Ρέμβη. Κανάρη 2, Καλαμαριά
Στη Νέα Κρήνη με θέα τη θάλασσα. Ιστορικό μαγαζί πολλές δεκαετίες τώρα. Σήμα κατατεθέν. Η παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου –μετά γεύματος– του εκάστοτε πρωθυπουργού στη “Ρέμβη” την περίοδο της Έκθεσης.
Ζυθοποιεία ΦΙΞ. Μέσα δεκαετίας του 50
Τότε που το εργοστάσιο ήταν οικονομικά εύρωστο και πρώτο πάνω στο κύμα.
Αρχές Οκτωβρίου φέτος το Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο ανάρτησε 4 ανέκδοτες φωτογραφίες από το αρχείο του Νίκου Παπανικολάου, αρχιτέκτονα. Τρία παιδιά της δεκαετίας του ’50, που έζησαν όλη την παιδική τους ηλικίας στο ΦΙΞ, μοιράζονται τις αναμνήσεις του
https://www.amna.gr/macedonia/article/765304/
“Στη φωτογραφία αρχείου που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2023 εικονίζεται ο Νίκος Παπανικολάου, στην αγκαλιά της μητέρας του Ουρανίας, μαζί με τον θείο του Ηρακλή Χρυσοχοίδη, αρχιλογιστή της εταιρείας και τη θεία του Ελένη καθώς και γειτόνισσες, με φόντο κτήρια του βιομηχανικού συγκροτήματος του ΦΙΞ. Είναι μέσα της δεκαετίας του ’50”
Το σπίτι της οικογένειας του Νίκου Παπανικολάου μέσα στις εγκαταστάσεις του ΦΙΞ.
Ο Χάρης Βάρβογλης εντοπίζει την φωτογραφία στην Αγία Τριάδα
Πίσω στην πινακίδα του κτηρίου φαίνεται κάπως το επίθετο ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Είναι όμως δίπλα στο ΦΙΞ, ή μήπως στην Νέα Κρήνη. Τι ακριβώς γράφει η πινακίδα ? Όποιος γνωρίζει κάτι παραπάνω μας διαφωτίζει.
Ο Χάρης Βάρβογλης εντοπίζει την φωτογραφία στην Αγία Τριάδα, αμέσως μετά την κατασκήνωση του ΠΙΚΠΑ. Εκεί είχαν οργανώσει κατασκηνώεις για το προσωπικό του εργοστασίου τους ο Γεωργιάδης (διευθυντής του εργοστασίου ΦΙΞ Θεσσαλονίκης και μέτοχος) και ο Φλόκας.
Ζυθοποιεία “Όλυμπος” των Μισραχή και Φερνάντεζ. 1894
Αρχικά μέτοχος ήταν και ο Μωύς Αλλατίνι. Άρχισε σαν εργοστάσιο οινοπνεύματος και παγοποιίας (1892), το 1894 και μπύρας. Η παραγωγή του ανερχόταν σε 40.000 γαλόνια μπύρας το χρόνο.
Ο τρόπος κατασκευής των κτιρίων ήταν πρωτοποριακός. Βασιζόταν στο σίδηρο σαν οικοδομικό υλικό εξασφαλίζοντας την πυρασφαλή κατασκευή. Το 1920 η “ Όλυμπος Α.Ε.” και “Νάουσα Γεωργιάδης & Σια” συγχωνεύτηκαν με το όνομα “Ηνωμένα Ζυθοποιεία Όλυμπος- Νάουσα Α.Ε.”. Τότε ιδρύθηκε το εστιατόριο Όλυμπος-Νάουσα στη Λεωφόρο Νίκης. Εκεί ήταν τα γραφεία της εταιρίας. Το 1925 η ετήσια παραγωγή της εταιρίας σε μπίρα φτάνει τα 60.000 εκατόλιτρα και σε πάγο τις 350.000 παγοκολόνες.
