Saloni.ca Archive

Ομαδα ερευνας για την παλια Θεσσαλονικη

Η ημερομηνία της σύμφωνα με την πηγή της είναι 9/4/1873.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία προκαλεί εντύπωση, γιατί αυτής της περιόδου υφίστανται ελάχιστες φωτογραφίες από την Θεσσαλονίκη, όπως π.χ. η φωτογραφία “Σέυς” και η φωτογραφία “Ρουμπελαίν”. Η τελευταία έχει προστεθεί με την απορία εάν έχει σχέση με την φωτογραφία στη Βελεσά. Εκτός από την χρονολογία, φαίνεται σαν να έχουν και θεματική σχέση καθώς η έμφαση της φωτογραφίας Ρουμπελαίν είναι προς στον σιδηροδρομικό σταθμό της Ανατολής. Μήπως ο φωτογράφος είχε έρθει στην πόλη για να αποτυπώσει το γεγονός ενός πρώτου ή δεύτερου σιδηροδρομικού ταξιδιού προς την ενδοχώρα; Ίσως να μην είχε έρθει τον Απρίλιο για το πρώτο ταξίδι προς Βελεσά αλλά αργότερα το 1873, για το πρώτο ταξίδι προς τα Σκόπια.

Η τρίτη εικόνα της ανάρτησης είναι από το βιβλίο του Β. Γούναρη, “Steam over Macedonia”, όπου δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του πρώτου σιδηροδρομικού ταξιδιού από τη Θεσσαλονίκη το 1872 (22/7 σύμφωνα με τον Γούναρη, 6/6 από άλλες πηγές), μέχρι ένα χωριό ονόματι Davidovo, λίγο πιο βόρεια από την Ειδομένη. Ο στολισμός του τρένου παραπέμπει σε εικόνες σημαντικής τελετής. Καθόλου περίεργο να ερχόταν και κάποιος φωτογράφος να καταγράψει τα σημαντικά αυτά γεγονότα. Θα ήταν ευτυχής συγκυρία να βρεθεί σχετικό φωτογραφικό υλικό κάποια στιγμή.

Θεόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02ALUozy37B67ZMsBCSSuzWKKKuYHeKSbtrxKfJyKopEHnLXanPsMKoEfmoXMBnSgHl

Πηγή: Σιδηρόδρομοι της Δημοκρατίας της Βορείου Μακεδονίας (ЖЕЛЕЗНИЦИ НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА), 2008, “History of Macedonian (sic!) Railways”, Ιστοσελίδα Σιδηροδρόμων Β. Μακεδονίας, http://mz-rail.atspace.com/history/history_en.html http://mz-rail.atspace.com/history/images/Veles_1873.jpg Στην πηγή γράφει Celebration marking the first train from Veles in 1873 in Thessaloniki. – προφανώς η φωτογραφία δεν είναι στην Θεσσαλονίκη αλλά στο Βελές, και όπως το καταλαβαίνω το τρένο στη φωτογραφία κινείται προς Βορράν.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός, παρόλο που δεν διακρίνεται καλά, καταλαμβάνει σχεδόν όλη την έκταση στο πάνω μέρος της φωτογραφίας, μετά την πόλη. Λήψη Αλφόνς Ρουμπελέν

Gounaris, Basil C., 1993, “Steam over Macedonia, 1870-1912; Socio-economic change and the railway factor”, East European monographs, Boulder, σελ 1

Οι αφρικάνοι στρατιώτες του γαλλικού εκστρατευτικού σώματος σε στιγμή χαλάρωσης – μοιάζει σαν να παίζουν ποδόσφαιρο αν και δεν διακρίνω την μπάλα. Βρίσκονται στον ανοικτό χώρο μπρος από το Τοπχανέ που παρουσίασε ο κ. Σαββόπουλος σε προηγούμενη ανάρτηση (https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1253877855101845). Φωτογραφίες του Mercatali, αρχές του 1917. Πηγή: http://www.frontemacedone.com/collezione-tenente-g-mercatali.html?fbclid=IwAR3a-fH5UgzdakzvDet0SKtUQScH5i2ked7OFb5hWboMHeYgF51g5Ld-4ec

Θόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0HcUC4XsXfceTfdZRxqhazFUjihKtpGbkVsn7L8j8kbqKZGfs52uJkf37KEDa9Cs6l

Στις 11 Αυγούστου 1965 διοργανώθηκε από την ΕΛΠΑ Βορείου Ελλάδος στην αρχή της σημερινής οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου ένας από του πρώτους (αν όχι ο πρώτος) αγώνας δεξιοτεχνίας αυτοκινήτου στη Θεσσαλονίκη. Ευκαιρία να θυμηθούμε πώς ήταν τότε η “Νέα Παραλία” καθώς και τα ονόματα μερικών γνωστών οδηγών αυτοκινήτου της Θεσσαλονίκης. Στις φωτογραφίες ένας από τους δύο πρώτους νικητές, ο Στέλιος Χατζηβασιλείου με το αυτοκίνητο 9.

