Saloni.ca Archive

Όμορφες φωτογραφίες της πόλης από τον μακρινό Απρίλη του 1952 από το αρχείο του Christopher Railey. Οι φωτογραφίες αναρτημένες στο Liza's Photographic Archive of Greece – Φωτογραφικά άλμπουμ της Ελλάδας.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0cGMAW9XFjXPVkuTL8W9PAXYbgKuvc3fUnueH6NSte48Hm9PtQNKRRK2dj9e7CQful

Το Ολύμπιο Μέγαρο, το Μεντιτερανέ με την ανύπαρκτη κίνηση στον δρόμο. Στο μπαρ του ισογείου κατεβασμένα στόρια, τα κτίρια ακόμη δεν είχαν προλάβει να φρεσκαριστούν μετά την ταλαιπωρία της κατοχής.

Η παραλία πριν 70 χρόνια.

Ο Λαμπρόπουλος από την πλευρά της Τσιμισκή με τις ράγες του τραμ ακόμη στη θέση τους.

Από την μεριά του Λαμπρόπουλου και λίγο δυτικότερα μια ματιά στο απέναντι πεζοδρόμιο της Τσιμισκή με θέαση προς τα ανατολικά. Από αριστερά κατά σειρά το μέγαρο Εργάνη Τσιμισκή 19 ιδιοκτησίας Αθ. Μακρή (https://archive.saloni.ca/220) , το κεντρικό του Φλόκα στο 21 και στη γωνία με Κομνηνών το πρώην καμπαρέ Chez – Nous που λειτούργησε μέχρι το 1945 (https://archive.saloni.ca/1951)

Το τραμ θα διασχίσει την Τσιμισκή και από την Βασ. Γεωργίου θα τερματίσει στην Αποθήκη.

Και λίγο πιο δυτικά οι Αφοι Μανουσίδη στην Τσιμισκή.

Μια δεκαετία αργότερα βρίσκουμε τους Αδελφούς Μανουσίδη με τα είδη προικός, τα ελληνικά κασμήρια και τα εμπριμέ τα μεταξωτά στην Ερμού 21.

Σήμερα το γυάλινο κτίριο

Σταυρούλα Μαρκέτου και Χλόη Γρατσιάτου: δύο καθηγήτριες Φιλολογίας στο Α’ Γυμνάσιο Θηλέων, την περίοδο 1926-1932, συγγενείς καθηγητών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Νίκανδρος Καστανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02mmK5HPG5vZ24gnABTvyRdLLq8u3NKYxQxQvZZk7yqpG8kwLhBxwVmLvZ5yApGXGbl