Τον Οκτώβριο του 1926 η «Κάρολος Φιξ ΑΕ», που εκπροσωπείται από τα αδέρφια Ιωάννη και Αντώνη Φιξ, την απορροφά μετά από σχετικά αθέμιτο “πόλεμο τιμών”.
Με την ίδρυση του ζυθοποιείου “Amstel” το 1963 η ΦΙΞ χάνει το μονοπώλιο παραγωγής μπύρας και ξεκινά η αρχή του τέλους των εργοστασίων της. Η εταιρία πτωχεύει αρχές των 80ς και αναλαμβάνει η Εθνική Τράπεζα όλα τα περιουσιακά της στοιχεία. Το 1991 έπειτα από πλειστηριασμό το εργοστάσιο το αγοράζει η οικογένεια Ζαφειρίδη με στόχο την πολιτιστική του εκμετάλλευση. 1995 το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει διατηρητέα τα κτίρια και τον τεχνολογικό εξοπλισμό τους.
Το συγκρότημα της ΦΙΞ μένει αναξιοποίητο με κάποιες σποραδικές συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις να έχουν γίνει σε κτίρια που δεν κρίθηκαν διατηρητέα. Κτίρια βιομηχανικής πολιτιστικής κληρονομιάς ιδιαίτερου και μοναδικού σχεδιασμού σε έκταση 23 στρεμμάτων. Δόθηκε με τυμπανοκρουσίες πριν μία εβδομάδα σε πατρινό επιχειρηματία και την εταιρία του, να το “εκμεταλλευτούν”.
“Η μελετητική περίοδος και οι λεπτομέρειες γύρω από το έργο εκτιμάται ότι θα χρειαστούν εννέα έως 12 μήνες.” “Προβλέπεται να δημιουργηθούν κατοικίες, γραφεία και ξενοδοχείο.” Εν λευκώ, ότι αποφασίσει η εταιρία. “Στην περσινή, πρώτη της χρήση η εισηγμένη στο χρηματιστήριο Dimand έδειξε απογοητευτικά αποτελέσματα.”. Στο μεταξύ το HUB26 της ίδιας εταιρίας, απέναντι από το ακίνητο ΦΙΞ, με 4-5όροφες οικοδομές (που θα σκεπάσουν την παρουσία του ΦΙΞ), υποτίθεται θα ήταν έτοιμο μέσα στο 2023. Χωρίς σχεδιασμένο μετρό για την περιοχή, στην ούτως ή άλλως υποβαθμισμένη Δυτική Θεσσαλονίκη.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το άρθρο εδώ https://www.iefimerida.gr/stories/fix-makra-istoria-toy-kokkinoy-ktirioy-mpyras Για τα χάλκινα καζάνια του 18ου αιώνα που κατέληξαν σκραπ, καζάνια που αποσπάστηκαν παράνομα. Για το «Τam Tam», αναψυκτικό αντίστοιχο της Coca-Cola. Και άλλες σύγχρονες αφηγήσεις. Βέβαια η ιστορία του εργοστασίου ξεκινάει πολύ παλιότερα.
Δαυίδ Μπράβος
Ζυθοποιεία “Όλυμπος” των Μισραχή και Φερνάντεζ. 1894. Άρχισε σαν εργοστάσιο οινοπνεύματος και παγοποιίας (1892), το 1894 και μπύρας. Η παραγωγή του ανερχόταν σε 40.000 γαλόνια μπύρας το χρόνο.
Ο τρόπος κατασκευής των κτιρίων ήταν πρωτοποριακός. Βασιζόταν στο σίδηρο σαν οικοδομικό υλικό εξασφαλίζοντας την πυρασφαλή κατασκευή.
Το 1920 η “ Όλυμπος Α.Ε.” και “Νάουσα Γεωργιάδης & Σια” συγχωνεύτηκαν με το όνομα “Ηνωμένα Ζυθοποιεία Όλυμπος- Νάουσα Α.Ε.”.
