την πρώτη κατάληψη του 1985-90- έχει αρκετά σωστά την υπόλοιπη ιστορία, και καταλήγει: « οι ελπίδες «πέφτουν» στον ιδιώτη που το έχει μισθώσει».
Προσωπικά, το ότι απομακρύνθηκαν οι σκαλωσιές με τρομάζει. Ίσως η μπουλντόζα να μην απέχει πολύ…
Για την ώρα, επιστρέφουμε στα 1985: Λίγο αφότου έγιναν οι πρώτες βασικές επισκευές του κτιρίου, ο μισός χώρος του ισογείου μετατράπηκε σε ‘καφενείο’, χώρος γενικών συνελεύσεων, αλλά και μπαρ/στέκι με προβολές κλπ.
Στο υπόγειο υπήρχε δωμάτιο ανακύκλωσης χαρτιού [σημ: τότε ΔΕΝ υπήρχε ‘επίσημη’ ανακύκλωση, τα μάζευαν και τα πήγαιναν κατευθείαν στη χαρτοβιομηχανία], συνεργείο μηχανών, για κάποιο διάστημα στούντιο με ηχομόνωση για πρόβες συγκροτήματος (των Γκουλάγκ), πάρκινγκ για μηχανές, και ξυλουργείο-στην αρχή για κατασκευές, μετά αποθήκη ξύλων για κάψιμο…
Στα δωμάτια της Κατάληψης στεγάστηκαν πάνω από 100 άτομα, 30-35 συγχρόνως. Εδώ ένα δωμάτιο του Β’ κι ένα του Γ’ ορόφου.
Κι άλλα δύο δωμάτια του Γ' ορόφου.
Tον Ιούνιο 1987, το ΑΠΘ ζητάει από τη ΔΕΗ να κόψει το ρεύμα στο κτίριο, θεωρώντας προφανώς ότι έτσι η κατάληψη θα μαράζωνε και το κτίριο θα άδειαζε. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη. Η επιτροπή κατάληψης μέσω εκπροσώπου κατέθεσε άμεσα ποσό για το κόστος τους ρεύματος στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Μετά, αγόρασε και εγκαστέσησε στο υπόγειο γεννήτρια (δεξιά), και ξυλοθερμοσίφωνες (αριστερά).
Η αποθήκη ξυλείας στο υπόγειο τροφοδοτούταν καθημερινά -δεν έμενε ξύλο για ξύλο στα σκουπίδια της ευρύτερης περιοχής, και φυσικά τα καλύτερα ήταν τα πεταμένα ελατάκια κάθε Γενάρη …. Όσοι είχαν θέρμανση με ηλεκτρικό στα δωμάτιά τους, προμηθεύτηκαν σόμπες υγραερίου, ξυλόσομπες, μασίνες πετρελαίου κλπ. Λάμπες θυέλλης, και κεριά είχαν την τιμητική τους, αλλά εμφανίστηκαν μέχρι και πατέντες πρώιμων φωτοβολταϊκών…
Και η ζωή συνεχίστηκε…
Στα τέλη Φεβρουαρίου 1989, η Πρυτανεία του ΑΠΘ στέλνει εξώδικο προς τον εκπρόσωπο «ομάδας φοιτητών που κατοικούν στο κτίριο» (αυτόν που κατέθετε εξ ονόματος της Επιτροπής Κατάληψης τα χρήματα για τη ΔΕΗ στο Ταμείο Παρακαταθηκών) και προς κάθε άλλο διαμένοντα κλπ.
Από το απόσπασμά του (αριστερά) κρατάμε ότι το ΑΠΘ «προτίθεται να πραγματοποιήσει το σκοπό του διαθέτη, όπως ακριβώς προβλέπει η ιδρυτική πράξη και όπως υποχρεούται από κατά νόμο» [σημ: δηλ. «με αποκλειστικό σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως επιστημονικό και ερευνητικό κέντρο», όπως γράφει παραπάνω]. Ως γνωστόν, ποτέ δεν έγινε ερευνητικό κέντρο της Οδοντιατρικής. Αντίθετα, ξαφνικά βρέθηκε τρόπος «αλλαγής σκοπού», και δόθηκε στην Σχολή Δημοσιογραφίας.
Δεξιά, απόσπασμα από την πρώτη προκήρυξη/απάντηση της Επιτροπής Κατάληψης της ΛΝ 39. Η βασικότερη απάντηση όμως ήταν το εξώδικο που έστειλαν στις 3/4/89 στον πρύτανη, 74 (sic) πρώην και νυν κάτοικοι και συμπαραστάτες της ΛΝ 39, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την κατάληψη του κτιρίου. Ενάντια σ’ αυτούς τους 74 θα στραφεί αργότερα το ΑΠΘ -το 1990 πια.