Χάρης Βάρβογλης

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0m6pydHFJwJgmZaoHezjmTnj2VsLaKzc3npasnmBLSwU4kRpbdmxbBRQhDHNS5FrUl

Η διαδρομή της δεξιοτεχνίας από τη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 8 Αυγούστου 1965.

Το δημοσίευμα της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ για τον αγώνα, με φωτογραφία μπροστά στον τότε ΤΟΤΤΗ (σήμερα Μεγάλου Αλεξάνδρου 5). Πίσω φαίνεται η ανεγειρόμενη πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 9.

Κόσμος πολύς παρακολούθησε τον αγώνα.

Αριστερά από την ανεγειρόμενη πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 9, στο 7, ήταν το κέντρο ΡΑΜΟΝΑ. Δεξιά φαίνεται η διώροφη κατοικία που έδωσε αργότερα τη θέση της στην πολυκατοικία Μεγάλου Αλεξάνδρου 11.

Και ο περίφημος ΤΟΤΤΗΣ, σημείο βραδυνής συνάντησης της νεολαίας της εποχής μου (τέλος δεκαετίας 1960, αρχή 1970).

Ο Γκασπάρ ήταν ο Χρήστος Γέσιος. Έτρεχε με JAGUAR και VOLVO. Ο Θανάσης Παπαγεωργίου ήταν ο ανεψιόις του Σωτήρη Σιάγα. Ο Σταύρος Γεωργιάδης ήταν ο αντιπρόσωπης της LANCIA στη Θεσσαλονίκη. Έτρεχε με MINI και LANCIA. Ο Αλέξης Σκουβάκλης ήταν γιός του ΓΓ του ΑΠΘ. Έτρεχε με RENAULT GORDINI. Ο Μιχάλης Πετρίδης έτρεξε με τον Άλκη Στέα σε ράλλυ ΔΕΘ. Ο Ανανίδης γνωστός μετέπειτα οδηγός με ΤΟΥΟΤΑ. Ο Άλκης Στέας αποκλείστηκε λόγω εσφαλμένης διαδρομής (μάλλον με το Sunbeam Rapier).

Δύο φωτογραφίες από το αρχείο του Γαλλικού υπουργείου πολιτισμού https://www.pop.culture.gouv.fr/ απεικονίζουν το σημείο καταστροφής. Ο συρμός με το βαγόνι βρισκόταν επί της Λεωφόρου Αβέρωφ στο ύψος της σημερινής Αποθήκης Λιμένα 10, ενώ λίγο πιο πίσω διακρίνεται στη γωνία με την οδό Θράκης το παλιό κτήριο του Οθωμανικού Χρέους. Στα αριστερά της πρώτης φωτογραφίας διακρίνεται το δυτικότερο των τετραώροφων δίδυμων κτηρίων της Μπαρτισόλ επί της οδού Σαλαμίνος, όπου στεγαζόταν κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου το Γαλλικό Αρχηγείο της Στρατιάς της Ανατολής, ενώ στα δεξιά διακρίνεται η γωνιακή πλευρά του Τελωνείου. Το βαγόνι το οποίο περιείχε φαρμακευτικά είδη και πτύελα, ανεφλέγη και καταστράφηκε εντελώς.

Η πρώτη φωτογραφία δημοσιεύθηκε κάποιες μέρες αργότερα και στο εξώφυλλο του αγγλικού περιοδικού “The Sphere” στις 26 Φεβρουαρίου 1916.

Την νύχτα της 1ης Φεβρουαρίου 1916 στις 02:45 το Γερμανικό Ζέππελιν LZ 85 ξεκίνησε τον βομβαρδισμό της Θεσσαλονίκης. Ευρισκόμενο στην περιοχή του λιμανιού αρχικά έριξε δύο βόμβες κατά του Ρωσικού καταδρομικού Askold καθώς και δύο βόμβες κατά άλλων πλοίων του στόλου, χωρίς να τα πετύχει. Μετέπειτα έριξε μια φονική βόμβα στην προκυμαία, μπροστά από το κτήριο του Τελωνείου, σκοτώνοντας αρκετούς στρατιώτες και εργάτες, που εργάζονταν στην εκφόρτωση ενός Αγγλικού μεταγωγικού, θρυμματίζοντας παράλληλα τα τζάμια του τελωνείου.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid021fgDZtEixt3dnAuwKeprqiKa12pTyCW4YfRsywzVEKiy1j1oxiUFjvi2ek7XA4hjl

Το κατεστραμένο βαγόνι επί της Λεωφ. Αβέρωφ. Στα αριστερά η Αποθήκη Λιμένα 10, στο βάθος το δυτικότερο από τα δύο τετραώροφα κτήρια Μπαρτισόλ, ενώ στα δεξιά η γωνία του Τελωνείου.