Τον Οκτώβριο του 1926 η «Κάρολος Φιξ ΑΕ», που εκπροσωπείται από τα αδέρφια Ιωάννη και Αντώνη Φιξ, την απορροφά μετά από σχετικά αθέμιτο “πόλεμο τιμών”.
Ζυθοποιεία “Όλυμπος” Κτίστηκαν το 1894.
Φωτογραφία του 1969. Το εργοστάσιο ΦΙΞ ακόμα λειτουργούσε.
Η εταιρία πτωχεύει αρχές των 80ς και αναλαμβάνει η Εθνική Τράπεζα όλα τα περιουσιακά της στοιχεία. 1995 το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει διατηρητέα τα κτήρια και τον τεχνολογικό εξοπλισμό τους.
Το συγκρότημα της ΦΙΞ μένει αναξιοποίητο με κάποιες σποραδικές συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις να έχουν γίνει σε κτίρια που δεν κρίθηκαν διατηρητέα.
Κτίρια βιομηχανικής πολιτιστικής κληρονομιάς ιδιαίτερου και μοναδικού σχεδιασμού σε έκταση 23 στρεμμάτων. Δόθηκε με τυμπανοκρουσίες πριν μία εβδομάδα σε πατρινό επιχειρηματία και την εταιρία του, να το “εκμεταλλευτούν”.
ΦΙΞ. Μοναδική ολοκληρωμένη βιομηχανική μονάδα παραγωγής ζυθοποιίας που επιβιώνει σήμερα στην Ελλάδα. Μνημείο βιομηχανικής πολιτιστικής κληρονομιάς ιδιαίτερου σχεδιασμού, με ενδιαφέρον πιθανά παγκόσμιο.
“Η μελετητική περίοδος και οι λεπτομέρειες γύρω από το έργο ανάπλασης του εκτιμάται ότι θα χρειαστούν εννέα έως 12 μήνες.” “Προβλέπεται να δημιουργηθούν κατοικίες, γραφεία και ξενοδοχείο.” Εν λευκώ, ότι αποφασίσει η εταιρία.
Από τον κ. Ioannis Dionisopoylos
Πλατεία Ελευθερίας
Η διαμόρφωση της νέας πλατείας κατά τον μεσοπόλεμο την κατοχή και λίγο αργότερα.
Άλλες 15 κατοχικές φωτογραφίες
Άλλες 15 κατοχικές φωτογραφίες. 1941 – 1944. Από το Γερμανικό ebay.
- Μία Καρτ Ποστάλ της δεκαετίας του 30, που έστελναν στη πατρίδα τους οι “τουρίστες”.
Καμάρα
Πλατεία Ιπποδρομίου. Λαική Αγορά.
Πλατεία Ελευθερίας.
Μεντιτερανέ. Δίπλα ο θερινός κινηματογράφος που ξέρουμε σαν Κυβέλεια. Απο το 1940 ο θερινός πήρε το όνομα του Ξενοδοχείου.
Φαίνεται και στην πρόσοψη του το “Mediterranean”.
Διαγώνιος από τον Λευκό Πύργο. Αριστερά το Μέγαρο Πανά .
σχόλιο Beatrice Tastsidou
Η μικρή πολυκατοικία που φαίνεται αριστερά
ηταν το σπίτι της Τσάκωνα;
Απάντηση:
Beatrice Tastsidou Πιθανό. Το σπίτι και ιατρείο της Αγγελικής Τσάκωνα (1903-1992), πρώτης γυναίκας γυναικολόγου στην πόλη, ήταν στον 1ο όροφο της οικοδομής που αντικατέστησε το πρώτο χαμηλό κτήριο.
Σχόλιο Harry Varvoglis Στο ίδιο κτίριο είχε ιατρείο και ο γιατρός Τελειώνης, κάτι που οδήγησε στο “καλαμπούρι” η μία τους τσακώνει και ο άλλος τους αποτελειώνει.
