Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η φωτογραφία εντοπίστηκε πρόσφατα σε διαδικτυακή σελίδα και αποκαλύπτει ένα τμήμα της οδού που δεν το γνωρίζαμε πάνω από την Κασσάνδρου. Η Καμενιάτου είναι η αμέσως επόμενη οδός από την Αγίου Νικολάου προς δυτικά, τέμνει την Κασσάνδρου υπό γωνία (λοξά) για μερικά μέτρα και συνεχίζει παράλληλα με την Αγίου Νικολάου προς τον βορρά. Συναντά την παλαιά Προφήτη Ηλία / Αθηνάς σημερινή Αμφιλοχίας στην οποία καταλήγει. Εδώ, βλέπουμε τα πρώτα νούμερα στο λοξό τμήμα της οδού στην είσοδο της Κασσάνδρου.

Το τμήμα της οδού μετά τη στροφή είχε ταυτοποιηθεί παλιότερα εδώ: https://archive.saloni.ca/748 με αποτέλεσμα σήμερα να τη γνωρίζουμε σχεδόν στο σύνολό της. Η συσχέτιση έγινε με τη βοήθεια φωτογραφίας από τον μιναρέ του Αγίου Δημητρίου που είχαμε δει εδώ https://archive.saloni.ca/184 και η οποία έδωσε τις μοναδικές λεπτομέρειες που αναζητούμε για να την τοποθετήσουμε. Συμπληρώνουμε λοιπόν ένα ακόμα κομμάτι στον χάρτη της παλιάς πόλης https://saloni.ca

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0LXjVEQf9LVwL2H2N6D6imiT46JWYD5kaRMUhfB4W9Egpt3CReQGQ7GjmhFLfX3cBl

Η αρχή της οδού Καμενιάτου.

Πηγή: https://archiveandlibrary.rcsed.ac.uk/special-collections/scottish-womens-hospitals-for-foreign-service/scottish-womens-hospitals-in-salonika/1230864-turkish-women?q=

Η φωτογραφία συσχετίστηκε με την πανοραμική από τον μιναρέ του Αγίου Δημητρίου. Αρχικά το λούκι και ακολούθως μερικές κατασκευαστικές λεπτομέρειες ήταν αυτές που προσδιόρισαν τη θέση.

Καθώς το σημείο δεν κάηκε, δεκαετίες αργότερα, μια bird's view φωτογραφία δείχνει το σπίτι κάπως πιο λοξά αποκαλύπτοντας και το παράθυρο του ημιυπόγειου που φαίνεται στην αρχική.

Στο διάγραμμα της πράξης τακτοποίσης 967 από το χαρτογραφικό portal του Δήμου Θεσσαλονίκης επισημαίνουμε με κεραμιδί τα τμήματα της οδού που φαίνονται στο πλάνο. Το βέλος υποδεικνύει την κατεύθυνση της λήψης.

Η σημερινή άποψη σχεδόν από το ίδιο σημείο.

[Φωτογραφία από το βιβλίο “With the French in France and Salonika” του Richard Harding Davis, 1916 (από την επανέκδοση του 2009 ως EPUB)]

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WmBPvUzJfNHeHj9QNzsxDuaf2bDNeLzKwnXevyvpsVKZZMHS9wYJELX48TgkjHZBl