Η ζωή συνεχίζεται… Λίγο πριν την τέταρτη επέτειο, μια ομάδα φοιτητών της Καλών Τεχνών ζητάει να χρησιμοποιεί για εργαστήριό της τον ανοιχτό μεγάλο χώρο του 4ου ορόφου. Βλέπουμε τον υπέροχο γκρίζο γάτο να ποζάρει στον χώρο. Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η κολώνα που βλέπουμε στο βάθος αριστερά. Μία από τις 2 κολώνες που υπήρχαν στον χώρο και λέγεται ότι εξαφανίστηκαν για να μετατραπεί σε αμφιθέατρο της Σχολής Δημοσιογραφίας
Είμαστε στο 1990: Οι εσωτερικοί κοινόχρηστοι χώροι βάφονται -εξωτερικές επισκευές και βάψιμο έχουν γίνει, με σκαλωσιές, τον Απρίλιο ’89- και το κτίριο προετοιμάζεται για διάφορες εκδηλώσεις. Ανάμεσά τους, η έκθεση (εξωτερικά και εσωτερικά) με έργα ζωγραφικής της ομάδας φοιτητών της Καλών Τεχνών που χρησιμοποιεί τον 4ο. Στις φωτό έργα κρεμασμένα στην πρόσοψη, και το ποδήλατο/ ‘κράχτης’, που ψαρεύτηκε μπροστά από το κτίριο. Η έκθεση συνεχιζόταν στον χώρο της εισόδου και του καφενείου.
Η ταράτσα έξω απ’ τη 'σοφίτα' του 5ου, διαμορφωμένη για μία γιορτή/συνεστίαση ευχαριστίας προς τους δικηγόρους που είχαν αναλάβει την υπόθεση της Κατάληψης.
Σημειωτέον ότι, τότε, το καφενείο του ισογείου λειτουργεί ήδη και ως ‘εστιατόριο’ για κατοίκους και φίλους τους: Στον πίνακα γραφόταν το μενού των 2-3 επόμενων ημερών και το (μικρότατο) κόστος ανά άτομο. Οι ενδιαφερόμενοι/ες κάτοικοι έβαζαν το όνομά τους (+πόσα άτομα ακόμα αν ήταν να φέρουν παρέα) ώστε οι μάγειρες να ψωνίσουν ανάλογα με το πόσους έχουν να σερβίρουν. Πολλοί καταληψίες είχαν φάει παέγια και άλλα ‘εξωτικά’ πιάτα πολύ πριν γίνουν μόδα τα έθνικ εστιατόρια
Η δίκη που είχε οριστεί για τα τέλη Μαίου 1990, αναβάλλεται. Το καλοκαίρι φέρνει διάφορες επαφές, αλλά και κούραση. Πολλοί απ’ τους αρχικούς κατοίκους έχουν φύγει, κάποιοι απ’ τους πιο πρόσφατους δεν έχουν την ίδια οπτική, οι συνελεύσεις του φθινοπώρου έχουν σχετικά μικρή συμμετοχή, κι έτσι παίρνεται η απόφαση η κατάληψη να λήξει. Θα γίνει ένα πάρτι στην 5η επέτειό της, και 30/11/1990 το κτίριο θα αδειάσει.
Το ΑΠΘ παρέλαβε το κτίριο, σώριασε μπροστά του τα ελάχιστα (και όχι σκουπίδια) πράγματα που είχαν μείνει μέσα, έβαλε μια χοντρή αλυσίδα με λουκέτο και το άφησε έτσι για πάνω από ενάμιση χρόνο.
Ο σπασμένος καθρέφτης φέρνει 7 χρόνια γρουσουζιά, λένε. Το υπέροχο κτίριο της Λ. Νίκης 39 μετράει πια πολλά περισσότερα
Μια σπάνια φωτογραφία του 1941 από μια ήσυχη γειτονιά στην Άνω Πόλη αποκαλύπτει το κλίμα της εποχής. Πέρα από την τοπογραφία το ενδιαφέρον εστιάζεται στην ψυχολογία των κατοίκων. Η αποστροφή του βλέμματος μαρτυρά περιφρόνηση για τον κατακτητή φωτογράφο, ενώ ο φόβος κρατά τα παιδιά σε απόσταση. Η σκηνή διαδραματίζεται στην οδό Μορεά (Μωρεά) στο ύψος της Θερσίππου.