Φωτογραφία του βαγονιού από την απέναντι πλευρά. Διακρίνεται στο μέσο το παλιό κτήριο του Οθωμανικού Χρέους και δεξιά η Αποθήκη Λιμένα 10.

Η πρώτη φωτογραφία δημοσιευμένη στο εξώφυλλο του αγγλικού περιοδικού “The Sphere” στις 26 Φεβρουαρίου 1916.

Τα σημεία συσχέτισης και προσδιορισμού των δύο φωτογραφιών με βάση την γνωστή αεροφωτογραφία της Α. Γερολύμπου: 1) Το κτήριο του Οθωμανικού Χρέους, 2) Η σημερινή Αποθήκη Λιμένα 10, 3) Το Τελωνείο, 4) Το δυτικό κτήριο της Μπαρτισόλ, x) Η θέση του βαγονιού.

Φωτογραφία που φιλοξενείται στη ψηφιακή συλλογή του Γαλλικού υπουργείου πολιτισμού αναδεικνύει τη γωνία της Αγίου Δημητρίου με την κάθοδο της Αποστόλου Παύλου. Η τοποθέτηση της φωτογραφίας στη ρυμοτομία δεν προβληματίζει γιατί ο τίτλος (λεζάντα) που φέρει και η ταμπέλα του Δήμου ψηλά αριστερά μας οδηγούν κατευθείαν εκεί. Την άνοδο της Αποστόλου Παύλου δηλαδή από την αντίθετη κατεύθυνση λίγο χαμηλότερα την είχαμε γνωρίσει από εδώ: https://archive.saloni.ca/1188

Πηγή: https://www.pop.culture.gouv.fr/

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid022hR1xk5SnB5SjAcuunjd56UQtNB1wAaibt1r1THq5uHSUYtKGMRGf3REf1mqydBhl

Η λήψη της φωτογραφίας από τον Lobel-Riche, Alméry, οπερατέρ K της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής.

Τίτλος “Salonique. Dans les rues de la ville. Rue Apostal-Pare ? ; [Mosquée]”

Κωδικός αναφοράς: memoire_APOR045677

Στο βάθος διακρίνεται ο μιναρές της Ροτόντας.

Η θέση της λήψης.

Δίπλα στο Διοικητήριο μια μεσοπολεμική τριώροφη. Λήψη γύρω στα 1940.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02VBZhvhpT4rQcfGPUXuRXB9nmHh6jSuxWPTtFjTiArCG93UwVYX6juMtBUMoeEX4yl

Στον όροφο η οικογένεια του Χρήστου Κυριακόπουλου που νοίκιαζε εκεί εκείνη την εποχή.

Μεσοπολεμική κάρτα του Λυκίδη. Οι πρώτες πολυκατοικίες στην Προξένων

Αεροφωτογραφία του 1952

Σήμερα με 3 ορόφους πρόσθετους

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0rxgwUkLrBW6fBHypZpsEiroKvyR4LB7wCYnomyZyANUGZ28EkryRh8JXxNhR9wY3l

Σύμφωνα με την Κατερίνα Κουμλίδου στο ετοιμόρροπο σπίτι Μενελάου 8, ζούσε η οικογένεια Σαμαρά. Στο ισόγειο ο Σαμαράς διατηρούσε επιχείρηση καθρεπτών, υαλοπινάκων κλπ.

Απέναντι είναι σχεδόν έτοιμες οι πολυκατοικίες που αντικατέστησαν την στοά Χορτιάτη.