Πλατεία Αριστοτέλους, Χωρίς θερινούς κινηματογράφους.
Πτι Παλαί.
Πλατεία Αριστοτέλους. Μέγαρο Κονιόρδου.
Αμετανόητος ναζί. Στέλνει χαιρετίσματα στην οικογένεια και στο τέλος ... Χάιλ Χίτλερ
Βούλγαροι στρατιώτες στην Πλατεία Αγίας Σοφίας.
Καρτ Ποστάλ που έστελναν οι “τουρίστες” στην πατρίδα τους. Η φωτογραφία είναι από τα μέσα της δεκαετίας του 30.
15 αξιόλογες κατοχικές φωτογραφίες από το Γερμανικό ebay
15 αξιόλογες κατοχικές φωτογραφίες από το Γερμανικό ebay. Φωτογραφίες των τελευταίων 3 μηνών που συνέχεια ανανεώνονται μια και οι Γερμανο-Ναζί μας είχαν κάτσει στο σβέρκο σαν “τουρίστες” από το 1941 μέχρι το 1944. Τώρα οι απόγονοι τους, χωρίς φόβο, τις βγάζουν από τα σεντούκια. Το “τουριστικό” βλέμμα είναι αυτό που επικρατεί, ωστόσο κάπου-κάπου προκύπτουν και κάποια διαμαντάκια. Ψηφιακή εποχή, ψάχνουν για συλλέκτες σε μακρινά μέρη, οπότε προσπαθούν να τους δελεάσουν με αξιοπρεπή απεικόνιση της πραμάτειας τους. Ελεύθερες όμως στο δίκτυο, υλικό πολύτιμο.
Βασικός σκοπός της ομάδας ήταν πάντα η αναγνώριση τοποθεσιών χαμένων στον χρόνο με την συγκριτική αντιπαράθεση φωτογραφιών. Προσπαθούμε κάπως να εμβαθύνουμε στην ιστορική περίοδο των διαδραματιζομένων στις εικόνες, είτε με πρωτογενή έρευνα αλλά κυρίως με συμβουλές από διδακτορικά και εργασίες. Ο διαδραστικός χάρτης προσπαθεί να εξυπηρετήσει αυτόν τον σκοπό. Μέσο για την ανάπλαση των πολλών μορφών της πόλης. Εξαιτίας πολλών παραγόντων – οθωμανική πόλη, πυρκαγιές, μεσοπολεμική ανοικοδόμηση, προσφυγιά, διωγμός των εβραίων κατοίκων της, εμφύλιος, η εθνικόφρων Ελλάς, το μπάχαλο της αναδιανομής περιουσιών και η καταστροφή της όποιας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της, ο νέος συντηρητισμός που επικρατεί σήμερα. Τοπιογραφία αλλά και υπενθύμιση ιστορικής μνήμης, τομέας που η πόλη δεν τα πάει καθόλου καλά. Κάποιοι θέλουν να τα σβήσουν και να τα ξεχάσουν όλα, δημιουργώντας ένα βολικό εθνικό παραμύθι.
Δ.Μ.
Γωνία Τσιμισκή με Βενιζέλου.
Στην Λεωφόρο Νίκης μπροστά στο Μεντιτερανέ.
Διαγώνιος, Παύλου Μελά, στα Ηλύσια.
Από τον Λευκό Πύργο. Πάντα περίοδος Κατοχής.
Άνω Πόλη προς το Λιμάνι.
Εγνατία.
Χαλκέων. Εγνατία. Κατοχή
Πλατεία Δικαστηρίων
Τραμ στην Καμάρα.
Οδός Ιταλίας 1. Κατοχή. Έδρα της περιβόητης μονάδας “510”
Οδός Ιταλίας 1. Κατοχή. Έδρα της περιβόητης μονάδας “510”. Εφιάλτης για όσους έπεφταν στα χέρια της.