Σταυρούλα Μαρκέτου (1897-1977) Γεννήθηκε το 1897 στο Αργοστόλι. Ο πατέρας της, Γεράσιμος, ήταν έμπορος και η μητέρα της ονομαζόταν Ειρήνη. Είχε 3 αδελφές, την Ευτυχία την Ελένη και τη Μαρία και 4 αδέλφια, τον Γεώργιο, τον Μιχάλη, τον Σπύρο και τον Παναγιώτη. Το 1912 τελείωσε το Παρθεναγωγείο στο Αργοστόλι και το 1917 πήρε απολυτήριο από το Γυμνάσιο της Αθήνας. Την ακαδημαϊκή χρονιά 1917-18 εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Παν. της Αθήνας και πήρε πτυχίο το 1921. Τον Οκτώβρη του 1922 διορίζεται στο 3ο Ελληνικό Σχολείο Θηλέων στην Αθήνα, μετά από 2 χρόνια μετατίθεται στο 1ο Ελληνικό Σχολείο Θηλέων της Αθήνας και το 1926 τοποθετείται στο Ανώτερο Παρθεναγωγείο της Θεσσαλονίκης, όπου έμεινε για λίγους μήνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1926 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και η μεγαλύτερη αδελφή της Ευτυχία με τον σύζυγό της Γεώργιο Γρατσιάτος, ο οποίος τότε διορίστηκε καθηγητής στη Φιλοσοφικήτου Παν. Θεσσαλονίκης. Τον Ιανουάριο του 1927 ανέλαβε τα καθήκοντά της ως καθηγήτρια Φιλολογίας στο 1ο Γυμνάσιο Θηλέων Θεσσαλονίκης, όπου παρέμεινε μέχρι το 1937 περίπου. Στο ενδιάμεσο, το 1929 πήρε άδεια για μετεκπαίδευση στα Παιδαγωγικά και πήγε στη Βιέννη όπου παρακολούθησε μαθήματα Θεραπευτικής Παιδαγωγικής. Δεν μπόρεσε να κερδίσει κάποια υποτροφία κι έτσι επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη. Καρπός, όμως, των γνώσεων που απέκτησε στη Βιέννη είναι η έκδοση, το 1930, του βιβλίου ”Νευρικά Παιδιά” που ήταν μετάφραση του αντίστοιχου βιβλίου του Erwin Wexberg (1889-1957), Αυστριακού ψυχίατρου-νευρολόγου συνεργάτη του Alfred Adler (1870-1937), του διαπρεπή Αυστριακού ψυχοθεραπευτή. Είναι αξιοσημείωτο ότι την περίοδο αυτή, συμμετείχε ενεργά στις συνεδριάσεις της ΟΛΜΕ, όπως και στις συνεδριάσεις για το σχεδιασμό της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, το 1925, με τον Αλέξανδρο Δελμούζο και το Δημήτριο Γληνό. Από το 1937 μέχρι το 1942 εργάστηκε σε διάφορα ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας και στο ΠΙΚΠΑ. Φαίνεται ότι είχε μια ασυμβατότητα με τη δικτατορία του Μεταξά. Το 1942 διορίστηκε καθηγήτρια των Παιδαγωγικών στην Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, όπου μετά την απελευθέρωση, το 1944, παύτηκε σύμφωνα το διάταγμα περί της απόλυσης όλων των διορισθέντων την περίοδο της κατοχής. Το 1947 αναλαμβάνει ξανά υπηρεσία ως διευθύντρια του Πρότυπου Ειδικού Σχολείου της Αθήνας, αντικαθιστώντας την Ρόζα Ιμβριώτη (1897-1977). Στα τέλη Φεβρουαρίου 1977 απεβίωσε, από τροχαίο δυστύχημα στην Αθήνα. Εξέδωσε αρκετά βιβλία, λογοτεχνικά και παιδαγωγικά.

Χλόη Γρατσιάτου (1907-;;) Γεννήθηκε το 1907 στην Αθήνα. Ο πατέρας της, Γεώργιος, ήταν τότε επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης , από το 1914 μέχρι το 1926 ήταν εκπαιδευτικός σύμβουλος κι από το 1926 μέχρι το 1934, καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Πα. Θεσσαλονίκης. Η μητέρα της ήταν η Ευτυχία Μαρκέτου-Γρατσιάτου, αδελφή της Σταυρούλας Μαρκέτου και της Μαρίας Μαρκέτου, καθηγήτριας Φυσικής στο Παν. Θεσσαλονίκης από το 1947 μέχρι το 1968. Αποφοίτησε από το Β’ Γυμνάσιο Θηλέων της Αθήνας, το 1923 και την ίδια χρονιά εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Παν. της Αθήνας. Πήρε πτυχίο το Μάιο του 1927 με λίαν καλώς. Την ακαδ. χρονιά 1928-29 διορίστηκε ως φιλόλογος στο Α’ Γυμνάσιο Θηλέων της Θεσσαλονίκης, όπου παρέμεινε μέχρι το 1932. Εντωμεταξύ είχε παντρευτεί το Ανδρέα Παπασπυρόπουλο, καθηγητή Μαθηματικών του Γ’ Γυμνασίου Αρρένων της Θεσσαλονίκης. Μετά την ακαδ. χρονιά 1931-32 μετατέθηκε στην Αθήνα, πιθανότατα στο Ζ’ Γυμνάσιο Θηλέων της Αθήνας. Το 1947 απολύθηκε, μαζί μ’ άλλους πολλούς “μη νομιμόφρονες”, από τη θέση της καθηγήτριας του Ζ’ Γυμνασίου Θηλέων της Αθήνας. Τότε ήταν χήρα. Ο σύζυγός της είχε εξοντωθεί από το καθεστώς της δικτατορίας του Μεταξά. Το 1948 συμμετείχε σε ομάδα συγγραφής βιβλίου για τον αναλφαβητισμό, μαζί με τη Ρόζα Ιμβριώτη, τον μετέπειτα β’ σύζυγό της Γιώργο Τουλουπάκη κ.ά. Δεν είναι γνωστή η δραστηριότητα της και οι ενασχολήσεις της τα επόμενα χρόνια, παρά μόνο ότι ήταν ενταγμένη στο διδακτικό προσωπικό του Γυμνασίου της Γλυφάδας την ακαδ. χρονιά 1956-57 κι ότι το 1969 συμμετείχε στο πένθος του ετεροθαλούς αδελφού της, Ιωάννης Γ. Γρατσιάτου.

