Saloni.ca Archive

Εικόνες από την αλάνα που διαδέχθηκε την απομάκρυνση της γαλλικής ναυτικής βάσης Beau Rivage, η εποχή της λαϊκής αγοράς και της ιχθυόσκαλας και στο τέλος το Λούνα Παρκ. Μ' άλλα λόγια η Σαλαμίνα, γι αυτούς που γνωρίσανε το χώρο μ' αυτό το όνομα. Το όνομα αυτό, όπως είχε παρατηρήσει ο Νίκανδρος Καστανίδης πριν 2μισι χρόνια, οφείλεται στο εξοχικό κέντρο “Σαλαμίς” εκεί ακριβώς όπου κατασκευάστηκε λίγο αργότερα η πρώτη ιχθυόσκαλα. Σχετικά, εδώ: https://www.facebook.com/204212503401724/photos/pcb.358362487986724/358365027986470 (δείτε και την διαφήμιση στην επόμενη φωτογραφία)

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=953866905102943&id=204212503401724

Μεσοπολεμική εικόνα από τον χώρο μπροστά στη θάλασσα, βλέποντας δυτικά Κατά την κατοχή, πάλι βλέποντας δυτικά Ένας φωτογράφος στον οποίο χρωστάμε τις περισσότερες φωτογραφίες από τη λαϊκή αγορά ήταν και ο ουγγρικής καταγωγής Paul Almásy. 1954 Η πρώτη ιχθυόσκαλα στην αρχή της Μπότσαρη. Και εδώ διακρίνεται δεξιά, γύρω στο 40 σε ανάρτηση Μαρίας Στραπατσάκη. Η κατασκευή της δεύτερης ιχθυόσκαλας από την Μακεδονία 8/2/1953 σε ανάρτηση Αθ. Νικόπουλου στις ΠΦΘ. Η δεύτερη ιχθυόσκαλα σε λειτουργία Η λαϊκή αγορά στην πλατεία Σαλαμίνας, πιθανότατα στις αρχές της δεκαετίας του 1960 Η πλατεία Σαλαμίνας γύρω στο 1958 Η αποξήλωσή της στα τέλη της δεκαετίας του 60, πάλι από βιβλίο του Φαίδωνα Γιαγκιόζη “Οι γειτονιές της θάλασσας” του Φαίδωνα Γιαγκιόζη Το Λούνα Παρκ που φιλοξενήθηκε στον χώρο σε ανάρτηση Γιώργου Κωτσίδη. Αρχές δεκαετίας του 70 Διακρίνεται στο βάθος η βίλα Αχμέτ Καπαντζή. Η πλατεία Σαλαμίνας το 1978. Η παραλιακή διπλής κατεύθυνσης, τα θερινά Ολύμπια στη θέση τους Σήμερα δεν υπάρχει η πλατεία (ή καλύτερα η αλάνα) Σαλαμίνας. Να πως είναι τώρα: Όπως φαίνεται, στην αλάνα της Σαλαμίνας κτίστηκαν πολυκατοικίες και δημιουργήθηκαν δύο σχολεία. Αυτά έγιναν γύρω στο 1979. Το ερώτημα είναι: από πού αποκτήθηκαν τα σχετικά οικόπεδα;; Μια πολυκατοικία που κτίστηκε εκεί δίπλα (πιο συγκεκριμένα δίπλα στο ΤΕΕ Βορείου Ελλάδος), το οικόπεδό της προήλθε από Πολεμικό Ναυτικό. Κατά συνέπεια και τα οικόπεδα της αλάνας “αγοράστηκαν”, μάλλον, από το Πολεμικό Ναυτικό.

Arsenal de Beau Rivage (Καρνάγιο της ωραίας ακτής) ονομάστηκε η ναυτική βάση των Γάλλων που δημιουργήθηκε στον παραθαλάσσιο μεγάλο χώρο μπροστά από την βίλα του Αχμέτ Καπαντζή και λίγο δυτικότερα. Ολόκληρη η περιοχή από την Κοσμά Αιτωλού μέχρι και λίγο ανατολικότερα της Μπότσαρη ανήκε στην οικογένεια Άμποτ. Το συγκεκριμένο κομμάτι νοικιάστηκε από τους Γάλλους. Εκεί έφτιαξαν προβλήτες, εργαστήρια για επισκευή όπλων, ρύθμιση τορπιλών, κατασκευή πλοιαρίων και μαουνών. Υπήρχε ακόμη και μια πλωτή δεξαμενή 350 τόνων που μπορούσε να φιλοξενήσει μέχρι και αντιτορπιλικά. Ο χώρος λειτούργησε από το 1916 έως τον Οκτώβριο του 1919. Μετά τη διάλυση αυτής της βάσης, το μεγαλύτερο μέρος από τα χρήσιμα υλικά μεταφέρθηκαν σε νέες εγκαταστάσεις του γαλλικού ναυτικού στην Κωνσταντινούπολη και στη Βηρυτό. Το οικόπεδο επιστράφηκε στους Άμποτ. Όλα τα παραπάνω από έρευνα του Adrian Wright σε διάφορα έγγραφα της Ναυτικής Σχολής Πολέμου της Γαλλίας