Τα βασανιστήρια εδώ ήταν μεσαιωνικού τύπου. Η βαρβαρότητα των ανακρίσεων των Ναζί έδωσε στην μονάδα τον τίτλο Γκεστάπο της Βέρμαχτ.
Αναζητούσαμε την ταυτότητα του κτηρίου. Τώρα γνωρίζουμε πως ήταν παλιό εβραϊκό σπίτι. Αλλά κυρίως τόπος μαρτυρίου κατά την Κατοχή.
Περισσότερα εδώ http://farosthermaikou.blogspot.com/2017/10/510.html έρευνα του κου Σπύρου Κουζινόπουλου.
Δ.Μ.
Οδός Ιταλίας 1. Κατοχή. Έδρα της περιβόητης ναζιστικής μονάδας της Βέρμαχτ. “510”.
Όλα τα σπίτια της αριστερής μεριάς της οδού Ιταλίας μέχρι την Βασ. Όλγας. Περίοδος μεσοπολέμου. Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου) 1 το πρώτο κάτω αριστερά.
Η οδός Ιταλίας σε χάρτη της δεκαετίας του 40.
Το σπίτι των βασανιστηρίων της Κατοχής στην οδό Ιταλίας (28ης Οκτωβρίου) υπήρχε από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα.
“510”. Εφιάλτης για όσους έπεφταν στα χέρια της. Τα βασανιστήρια εδώ ήταν μεσαιωνικού τύπου. Η βαρβαρότητα των ανακρίσεων των Ναζί έδωσε στην μονάδα τον τίτλο Γκεστάπο της Βέρμαχτ.
Σχόλιο της κ. Lilian Migkou
Είναι η σημερινή Μεγάλου Αλεξάνδρου 35 και η σημερινή 28ης Οκτωβρίου 1, που μέχρι το 1960 ήταν 28ης Οκτωβρίου 3. Για την ακρίβεια, αυτό που φαίνεται στην αρχική φωτογραφία σαν ένα κτήριο ήταν δύο ξεχωριστά σπίτια. Αυτό με τις σκεπές που αυλίζεται αριστερά ήταν το Ιταλίας 1 και αυτό που διακρίνεται δίπλα και μπροστά στην θάλασσα με την ταράτσα το Ιταλίας 3. Σχετικά με τις ταυτότητες των κτιρίων γνωρίζω πως το Ιταλίας 3, προπολεμικά ήταν ιδιοκτησία οικ. Αρμενίων και μεταπολεμικά ιδιοκτησία και μόνιμη κατοικία της οικ. Δ.Σ.Μίγκου.
10 παραθαλάσσιες φωτογραφίες του 1916-17
Με θέα την πόλη. Από τα Γαλλικά κρατικά αρχεία. 1916 – 17.
Από την μία έχουμε τα ξένα αρχεία που απλόχερα προσφέρουν φωτογραφίες της παλιάς πόλης σε ποιότητα εξαιρετική κι από την άλλη την μίζερη συμπεριφορά κάποιων δικών μας. Δ.Μ.
Η Μητρόπολη αριστερά.
Ακριβώς ευθεία η Πλατεία Ελευθερίας. Δεξιά το ξενοδοχείο Splendid.
Τα Μαυριτανικά Κιόσκια μπροστά απο την Πλατεία Ελευθερίας. Με τον Θερμαικό τοπίο στην ομίχλη.
Στο κέντρο ο μιναρές της Αγίας Σοφίας. Αριστερά του η Μητρόπολη. Στην Νίκης τα όμορφα σπίτια που κάηκαν στην μεγάλη πυρκαγιά.
Περιοχή της Ανάληψης., Φαίνεται και η εκκλησία πίσω από το ΜΙΕΤ.