Το Α’ Γυμνάσιο Θηλέων της Θεσσαλονίκης, το 1959

Το Α’ Γυμνάσιο Θηλέων της Θεσσαλονίκης, το 1959

[Από το αρχείο του κ. “Vagelis Kavalas”]

Η ανακύκλωση των εικόνων από την Θεσσαλονίκη που χρησιμοποιήθηκαν από τους στρατιώτες των συμμάχων του Α' Παγκοσμίου μερικές φορές είναι εντυπωσιακή. Μια κάρτα από την αγορά (ίσως από πριν το 1912) γίνεται ζωγραφική εικόνα και μπαίνει σε ένα ημερολόγιο του 1930 (!) που δημοσιεύθηκε στην περιοχή Indre-et-Loire στην κεντρική Γαλλία, και (από ό,τι καταλαβαίνω) χωρίς να διαφαίνεται κάποια σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Πιθανόν να θυμούνταν οι εκδότες ή κάποιοι κάτοικοι της περιοχής την Θεσσαλονίκη από τον Πρώτο Παγκόσμιο.

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02hBiJsG76HsEaw6MfDBrmcsohtkNjt3XQX1xJbjTyBr1wayTEHdQJhxfkp7hE3G9Fl

Η πρωτότυπη, επιχρωματισμένη λήψη

Η τροποποιημένη εκδοχή της. Ο μαγαζάτορας έγινε πιο φιλόξενος

Ημερολόγιο του 1930

τραβηγμένη από το ξενοδοχείο Μεντιτερανέ. Διακρίνονται μπροστά οι δύο θερινοί κινηματογράφοι Ηλύσια και Ρεξ και απέναντι το Ρίο, το κτήριο όπου βρισκόταν η Alliance και αργότερα χτίστηκε το ξενοδοχείο Ηλέκτρα Παλλάς, ενώ ένα τραμ διασχίζει την οδό Τσιμισκή. Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο Christopher Railey, και τραβήχτηκε από τον πατέρα του Constantine Railey, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού επιστροφής που πραγματοποίησε μαζί με τον παππού του τον James Zackzanis Railey, στη γενέτειρά τους το χωριό Κρυόβρυση (παλαιά ονομασία Πουλιάνα), κοντά στην Ελασσόνα. Ο James Zackzanis Railey μάλιστα ήταν αυτός που χρηματοδότησε το έργο ύδρευσης της Κρυόβρυσης!

Στο youtube υπάρχει αναρτημένο ολόκληρο φιλμ του ταξιδιού της οικογένειας Railey στην Ελλάδα το 1952 βλ. (Το απόσπασμα μεταξύ 29:45-32:55 αφορά την Θεσσαλονίκη).

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0WVcrmjcvSagK6zNMfJnVHvGATJDoTzyZtuKkVwudD6TXpSBfnJzyXJuDm7Wm4Y89l

Το τραμ Νο 1 της γραμμής Αποθήκης-Βενιζέλου επί της Λεωφόρου Νίκης μπροστά από τον Λευκό Πύργο γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1910.

Απόσπασμα από το ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ «Antoine the Fortunate» της Nefin Dinç βασισμένο στη ζωή του Γάλλο-Ούγγρου κινηματογραφιστή Antoine Köpe και της Ελληνίδας γυναίκας του Αιμιλίας Γαζιάδη. Ο Köpe γεννήθηκε ως Αυστροουγγρικός υπήκοος στην Κωνσταντινούπολη το 1897. Η ταινία καταγράφει την άνοδο και την πτώση της οικογένειάς του, που υπήρξαν μάρτυρες μιας ταραχώδους περιόδου που οδήγησε στη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στη δημιουργία της σύγχρονης Τουρκίας. Περαιτέρω στοιχεία για την ταινία στην παραπομπή: https://vimeo.com/ondemand/antoinethefortunate

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0EhEj6PH8L7WGe1Ja9rbnwD3gVp6txVxcUBtaDXmivLaQx4L7dvT3YHABsqoNUfFWl