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=950110988811868&id=204212503401724

Άποψη του χώρου τον Δεκέμβριο του 1918 Φωτογραφία που δείχνει τον χώρο λίγο πριν δημιουργηθεί η βάση. Οι Γάλλοι μεταφέρουν υλικά

1916 οι εργασίες ακόμα σε εξέλιξη, στο ύψος της Μπότσαρη Εργασίες στο Beau Rivage σε λήψη Joseph Pigassou ν. 305 Άλλες εικόνες από τη ναυτική βάση σε λειτουργία Φωτογραφίες σταλμένες τον Ιανουάριο του 1919 Ναυτικοί στη βάση σε ώρα εργασίας Το σχεδιάγραμμα της βάσης με ερμηνευτικές σημειώσεις του Adrian Wright Ακόμη μια άποψη του χώρου το 1917 και στα τέλη του 1918 Ο Jean-Marie-Joseph-Henri Ledoux αναφέρεται ως διευθυντής του Beau Rivage στο Journal officiel de la République française. Lois et décrets Σ ένα περιοδικό για το ποδήλατο και το αυτοκίνητο, τον Αύγουστο του 1918, έκκληση προς τους γενναιόδωρους να δωρίσουν τα απαραίτητα για μια ομάδα ποδοσφαίρου της μονάδας που έδρευε στον χώρο.

“Για μια χούφτα δολλάρια”, ένα κινηματογραφικό έργο που μπορεί να θυμίσει τα νιάτα αρκετών. Στη Θεσσαλονίκη προβλήθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 1966, στους κινηματογράφους: Τιτάνια, REX και Ηλύσια. Σήμερα είναι ένα κλασικό γουέστερν με αξιοσημείωτη μουσική. Ας θυμηθούμε τη μουσική του σε μια υπέροχη εκτέλεση και τους κινηματογράφους που πρωτοπροβλήθηκε η ταινία αυτή.

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=948794688943498&id=204212503401724

Μακεδονία, 6-11-1966, σελ. 14 [Η φωτογραφία από το βιβλίο “Τσιμισκή, Αγίας Σοφίας, Διαγώνιος: η διαδρομή της μνήμης”, των Γ. Αναστασιάδη, Ε. Χεκίμογλου Θεσσαλονίκη 1997] [Η φωτογραφία αναρτήθηκε από τον κ. “Adamidis Christos” στις 6-9-2020, στις ΠΦΘ]

Η γειτονιά της “Σχολής Τυφλών” μέχρι το “Φάληρο” (Παρασκευοπούλου). Ήταν κάποτε συνοικία με πανέμορφα σπίτια, ολάνθιστους κήπους, μεγάλες αλάνες, ανθρώπινες σχέσεις γειτόνων, χαρά του παιδιού. Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Εδμόνδου Ροστάν, ο “λάκκος”, Σααδή Λεβή, Αθανασίου Διάκου, Αρχ. Μουσείου, όλοι οι ενδιάμεσοι δρόμοι. Εκλεκτικιστική αρχιτεκτονική, αρµονικά συνδυασµένες διαφορετικές τάσεις χτισίματος που θα ζήλευαν τα σημερινά διατηρητέα. Αλλά τότε δεν καταλαβαίναμε τον πλούτο που μας περιτριγύριζε. Παίζαμε χαρούμενοι και αδιάφοροι. Ούτε γνωρίζαμε πως τα πολλά εγκαταλειμμένα ήταν σπίτια Εβραίων που δεν θα ξαναγύριζαν. Μπαίναμε σε κάποια από αυτά και υπήρχαν ακόμα κάποια έπιπλα και προσωπικά είδη να θυμίζουν παλιά ανθρώπινη παρουσία. Ήρθαν στο φως κάποιες παλιές φωτογραφίες να μας θυμίσουν τι δεν γλίτωσε από την αντιπαροχή και χάθηκε για πάντα. Έμεινε μόνο μια πολύ γλυκιά ανάμνηση. Αφορμή παίρνω από μιά ανάρτηση μου τον Απρίλιο του 2016. Είχα γράψει : “Στην σελίδα 73 του πρόσφατου βιβλίου του Β. Κολώνα “Εικονογραφία των Εξοχών” υπάρχει ανάποδα η πρώτη φωτογραφία. Σημειώνει πως βλέπουμε την οδό Εδμόνδου Ροστάν στο ύψος της Χρυσοχόου (σημερινή οδό Νάαρ). Όμως σε μιά δεύτερη φωτογραφία της ίδιας περίπου περιοχής υπάρχουν όλα τα στοιχεία που δικαιολογούν το αναποδογύρισμα της πρώτης στο βιβλίο του.

