Τρεις φωτογραφίες του κτιρίου του τελωνείου στο λιμάνι μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων τον Οκτώβριο του 1944.
Οι Γερμανοί κατέλαβαν την Θεσσαλονίκη 9/4/1941 και αμέσως κατέλαβαν το λιμάνι και έδιωξαν από αυτό τις ελληνικές υπηρεσίες του λιμανιού. Οι κατοχικές δυνάμεις έφυγαν από την Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο 1944 αλλά το λιμάνι το κράτησαν οι Αγγλικές στρατιωτικές αρχές ως αποκλειστικά στρατιωτικό μέχρι την 1 Απριλίου 1945 (5 μήνες περίπου) και μόνο τότε εγκατάστηθηκαν οι Ελληνικές υπηρεσίες του λιμένος και λειτούργησε ξανά η Ελεύθερη Ζώνη και το Λιμενικό Ταμείο, δηλαδή μετά από 4 χρόνια, σχεδόν ακριβώς: 9/4/1941-1/4/1945.
Σε έκδοση του ΟΛΘ «O λιμήν της Θεσσαλονίκης 1952-1958» αναφέρονται οι καταστροφές που προκάλεσαν οι Γερμανοί στην αποχώρησή τους:
«Αποχωρούντα δε [τα στρατεύματα κατοχής] κατέστρεψαν δι’ εκρήξεων και ανατινάξεων τα πάντα, ήτοι
– κρηποδώματα
– κυματοθραύστην
– κτίρια
– αποθήκας
– σιδηροδρομικάς γραμμάς και οχήματα
– ανατίναξαν και εβύθισαν μεγάλης χωρητικότητος πλοία είς τα στόμια του λιμένος αποφράξαντα τις εισόδους
– κατέσπειραν παντοία άλλα ναυάγια εντός και εκτός των νηοδόχων και
– επόντισαν αφθονίαν ναρκών.»
Στην πηγή η προηγούμενη φωτογραφία ανέφερε ως χρονολογία το 1947, ενώ εδώ δίνεται περίπου μεταξύ 1948-1950. Ωστόσο, η κατάσταση του κτιρίου και η πρόοδος των εργασιών αποκατάστασης φαίνονται σχεδόν ίδιες στις δύο εικόνες – πιθανόν να βγήκαν πολύ πιο κοντά χρονικά από ότι προκύπτει από τις λεζάντες.
Ανεβαίνοντας από την Φιλίππου προς τα πάνω, σειρά έχει η Μακεδονικής Αμύνης
Αυτός ο δρόμος δεν πολυφωτογραφήθηκε. Σ’ αυτήν την λήψη που ανήκει στην συλλογή του ΕΛΙΑ, βλέπουμε τα κτίρια μέχρι την Γκαρμπολά και πιο πάνω μέχρι την Ολύμπου.
Κατά σειρά μετά το γωνιακό Μακεδ. Αμύνης 1 (που είδαμε εδώ: https://archive.saloni.ca/3549) βλέπουμε το 3 που αντικαταστάθηκε το 1975, μεσολαβεί η Γκαρμπολά.
Το ν. 5 κτισμένο το 1924 αντικαταστάθηκε το 1986, το 7 αντικαταστάθηκε το 1980 έργο του Μαξ. Ρούμπενς όπως και το επόμενο, το 9 που αντικαταστάθηκε το 1993.
Τέλος για το 11, που μόλις διακρίνεται δεξιά, γωνία με Ολύμπου, η άδεια κατεδάφισης βγήκε το 2003 και αντικαταστάθηκε το 2004.
Στα χρόνια της μεταπολίτευσης άλλαξε φυσιογνωμία ολόκληρος αυτός ο δρόμος.
Η λήψη που διασώζει την μεσοπολεμική όψη αυτού του δρόμου είναι του 1961 (βλέπουμε να κτίζεται Χαλκέων 15 και Εγνατίας 74).
Από την παρακάτω ιστοσελίδα αντλώ την αεροφωτογραφία που δείχνει το κενό οικόπεδο όπου υπήρχε το ξενοδοχείο Μεντιτερανε. Η νεα οικοδομη άρχισε να κατασκευάζεται γύρω στα 1987.
Ήταν η δεύτερη κόρη (από τις 3 θυγατέρες και τους 6 γιούς) του Σαούλ Μοδιάνο (1816-1883) και της Φακιμά Κάζες-Μοδιάνο (περ. 1819-περ.1910). Γεννήθηκε και απεβίωσε στη τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη.
Ο Ισαάκ Μοδιάνο (1845-1903), σύζυγος της Ορό Μοδιάνο. γεννήθηκε και έζησε στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη. Ήταν γιός του Γιουδά Μοδιάνο (αδελφού του Σαούλ) και της Μιριάμ Μοδιάνο, κατά συνέπεια ήταν εξάδελφος της Ορό Μοδιάνο που παντρεύτηκε.
Ο Μωύς Μισραχί (1853-1910) ήταν σημαντική προσωπικότητα της Θεσσαλονίκης την τελευταία περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ο πατέρας του ήταν ο Αβραάμ Μισραχί (1820-1892) και η μητέρα του η Μύριαμ (υποκοριστικά Μιμίκα) Αλλατίνι (1823-1894), το στερνοπαίδι του Λαζάρου Αλλατίνι (1776-1834) και της Άννας Μαρμπούργο (1786-1867).