Το παραθαλάσσιο “Οίκημα Νουριγιέ” που είδαμε χθες (κάτω από την σημαία του πλοίου). Στο βάθος το τζαμί των Ντονμέδων.
Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων της “Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής”
Άρχισε τη λειτουργία του το 1908 στο παραθαλάσσιο “οίκημα Νουριγιέ”, που ήταν πίσω από το κτίριο του ορφανοτροφείου Μέλισσα και παραδίπλα από τη σημερινή Σχολή Τυφλών. Αποτελούσε συνέχεια του αντίστοιχου σχολείου Θηλέων Γκιρώ (Guiraud), που στεγαζόταν μέχρι το 1906 στις Σχολές Γκιρώ, στην πλατεία Μακεδονομάχων, απέναντι από την Αχειροποίητο. To 1936 αγοράστηκε από τη “Γαλλική Λαϊκή Αποστολή” ένα μεγάλο τμήμα της βίλας του Κλέωνα Χατζηλαζάρου, όπου κτίστηκε το 1938-39 ένα νέο διδακτήριο στο οποίο στεγάστηκε το Γαλλικό σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων. Δεν μακροημέρευσε όμως το σχολείο αυτό στο νέο διδακτήριο του, γιατί επιτάxθηκε λόγω πολέμου για να χρησιμοποιηθεί από ξένες υπηρεσίες, από τους Γερμανούς κατακτητές ως νοσοκομείο, από τους βρετανούς μετά την απελευθέρωση ως αρχηγείο κι από Επιτελείο της Στρατιάς της Καβάλας. Το 1959 αγοράστηκε από το “Ταμείο Ανεγέρσεως Διδακτηρίων Θεσσαλονίκης” όπου στεγάστηκε το Ε’ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης.
Νίκανδρος Καστανίδης
Το Γαλλικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων στο οίκημα Νουριγιέ, γύρω στο 1912
Το Γαλλικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων στο οίκημα Νουριγιέ, το 1929
Το Γαλλικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων στο οίκημα Νουριγιέ, το 1931
Η θέση του κτιρίου Νουριγιέ, το 1959-60
Η θέση του κτιρίου Νουριγιέ, το 1962
[Η φωτογραφιά αναρτήθηκε από την κα Ντέια Τακαρώνη στις ΠΦΘ, στις 3-9-2020]
Το Γαλλικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων στην Κριεζώτου, το 1939
Το Γαλλικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης Θηλέων στην Κριεζώτου, το 1939
Η θέση του σχολικού κτιρίου της Κριεζώτου, το 1965
“Κεφίρ”. Στην Διαγώνιο. Τσιμισκάροντας ...
Γαλακτοζαχαροπλαστείο, δίπλα στον πάγκο εφημερίδων της Διαγωνίου. Στενό το μαγαζάκι, 2 άτομα δεν χωρούσαν μαζί να περάσουν την είσοδο. Αριστερά το ψυγείο γεμάτο κεφίρ και θεσπέσιες τουλούμπες. Δεξιά 2-3 τραπεζάκια για να φας καθιστός.
Το “κεφίρ” αποτελεί παραδοσιακό ρόφημα στην Ανατολική Ευρώπη. Το έκανε δημοφιλές εδώ ο Ηλίας Παυλίδης από το Μπορζόμ της Ρωσίας.
Η φωτογραφία είναι της κας Lika Nakou Simeonidou. Έγινε κάποια προσπάθεια να βελτιωθεί μια και δεν υπάρχει (ως τώρα) γνωστή άλλη εικόνα του θρυλικού καταστήματος. Η διαφήμιση από πολιτιστικό περιοδικό της εποχής.
“Κεφίρ”. Γαλακτοζαχαροπλαστείο σημείο αναφοράς για την πόλη. Δίπλα στον πάγκο εφημερίδων της Διαγωνίου.
ΚΕΦΙΡ. Διαφήμιση του γαλακτοζαχαροπλαστείου.