Τουλάχιστον 3 κατοικίες αριστερά και δεξιά της τότε οδού Καραϊσκάκη υπάρχουν και στις 2 φωτογραφίες. Με την αναστροφή γίνεται σωστή και η θέση του μιναρέ στο παλιό Αρχαιολογικό Μουσείο (το Γενί Τζαμί των Ντονμέδων). Η θέση της πρώτης φωτογραφίας πρέπει να διορθωθεί στο βιβλίο από “Οδός Εδμόνδου Ροστάν στο ύψος της Χρυσοχόου” σε “Οδός Μακεδονίας (σήμερα Δελφών) γωνία με το Ρέμα Κωνσταντινίδη (Νάαρ σήμερα), διπλά στην τότε ξύλινη γέφυρα.”

Να “αναγκάσεις” τον συμμαθητή σου, παιδικό φίλο και γείτονα, “γκούρου” της Συνοικίας των Εξοχών, Βασίλη Κολώνα να αναποδογυρίσει φωτογραφία στις επόμενες εκδόσεις του εξαιρετικού βιβλίου του είναι κάτι. 😃
Αψεγάδιαστος στα βιβλία του, σπάνια κάνει λάθη.

Καλύπτοντας σήμερα συνολικά την περιοχή των οδών Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη του λάκκου και των πέριξ, πρόσθεσα όσες φωτογραφίες βρήκα. Κάποιοι της γειτονιάς της “Σχολής Τυφλών” ίσως να τα θυμούνται. Την ξύλινη γεφυρούλα (οδός Κολοκοτρώνη από την μία, Ξενοφώντος από την άλλη), την αλάνα αμέσως μετά, τα ενοικιαζόμενα ποδήλατα του Μπάρμπα Θωμά Όλα δίπλα στον λάκκο. Και πόσα άλλα ...

Από τον Δαυίδ Μπράβο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=948710955618538&id=204212503401724

