Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η φωτογραφία αποτυπώνει την πόλη από την οδό Εθνικής Αμύνης, στο ύψος της παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής, με το βλέμμα στραμμένο προς τις βόρειες και ανατολικές κορυφές της.

Ανηφορίζοντας, ο φακός ακολουθεί τη λεωφόρο Χαμηδιέ, η οποία οδηγεί στα κοιμητήρια της Ελληνικής κοινότητας, στη σημερινή περιοχή της Ευαγγελίστριας.

Στο βάθος, διακρίνεται το Δημοτικό Νοσοκομείο, γνωστό σήμερα ως “Άγιος Δημήτριος”. Αριστερά του, ορθώνεται ο μιναρές από το τζαμί Νουμάν Πασά, το οποίο ανήκε στο κτιριακό συγκρότημα του Ισλαχανέ. Το Ισλαχανέ λειτουργούσε ως ορφανοτροφείο και τεχνική σχολή και σήμερα στεγάζει το θρυλικό 3ο Λύκειο.

Δίπλα του, εκτός των τειχών, στη γωνία με τη μετέπειτα οδό Αναπαύσεως (σημερινή Ελένης Ζωγράφου), το κτίριο με τα πολλά παράθυρα ήταν το παράρτημα της τεχνικής σχολής. Πρόκειται για τον σημερινό επισκέψιμο “Πολυχώρο Πολιτισμού Ισλαχανέ”.

Με το βλέμμα στραμμένο ψηλότερα στα τείχη, διακρίνουμε τον Πύργο Αλύσεως ή Τριγωνίου. Αριστερά του Πύργου, διακρίνεται ο μιναρές από το τζαμί που βρισκόταν στη σημερινή πλατεία των Αγίων Αναργύρων.

Τέλος, είναι αξιοσημείωτο ότι λάμπει διά της απουσίας του το κτίριο της σχολής Ενώσεως και Προόδου, “Ittihat ve Terraki”, το οποίο χτίστηκε αργότερα στον κενό χώρο αριστερά και σήμερα το γνωρίζουμε ως νοσοκομείο “Γεώργιος Γεννηματάς”.

Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί ανάμεσα στα έτη κατασκευής του Δημοτικού Νοσοκομείου (1904) και στην έναρξη κατασκευής του κτιρίου που σήμερα στεγάζει το νοσοκομείο «Γεώργιος Γεννηματάς» (1909).

Πηγή: Delcampe, Item n°2341809222

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0225oA6vWmHRuqYLcaM8Wi9tDMn29FMzCrYLsXvHFVju3LMKPMhFnsEC38QQ4BH592l?_rdc=1&_rdr#

Από την ξύλινη σκάλα του Λευκού Πύργου προς τα ανατολικά κατά την κατοχή. Τα μπλόκια ορίζουν το κομμάτι της θάλασσας που θα μπαζωθεί μεταπολεμικά για να γίνει ο περίπατος της νέας παραλίας.

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0Zzug7NAraZsEXHZHTMgKFtvJDFi2aLrG3EvdJHZbNU2eKxDkM6efxyX5Kj9jDcytl?_rdc=1&_rdr#

Μια φωτογραφία ενός δρόμου της πόλης αποτυπώνει τις καταστροφικές συνέπειες της πυρκαγιάς του 1917. Η ακριβής θέση από την οποία τραβήχτηκε παρέμενε άγνωστη. Ωστόσο, μια πανοραμική λήψη από τον μιναρέ του Hamza Bey camii έλυσε το μυστήριο, επιτρέποντας την ταύτιση του σημείου. Πρόκειται για την περιοχή της καταργημένης πλέον οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου, στο ύψος της οδού Σόλωνος. Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο φωτογραφικό άλμπουμ ενός άγνωστου Βρετανού στρατιώτη, πιθανώς με το όνομα «Τεντ», που υπηρετούσε στην 346η Μηχανοκίνητη Μονάδα του Στρατιωτικού Σώματος.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid035zWsLSSj9RK4jfp8U9b7LrYS7HXqzdjg4nXN8NwWc2kdoHRYLQYTCkUV9AZRzDnVl?_rdc=1&_rdr#

Στην παλιά ρυμοτομία βλέπουμε την οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου στο ύψος της Σόλωνος. Η λήψη έχει κατεύθυνση το νότο. Πηγή: https://collections.theworldwar.org/

Η φωτογραφία συσχετίζεται με ένα απόσπασμα πανοραμικής από τον μιναρέ του Hamza Bey camii που είχαμε δει στο παρελθόν εδώ: https://archive.saloni.ca/2267 Η Μάρα Νικοπούλου είχε αναδείξει το μπαλκονάκι μέσα από την εξαντλητική της εργασία, εδώ: https://www.facebook.com/photo?fbid=1057696599738311&set=pcb.1057696659738305

Και ένα δεύτερο σημείο ταύτισης της θέσης του φωτογράφου από μία κάρτ ποστάλ που είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/1148 Το γερμένο δέντρο με τα δύο χαρακτηριστικά κλαδιά που απέμειναν δημιουργεί τη μοναδικότητα που αναζητούμε.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

Στις φτωχογειτονιές της Ακρόπολης.