Ένα ακόμη απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ της πλατείας Βενιζέλου. Διακρίνουμε στα γρήγορα τις ταμπέλες του Κριστάλ, του ξενοδοχείου Παρνασσός και στο βάθος της Βενιζέλου την σκεπαστή της οροφή.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02RZAFe9h1jTrRZViuwtE7rTGgz3ybQguJL7ye7mWEfZbvn6bngMw23EzfMGyzXXE1l

Ο Γρηγορίου (στο βιβλίο του Χάνια και Ξενοδοχεία) το βρήκε σε οδηγό του 1932 (Μέγας Οδηγός Γαβριηλίδη του 1932) στην οδό Λαγκαδά 22. Μετά από 30 χρόνια βρισκόταν στο ίδιο σημείο

Δύσκολο να βρει κανείς φωτογραφίες που να πιστοποιούν το κτίριο του ξενοδοχείου. Σ' αυτήν όμως την συγκεκριμένη της περιόδου της κατοχής δακρίνω τη λέξη ξενοδοχείο στην πινακίδα (ζουμ στο πράσινο πλαίσιο).

Από την γωνία σχεδόν Λαγκαδά και Κολωνιάρη μια λήψη προς την πλατεία Βαρδάρη μας προσφέρει σχεδόν σ' όλο του το μήκος το κτίριο αυτό, του οποίου την χρήση υποθέτουμε.

Επάνω ο χώρος μέσα στο μουσουλμανικό νεκροταφείο.

Κάτω απόσπαμα αεροφωτογραφίας του 1930, δεξιά η προβολή στην σύγχρονη ρυμοτομία.

Μία αναφορά βρέθηκε, και αυτή κατά τύχη σε φύλλο της Μακεδονίας του 1930, για έναν ένοικο που έκλεψε έναν άλλο ένοικο.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0HHcsnDugrh5TnCtudguENC1CKdAqC66Hf3KEAf3Uc4KLdFS1An35cu2b1fbCYWRrl

Στο απόσπασμα αυτό της κατοχικής φωτογραφίας σημειώνουμε την θέση του προπoλεμικού Σπλέντιτ/μεταπολεμικού Ίλιον, με όλα τα μαγαζάκια μπροστά στην οδό Λαγκαδά.

Ψάχνοντας τις διαθέσιμες εφημερίδες τα τελευταία χρόνια πριν την κατοχή δεν βρήκα να προβάλλονται έργα. Επί καθεστώτος Μεταξά σίγουρα δεν χρησιμοποιούνταν για συνδικαλιστικές συγκεντρώσεις. Δεν ξέρω επίσης αν λειτουργούσε κατά την κατοχή.

Το σίγουρο είναι εμφανίζεται στο πρώτο διαθέσιμο φύλλο της Μακεδονίας τον Μάρτιο του 1957 με 2 έργα ως κινηματογράφος β' προβολής.

Δύο ακόμη κατοχικές φωτογραφίες. Από την πλατεία Βαρδαρίου αριστερά η Λαγκαδά και πίσω από τα πρώτα κτίρια το Ίλιον

Μπαίνοντας στην Λαγκαδά μαγαζάκια. Ο κινηματογράφος με τα παράθυρα στην πλευρά προς τον δρόμο.

Τα έργα διαπλάτυνσης της Λαγκαδά. Το Ίλιον πλέον αναδεικνύεται ως το πρώτο κτίριο, στην γωνία Ειρήνης και Λαγκαδά, εξ ού και η ανακαίνισή του.

Χρονολογημένη φωτογραφία από τα έργα που προβάλλει, τέλευταία εβδομάδα Μαρτίου 1962. Περιέχεται στο βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου για την Παλιά Θεσσαλονίκη.

Μανάβικα από την πλευρά προς την πλατεία. Μεγάλες αφίσες με τα έργα που παίζει. Ήδη είχε αρχίσει να προβάλλει έργα με κάποιου είδους ερωτικό περιεχόμενο.

Αν καταλαβαίνω καλά από τα γράμματα αριστερά πρέπει να παίζει το “Αιμιλία η διεστραμμένη” με την Γκιζέλα Ντάλι. Εκείνη την εποχή, βγαίνοντας από την δικτατορία, κάνοντας μια πρόχειρη έρευνα στα έργα που παίζονταν, μάλλον δεν προκαλεί έκπληξη η συχνότητα της λέξης διαστροφή σ' όλες τις ποικιλίες της. Τα παραδείγματα είναι περιττά.