Η γειτονιά. Μακεδονίας (σήμερα Δελφών) γωνία με τον Λάκκο Κωνσταντινίδη (Χρυσοχόου-Νάαρ). Αναποδογυρισμένη η φωτογραφία από το βιβλίο. 1,2,3 τα σπίτια αριστερά και δεξιά της παλιάς οδού Καραισκάκη. Στο βάθος δεξιά ο μιναρές του παλιού Αρχαιολογικού Μουσείου. Από το 1900 μέχρι το 1950 αυτήν την θέα περίπου θα είχαμε αν στεκόμασταν στην γωνία της σημερινής οδού Δελφών με την οδό Νάαρ 1,2,3 Τα ίδια σπίτια στην παλιά οδό Καραισκάκη, σε σύγκριση όμως με αναποδογυρισμένη την προηγούμενη φωτογραφία του βιβλίου. Σταύλος πάνω στην σημερινή οδό Νάαρ. Υπήρχε και γαλατάς εκεί μέχρι τα 70ς. Ο Βάσος ο “Μακεδονικός”, ο μοναδικός οπαδός αυτής της ομάδας που γνώρισα ποτέ μου 😃 Δεξιά κάτω η ξύλινη γεφυρούλα που ένωνε την Κολοκοτρώνη με την Ξενοφώντος. Στο βάθος το παλιό Αρχ. Μουσείο και η Παιδαγωγική Ακαδημία με τα 3 πρότυπα δημοτικά. Η στραβή οδός Εδμόνδου Ροστάν με μπλέ γραμμές.1. Η τσιμεντένια γέφυρα στην Εδμόνδου Ροστάν 2. Η σωστή θέση του φωτογράφου. Σημείωσα και το “ελβετικό σαλέ” 😃 , σπίτι στην Καραισκάκη που ονομάσαμε 1. Γειτονιά με μεγάλες αλάνες, αυλές και ξεχυμένα παιδιά χωρίς καμμία ανάγκη επίβλεψης. Η οδός Κολοκοτρώνη το 1900. Σ αυτό το σημείο του λάκκου θα χτιστεί αργότερα η ξύλινη γεφυρούλα που ένωνε την Κολοκοτρώνη με την Ξενοφώντος. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη ακριβώς δίπλα από την πρώτη λίγο πιό αριστερά. Σίγουρα την ίδια μέρα από τον ίδιο φωτογράφο. Από το βιβλίο του Βασίλη Κολώνα. Τοπογραφικό που ανέβασε η ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣΙΡΕΛΗ με τις θέσεις των κατοικιών 1, 2, 3 και την θέση Χ του φωτογράφου στην πρώτη φωτογραφία. Η περιοχή ανάμεσα στην τότε Κολοκοτρώνη και Καραισκάκη. Στην μέση ο λάκκος. Ακριβώς η ίδια περιοχή το 1979. Βλέπουμε το ρέμα Κωνσταντινίδη (σημερινή οδός Νάαρ) πάνω από την οδό Εδμ Ροστάν μέχρι την Δελφών. Η άλλη τσιμεντένια γέφυρα στην οδό Εδμόνδου Ροστάν. Καραισκάκη προς την μεριά της θάλασσας και την Τορνιβούκα. 1916 Καραισκάκη προς το 9ο Δημοτικό Σχολείο. 1916 9ο Δημοτικό Σχολείο. Δελφών. Φωτογραφία του Νίκανδρου Καστανίδη. Η τσιμεντένια γέφυρα στην οδό Εδμόνδου Ροστάν. Η περιοχή το 1916. Χ η θέση του φωτογράφου στην πρώτη φωτογραφία. Λίγο πριν την ξύλινη γεφυρούλα στην τότε Μακεδονίας τώρα Δελφών (πράσινο βέλος). 1, 2 και 3 τα ίδια σπίτια στην οδό Καραισκάκη. Με κόκκινο βέλος η οδός Καραισκάκη. Με μπλέ βέλος η οδός Εδμ. Ροστάν. Η αεροφωτογραφία είναι του 1939. Η περιοχή έμεινε ίδια περίπου μέχρι το 1970. Μέναμε στο από πίσω σπίτι την δεκατία του 60. Μπρος-πίσω σπίτι είναι σήμερα η πολυκατοικία Κολοκοτρώνη 24. Εδώ βλέπουμε την πλευρά στην Σααδή Λεβή. Δεν υπήρχε πιό τρελό πράγμα από το σύνολο των 4 κατοικιών που υπήρχαν σ αυτό το σύμπλεγμα. Δαιδαλώδεις εσωτερικοί διάδρομοι που ένωναν αυτά τα 4 σπίτια, αυτά και μόνο, από 3 εξωτερικές είσόδους. Μία είσοδος από Κολοκοτρώνη, μία από Εδμ. Ροστάν και μία από Σααδή Λεβή. Γιά να πας σπίτι σου έπρεπε να μπείς σε αυτους τους διαδρόμους. Η είσοδος των σπιτιών ήταν μέσα στους διαδρόμους όχι πάνω σε οδό.