Η φωτογραφία προέρχεται από δημοπρασία στο ebay και αντλήθηκε από τη σελίδα στο Facebook «Greece at WW2 Archives».
Στάθης Ασλανίδης
1941. Στην άνοδο της οδού Μορεά.
Στο πλάνο βλέπουμε την άνοδο της οδού Μορεά στα πρώτα νούμερα, λίγο παραπάνω από τη συμβολή της με την Αθηνάς και τις καθέτους Θερσίππου, Μαλέα και Κόδρου. Ο φακός ελίσσεται μέχρι την κρήνη της Αιόλου.
Η συσχέτιση με μία σύγχρονη εικόνα από το 2011 αποκαλύπτει τις αλλαγές στο τοπίο. Το σπίτι αριστερά, όπου στέκονταν τα παιδιά, καθώς και το κτίσμα στο βάθος στην οδό Κόδρου έχουν πλέον κατεδαφιστεί. Αντίθετα, το οίκημα στη δεξιά πλευρά της ανηφόρας διασώζεται μέχρι σήμερα
Η μεταμόρφωση της πόλης μέσα από τον φακό του μεσοπολέμου. Από τα κτίρια της εταιρείας Bartissol, εκεί που σήμερα βρίσκεται η είσοδος του λιμανιού, δύο φωτογραφίες τραβηγμένες προς το κέντρο της πόλης, αποτυπώνουν την εικόνα της πρώτης οικοδομικής δραστηριότητας. Στο βάθος διακρίνουμε τον χαρακτηριστικό τρούλο του μεγάρου Stein. Δίπλα, νέα μέγαρα ορθώνονται. Η πόλη βρίσκει ξανά τον παλμό της, αναγεννημένη μέσα από τις στάχτες της.
Στάθης Ασλανίδης
Η φωτογραφία προέρχεται από τη «Βρετανική Σχολή Αθηνών» (B.S.A.) και ανήκει στη συλλογή του Winifred Lamb.
Χρονολογία: 1925
Κωδικός τεκμηρίου: LAM/3/1/9/4
Η φωτογραφία προέρχεται από τη «Βρετανική Σχολή Αθηνών» (B.S.A.) και ανήκει στη συλλογή του Winifred Lamb.
Χρονολογία: 1925
Κωδικός τεκμηρίου: LAM/3/1/9/3
Στα όρια δύο πυρκαγιών, τριών συνοικιών και δυο αιώνων, με αφορμή μια γνωστή φωτογραφία, δημοσιευμένη αρκετές φορές (και σε διαφορετικές εκδοχές) σε άλλες ομάδες, που όμως έλειπε από τον χάρτη μας.
Μετά την πυρκαγιά του 1890 και πριν του 1917, στα ανατολικά όρια και των δύο, ο φωτογράφος βρίσκεται σε κτίριο της συνοικίας Κεμπίρ μαναστήρ (Νέας Παναγιάς), λίγο πιο δυτικά από την τότε Παλαιών Πατρών Γερμανού (νυν Μορκεντάου χαμηλά, Βύρωνος ψηλότερα), και βλέπει προς τα βόρεια. Ο πιο κοντινός μας μιναρές είναι αυτός του Καρα-Αλή, ψηλότερα αυτός του Ακτσέ Μεστζίτ -εκεί που είναι τώρα το Οκτάγωνο. Στην ανατολική γωνία Π.Π. Γερμανού με Καπανάτσα (τότε Τσιμισκή, τώρα Μητροπόλεως) υποψιαζόμαστε μια βρύση. Για την ώρα, δεν έχει εντοπιστεί άλλη φωτογραφία ή γραπτή πηγή που να την επιβεβαιώνει.
Ακολουθεί η τεκμηρίωση και μια γενικότερη «ξενάγηση» και σύνδεση με άλλες αναρτήσεις που αναφέρονται στην περιοχή.
Μάρα Νικοπούλου
Σε απόσπασμα αεροφωτογραφίας πριν την φωτιά του 1917 [από Α. Γερόλυμπου, το Χρονικό της μεγάλης πυρκαγιάς] σημειώνονται με κίτρινο οι αριθμοί των παλιών Οικοδομικών Τετραγώνων και τα τζαμιά Καρα-αλή και Ακτσέ Μεστζίτ. Οι κόκκινοι αριθμοί δείχνουν την αντιστοιχία των κτιρίων. Μπλε η οδός Καπανάτσα (παλαιά Τσιμισκή, νυν Μητροπόλεως), πράσινη η τότε Π.Π. Γερμανού (νυν Μορκεντάου). Η μικρή οδός στα δεξιά, με κόκκινο, είναι η τότε Μωραϊτου και αντιστοιχεί με την τωρινή Λώρη Μαργαρίτη.