Λήψη του 1991. Από το πρωί, 2 έργα hard core. To 1997 γκρεμίστηκε.

Μια ακόμα φωτογραφία προς το τέλος της ύπαρξής του, Θεσσαλονίκη 13/2/1995, σε άρθρο σχετικά με κτίρια που εμποδίζουν την διαπλάτυνση σημαντικών οδών.

Η οικοδομή που το αντικατέστησε.

Το όνομα όμως δεν έχει ξεχαστεί – το κτίριο που το αντικατέστησε ονομάζεται “Μέγαρον Ίλιον” ενώ διαθέτει και ψητοπωλείο “Ίλιον”. Σημειωτέον ότι και το κτίριο που κτίστηκε στο Πάνθεον ονομάζεται μέγαρο “Πάνθεον”, και στο ισόγειο υπάρχει κουρείο “Πάνθεον”. Τα θρυλικά στέκια δεν ξεχνιούνται εύκολα!

Κι αυτός ο κινηματογράφος, συστατικός του μύθου της πλατείας, ήταν πηγή έμπνευσης για τους ζωγράφους της πόλης. Εδώ του Ντίνου Παπασπύρου

Του Λουκά Βενετούλια.

Τα φορτωμένα γαϊδουράκια τα συναντάμε συχνά στην πόλη και όπως φαίνεται αποτελούσαν ένα από τα αγαπημένα θέματα των φωτογράφων της εποχής. Ο μικρός βιοπαλαιστής με το απαραίτητο ραβδί επ' ώμου για τα πείσματα κατευθύνεται μάλλον στον τελικό προορισμό.

Αταύτιστη φωτογραφία από το Γαλλικό υπουργείο πολιτισμού με φόντο ένα πέρασμα στα τείχη. Είσοδος ή έξοδος από την πόλη; Στη συσχέτιση που ακολουθεί.

Στάθης Ασλανίδης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0iw4VaZQ7FL7rhfdi8JVceFufmgvYEC5Byb8RJtbsoedae21KTCn3BsNQpUtcm4Pjl

Ο φωτογραφικός φακός του Prouho, René, οπερατέρ KP της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής προσελκύεται από το θέαμα του φορτωμένου γαϊδαράκου. Πηγή: https://www.pop.culture.gouv.fr/ Κωδικός αναφοράς: APOR052596

Η συσχέτιση με μία φωτογραφία που είχαμε δει εδώ: (https://archive.saloni.ca/263) μας οδηγεί λίγο έξω από το άνοιγμα των τειχών στη σημερινή Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, παλαιά Σούτσου.

Αεροφωτογραφία που δείχνει τη θέση και την κατεύθυνση της λήψης.

Η φθορά από τον χρόνο και οι κατ' ανάγκη ανθρώπινες παρεμβάσεις επέφεραν ανεπανόρθωτες αλλλοιώσεις στα χαρακτηριστικά των τειχών. Σήμερα, ένα αναγνωρίσιμο σημείο είναι το τμήμα αυτού του πύργου λίγο βορειότερα από το άνοιγμα. (Λήψη 14 Ιανουαρίου 2018)

Κινηματογράφος Σπλέντιτ, στην γωνία Λαγκαδά και Ειρήνης. Ο μετέπειτα κινηματογράφος Ίλιον. Με το όνομα Splendide-Palace είχαμε δει να λειτουργεί κινηματογράφος δίπλα από το ομώνυμο ξενοδοχείο στην παραλία, το 1907. To 1910 εμφανίστηκε ως Olympia-Splendid. Όταν στον χώρο του κτίστηκαν μαγαζιά εκείνος ο κινηματογράφος έπαψε να υπάρχει (https://archive.saloni.ca/1286)

Μετά την πυρκαγιά και με κατεστραμμένες πολλές κινηματογραφικές αίθουσες του κέντρου, δημιουργήθηκε η ανάγκη να φτιαχτούν εσπευσμένα καινούριες, με δεδομένες τις ανάγκες ψυχαγωγίας των πολυάριθμων συμμαχικών στρατευμάτων. Αρκετά γρήγορα πρέπει να προχώρησαν οι διαδικασίες αδειοδότησης και οικοδόμησης της νέας αίθουσας στον Βαρδάρη. Μέσα σ' ένα χρόνο αναγγέλλονταν η έναρξη του κινηματογράφου Splendid στον Βαρδάρη.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0BTHZrMjtmMv7aQwAYF5Dj3xFxYqwDzFswrCLHFEUGe1uaHX68jknZrvFoBFo2udSl