Πανοραμική φωτογραφία τάξης στον προαύλιο χώρο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Συκεών την δεκαετία του 1950. Αγνώριστος πραγματικά ο κεντρικός πυρήνας των Συκεών. Τότε διακρίνονταν στο βάθος δεξιά το Φρούριο του Επταπυργίου και αριστερά στην άκρη το άλσος της Δενδροφυτείας, ενώ σήμερα μόνο πολυκατοικίες. Το κτήριο του Δημοτικού Σχολείου, το οποίο έχει κατεδαφιστεί, βρισκόταν απέναντι από το δημαρχιακό μέγαρο Συκεών, στον σημερινό ακάλυπτο χώρο-Πάρκινγκ μεταξύ των οδών Αλ. Παπαναστασίου, Ν. Παρασκευά, Ι. Μιχαήλ, Στρ. Σαράφη και Στ. Βελδεμίρη. Σύμφωνα με το άρθρο «Κινδυνεύει το παλαιό Δημοτικό Σχολείο» του Αλέξανδρου Αντωνίου που δημοσιεύτηκε στο ΤΕΕ (Τεύχος 15/Νοέμβριου 2009), το κτήριο του Δημοτικού ήταν έργο του σημαντικού αρχιτέκτονα Νίκου Μητσάκη (1899-1941), ο οποίος εκπόνησε τα σχέδια της αρχιτεκτονικής μελέτης το 1939. Ο Μητσάκης, εργάστηκε στην Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας μεταξύ 1926 και 1940, και πιστώνεται με δεκάδες σχολικά κτίρια του Μεσοπολέμου, τα περισσότερα από τα οποία σχεδιάστηκαν και κτίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος ανέγερσης σχολικών κτιρίων της κυβέρνησης Βενιζέλου με υπουργό Παιδείας τον Γ. Παπανδρέου. Η φωτογραφία προέρχεται από την προσωπική συλλογή της Θεοδοσίας Μπράτζου και περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Τότε … στα χρόνια εκείνα τα παλιά» του Κωνσταντίνου Νίγδελη (Εκδ. Β’ ΚΑΠΗ ΔΗΜΟΥ ΣΥΚΕΩΝ).

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0uUMq3jMEmFfBRAitgpGA4d2biUFadbtjA6qrEMn1PoZ3uwrw4dJS6rnC1Fwyck4Rl

Κάποια μέτρα πιο μπροστά η σημερινή θέα

Στο βάθος το κτήριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου το 2011

Στην γωνία Ολύμπου 98 και Πλάτωνος 39 μία μεσοπολεμική πολυκατοικία διατηρητέα, έργο του αρχιτέκτονα Γιώργου Μανούσου. Το Μέγαρο Αθαν. Παπαθανασίου, όπως ονομάζεται με την σχετική επιγραφή επάνω από την εξώθυρα έχει ως έτος κατασκευής το 1935, δηλαδή λίγο πριν κτιστεί το Πειραματικό.

Σύμφωνα με την κήρυξή του κτιρίου ως διατηρητέου το 2016: “Αξιόλογο κτήριο με στοιχεία μοντερνισμού και Art Deco. Αναπτύσσεται σε ισόγειο, ημιώροφο και τρεις ορόφους με δύο κύριες όψεις επί της οδού Ολύμπου και Πλάτωνος. Στη σύνθεση των στοιχείων των όψεων επικρατεί η προβολή των έρκερ που συνδυάζονται με εξώστες ( που καμπυλώνονται στις γωνίες), δίνοντας έντονη πλαστικότητα στη σύνθεση. Τα ανοίγματα περιβάλλονται με πλαίσια, τα οποία διατρέχουν τις όψεις και οργανώνουν σε ομάδες τα επιμέρους ανοίγματα. Μαζί με τα γειτονικά του κτήρια επί των οδών Ολύμπου 96 και Πλάτωνος 37 συγκροτούν ένα αξιόλογο σύνολο στη γωνία του οικοδομικού τετραγώνου απέναντι από το Πειραματικό Σχολείο της Θεσσαλονίκης (έργο του Δ. Πικιώνη).”

Πηγή: https://www.nomoskopio.gr/index.html?a_3428_16.php ΄ Άλλα αφιερώματα: Thessarchitecure: https://thessarchitecture.wordpress.com/2015/10/23/%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%B1%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%85-98-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%89%CE%BD/ parallaxi: https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/anakalypste-ta-ktiria-tis-polis-megaro-papathanasioy

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02WB6ua8kiTWHWhHcYDbqcm6r7Yx2jpHDk4PVUb9zMF7Tv8vrbwSYghphWEAVUaeF9l

Από την Πλάτωνος, φωτ. 2023

Από την Ολύμπου, φωτ. 2023

Η εξώθυρα με την σχετική επιγραφή ιδιοκτησίας και έτους ανέγερσης, φωτ. 2023

Λήψη Νοεμβρίου 1943, το Μέγαρο αριστερά. Από ένα αφιέρωμα στην περιοχή εδώ: https://archive.saloni.ca/397

H μοναδική -απ’ όσο ξέρω- παλιά κοντινή αποτύπωση της τριπλής βρύσης της οδού Ζήση Καραδήμου στην Ακρόπολη. Η βρύση υπάρχει ακόμα.