Την συνέχεια της Π.Π. Γερμανού προς τα πάνω την είδαμε πρόσφατα σε ταύτιση του Στάθη Ασλανίδη, εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02BiJq5Urpo5snBS7tkGYCNaE8Ffx3HQbpwfPp5kFtifN6b4iW1VUvEuDrScn6SjRel
Για τα συγκεκριμένα Ο.Τ. δεν έχουν βρεθεί στοιχεία για τις ιδιοκτησίες κατά το 1917.
Και, δυστυχώς, δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία ούτε για το Καρα-Αλή γιατί, όπως σημειώνει ο Δημητριάδης, το σχετικό φορολογικό κατάστιχο του 1906 είναι εν μέρει κατεστραμμένο. Ωστόσο, από τα παρακάτω στοιχεία γίνεται φανερό ότι το τζαμί αυτό το έφαγαν οι νέες χαράξεις των δρόμων και όχι οι φωτιές
Παρατηρώντας στους χάρτες την περιοχή, βλέπουμε ότι η έκταση του Καρά-Αλή περιορίστηκε σημαντικά μετά τη φωτιά του 1890. Αριστερά, στον χάρτη του Βερνιέσκι, βλέπουμε την έκταση που κάλυπτε το συγκρότημα του Καρά-Αλή πριν την φωτιά του 1890. Στον χάρτη του Σάλεμ, προτείνονται διάφορες αλλαγές στην περιοχή, μεταξύ των οποίων η Καπανάτσα (δηλ. η παλιά Τσιμισκή -νυν Μητροπόλεως) ισιώνει κάπως σε σχέση με την παραλία και δείχνει να τελειώνει στο Καρα-Αλή το οποίο έχει κι εδώ το ίδιο μέγεθος.
Στον χάρτη του Δημητριάδη όμως (δεξιά), βλέπουμε ότι η έκταση του συγκροτήματος έχει μικρύνει κατά πολύ, καθώς η νέα ρυμοτομία ισιώνει μεν την Καπανάτσα (όπως την βλέπουμε στην πρόταση του χάρτη Σάλεμ), αλλά την προχωράει και πιο ανατολικά, τρώγοντας μέρος του οικοπέδου του τζαμιού. Με κόκκινο οι αριθμοί Οικ. Τετραγώνων που είδαμε και παραπάνω.
Στον ίδιο χάρτη, οι διαφορετικές σκιάσεις μάς δείχνουν και τα όρια των συνοικιών μαζί με τον θρησκευτικό χαρακτηρισμό τους. Χωρίς σκίαση, είναι η συνοικία του Ακτσέ Μεστζίτ που χαρακτηρίζεται μουσουλμανική -εκεί ανήκει και το Καρα-Αλή. Ανατολικότερα και προς τα κάτω, η χριστιανική συνοικία Κεμπίρ Μαναστήρ (Νέας Παναγιάς). Δυτικά, με πιο έντονη σκίαση, η εβραϊκή συνοικία Caldirgoc. Κι ενώ οι δυο πρώτες, στο μεγαλύτερο μέρος τους γλιτώνουν και από τις δύο πυρκαγιές, η Καλντιργκότς καταστρέφεται και στις δύο. Ωστόσο, όπως καταλαβαίνουμε από όσα στοιχεία ιδιοκτησίας είναι διαθέσιμα, αλλά και άλλα δημοσιεύματα (αγγελίες, ειδήσεις κλπ), ο πληθυσμός στην ευρύτερη περιοχή ήταν σχετικά μεικτός. Και Ίσως αυτός να ήταν ένας λόγος που κομμάτι του οικοπέδου του Καρα-Αλή θυσιάστηκε για την χάραξη του δρόμου, μιας και πιθανόν ο μουσουλμανικός πληθυσμός είχε μειωθεί αρκετά και η συνοικία δεν χρειαζόταν πια δύο τζαμιά τέτοιου μεγέθους (όσον αφορά τα παρακολουθήματά τους, δηλαδή -μεντρεσέδες, τεκέδες κλπ).