Είναι πραγματικά παράξενο που δεν έχουμε φωτογραφία του κτιρίου απ' αυτήν την πρώτη περίοδο λειτουργίας του κινηματογράφου. Εγώ τουλάχιστον δεν γνωρίζω. Η πρώτη αναφορά που έχουμε για τον κινηματογράφο Σπλέντιτ είναι μια διαφήμιση στην πλατεία του Βαρδάρη το 1918 Σε αγγλικά και σέρβικα “λίαν προσεχώς, έναρξη του σινεμά Splendid, Βαρδάρης”

Εδώ ο χώρος που κατέλαβε ο κινηματογράφος το 1916 αλλά και το 1917 μετά την πυρκαγιά. Μέσα στο τρίγωνο εσωτερικά ενός μαντρότοιχου, φέρεται ότι ήταν η κατάληξη του δυτικού μουσουλμανικού νεκροταφείου. Η φωτογραφία του 1916 από το βιβλίο της Αλ. Γερόλυμπου, η φωτογραφία του 1917 από το The Great Fire of Thessaloniki 1917 των Παπασταθη Χεκιμογλου

Ανασκαφές που έγιναν (ασαφές το πού) για να καθαριστεί και να οικοδομηθεί ίσως ο τόπος, έδωσαν ορισμένα ευρήματα. Εδώ ανακοινώσεις από τον Μάιο του 1919.

Οι πρώτες αναφορές στη Μακεδονία από τον Σεπτέμβριο του 1918. Δεν βρήκα αναγγελία έναρξης. Στην δεύτερη διαφήμιση ο κινηματογράφος αναφέρεται ως νεωστί μεταρρυθμισθείς με νέα διεύθυνση. Η διατύπωση αφήνει κάποια ερωτήματα φυσικά. Αναφέρεται ότι βρίσκεται στην οδό Αγ. Παρασκευής, επειδή οδηγούσε στα νεκροταφεία της Αγ. Παρασκευής. Σε προγενέστερη καρτ ποστάλ αναφέρεται ως οδός Ζέιτενλικ

Ο Δ. Καμινάκης ίσως να είναι ο ιδιοκτήτης ή ο διευθυντής του κινηματογράφου.

Φωτογραφίες της περιόδου 1916-1918. Φαίνονται τα πρώτα κτίσματα στην Λαγκαδά και την Ειρήνης, εκτός από τα προϋπάρχοντα μαγαζιά, που “τρώνε” το εσωτερικό του νεκροταφείου.

Για σύγκριση μια κατοχική φωτογραφία, που δείχνει με το βέλος τον κινηματογράφο σε σχέση με τα κτίρια που είδαμε στην προηγούμενη φωτογραφία.

Άλλαζε τακτικά έργα. Εντύπωση προκαλεί ότι το ίδιο έργο αναφέρεται με διαφορετικά ονόματα. Ματωμένο Χάνι, Αιματοβαμμένο Πανδοχείο. Απάχηδες των Παρισίων, Οι κακούργοι των Παρισίων. Είναι ενδιαφέρον ότι από το 1918 διαφημίζεται ότι εφεξής όλες οι ταινίες θα έχουν ελληνικά γράμματα!!!

Το 1919 ο κινηματογράφος θα αλλάζει πρόγραμμα 3 φορές την εβδομάδα.

1920-1921 παραμένει κυρίως κινηματογράφος

Ήδη χρησιμοποιούνταν και για χορούς

αλλά και για θεατρικές παραστάσεις. Σπάνια όμως.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 ολοένα και πιο συχνά χρησιμοποιείται ως τόπος συγκέντρωσης συνδικαλιστικών οργανώσεων.Των σιδηροδρομικών και φυσικά των καπνεργατών. Το 1927 αναφέρεται για πρώτη φορά η οδός Λαγκαδά ως διεύθυνση του κινηματογράφου. Μέχρι τότε “παρά την πύλη Βαρδαρίου” και κατόπιν “Πλατεία Βαρδαρίου” Το 1929 ήδη χρειαζόταν να ανακαινισθεί.