Μάρα Νικοπούλου

Facebook https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid06eJe8cjN44Kdktsh8itM7cWDdTLM9aVyUab82fcLipWV1FN9H97ZdCzEEQmiXfwDl

Σε χαμηλή ανάλυση, δυστυχώς, από διαδικτυακή δημοπρασία.

Η σημερινή εικόνα της..

Σε απόσπασμα φωτογραφίας του Ζεπτσί διακρίνεται στη μέση, μισή σοβατισμένη – μισή όχι. Κι αυτή είναι, νομίζω, η μόνη παλιά της εικόνα ως τώρα.

Από το ίδιο άλμπουμ που είδαμε χθες από τον οίκο δημοπρασιών Delcampe συσχετίζεται η βρύση της φωτογραφίας στη ΒΔ γωνία της πλατείας. Ο άγνωστος φωτογράφος κατά την επίσκεψή του στην πόλη, μας φιλοδώρησε με λήψεις της πλατείας από το μακρινό 1957.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02eMjHEvqF9aVfFWYpjycpwb7NncKnRZrUqKojk2UfJ4GTBnCxWcmBLiC39EgbvSWZl

Τη φωτογραφία συσχέτισης την είχαμε δει εδώ: [https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid029bKpPWL6tUU6TNojvZDCVkgCEnT5Co5JezPMP8PRoH9K3GPh43bqZJENv9GJetFhl]. Η θέση του φωτογράφου στον κίτρινο κύκλο και το βέλος η κατεύθυνση της λήψης.

Φωτογραφία από το βιβλίο του κ. Αρτόπουλου “Οι Κρήνες Της Θεσσαλονίκης Αφηγούνται”, (που με την σειρά της είναι δανεισμένη από το βιβλίο “Τοπογραφία της Θεσσαλονίκης” του Β. Δημητριάδη).

Σχόλιο του Ι. Αρτόπουλου: H κρήνη στην πλατεία, όπως ήταν τη δεκαετία του -70. Ταυτόχρονα βλέπουμε και τη μακρόστενη οικία σε πιο νεταρισμένο πλάνο. Αυτή η οικία διακρίνεται και στην προηγούμενη φωτογραφία δεξιά.

Φωτογραφία που αναρτήθηκε πρόσφατα σε δημοπρασία αποκαλύπτει τις οικίες στο βόρειο τμήμα της πλατείας των Αγίων Αποστόλων το 1957. Σήμερα έχουν ρυμοτομηθεί στο σύνολό τους για τη διεύρυνση της πλατείας και την ανάδειξη της αρχαιολογικού ενδιαφέροντος κινστέρνας, σημαντική για το παλιό δίκτυο υδροδότησης της πόλης.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid05sRHoKXzVY7EzCWSdaSYSL4dXRSrBwP8dTP4gnFUwduj7KcHHXgiVVuXuBQBTxHUl

ΒΔ της πλατείας των Αγίων Αποστόλων το 1957

Πηγή: Delcampe Item n° #1717027141

Φωτογραφία από ανάρτηση του Tasos Fysikos στις Π.Φ.Θ. τον Φεβρουάριο του 2018.

Η συσχέτιση των δύο φωτογραφιών.

Η σύγχρονη άποψη δεν θυμίζει σε τίποτα την παλιά.