Ο Γιώργος Κωτσίδης επίσης θυμάται: Τα παιδιά της γειτονιάς έπαιζαν κρυφτό στους δαιδαλώδεις αυτούς .διαδρόμους . Το ονόμαζαν το δίπορτο . Στο κτίριο στον δεύτερο όροφο επί της Ροστάν έμενε ο βουλευτής Σερρών Μόντζαλας και γωνία Σααδή Λεβή με Ροστάν η οικογένεια Δαγκουλα ... Το 22 ιδιοκτησίας καπνέμπορου Χατζηγεωργίου , στο τέλος της δεκαετίας του 50 οι ένοικοί του , οικογένειες Χριστοπούλου και Ζαφειρίου το εγκατέλειψαν γιατί άρχισε να καταρρέει . Έμεινε αρκετά χρόνια έτσι μέχρι που δόθηκε αντιπαροχή ... Στα καλά τα χρόνια της η αυλή με τον πανυψηλό τοίχο έκρυβε μέσα δαμασκηνιές , συκιές , μιά τεράστια μουριά και ένα κήπο γεμάτο με γαρδένιες που ο Δήμήτρης Ζαφειρίου τις περιποιόταν και τις είχε σαν παιδιά του ... Στην Αγία Τριάδα έμενα , αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είχα γνωστούς και φίλους . Έπεφτε πολύ καθημερινό περπάτημα χιλιομέτρων για να τους συναντήσω και να με συναντήσουν, γι αυτό είμασταν άλωστε και μοντελάκια . Όταν περπατάς παρατηρείς καλύτερα τα πάντα . Αν υπήρχε τρόπος να αντιγράψει κανείς τις εικόνες από τον σκληρό του εγκεφάλου , θα βλέπαμε πράματα και θάματα που καμία φωτογραφία δεν θα μπορούσε να αποδώσει . Ακόμη ήχους , φωνές , μυρωδιές χρώματα που ένα μικρό κέντρισμα χρειάζεται για να βγούν στην επιφάνεια .Στον μέλλον αυτό θα γίνει σίγουρα , δυστυχώς τώρα δεν γίνεται και περιοριζόμαστε στις παλιές αναλογικές φωτογραφίες και στις περιγραφές όσων καταφέρνουν να διατηρούν την μνήμη τους σε καλή κατάσταση . Έτσι την γειτονιά σου David την ξέρω πολύ καλά και θυμάμαι πολλά σπίτια και δρόμους ... Σε πιό κοντινή λήψη. Στο κόκκινο τετράγωνο η γεφυρούλα μετά την Κολοκοτρώνη. Πράσινη γραμμή η παλιά οδός Μακεδονίας. Μπλέ γραμμή η Εδμόνδου Ροστάν. Μετά την ξύλινη γεφυρούλα, η αλάνα που όμως τότε ήταν τριπλάσια σε μέγεθος. Τα ενοικιαζόμενα ποδήλατα του Μπάρμπα Θωμά ήταν κάτω από το δέντρο στο κέντρο. Όλα δίπλα στον λάκκο. Στην φωτογραφία λάκκος δεν υπάρχει πιά. Καραισκάκη 23. του Θόδωρου Φουρναράκου. Η αρχή της οδού Καραισκάκη πάνω απο την Βασ. Όλγας. Κατοχή. Η ξυλινη γέφυρούλα όπως φαινόταν μέσα από τον λάκκο. Από τον Ροδοκανάκη.

Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=949717955517838&id=204212503401724

Μοναδική απεικόνιση του σπιτιού που υπήρχε στην Βασ. Όλγας 78, κατοχική Το κτίριο στο 80 φάνηκε στην προηγούμενη η μπροστινή και η δυτική του όψη, αλλά έχουμε λήψεις του και από αλλού. Εδώ η ανατολική του όψη, καθώς και η μεγάλη αλάνα που υπήρχε ανάμεσα σ αυτό μέχρι το επόμενο σπίτι. Από το 80 μέχρι το 84 η μεγάλη αλάνα του Beau Rivage, και μετέπειτα λαϊκή αγορά με την ιχθυόσκαλα. Γι αυτά σε ξεχωριστή ανάρτηση Από το 84 μέχρι το 88 δεν έχουμε καθαρές απεικονίσεις, ειδικά από το 84 καμία. Από το 86 μόνο αυτήν εδώ, ένα ισόγειο κτίσμα λίγο πριν αντικατασταθεί Στο 88 μάλλον μαγαζιά έμπαιναν μέσα στη μετέπειτα Μπότσαρη, έπεσαν όταν διαπλατύνθηκε η τελευταία, η οικοδομική γραμμή δείχνει και το πώς κτίστηκε η πολυκατοικία που πήρε το χώρο του προηγούμενου κτίσματος. Μια γεύση από το 88, αριστερά Και ίσως εδώ από τη μεριά της θάλασσας Εδώ φαίνονται τα οικόπεδά τους με τις πολυκατοικίες που κτίστηκαν στο χώρο τους Και το σήμερα, με την άπλα των σχολείων να θυμίζει την άπλα της αλάνας.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=948795658943401&id=204212503401724

Μέρος αεροφωτογραφίας του 1916, που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Πάνω αριστερά η Οικία Χατζή Αγκιάχ, Τορνιβούκα. Κάτω δεξιά οι 2 επαύλεις Μαρόκκου, για τις οποίες μιλήσαμε εδώ: https://archive.saloni.ca/1462

Σαν χθες πριν 119 χρόνια, στις 8-11-1901, διαδραματίστηκε στην Αθήνα η “φοιτητική” αναταραχή μ’ αφορμή τα “Ευαγγελικά”, όπου υπήρχαν και νεκροί. Να θυμηθούμε ότι αφορμή ήταν η πρωτοβουλία της Βασίλισσας Όλγας να μεταφραστεί το Ευαγγέλιο στη δημοτική γλώσσα, για να το καταλαβαίνουν οι απλοί άνθρωποι. Η αντίδραση ήταν μεγάλη. Η δημοτική γλώσσα προωθήθηκε, επίσημα, για πρώτη φορά το 1917 από την Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης του Ελευθερίου Βενιζέλου, με υπουργό παιδείας τον Γεώργιο Αβέρωφ του Μιχαήλ (1858-1930) [καμία σχέση με τον ευεργέτη Γεώργιο Αβέρωφ] και με σύμβουλο παιδείας το Δημήτρη Γληνό (1982-1943).