Τα οικοδομικά τετράγωνα και οι οδοί Καπανάτσα (μπλε) και Π.Π. Γερμανού (πράσινο) σημειωμένα ξανά σε αποσπάσματα αεροφωτογραφιών πριν και μετά την πυρκαγιά των 1917. Στην αεροφωτογραφία με την καταστροφή, το κάδρο ανοίγει λίγο προς τα ανατολικά για να συμπεριλάβει και στην Νέα Παναγιά. Με αστεράκι αριστερά, επισημαίνεται και η συναγωγή Μπεθ Ελ ( που είχαμε δει στην ανάρτηση του Νίκανδρου Καστανιδη, εδώ: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid038ASxCQUzaoezEC84wqwVXV1LhERpz1dzby9Yogh6tZdVGWfEmynV9n2kp5UGCwxAl ). Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ως το 1917 είχαμε συναγωγή, τζαμί και εκκλησία σε τρία συνεχόμενα οικοδομικά τετράγωνα. Βλέπουμε επίσης ότι από αυτά μόνον η συναγωγή έπαθε ζημιά το ’17.
Η εικόνα της καταστροφής αλλά και της «γειτνίασης» από άλλη πλευρά σε απόσπασμα αεροφωτογραφίας [από την συλλογή Fairbank Papers -Cambridge University]. Η Ν. Παναγία, το συγκρότημα του Καρά-Αλή στο πράσινο τετράγωνο, και η συναγωγή με μόνο τους 4 εξωτερικούς τοίχους να έχουν σωθεί. Το πράσινο βέλος βρίσκεται επί της τότε Π.Π. Γερμανού και δείχνει την κατεύθυνση της αρχικής φωτογραφίας -το κομμάτι αυτό σήμερα αντιστοιχεί με την Μορκεντάου, που τελειώνει πια στο ύψος της γαλάζιας γραμμής=την οδό Καπανάτσα/Παλαιά Τσιμισκή.
Ευκαιρία να τοποθετήσουμε και το Καρά-Αλή λίγο καλύτερα από το κάπως αόριστο «περίπου στα Ηλύσια» που έχουμε συνηθίσει ως τώρα.
Στην αεροφωτογραφία του 1938 (αριστερά), τα 2 βασικά κτίρια του τζαμιού έχουν εξαφανιστεί, κάτω από το κτίριο της Π.Μελά 14 και από τον ίδιο τον δρόμο. Η επισκευασμένη συναγωγή έχει πια αποκτήσει πρόσοψη στην Μητροπόλεως που φάρδυνε και «ίσιωσε» ακόμα παραπάνω σε σχέση με την παλιά χάραξη της Καπανάτσα, ανεβαίνοντας λίγο προς τα βόρεια. Δεξιά, βλέπουμε (έστω με μια μικρή απόκλιση) πώς διαγράφεται η σημερινή πόλη (από το gis του Δήμου Θεσ/νίκης) πάνω από την αεροφωτογραφία μετά τη φωτιά του ’17.
Ταξίδι στο 1969. Τότε που το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης ήταν γνωστό ως «Κρατικός Αερολιμένας Μίκρας». Σήμερα, δεκαετίες μετά και ύστερα από σημαντικές επεκτάσεις και έργα, το γνωρίζουμε πλέον ως Διεθνές Αεροδρόμιο «Μακεδονία».
Μπορείτε να θυμηθείτε περισσότερα για την ιστορία του αεροδρομίου στις προηγούμενες δημοσιεύσεις μας: [https://archive.saloni.ca/2377], [https://archive.saloni.ca/2913].
Πηγή φωτογραφίας: Ψηφιακό αποθετήριο του Πανεπιστημίου Βόρειου Τέξας (University North Texas Digital Library – UNT). [https://digital.library.unt.edu/]
Στάθης Ασλανίδης
Μια ασυνήθιστη λήψη την περίoδο της Κατοχής από τη «Μεσαία Πορτάρα» στην Ακρόπολη προς την Άνω Πόλη.
Σε αντίθεση με προηγούμενες λήψεις που έχουμε δει κατά καιρούς από την αντίστροφη κατεύθυνση, εδώ ο φακός εστιάζει στα τελευταία σπίτια της οδού Ακροπόλεως, ακριβώς στο σημείο που συναντά την Επταπυργίου.
Φωτογραφία του Hermann Hirchenhein.
Πηγή: Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο (Deutsches Historisches Museum-DHM) Κωδικός: DHM00722751 [https://objekt.db.dhm.de/] Στάθης Ασλανίδης
Μια γυναίκα στέκεται στην άνοδο της οδού Σοφοκλέους λίγο πάνω από την Αγίου Δημητρίου.
Φωτογραφία του Hermann Hirchenhein.
Πηγή: Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο (Deutsches Historisches Museum-DHM) Κωδικός: DHM00722943 [https://objekt.db.dhm.de/]
Στάθης Ασλανίδης