Φωτογραφία του Gilles Ehrmann από το μακρινό 1962. Ο Γάλλος φωτογράφος φαίνεται να επισκέφθηκε την Ακρόπολη και γοητευμένος από το θέαμα απαθανάτισε τη σκηνή της μπουγάδας καταμεσής της οδού Κυθήρων. Η λήψη τοποθετείται στο ύψος της οδού Καραβαγγέλη με κατεύθυνση το νότο. Στην αριστερή πλευρά του πλάνου βλέπουμε το βόρειο τμήμα του Πύργου Λαπαρδά. Ακριβώς πίσω από τον Πύργο και παράλληλα με τα τείχη βρίσκονται η οδός Επταπυργίου και η Μονή Βλατάδων. Σπάνια μαρτυρία μιας χαρακτηριστικής στιγμής από την καθημερινότητα εκείνης της εποχής.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://web.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0ByG2gMXVaqcgTXrJs7D81RMEnPQwnGda1Q1BhQ9Q5dhNjvrB3u8zoRad9UXby2Kol?_rdc=1&_rdr#

Στην οδό Κυθήρων στο ύψος της Καραβαγγέλη. Πηγή: https://pop.culture.gouv.fr/

Σημερινή λήψη. Η ατμόσφαιρα ίδια, αναλλοίωτη. Η μπουγάδα αντιστέκεται πεισματικά στον χρόνο εξακολουθώντας να γεμίζει με χρώματα τον δρόμο.

Ο προσφυγικός οικισμός της Αγ. Φωτεινής συνθλίβεται ανάμεσα στην επέκταση της ΔΕΘ και αυτήν της Πανεπιστημιούπολης. 1960.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid035eK3WwpRQ1uetuWBh1wDqLNRk24a9T2PzCSG4yuudTu6N7RcyvF8VFrhpPUPqHJsl

Μια φωτογραφία από το κέντρο της αγοράς αμέσως μετά την καταστροφική πυρκαγιά που έπληξε την πόλη τον Αύγουστο του 1917.

Η λήψη τοποθετείται στην οδό Βενιζέλου με το βλέμμα στραμμένο ανατολικά στην καταργημένη παλαιά οδό Τσιμισκή.

Η φωτογραφία προέρχεται από το φωτογραφικό άλμπουμ ενός άγνωστου Βρετανού στρατιώτη, πιθανώς με το όνομα «Τεντ», που υπηρετούσε στην 346η Μηχανοκίνητη Μονάδα του Στρατιωτικού Σώματος.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid07h2Q8TNfZYzGrSUxxLvyf8JhNJvkNju48dxvFFxm8rE176PPJ8Gh1kftQR6KPXYGl

Στην παλαιά οδό Ιωάννου Τσιμισκή στο ύψος της Βενιζέλου. Πηγή: https://collections.theworldwar.org/

Η φωτογραφία συσχετίζεται με ένα απόσπασμα αεροφωτογραφίας που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Αλέκας Γερόλυμπου, “Χρονικό της Μεγάλης Πυρκαγιάς”.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

Στις 19 Μαϊου 1888 προσφέρθηκε με ατομικές προσκλήσεις, ένα εντυπωσιακό μενού με την ευκαιρία των εγκαινίων της σιδηροδρομικής γραμμής Σκοπίων-Βράνιε (σήμερα στην Σερβία νότια κοντά στο Κοσυφοπέδιο), στο πολυτελές ξενοδοχείο Κολόμπο, πίσω από την Οθωμανική Τράπεζα.

Το μενού ήταν ένα εξαιρετικό δείγμα γαλλικής γαστρονομικής επιρροής με στοιχεία οθωμανικής και βαλκανικής κουζίνας.

ΟΡΕΚΤΙΚΑ — ΣΟΥΠΑ Ζουλιέν (Julienne – λεπτοκομμένα λαχανικά σε ζωμό).

ΨΑΡΙ Λαβράκι αλά Προβηγκάλ (με ντομάτα, σκόρδο, μυρωδικά).

ΠΡΩΤΟ ΠΙΑΤΟ (ΖΕΣΤΑ ΟΡΕΚΤΙΚΑ) Μπουρέκια τουρκικά. Χοιρινές μπριζόλες αλά Μπορντό με γαρνιτούρα. Μοσχαρίσιο φιλέτο “κηπουρού” (με λαχανικά εποχής).

ΠΟΝΤΣ (Punch – παγωμένο ποτό ενδιάμεσα στα πιάτα) Γρανίτα à la Romaine (παγωμένο punch με ρούμι, συχνά σερβιριζόταν ανάμεσα στα πιάτα για να “καθαρίσει” ο ουρανίσκος).