Στον επαναπατρισμό των παιδιών από την τότε Γιουγκοσλαβία, το 1951, που είδαμε στην ανάρτηση https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1239480163208281, υπάρχουν και άλλες λήψεις, πραγματικά συγκινητικές, που πρέπει να βρουν τη θέση τους στο ιστορικό της πόλης. Έδωσαν όμως την ευκαιρία στον Στάθη Ασλανίδη να αναγνωρίσει πίσω από τους εναγκαλισμούς ένα κτίριο από μια λήψη της Άννας Δαμιανίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0xtbKNBeFTTFBq3tpKaQcdhL9UjrqV3sg3umVjwrsJhxv5vki4xYxiMSsZEym6udvl

Το καρέ από το οποίο απομονώθηκε η λήψη βρίσκεται στο 5.35 εδώ:

Αυτό το κτίριο, λίγο πιο πάνω από την διασταύρωση με Σαπφούς, το είχαμε δει και εδώ: https://archive.saloni.ca/1896

Στον Οδηγό πόλεως Θεσσαλονίκης του 1967, το ξενοδοχείο Νέα Ζωή λειτουργεί. Όμως στην ίδια διεύθυνση φέρεται να λειτουργεί και το ξενοδοχείο Φιλοξένεια. Αν δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος συνυπάρχουν στο ίδιο κτίσμα.

Με βάση την φωτογραφία του ταυτοποιημένου κτηρίου επί της γωνίας των οδών Λεωφόρου Νίκης και Νοταρά στην ανάρτηση του Ευστάθιου Ασλανίδη www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1241540966335534, δίνεται μια απάντηση και σε ένα ερώτημα που δεν είχε απαντηθεί εδώ και καιρό. Το κτήριο της ανάρτησης μοιάζει να είναι το ίδιο με αυτό της γνωστής φωτογραφίας της αντιπροσωπείας της Ford. Σε συνδυασμό με τα διπλανά κτίρια και μια καθοριστική λεπτομέρεια του κτιρίου δεξιά που απεικονίζεται και στην παλαιότερη ανάρτηση https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/577651492724488 η εκτίμηση της ταυτοποίησης όντως επαληθεύεται.

Θεόδωρος Νάτσινας

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid02u1qW5sVuSU2bv7u56m3rjefkNPzCvkpwS4EovHSs4S2tV3Kz1qJmG886ziz2EFDEl

H φωτογραφία του ταυτοποιημένου κτηρίου επί της λεωφόρου Νίκης γωνία με την οδό Νοταρά, από την ανάρτηση του Ευστάθιου Ασλανίδη www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/1241540966335534

Η γνωστή φωτογραφία του κτηρίου της αντιπροσωπείας της Ford.

Η μάλλον “αποφασιστική” λεπτομέρεια της ταυτοποίησης του κτηρίου δεξιά.

Ενδιαφέρουσα φωτογραφία της γαλλικής εφημερίδας Le Miroir, που απεικονίζει αποχωρούντα από την Θεσσαλονίκη ελληνικά στρατιωτικά τμήματα, πιθανώς τον Δεκέμβριο ή τον Νοέμβριο του 1915. Ο φακός στραμμένος προς τα ανατολικά, περιλαμβάνει αριστερά το άνοιγμα της οδού Αποστόλου Παύλου, ενώ πίσω διακρίνεται η Καμάρα και βαγόνι του τραμ. Μέσα στην δίνη του Ελληνικού Διχασμού οι συμμαχικές δυνάμεις της Αντάντ, απαίτησαν μεταξύ άλλων και την αποχώρηση ελληνικών στρατευμάτων από την περιοχή της Θεσσαλονίκης. Η ελληνική κυβέρνηση όντως απέσυρε στρατιωτικές δυνάμεις από τα περίχωρα της Θεσσαλονίκης διατηρώντας όμως στην πόλη την 11η Μεραρχία. Αρκετές φορές μέσα τον Δεκέμβριο του 1915 υπήρξαν φημολογίες ότι θα αποσυρθεί και η Μεραρχία, γεγονός που εν τέλει δεν συνέβη.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

Facebook: https://www.facebook.com/thessalonikilostcity/posts/pfbid0dESQtLD9H3GDPqjdmC2Tyb2zTcEsvFGjjkNEAKWvHaP9FiBTSfuT5kCWNUpcajMnl

Η φιλοβασιλική Σκριπ δημοσιεύει στις 11 Δεκεμβρίου 1915 την είδηση για την μετάθεση από την Θεσσαλονίκη του ουλαμού των εφέδρων υγειονομικών αξιωματικών.

Η Ελληνική κυβέρνηση μετά τη συμφωνία με την Αντάντ τις προηγούμενες μέρες προχωρά σε μερική αποστράτευση και αποχώρηση από τη Θεσσαλονίκη. Το γεγονός καταγράφει η εφημερίδα “Νέα Αλήθεια” στις 2/12/1915. Άρα η φωτογραφία μπορεί με ασφάλεια να τοποθετηθεί εκείνη την ημερομηνία.