Φωτογραφία της πόλης που δεν έχει τοποθετηθεί στη θέση της και αναδεικνύει την παραδοσιακή φορεσιά του τσολιά. Στο παρελθόν σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως στις ομάδες με κυρίαρχο θέμα τον κωμικό χαρακτήρα που προσδίδουν οι εικονιζόμενοι στο πλάνο. Τη συναντούσαμε πολύ παλιά στο διαδίκτυο σε διάφορες σελίδες με ιδέες τοπογραφικές που οδηγούσαν προς την αγορά αλλά χωρίς να καταφέρουμε ποτέ να εντοπίσουμε το ακριβές σημείο. Τελικά, η αναζήτηση απέδωσε καρπούς και βρέθηκαν τα στοιχεία που χρειαζόμασταν για να την ταυτίσουμε σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης, απέναντι από την σημερινή ΝΑ είσοδο του Διοικητηρίου στη γωνία της οδού Αγίου Δημητρίου με Βενιζέλου. Ευτυχές το αποτέλεσμα και ο λεβέντης τσολιάς πλέον θα αποκτήσει μια θέση στον χάρτη της ομάδας: https://saloni.ca

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02qZrh5QmbjeDkr4oWptWierPMikDHQWizAXarUBZJVi1oQGZnyzxz5AVtZ92YuFvjl

Πηγή της φωτογραφίας το ψηφιακό αρχείο του King's Own Royal Regiment Museum στο Lancaster http://www.kingsownmuseum.com/, όπου απαντούνται μάλιστα δύο εκδοχές της με Κωδικούς: KO1853/303 και KO1853/304

Η φωτογραφία από τα γαλλικά αρχεία σε μεγάλη ανάλυση ήταν αυτή που αρχικά συσχετίστηκε και προσδιόρισε τη θέση. Ταυτίστηκαν το γραμματοκιβώτιο και διάφορες κατασκευαστικές λεπτομέρειες στις γωνίες των καταστημάτων. Πηγή: https://imagesdefense.gouv.fr/fr/salonique-le-mouvement-revolutionnaire-les-cretois-revoltes-contre-la-politique-neutraliste-reunis-sur-la-place-de-la-prefecture-legende-d-origine.html?fbclid=IwAR1weXS95UhHasNTMP1zatqFnue424TxmcK6CHmoA3g6MMMhBxFt7EMlVck

Μέσα από την αποδελτίωση οι προσκλήσεις της οροθετικής επιτροπής που αφορούν τα οικοδομικά τετράγωνα 223 και 240. Να σημειώσουμε ότι η σημερινή Στέφανου Δραγούμη λεγόταν τότε Δραγούμη. Αργότερα τη συναντάμε ως Φιλήμονος Δραγούμη.

Σήμερα εδώ θα στεκόταν ο φωτογράφος. Τοποθέτηση χωρίς διάγραμμα.

Ο χάρτης ρυμοτομίας του 1919 από το χαρτογραφικό portal του Δήμου Θεσσαλονίκης. Οι κίτρινοι κύκλοι με τους αριθμούς είναι τα οικοδομικά τετράγωνα που “πιάνει” το πλάνο. Το βέλος , η κατεύθυνση της λήψης.

Κινηματογράφος Ολύμπια και ξενοδοχείο Splendid στην παλιά παραλία, το 1915-1916. Έχουν γίνει κι άλλες αναρτήσεις μ’ αυτή την τοποθεσία. Η συγκεκριμένη φωτογραφία ίσως δεν έχει αναρτηθεί μέχρι τώρα. [Από το βιβλίο With the French in France and Salonika (Richard Harding Davis), 1916]

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid03873rFSc9c8MpoKQqCG4CJ6sV6fAkfXDfNfpS6Na4GzspfsNT2jzLaS4nsf6dtBGPl

Η αρχή της οδού Κιθαιρώνα στην Άνω Πόλη, πλάι στα Ανατολικά Τείχη, κάποια στιγμή καλοκαιρινής ραστώνης στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ο δρόμος, κάποτε προέκταση της οδού Αθηνάς, με τις μικρές οικίες παραμένει σ’ αυτό το σημείο του, απαράλλαχτος μέχρι και σήμερα. Η φωτογραφία του Γιάννη-Παναγή Πατρικίου με τίτλο «Αυθαίρετες κατασκευές στα περιθώρια της ζωής» περιλαμβάνεται στο λεύκωμα «Η Θεσσαλονίκη που χάνεται» (Εκδ. Τράπεζα Continental 1982).

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid028f3bxc2cHqJ594sKgVsFSb73fH8HxZo6bFZi1LJbRFws5cT4MwJTkZeeFghMTLP7l

Το 2011 της Google

Το σήμερα του Στάθη Ασλανίδη