Εντύπωση μου έκανε η εξής αναφορά στα αποσπάσματα εφημερίδων της εποχής:

“Πολιτικοί παρατηρητές της εποχής, πάντως, βλέπουν πίσω από τα γεγονότα «γερμανικό δάκτυλο», κινούμενο από τη γερμανοτραφή σύζυγο του διαδόχου Κωνσταντίνου, Σοφία (αδερφή του Κάιζερ). Αποδίδουν την όξυνση της κατάστασης σε προβοκάτσιες με στόχο την πτώση του αγγλόφιλου Γεωργίου από τον θρόνο και την άνοδο του γερμανόφιλου διαδόχου του, Κωνσταντίνου.”

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=949759128847054&id=204212503401724

Λιθογραφία που παρουσιάζει τη “φοιτητική” αναταραχή στην Αθήνα, στις 8-11-1901 μ' αφορμή τη μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική γλώσσα Η μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική γλώσσα με προτροπή και στήριξη τη βασίλισσας Όλγας. Αυτή ήταν μία από τις τρεις μεταφράσεις που κυκλοφόρησαν μεταξύ 1900 και 1902 Ο Γεώργιος Μ. Αβέρωφ στην κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης του Ελευθερίου Βενιζέλου, στις 29-9-1916 Το διάταγμα της κυβέρνησης της Θεσσαλονίκης, του 1917 για την εισαγωγή της δημοτικής γλώσσας στα Δημοτικά Σχολεία

Κτίστηκε πιθανότατα γύρω στο 1928, σε τμήμα του χώρου που ήταν η συναγωγή Ταλμούδ Τορά. Σήμερα ανήκει στο 60% περίπου στην Ισραηλινή Κοινότητα της Θεσσαλονίκης.

Από τις αφηγήσεις του πατέρα του ο Θόδωρος Νάτσινας θυμάται τα εξής: “Σύμφωνα με κείμενο για την αγορά Μοδιάνο του Ν. Καλογήρου: “Η συνολική ενότητα απαρτίζεται από την αρχική κεντρική στοά, την πρόσθετη στοά της οδού Κομνηνών και τη Νέα Αγορά που προστέθηκε αργότερα (αρχική μελέτη Δ. Φυλλίζης, 1952 – υλοποιημένη μελέτη Λέανδρος Νάτσινας, 1954).”

1) ότι στην ανάθεση της δουλειάς είχε ανάμιξη ο Α. Νάστος (εκδότης του Ελ. Βορρά και της Δράσις) αλλά δεν έχω καμιά ιδέα αν ήταν ιδιοκτησία του το οικόπεδο ή συνιδιοκτησία ή τι άλλη σχέση μπορεί να είχε 2) ότι είχε προτείνει να είναι φαρδύτεροι οι διάδρομοι αλλά οι ιδιοκτήτες ήθελαν να είναι περισσότερα τα μαγαζιά.

Δεν έχω την δυνατότητα να επιβεβαιώσω την ημερομηνία που δίνει ο Καλογήρου αλλά ταιριάζει. Read more at: https://parallaximag.gr/thessaloniki/agora-modiano-os-katalitis-tis-astikis-anagennisis

Από τον Νίκανδρο Καστανίδη, με συμβολές Θόδ. Νάτσινα και Μάρας Νικοπούλου

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=946510529171914&id=204212503401724

Η Νέα Αγορά γύρω στο 1929-30 Φαίνεται ότι ο προσδιορισμός της οικοδόμησης της Νέας Αγοράς δεν είναι εύκολος. Τρία δεδομένα που το στηρίζουν: Το πρώτο είναι το εξής: Διαφήμιση για το μαγαζί ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ στη Μακεδονία 25/11/1929, Ερμού 32, και ο εντοπισμός του στην προηγούμενη φωτογραφία. Το δεύτερο είναι η φωτογραφία που ακολουθεί, η οποία σύμφωνα με τον Γ. Αναστασιάδη και τον Ε. Χεκίμογλου (στο βιβλίο τους “Τσιμισκή, Αγίας Σοφίας, Διαγώνιος: η διαδρομή της μνήμης”, Θεσσαλονίκη 1997, σελ. 87) ταχυδρομήθηκε στις 24-12-1929. Και ένα τρίτο δεδομένο: στη Μακεδονία, 8/12/1932, σελ. 1 υπάρχει η φωτογραφία όπου φαίνεται μέρος της Νέας Αγοράς:

Πράγματι το κτίριο στις παλιές φωτογραφίες μοιάζει με το υφιστάμενο και σήμερα, δηλαδή όχι απλά μοιάζει αλλά αν δεν είναι το ίδιο είναι ξαναφτιαγμένο σαν το παλιότερο. Κρατήθηκε η πρόσοψη από την μεριά της Ερμού και κατασκευάστηκε εκ νέου το υπόλοιπο κτίριο. Η Νέα Αγορά την περίοδο της κατοχής [Αναρτήθηκε από τον κ. Γιαννη Μανιο στις ΠΦΘ, στις 19-1-2019] Κάνει εντύπωση η “λοξάδα” κάποιων τοίχων που φαίνονται εκεί. Δεν ακολουθούν τα τετραγωνισμένα οικόπεδα της νέας ρυμοτομίας. Σαν να είναι απομεινάρια από πριν τη φωτιά, οπότε τότε είναι τοίχοι που είχαν μείνει από την Ταλμουδ Τορα. Σημειώνεται ενδεικτικά ένας. Αλλά γενικά οι “παράγκες” εκεί είναι σαν να ακολουθούν την παλιά ρυμοτομία. Η Νέα Αγορά το 2018

Χωρίς να διαθέτει ιδιαίτερο κήπο ή μεγάλο οικόπεδο όπως οι άλλες διατηρητέες βίλες της λεωφόρου, είναι σίγουρα μια από τις ομορφότερες. Στα χρόνια της ξεχώριζε από το ύψος της και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της. Στριμωγμένη ανάμεσα στα θηρία, ξαφνιάζει με την ομορφιά της ακόμη τον ανυποψίαστο περιπατητή της περιοχής.

Το 1904 η Ραχήλ Αρδίττη πουλάει ένα παλιό σπίτι στα παιδιά του Χιουσμέτ πασά. Το 1905 αγοράζεται από τον Αχμέτ Καπαντζή, που κτίζει ένα σπίτι, που υπάρχει ήδη το 1907. Το 1926 κατά τα 2/3 ως ανταλλάξιμο καταλήγει στο ελληνικό δημόσιο, ενώ ο γιος του Γιουσούφ, κρατάει το υπόλοιπο μέχρι το 1934. Από το 1924-1934 λειτουργεί εκεί το Ισπανικό προξενείο, ενώ κατά την κατοχή εδρεύει η Γκεστάπο.

Στεγάζει τις υπηρεσίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού μέχρι το 1954 και έπειτα για 20 περίπου χρόνια είναι η έδρα του ΝΑΤΟ στην πόλη μας. Από το 1967 φιλοξενεί τον Ελλ. Ερυθρό Σταυρό, έδρα του Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας το 1997, και μετά του Οργανισμού Ρυθμιστικού Θεσσαλονίκης. Σήμερα ιδιοκτησία Ιβάν Σαββίδη.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=947319319091035&id=204212503401724

Ο Αχμέτ Καπαντζή ιδιοκτήτης της βίλας. Ιδιοκτήτης του τριώροφου ξενοδοχείου Όλυμπος Παλάς στη γωνία πλ. Ελευθερίας με παραλία καθώς και του ξενοδοχείου Ρώμη λίγο πιο πάνω στην πλ. Ελευθερίας. Μέσα στο πράσινο η βίλα. Από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών”. Μακεδονία 14/12/1922 Αυτοκτονία του νομάρχη Ζαχαρίτσα, στο δωμάτιό του παρά τη Ισπανική πρεσβεία. στου Αχμέτ Καπαντζή δηλαδή. Ο Θόδωρος Νάτσινας εντόπισε από τη Μακεδονία 4/4/1957 αυτήν τη φωτογραφία της βίλας ως έδρας του ΝΑΤΟ. Από το αρχείο του Θ. Νάτσινα η βίλα Αχμέτ Καπαντζή ως έδρα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Από την Ζάννα μέχρι την Μπότσαρη στους σημερινούς αριθμούς Βασ. Όλγας 97, 99, 101, 103, 105, 107, 109, μια σειρά από εντυπωσιακές βίλες. Από τις επτά βίλες έχουμε πληροφορίες για τις τέσσερις. Από τον Σπύρο Αλευρόπουλο, τον Νίκανδρο Καστανίδη και τον Δαυίδ Μπράβο.