ΛΑΧΑΝΙΚΑ Σπαράγγια αλά Φλωρεντίν (με σάλτσα μπεσαμέλ ή σπανάκι). Αρακάς αλά φινάνσιερ (με σάλτσα βουτύρου και λαχανικά). Κολοκύθια αλά Βενετσιάνα.

ΚΥΡΙΩΣ ΠΙΑΤΟ (ΨΗΤΑ) Αρνί αλά Αλβανικά. Κοτόπουλο εκτροφής.

ΣΑΛΑΤΑ Πράσινη σαλάτα αλά Ιταλικά.

ΓΛΥΚΑ (ΕΝΤΡΕΜΕ / ΕΠΙΔΟΡΠΙΟ) Pouding de Cabinet (παραδοσιακό γλυκό τύπου πουτίγκας). Μπακλαβάς τουρκικός. Τάρτα από μαρέγκα.

ΕΠΙΔΟΡΠΙΟ Φρούτα — Τυριά.

ΠΑΓΩΤΑ Schiumoni αλά Ναπολιτάνα (ιταλικό παγωτό, πιθανώς τύπου “σουφλέ” ή παρφέ με αφράτη υφή).

ΚΡΑΣΙΑ Σέρι Σωτέρν (γλυκό λευκό κρασί από Μπορντό) Eckerlier (ίσως λάθος ορθογραφία ή ξεχασμένο όνομα παραγωγού) Σαιν Ζυλιέν (St. Julien – ερυθρός οίνος Μπορντό) Σατό Μαργκό (Château Margaux – εμβληματικό Μπορντό) Πον Κανέ (Pont-Canet – ερυθρός οίνος Μπορντό) Carte Blanche (αφρώδες ή σαμπάνια τύπου λευκού) Extra Dry (ξηρή σαμπάνια ή αφρώδης οίνος)

ΛΙΚΕΡ Σαρτρέζ (Chartreuse – μοναστηριακό λικέρ από βότανα) Κονιάκ Ανιζέτ (Anisette – γλυκό λικέρ γλυκάνισου)

Για την εξειδικευμένη γαστρονομική ορολογία δανειστήκαμε τις «γνώσεις» του Chatgpt και βυθιστήκαμε νοερά σ' αυτές.

Χατζοπούλου Βασιλική: Με βάση το Le Guide Culinaire του Εσκοφιέ (1903): -Αλά φινανσιέρ σημαίνει με σάλτσα κρασιού Μαδέρα και τρούφας -Αλά φλωρεντίν σημαίνει με σπανάκι και βούτυρο -Sauce Venitienne είναι μια σάλτσα απο ξύδι εστραγκόν, λευκό κρασί, βούτυρο και μυρωδικά -Punch a la Romaine είναι μια γρανίτα από σαμπάνια, σιρόπι ζάχαρης και χυμό εσπεριδοειδών η οποία έχει αναμειχθεί με μαρέγκα και σερβίρεται με ρούμι -Poudding de Cabinet είναι ένα φορμαρισμένο γλυκό που θυμίζει trifle ή charlotte, με στρώσεις σαβαγιάρ εμποτισμένα σε λικέρ, μαρμελάδας, φρούτων, σταφίδων και κρέμας κάσταρντ

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02aCvMKCeoRkrVa9uPkkgRjmDuUABXZ9v3N3HVhNhLSHfoq9bTpSvdRCpLGfSC8ffQl

Η πρόσκληση και το μενού φυσικά στα γαλλικά

Το ξενοδοχείο Κολόμπο, πίσω από την ανατιναγμένη Οθωμανική Τράπεζα, λαβωμένο από την επίθεση των βούλγαρων “βαρκάρηδων” τον Απρίλιο του 1903. Από την ανάρτηση για την “εκρηκτική” κυριολεκτικά οδό Λέοντος Σοφού https://archive.saloni.ca/2175

Ένα στρατιωτικό άγημα παρελαύνει κατά μήκος της παραλιακής λεωφόρου Ναυάρχου Κουντουριώτου στο ύψος της Παγγαίου. Στο πλάνο ακολουθεί η καταργημένη οδός Ροδόπης παράλληλη της Σαλαμίνος.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0374DgcwsPg7jHagJSsDNLQNX8PPWF9x991BNJET9VUGzmthkLSJJiywW1TRdA4gqTl

Πηγή: Delcampe, Item n°2349318948

Λεωφόρος Ναυάρχου Κουντουριώτου στο ύψος της Παγγαίου.

Η λήψη στον κίτρινο κύκλο με κατεύθυνση το βέλος.

1970 στην Νικολάου Γερμανού. Σκαλωσιές στην ΧΑΝΘ, το γηπεδάκι του μπάσκετ λίγο πιο πέρα.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid026KQibVGoM1emGfJCXNgRoFK4mfAmPNrd3gemDBnGinLgSnjLo13hTocSGV1PUbBbl