Σπούδασε ιατρική στη Μαντουα και μετεκπαιδευτηκε στο Παρίσι, όπου πήρε την ειδικότητα της Μαιευτικής-Γυναικολογίας. Επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη το 1880. Με δικές του ενέργειες χρηματοδοτήθηκε η δημιουργία του νοσοκομείου Χιρς.
Συνεισέφερε με τις ιατρικές του υπηρεσίες στους φτωχούς της πόλης και ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στα λαϊκά στρώματα.
Κάτω από το Splendid Palace στην παραλιακή κοιτάζοντας ανατολικά, εκεί που αργότερα κτίστηκε το Μεντιτερανέ.
Η ψαραγορά έχει αντικατασταθεί από τον κήπο του ξενοδοχείου όπου λειτουργεί κινηματογράφος, στην γωνία του ισογείου Brasserie-Café Splendide Palace. Είμαστε γύρω στα 1908.
Για το ξενοδοχείο εδώ: https://archive.saloni.ca/1286
Η κάρτα ταχυδρομήθηκε το 1911, από τον κ. Ισραέλ, ο οποίος δεν έμενε σ αυτό το πολυτελές ξενοδοχείο, αλλά στο Αλλατίνι Χαν στην πλατεία Χρηματιστηρίου, για το οποίο εδώ:
https://archive.saloni.ca/3199
Σε 3 ημέρες η κάρτα είχε φθάσει στο Βέλγιο !!!
Ανεπίκαιρες μικρές στιγμές στο μεσοπολεμικό τραμ – 4
Σχόλια
Μέσα στο τραμ, η δεσποινίς με τα γυμνά μπράτσα, είχε τα πιο ένοχα μπράτσα του κόσμου και τα πιο αθώα μάτια. Κοίταζε κλέφτικα, όταν δεν την κοίταζαν κι' όταν την πρόσεχαν οι αρσενικοί, τα μάτια της έπαιρναν μια εξαίσια αφηρημάδα. Έπειτα κατέβηκε σε κάποια στάση και το τραμ φάνηκε άδειο. Είπε τότε ο παντρεμένος, ότι δεν είναι διόλου ωραία. Είπε κι' ο ιδιότροπος, ότι δεν του αρέσουν τα λευκά μπράτσα. Αν ήσαν, τουλάχιστον, μελαχροινά!...
Η Βασ. Γεωργίου κοντά στην θάλασσα μόλις διακρίνεται , η Λεωφ. Στρατού και πιο πάνω ο φιδωτός άσπρος δρόμος η οδός Νοσοκομείων, σημερινή Λαμπράκη
Ανάμεσα σ αυτούς τους δρόμους και μέσα στα δέντρα ξεχωρίζουν το Γ’ Σ.Σ., το Παπάφειο, ενώ πιο πάνω και δεξιά της Νοσοκομείων το Ιταλικό (Λοιμωδών).
Τα Πανεπιστήμια απουσιάζουν φυσικά, στον χώρο τους οι τεράστιες εκτάσεις του εβραϊκού νεκροταφείου και κοντά στον ιστό του κέντρου, τα γήπεδα του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή εφαπτόμενα της Φιλοσοφικής Σχολής, τότε επιταγμένη ως Γερμαν. Νοσοκομείο. Το γιαπί της Γεωπονικής μόλις που διακρίνεται. Δεξιά της Φιλοσοφικής με βάση το σκούρο χρώμα πρώτα το νεκροταφείο της Ευαγγελίστριας και πιο πάνω το Δημοτικό Νοσοκομείο (Αγ. Δημήτριος)
Το πάρκο σχηματισμένο απέναντι από το Βασ. Θέατρο και εκατέρωθεν του αγάλματος του Βασ. Κων/νου, απέναντι από την ΧΑΝΘ. Τα κτίρια της μεσοπολεμικής ΔΕΘ ακόμη ορατά, αλλά η Έκθεση σταδιακά πλέον διαμορφώνεται στον σημερινό της χώρο.
Στο κέντρο λίγο πολύ όλα γνωστά με την ερημιά να δεσπόζει στην πλατεία της Ρωμαϊκής Αγοράς. Εκτός από την Εγνατία η Ερμού φαίνεται να ξεχωρίζει με αφετηρία την πλατεία της Αγ. Σοφίας. Λίγο πριν το λιμάνι η πλατεία Αριστοτέλους και η πλ. Ελευθερίας.
Στο λιμάνι η ύπαρξη των κτιρίων της Μπαρτισόλ δηλώνει ότι είμαστε πριν το 1944 ενώ η 3η προβλήτα είχε αρχίσει να κατασκευάζεται στα τέλη των 30ς.
Στην θάλασσα οι κυματοθραύστες στο λιμάνι και τα μπλόκια στα ανατολικά οριοθετούν την επέκταση της μελλοντικής νέας παραλίας.
Η φωτογραφία ανήκει στην συλλογή του Γιώργου Καρβουνά, τον οποίο ευχαριστούμε για την παραχώρηση