Facebook: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=928540197635614&id=204212503401724

Σχεδόν όλα τα σπίτια που εξετάζουμε, η λήψη από το καρνάγιο του Beau Rivage, από κάποιο ψηλό καράβι. Και πρώτη απ όλες η Οικία Γιουσούφ Καπαντζή, Ζάννα και Βασ. Όλγας, σήμερα 97 (παλιά 93). Εντοπίστηκε από τον Κολώνα στη συμβολή Ζάννα με Όλγας. Ήδη από το 1895 ανήκε στον Γιουσούφ Καπαντζή, μέχρι το 1925 ανήκει στην οικογένεια του Γιουσούφ, ανταλλάσσεται και καταλήγει στην ιδιοκτησία Ελένης Δημητριάδου. Όλες οι λήψεις από την περίοδο μετά την κατάληψη των εχθρικών προξενείων το 1915 Δύο φωτογραφίες που ανέβηκαν στις ΠΦΘ, μας δείχνουν τη σχέση του 97 με την επόμενη βίλα Μια καλή άποψη της βίλας που βρισκόταν στο σημερινό νούμερο 101 της Βασ. Όλγας. Αυτήν στο 103 την υποψιαζόμαστε, αλλά υπάρχει η απόληξη από τη βίλα του Αχμέτ Καπαντζή που υπονοεί την ύπαρξή της. Ευτυχώς όμως υπάρχει σε άλλες λήψεις. Η ύπαρξη της διπλανής μας δείχνει και το ποια βίλα ακριβώς είναι. Βασ. Όλγας 103 λοιπόν. Ο Ισαάκ Μπενρουμπή αγοράζει το 1911 ένα σπίτι από τον γιο του Οσμάν Ντερβίς. Από την διαφορά των τιμών στην εκτίμηση αξίας του σπιτιού την ίδια χρονιά (6.500 και 120.000 γρόσια αντίστοιχα το 1911), συμπεραίνει κανείς ότι κτίστηκε καινούριο. Φωτογραφία και πληροφορίες από το βιβλίο του Κολώνα “Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” Η βίλα Αχμέντ Καπαντζή Το 1905 αγοράζει το οικόπεδο ο Αχμέτ Καπαντζή και κτίζει αυτήν την εντυπωσιακή βίλα σε σχέδια Αριγκόνι το 1907. Το 1926 κατα τα 2/3 ως ανταλλάξιμο καταλήγει στο ελληνικό δημόσιο, ο γιος του Γιουσούφ , κρατάει το υπόλοιπο μέχρι το 1934. Χρησιμεύει ως Ισπανικό προξενείο, φιλοξενεί το ΝΑΤΟ, τον Ελλ. Ερυθρό Σταυρό, τον Οργανισμό Πολιτιστικής πρωτεύουσας, τον Οργανισμό Ρυθμιστικού Θεσσαλονίκης και σήμερα είναι ιδιοκτησία Σαββίδη. Αύριο περισσότερες φωτογραφίες γι αυτό το αριστούργημα της πόλης μας. Πάλι από το Beau Rivage με κέντρο τη βίλα Αχμέτ Καπαντζή. Βασ. Όλγας 107 η βίλα Οσμάν Ντερβίς Υπάρχει τουλάχιστον από το 1906, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία με το ιππήλατο τραμ που θα δούμε πιο μετά, ο Κολώνας αναφέρει το διάστημα ανάμεσα 1889-1898. Ιδιοκτησίας Ισμαήλ Οσμάν το 1935, νοικιαζόταν από το προξενείο της Ολλανδίας. Το 1934 ως ανταλλάξιμο περνάει στην κυριότητα της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Το 109 στην πιο καθαρή απεικόνιση που διαθέτουμε, αριστερά. Το επόμενο σπίτι έφυγε όταν μεγάλωσε η Μπότσαρη. Από το βιβλίο του Κολώνα “¨Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών” σε ζουμ το 109 Αυτή είναι η πρώτη από μια σειρά φωτογραφίες που βγήκαν κατά την κηδεία του Γεωργίου από το μεγάλο κτίριο που βρισκόταν στη θέση του σημερινού Βασ. Όλγας 90. Δυστυχώς σε πολύ χαμηλή ανάλυση. Από το Beau Rivage και πάλι, με το κτίσμα δίπλα στο 109 που το έφαγε η διάνοιξη της Μπότσαρη. Και εδώ.