Αττικόν, Ολύμπια (στη Μοναστηρίου, που αναζητείται η ακριβής του θέση) και Σπλέντιτ είναι οι κινηματογράφοι “αποκλειστικοί του εργατικού στοιχείου”

Μακεδονία 6-2-1926 Το 1926 λειτουργούσε κινηματογράφος Ίλιον (τον είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/288) και Πάνθεον, στην Εθν. Αμύνης (τον είχαμε δει εδώ: https://archive.saloni.ca/1459), από το οποίο θα πάρει αργότερα το όνομά του ο κινηματογράφος στην πλατεία Βαρδαρίου.

Ως Ίλιον θα βρούμε το Σπλέντιτ μεταπολεμικά σε ξεχωριστή ανάρτηση.

Aκριβώς δίπλα στο γνωστό ξενοδοχείο Κων/πολις. Έπαψε να υπάρχει λίγο μετά το 1964.

Σπύρος Αλευρόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02h17vAqY45QVxykACz9TQLmE6qz2JbBDuxjgZbXgCkwPBdRkbfdHSdrNrfmZyYweSl

Ήταν από τα πρώτα ξενοδοχεία που συναντούσες μπαίνοντας στην πόλη, μπροστά στον Βαρδάρη. Φωτογραφία του Pigassou, ν. 266, το δεύτερο από αριστερά (το πρώτο όπως είπαμε ήταν το Κωνσταντινούπολις)

Στην μεγέθυνσή της, διακρίνεται το όνομα. Ξενοδοχείο Ανασελίτσης. Το όνομα Ανασελίτσα συναντιέται μέχρι το 1928 ως εναλλακτικό για τη Νεάπολη Κοζάνης. Ξενοδοχείο δυτικομακεδόνων. Ένθετο το όνομα του ξενοδοχείου σε οδηγό της πόλης του 1964.

Ήδη από το 1911, αναφορά για ύποπτο κρούσμα χολέρας.

Παρά την πύλην Βαρδαρίου το 1924 , και αναφορές από το 1959 και το 1961

Ακολουθώντας την ελαφρά καμπύλη του δρόμου το ξενοδοχείο σ' ένα μικρό του κομμάτι σχηματίζει μικρή γωνία σε σχέση με το υπόλοιπο. (το δεύτερο από αριστερά)

Σχεδόν κάθε φωτογραφία στην πλατεία Βαρδαρη όμως περιλαμβάνει και το ξενοδοχείο που βρισκόταν ακριβώς δίπλα του, στο νούμερο 5.

Οι περισσότερες που εστιάζουν στην ποτίστρα της πλατείας πιάνουν στο κάδρο το διπλανό κτίριο, που και αυτό τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια ήταν ξενοδοχείο όπως βλέπουμε εδώ, αλλά δεν διακρίνεται το όνομα ούτε βρήκα κάποια αναφορά.

Η μοναδική αναφορά είναι από τις προσπάθειες κατάσβεσης στο καπνεργοστάσιο αδελφών Καρακίτη το 1924. Οι πυροσβέστες επιχειρούσαν από το Ασλάν χαν, από το Ανασελίτσα και από το ξενοδοχείο Θεσσαλονίκη. Μπορεί να είναι αυτό. Περιμένουμε κάποια ευκρινέστερη φωτογραφία. Εδώ σε μεγέθυνση η ταμπέλα στο μπαλκόνι από φωτογραφία του IWM

Το 2ο ξενοδοχείο

Και εδώ

Τα μαγαζιά κάτω από τα 2 ξενοδοχεία

Έτσι όπως ήταν κτισμένα έμοιαζαν να είναι σαν ένα

Κατά την κατοχή με πιο ευκρινείς φωτογραφίες. Το φαρμακείο Τσακμάκη κάτω από το Κων/πολις. Αρωματοποιία ¨Μη με λησμόνει” κάτω από την Ανασελίτσα.

Από το ξενοδοχείο Βιέννη η λήψη. Τα τρία ξενοδοχεία υποδέχονταν στον Βαρδάρη όποιον έμπαινε στην πόλη από την Λαγκαδά.

Το Ανασελίτσα κατεδαφίστηκε ταυτόχρονα με το Κων/πολις. Το τρίτο ξενοδοχείο άντεξε λίγο ακόμα την δεκαετία του 1960 πριν πέσει κι αυτό.

Στην θέση τους κτίστηκε αυτό το “αρχιτεκτόνημα” σε συμφωνία με τις άλλες γωνίες της πλατείας.

Αντικαταστάθηκε.

Φωτογραφία από την Parallaxi